III SA/Wa 2805/17
WyrokWSA w Warszawie2018-04-18
Skład orzekający: Piotr Przybysz, Justyna Mazur, Beata Sobocha
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunków bankowych może być uznane za zbyt uciążliwe, jeśli zobowiązany nie wskazał alternatywnych, mniej uciążliwych środków egzekucyjnych, a organ egzekucyjny prawidłowo zastosował zasadę celowości i wybrał środek prowadzący bezpośrednio do wykonania obowiązku?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunków bankowych było prawidłowe, ponieważ zobowiązany nie wskazał alternatywnych, mniej uciążliwych środków, a organ egzekucyjny zastosował zasadę celowości i wybrał środek prowadzący bezpośrednio do wykonania obowiązku. Nieuwzględnienie pisma strony wniesionego w terminie nie miało wpływu na wynik sprawy, gdyż nie wniosło ono nowych argumentów. W konsekwencji skarga została oddalona.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi spółki A. sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., które utrzymało w mocy postanowienie organu egzekucyjnego odmawiające uznania zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Spółka zarzuciła niedopuszczalność i nadmierną uciążliwość zajęcia rachunków bankowych oraz naruszenie przepisów KPA poprzez nieuwzględnienie jej pisma. Organy egzekucyjne uznały zarzuty za niezasadne, wskazując na zgodność zastosowanych środków z prawem i brak wskazania przez spółkę alternatywnych, mniej uciążliwych rozwiązań.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Przybysz, Sędziowie sędzia WSA Justyna Mazur, sędzia WSA Beata Sobocha (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę
I. Stan sprawy przedstawia się następująco:
Postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (zwany dalej "Organ") z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...], utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika [...] w W. (zwany dalej "organ egzekucyjny", "Organ I instancji") z dnia [...] marca 2017 r., nr [...], w przedmiocie uznania zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej za niezasadne.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w stanie faktycznym i prawnym, w którym organ egzekucyjny prowadził postępowanie egzekucyjne wobec majątku [...] sp. z o.o. w W. (zwana dalej "Skarżąca"), na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych w dniu [...] lutego 2017 r. o nr [...],[...],[...],[...], obejmujących należności z tytułu podatku od towarów i usług w łącznej kwocie [...] zł należności głównej plus należne odsetki za zwłokę. Jako podstawę prawną tytułów wykonawczych wierzyciel wskazał orzeczenie z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...].
W celu wyegzekwowania należności dochodzonych na podstawie ww. tytułów wykonawczych, organ egzekucyjny działając na podstawie art. 80 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm., zwana dalej "u.p.e.a."), dokonał zajęcia rachunków bankowych w: [...] S.A., Bank [...] S.A., [...],[...] S.A., Bank [...] S.A., [...] S.A., [...] S.A., [...] S.A., [...] S.A.
Skarżąca dnia 22 lutego 2017 r. złożyła na podstawie art. 33 § 1 pkt 6 i pkt 8 u.p.e.a. zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej przez organ egzekucyjny tj. niedopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego oraz zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.
W uzasadnieniu zgłoszonych zarzutów Skarżąca wskazała, że organ egzekucyjny zastosował środek egzekucyjny w postaci zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych, co w znaczący sposób uniemożliwia Skarżącej bieżące wywiązywanie się ze zobowiązań handlowych i prowadzenie dalszej działalności operacyjnej, co może doprowadzić do zakończenia prowadzenia działalności operacyjnej, a w konsekwencji do zakończenia prowadzenia działalności gospodarczej. Dodatkowo podniosła, że organ egzekucyjny ustanawiając środek egzekucyjny w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego pozbawił Skarżącą realnego dostępu do przysługujących jej środków pieniężnych. Oznacza to, że zablokowane zostały wypłaty wynagrodzeń pracowników oraz kontrahentów, z którymi Skarżąca prowadzi współpracę. Tym samym dalsze prowadzenie agencji artystycznej Skarżącej jest znacząco utrudnione.
Ponadto Skarżąca wskazała na naruszenie art. 33 § 1 pkt 6 poprzez zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności przysługującej Skarżącej z tytułu zwrotu różnicy naliczonego podatku od towarów i usług nad podatkiem należnym za grudzień 2013 r., która to wierzytelność stanowi przedmiot zabezpieczenia na majątku Skarżącej i jest przedmiotem sporu zawisłego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, podczas gdy zabezpieczenie przedmiotowej wierzytelności pozbawione jest przymiotu prawomocności. Powyższe stanowi o niedopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego.
W związku ze złożonymi zarzutami organ egzekucyjny pismem nr [...] z dnia [...].03.2017 r. wezwał Skarżącą do sprecyzowania zarzutu wniesionego pismem z dnia 22.02.2017 r. poprzez jednoznaczne wskazanie czy wolą strony jest aby kwestie zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności rozpatrzeć w trybie art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. tj. niedopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego. Przedmiotowe wezwanie pełnomocnik Skarżącej otrzymał w dniu 21.03.2017 r.
Pismem z dnia 28.03.2017 r. (wpływ do organu egzekucyjnego w dniu 31.03.2017 r.) pełnomocnik Skarżącej udzielił odpowiedzi na wezwanie.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...].03.2017 r. organ egzekucyjny odmówił uznania złożonych zarzutów na podstawie art. 33 § 1 pkt 6 i pkt 8 u.p.e.a. dotyczących niedopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego za uzasadnione. W uzasadnieniu swego postanowienia Organ I instancji odnosząc się do zarzutu Skarżącej co do niedopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego wskazał, iż organ egzekucyjny na podstawie art. 7 § 1-3 u.p.e.a. stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Zgodnie z art. 7 § 3 u.p.e.a. stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy. Ponadto organ egzekucyjny wskazał, że Skarżąca jest podmiotem, wobec którego nie zachodzą żadne okoliczności wyłączające możliwość prowadzenia egzekucji administracyjnej. Egzekwowany obowiązek z tytułu podatku od towarów i usług podlega egzekucji administracyjnej na podstawie art. 2 § 1 pkt 1 u.p.e.a., a zastosowane środki egzekucyjne mieszczą się w katalogu środków egzekucyjnych z art. 1a pkt 12 u.p.e.a. Nie istnieją zatem formalne przeszkody, które umożliwiałyby prowadzenie egzekucji.
Nadto organ egzekucyjny wskazał, że podniesiona przez Skarżącą kwestia zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności przysługującej Skarżącej z tytułu zwrotu różnicy naliczonego podatku od towarów i usług nad podatkiem należnym za grudzień 2013 r., która to wierzytelność stanowiła przedmiot zabezpieczenia na majątku Skarżącej i jest przedmiotem sporu zawisłego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie nie może być przedmiotem zarzutu z art. 33 § 1 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W związku z powyższym Organ I instancji uznał zgłoszony zarzut niedopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego za nieuzasadniony.
Natomiast odnosząc się do zarzutu zgłoszonego na podstawie art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. Organ I instancji wskazał, że celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do wykonania w sposób przymusowy obowiązków ciążących na zobowiązanym. Postępowanie egzekucyjne musi być zatem skuteczne. Zgodnie z art. 7 § 1 u.p.e.a. dążenie do zrealizowania tego celu nie może jednak polegać na stosowaniu dowolnych środków a jedynie takich, które zostały przewidziane w ustawie. Uzupełnieniem reguły stosowania środków egzekucyjnych przewidzianych tylko w ustawie jest art. 7 § 2 u.p.e.a., czyli zasada stosowania najmniej uciążliwego środka, zwana też zasadą najłagodniejszego środka. Zgodnie z powołanym przepisem, organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków – środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Specyfika postępowania egzekucyjnego sprawia, że zastosowanie jakiegokolwiek środka egzekucyjnego jawić się będzie dla zobowiązanego jako dokuczliwe. Przepisy nie określają, które ze środków są mniej lub bardziej uciążliwe. W toku danego postępowania egzekucyjnego, organ prowadzący postępowania winien w konkretnym przypadku ocenić, który z przewidzianych w ustawie środków egzekucyjnych zapewni skuteczne wykonanie ciążącego na zobowiązanym obowiązku, jednocześnie będąc środkiem dla zobowiązanego najmniej dolegliwym. W przypadku prowadzenia egzekucji z rachunków bankowych zobowiązany zostaje ograniczony w prawie udzielania zleceń, rozliczeń pieniężnych do wysokości należności, która podlega egzekucji. Ponadto z mocy art. 81 § 4 i 5 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wypłat z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego na bieżące wynagrodzenia za pracę, które mogą być dokonane po złożeniu bankowi odpisu listy płac lub innego wiarygodnego dowodu, a także na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składek na ubezpieczenie społeczne należne od wypłat dokonywanych na bieżące wynagrodzenia.
W związku w powyższym Organ I instancji zauważył, iż wbrew zarzutowi opartemu na art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych Skarżącej dokonano zgodnie z obowiązującą procedurą, z jednoczesnym prawidłowym zrealizowaniem zasady celowości postępowania egzekucyjnego.
Reasumując w ocenie Organu I instancji zarzut Skarżącej dotyczący zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego należało uznać za nieuzasadniony.
Pismem z dnia 26.04.2017 r. Skarżąca złożyła zażalenie na ww. postanowienie Organu I instancji, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W uzasadnieniu złożonego zażalenia Skarżąca wskazała, że Organ I instancji prowadząc postępowanie naruszył art. 33 § 1 pkt 8 w związku z art. 7 § 2 u.p.e.a. poprzez brak wskazania kryteriów, którymi kierował się przy wyborze środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych jako najmniej uciążliwego dla strony. Dodatkowo Skarżąca wskazała na naruszenie art. 6, 7 i 10 § 1 w związku z art. 77 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., zwana dalej "k.p.a.") poprzez nieuwzględnienie przez Organ I instancji odpowiedzi na wezwanie z dnia 28.03.2017 r., która wpłynęła do organu egzekucyjnego w dniu 31.03.2017 r., a które to zostało wniesione w terminie wyznaczonym przez organ, co wywołało skutek w postaci przedwczesnego wydania postanowienia, podczas gdy organ egzekucyjny jest zobligowany do wydania rozstrzygnięcia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czym ograniczył spółce czynny udział w postępowaniu.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. rozpatrzył powyższe zażalenie wydając postanowienie nr [...] z dnia [...] czerwca 2017 r., którym utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Organu I instancji. Przedmiotowe postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi Skarżącej w dniu 21 czerwca 2017 r.
Skarżąca, nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. złożyła pismem z dnia 20 lipca 2017 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów prawa, które miały wpływ na wynik sprawy tj.:
1) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.pa. oraz art. 18, art. 33 § 1 pkt 8 w zw. z art. 7 § 2 oraz art. 34 u.p.e.a. poprzez nieuchylenie postanowienia Organu I instancji, w którym to postanowieniu organ egzekucyjny nie wykazał kryteriów, którymi kierował się przy wyborze środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych jako najmniej uciążliwego dla Skarżącej, podczas gdy Organ I instancji winien zbadać sytuację majątkową oraz biznesową Skarżącej w kontekście możliwych do zastosowania środków egzekucyjnych w jej indywidualnej sytuacji, a w konsekwencji dokonać wyboru środka egzekucyjnego najmniej uciążliwego dla Skarżącej.
2) naruszenie art. 6, 7, 10 § i w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez nieuchylenie w postępowaniu egzekucyjnym postanowienia Organu I instancji, w którym to postępowaniu organ egzekucyjny nie uwzględnił pisma Skarżącej tj. odpowiedzi na wezwanie, które to zostało wniesione w terminie wyznaczonym przez Organ I instancji, a co wywołało skutek przedwczesnego wydania postanowienia, podczas gdy Organ I instancji zobligowany jest do wydania rozstrzygnięcia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. nr [...] z dnia [...].06.2017 r. oraz o uchylenie w całości postanowienia Naczelnika [...] nr [...] z dnia [...].03.2017 r. Skarżąca wniosła ponadto o zasądzenie od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz Skarżącej kosztów postępowania procesowego według norm prawem przepisanych.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
2. Sąd, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach określonych w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017., poz. 2188 ze zm.) oraz art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017., poz. 1369 ze zm., zwana dalej "p.p.s.a.") stwierdził, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe.
3. Spór w sprawie sprowadzał się do tego, czy zastosowany przez organ egzekucyjny środek w postaci zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych może być uznany za najmniej uciążliwy dla Skarżącej w myśl art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a., jak również czy nieuwzględnienie pisma Skarżącej wniesionego w terminie miało wpływ na wydanie zaskarżonego postanowienia z dnia [...].03.2017 r.
Zdaniem Skarżącej zastosowany środek egzekucyjny nie może być uznany za najmniej uciążliwy, gdyż zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych w znaczący sposób uniemożliwia Skarżącej bieżące wywiązywanie się ze zobowiązań handlowych i prowadzenie dalszej działalności operacyjnej, co może doprowadzić do zakończenia prowadzenia działalności operacyjnej, a w konsekwencji do zakończenia prowadzenia działalności gospodarczej. Dodatkowo podniosła, że organ egzekucyjny ustanawiając środek egzekucyjny w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego pozbawił Skarżącą realnego dostępu do przysługujących jej środków pieniężnych. Ponadto, w ocenie Skarżącej, nieuwzględnienie przez organ egzekucyjny pisma Skarżącej wniesionego w terminie wywołało skutek w postaci przedwczesnego wydania zaskarżonego postanowienia i naruszyło regułę, zgodnie z którą organ egzekucyjny jest zobowiązany do wydania rozstrzygnięcia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego.
Zdaniem Organu, wbrew zarzutowi Skarżącej opartemu na art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a., zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych Skarżącej zostało dokonane zgodnie z obowiązującą procedurą, z jednoczesnym prawidłowym zrealizowaniem zasady celowości postępowania egzekucyjnego i co za tym idzie może być ono uznane za środek najmniej uciążliwy. Natomiast w odniesieniu do nieuwzględnienia pisma Skarżącej wniesionego w terminie, zdaniem Organu, nie miało to żadnego wpływu na wydanie zaskarżonego postanowienia, gdyż Skarżąca powieliła jedynie w tym piśmie argumenty zawarte we wniesionych zarzutach.
4. W ocenie Sądu rację w tym sporze, należy przyznać Organowi.
Zgodnie z art. 33 § 1 pkt 8 podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.
Wskazać należy, że Skarżąca podnosząc w skardze, a wcześniej w środkach odwoławczych wnoszonych w toku postępowania egzekucyjnego oraz skargach na czynności egzekucyjne, że zastosowany środek egzekucyjny jest zbyt uciążliwy, nie wskazała żadnego alternatywnego środka, który mógłby być zastosowany przez organ egzekucyjny. Zdaniem Skarżącej, wystarczającą przesłanką do uznania zwolnienia spod egzekucji jest konieczność regulowania zobowiązań wynikających ze stosunków cywilnoprawnych wynikających z umów zawieranych z kontrahentami, co ma uzasadniać postawiony w sprawie zarzut naruszenia art. 6, 7, 10 § 1 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a.
Przypomnieć zaś należy, że administracyjny organ egzekucyjny dokonuje wyboru środków egzekucyjnych, które zastosuje w trwającym postępowaniu egzekucyjnym. Zgodnie z art. 7 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny powinien stosować środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków – środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Z treści przywołanej normy wynika zatem, że przede wszystkim organ egzekucyjny winien stosować środki prowadzące bezpośrednio do wykonania obowiązku, ta zatem zasada determinować winna wybór środka stosowanego przez organ prowadzący postępowanie, a dopiero spośród tych środków należy zastosować ten najmniej uciążliwy dla zobowiązanego. Tym samym wybór środka egzekucyjnego jest zawsze ograniczony zasadą celowości postępowania zmierzającego do zaspokojenia zobowiązań o charakterze pieniężnym. W ocenie Sądu organ egzekucyjny zasadnie w tych okolicznościach spośród przewidzianych w art. 1a pkt 12 u.p.e.a. środków wybrał te, które najlepiej i najprościej będą realizowały zakładany cel tj. egzekucję z rachunku bankowego. Wyjaśniając zasadę wyboru środka egzekucyjnego należy zauważyć, że pierwszą zasadą prowadzenia egzekucji jest wybór takiego środka egzekucyjnego, który umożliwi w ogóle egzekucję należności, kolejną natomiast jest wybór najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego, przy czym obowiązuje ona jedynie w przypadku istnienia w tym względzie możliwości wyboru. W sytuacji, gdy cel egzekucji tego wymaga, organ egzekucyjny może stosować nawet wszelkie dostępne środki egzekucyjne jednocześnie.
Wyboru środka egzekucyjnego organ nie powinien dokonywać mechanicznie, lecz mając na względzie sytuację majątkową zobowiązanego. Skoro jednak Naczelnik [...] nie uzyskał od Skarżącej informacji o mniej uciążliwych, alternatywnych środkach egzekucyjnych, to w ocenie Sądu, był on zobowiązany zastosować skuteczne środki egzekucyjne co do ustalonych i podlegających egzekucji składników majątku Skarżącej. Skarżąca, kwestionując zastosowane środki egzekucyjne, także w skardze nie stawia postulatów zastosowania innych, jej zdaniem mniej uciążliwych i adekwatnych do celu postępowania egzekucyjnego środków. Przypomnienia bowiem wymaga, że egzekucja stanowi przymusowy sposób realizacji zobowiązania, w tym wypadku podatkowego, co do którego dłużnik ma możliwość, a wręcz powinność dobrowolnego spełnienia.
Ponadto, zajęcie innej wierzytelności pieniężnej a także zajęcie rachunku bankowego nie jest, co do zasady, uznawane za uciążliwą czynność egzekucyjną. Stanu "uciążliwości" nie wykazała również w sprawie Skarżąca, jak również nie wykazała jaką ewentualnie "mniej uciążliwą" czynność powinny podjąć względem niej organy administracji. Należy podkreślić, że egzekucja zawsze stanowi przymusowy sposób realizacji zobowiązania, kiedy dłużnik dobrowolnie nie wypełnia ciążącego na nim obowiązku, a co za tym idzie zawsze jest dla dłużnika niedogodnością, zatem każde działanie uprawnionych organów mogłoby spotkać się z tym zarzutem.
W ocenie Sądu nie doszło do naruszenia podstawowych zasad postępowania egzekucyjnego, a mianowicie zasady stosowania środków prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązków w połączeniu z zasadą stosowania najmniej uciążliwego środka. Wysłanie zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego nie stanowiło naruszenia przepisów ustawy egzekucyjnej. Ustawa bowiem nie warunkuje podjęcia czynności egzekucyjnych od zgody zobowiązanego ani nie wymaga uzgodnienia z nim wyboru środka egzekucyjnego. W przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny biorąc pod uwagę powyższe reguły miał obowiązek zbadać czy zastosowanie czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia rachunku bankowego doprowadzi bezpośrednio do celu egzekucji oraz jednocześnie będzie najmniej uciążliwe. W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych zobowiązanego stanowi jeden z mniej uciążliwych środków egzekucyjnych. W przypadku prowadzenia takiej egzekucji Zobowiązany zostaje ograniczony w prawie udzielania zleceń rozliczeń pieniężnych i to jedynie do wysokości należności, która podlega egzekucji. Rachunek pozostaje więc otwarty, a Zobowiązany może dysponować swobodnie nadwyżką ponad zajętą kwotę (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18.11.2007 r. sygn. akt III SA/Wa 1462/07, publ. LEX nr 494247).
Uznanie podnoszonego przez Skarżącą zarzutu, w ocenie Sądu, z całą pewnością sprzeczne byłoby z celem egzekucji administracyjnej, jak i prowadziłoby do naruszenia interesu wierzyciela. Podnosząc, że zajęcie rachunku bankowego było zbyt uciążliwym środkiem egzekucyjnym, Skarżąca nie wskazała jednocześnie jakiejkolwiek alternatywy dla zastosowanego środka egzekucyjnego. Tymczasem w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że brak powołania innego, mniej uciążliwego środka uniemożliwia organowi dokonanie wyboru takiego środka. Przy czym należy też wyraźnie podkreślić, że ustawodawca ochronę zobowiązanego zagwarantował w przepisach prawa. W tym stanie rzeczy zarzut z art. 33 § 1 pkt 8 ustawy egzekucyjnej ma natomiast służyć współmierności i adekwatności stosowania środków egzekucyjnych, nie jest natomiast drogą prawną umożliwiającą zaniechanie postępowania egzekucyjnego w sytuacji, w której zastosowanie każdego środka może w ocenie zobowiązanego być zbyt uciążliwe (por. wyrok NSA z dnia 27.06.2012 r. sygn. akt II FSK 2610/10, publ. LEX nr 1217403).
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 6, 7 i 10 § 1 w związku z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie przez organ egzekucyjny odpowiedzi na wezwanie, które zostało wniesione przez Skarżącą w terminie, co wywołało skutek w postaci przedwczesnego wydania zaskarżonego postanowienia z dnia [...].03.2017 r., podczas gdy organ zobligowany był do wydania rozstrzygnięcia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, należy wskazać, w ocenie Sądu, nie miało to żadnego wpływu na wydanie zaskarżonego postanowienia. Zdaniem Sądu, pełnomocnik Skarżącej w odpowiedzi na wezwanie organu powielił argumenty oraz pogląd zawarty we wniesionych zarzutach tj. aby zajęcie innej wierzytelności pieniężnej rozpatrzeć w trybie art. 33 § 1 pkt 6, a mianowicie jako niedopuszczalność zastosowanego środka egzekucyjnego. Należy wskazać, że organ egzekucyjny wydając zaskarżone postanowienie nr [...] z dnia [...].03.2017 r. nie posiadał odpowiedzi na wezwanie z dnia 07.03.2017 r., lecz rozpoznając przedmiotowe zarzuty wypowiedział się zgodnie z wnioskiem strony zawierającym zarzuty z dnia 22.02.2017 r. popartym odpowiedzią na wezwanie. W tej kwestii organ egzekucyjny, w ocenie Sądu, wypowiedział się w sposób całościowy odnośnie do wszystkich podniesionych przez Skarżącą zarzutów.
Biorąc pod uwagę powyższe, należy stwierdzić, że przedmiotowe postanowienie nie jest dotknięte wadą rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Wskazać należy bowiem na to, iż zaskarżone postanowienie zapadło na podstawie poczynionych, koniecznych ustaleń i zgromadzonego materiału dowodowego na dzień wydania rzeczonego postanowienia, odpowiedź na wezwanie nie wniosła nic nowego do sprawy, a w konsekwencji nie miała wpływu na wydane rozstrzygnięcie w sprawie. Rażące naruszenie prawa zachodzi wówczas, gdy treść postanowienia pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owe postanowienie nie może być akceptowane jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Zaznaczyć przy tym należy, że nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, lecz o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. O rażącym naruszeniu prawa decydują zatem łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje postanowienie (por. wyrok NSA z dnia 20.10.2011r. sygn. akt II GSK 1056/10, publ. LEX nr 1070197; wyrok NSA z dnia 8.09.2011 r. sygn. akt I OSK 1566/10, publ. LEX nr 1068431).
W konsekwencji, nie znalazły potwierdzenia postawione zarzuty naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 18 u.p.e.a. W ocenie Sądu, organy w wystarczającym zakresie wyjaśniły stan faktyczny, z uwzględnieniem sytuacji Skarżącej. Nie potwierdził się również zarzut naruszenia art. 6, 7, 10 § 1 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez nieuchylenie w postępowaniu egzekucyjnym postanowienia organu pierwszej instancji – Skarżąca nie wskazała bowiem innego sposobu osiągnięcia celu postępowania egzekucyjnego, zaś uciążliwość tego postępowania oraz sam fakt jej prowadzenia nie stanowią okoliczności uzasadniających odstąpienie od zastosowania środka egzekucyjnego.
Mając na uwadze powyższe, Sąd nie dopatrzył się zarzucanych w skardze naruszeń o charakterze materialnoprawnym czy procesowym. Bezpodstawne okazały się zarówno twierdzenia strony dotyczące niewywiązania się przez organ podatkowy z obowiązków procesowych, jak i sugestie odnoszące się do niewłaściwego zastosowania przepisów k.p.a. i u.p.e.a. W konsekwencji postawione w skardze zarzuty nie zasługiwały na akceptację, zaś zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
5. Sąd, mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło