III SA/Wa 2909/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Sobocha, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Góra Błaszczykowska (sprawozdawca), sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 listopada 2016 r. sprawy ze skargi M. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp. k. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2015 r. nr [...] [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania kontrolnego oddala skargę Postanowieniem z dnia [...]03.2015 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w W. wszczął wobec M. Sp. z o.o. Sp. K. w W. (dalej Spółka lub Skarżąca), postępowanie kontrolne w zakresie kontroli rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług od maja 2014 r. do grudnia 2014 r. W dniu 14.05.2015 r. Skarżąca złożyła wniosek o zawieszenie postępowania kontrolnego. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że postępowanie prowadzone przez Prokuraturę Okręgową w P. dotyczy tej samej materii stanu faktycznego, a zatem ustalenia sprawy karnej wprost przekładają się również na ustalenie rzeczywistego i bezspornego stanu faktycznego w sprawie niniejszej. Postanowieniem z dnia [...].06.2015 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w W. działając na podstawie art. 201 § 1 pkt 2, art. 216 § 1 oraz art. 217 O.p. w związku z art. 31 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz. U. z 2015 r. poz. 553 ze zm.) nazywanej dalej u.o.k.s, odmówił zawieszenia postępowania kontrolnego. Skarżąca złożyła zażalenie na w.w. postanowienie, któremu zarzuciła naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 O.p., poprzez nie zawieszenie postępowania prowadzonego wobec Spółki pomimo zaistnienia okoliczności uzasadniających jego zawieszenie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Postanowieniem z dnia [...].09.2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu podatkowego pierwszej instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na w.w. postanowienie Skarżąca zarzuciła: 1) naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 O.p. poprzez nie zawieszenie postępowania kontrolnego pomimo zaistnienia okoliczności uzasadniających zawieszenie postępowania kontrolnego, 2) błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na przyjęciu, że między postępowaniem kontrolnym prowadzonym przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej wobec Skarżącej w zakresie podatku od towarów i usług, a postępowaniem prowadzonym przez Prokuraturę Okręgową w P. oraz Prokuraturę Okręgową we W. nie zachodzi zależność, która winna skutkować zawieszeniem postępowania kontrolnego Na wymienionych podstawach Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia z dnia [...].09.2015 r. na podstawie art. 247 § 1 pkt 5 O.p. w związku z art. 145 § 2 p.p.s.a., bowiem skarżone postanowienie zostało wydane i skierowane do osoby nie będącej Stroną w sprawie. Z ostrożności procesowej w przypadku nieuwzględnienia przez Sąd wniosku z pkt 1 wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zawieszenie postępowania kontrolnego wobec Spółki ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazano, że dla niniejszej sprawy kluczowe znaczenie mają dwa postępowania prowadzone przez Prokuraturę Okręgową w P. (sygn. akt V Ds. 80/13) i Prokuraturę Okręgową we W (sygn. akt VI Ds. 19/14). Obie sprawy, w opinii Skarżącej, dotyczą tej samej materii i stanu faktycznego, a ustalenia podjęte w ich trakcie wprost przekładają się również na ustalenie rzeczywistego i bezspornego stanu faktycznego w sprawie niniejszej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Zdaniem orzekającego w sprawie Sądu, nie doszło do naruszenia art. 201 § 1 pkt 2 O.p. poprzez nie zawieszenie postępowania kontrolnego wobec Skarżącej, gdyż nie zaistniały okoliczności uzasadniające zawieszenie postępowania kontrolnego. W treści art. 201 § 1 O.p. wskazano enumeratywnie przypadki, w których zawieszenie postępowania jest obligatoryjne. Obligatoryjność zawieszenia oznacza, że w razie wystąpienia przynajmniej jednej z wymienionych przesłanek organ podatkowy ma obowiązek zawiesić postępowanie podatkowe niezależnie od tego, na jakim etapie się ono znajduje. Zgodnie z treścią przepisu art. 201 § 1 pkt 2 O.p., organ podatkowy zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Z zagadnieniem wstępnym, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 O.p., tj. zagadnieniem materialno-prawnym, mamy do czynienia jedynie wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy podatkowej zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia, wynikłej w toku sprawy, kwestii prawnej, która ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Musi istnieć zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy. Oznacza to, że rozstrzygnięcie sprawy nie jest możliwe bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Jeśli rozstrzygnięcie jakiejś kwestii przez inny organ lub sąd miałoby jedynie luźny, pośredni związek z rozpoznaniem sprawy podatkowej i wydaniem decyzji, kwestia ta nie może być uznana za zagadnienie wstępne i nie obliguje organu podatkowego do zawieszenia postępowania (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2013 r. sygn. akt II FSK 584/13). Przez zagadnienie wstępne rozumie się sytuację, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie, będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem określonego problemu prawnego. Treścią zagadnienia wstępnego może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego. Zagadnieniem wstępnym mogą być także inne okoliczności, które mają znaczenie prawne dla rozstrzyganej sprawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się konsekwentnie (na co zwrócił uwagę organ, powołując wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2013 r. w sprawie o sygn. akt I FSK 524/12), że istnieją cztery przesłanki warunkujące uznanie okoliczności za zagadnienie wstępne: 1) wyłonienie się w toku postępowania podatkowego, 2) rozstrzygnięcie kwestii prawnej (nie faktycznej) należy do innego organu lub sądu, 3) rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od uprzedniego rozstrzygnięcia podniesionej kwestii prawnej, 4) zależność między rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji podatkowej (tak samo np. WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 10 marca 2015 r., I SA/Bk 599/14). W przedmiotowej sprawie organ I instancji postanowieniem z dnia [...]03.2015 r. o wszczęciu postępowania kontrolnego wszczął wobec Strony postępowanie kontrolne w zakresie kontroli rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług od maja 2014 r. do grudnia 2014 r. Postępowanie to wszczęto na wniosek Prokuratury Okręgowej w P. nadzorującej śledztwo V Ds. 80/13 w związku z koniecznością sprawdzenia rzetelności obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za okres od października 2013 r. do marca 2014 r. dla potrzeb prowadzonego przez nią śledztwa. Postanowieniem z dnia [...].06.2015 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w W. działając na podstawie art. 201 § 1 pkt 2, art. 216 § 1 oraz 217 O.p. w związku z art. 31 ust. 1 i ust. 2 u.o.k.s. odmówił zawieszenia postępowania kontrolnego, a Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy to postanowienie. Sąd podziela stanowisko organów obu instancji, iż brak jest podstaw prawnych do zawieszenia postępowania kontrolnego ze względu na konieczność ustalenia i oceny okoliczności faktycznych w postępowaniu karnym. W przedmiotowej sprawie wynik postępowania karnego mającego nawet bezpośredni związek ze sprawą podatkową, nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 § 1 pkt. 2 O.p. Zdaniem Sądu Organ trafnie przyjął, iż między postępowaniem kontrolnym prowadzonym przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. wobec Skarżącej w zakresie podatku od towarów i usług, a postępowaniem prowadzonym przez Prokuraturę Okręgową w P. oraz Prokuraturę Okręgową we W nie zachodzi zależność, która winna skutkować zawieszeniem postępowania kontrolnego. Jeżeli nawet postępowanie karne ma bezpośredni związek ze sprawą podatkową, nie kreuje zagadnienia wstępnego w odniesieniu do postępowania podatkowego w przedmiocie określenia lub też ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się bowiem konsekwentnie (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2011 r., sygn. akt I FSK 281/10, powołany przez organy), że związek pomiędzy postępowaniem podatkowym a postępowaniem karnym jest jedynie związkiem faktycznym, który nie implikuje konieczności powstrzymania postępowania podatkowego do czasu rozstrzygnięcia postępowania karnego. W zaistniałej sytuacji organy nie miały podstaw do zawieszenia postępowania kontrolnego z uwagi na postępowanie karne toczące się przed Prokuraturą Okręgową w P., gdyż rozstrzygnięcie ostatnio wymienionego postępowania nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 § 1 pkt. 2 O.p. Nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut wydania i skierowania postanowienia organu I instancji do osoby nie będącej stroną w sprawie. Z analizy treści postanowienia wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że zostało ono wydane wobec M. Sp. z o.o. Sp. K. w W., taka nazwa figuruje w części wstępnej postanowienia. Doręczenie przedmiotowego postanowienia nastąpiło do rąk Pełnomocnika Skarżącej, a.t., ul. [...] W.. Wskazany radca prawny (co wynika z kart 25-26 akt sprawy), dnia 13.03.2015 r. uzyskał pełnomocnictwo od Prezes Zarządu Spółki A.M. do występowania w imieniu i na rzecz Spółki we wszystkich postępowaniach przed m.in. wszystkimi organami administracji państwowej, publicznej i samorządowej. Pełnomocnictwo to zostało dołączone do akt postępowania przy piśmie z dnia 23.03.2015 roku. W aktach sprawy nie ma żadnych informacji na temat odwołania tego pełnomocnictwa. Dlatego prawidłowo organ I instancji doręczył postanowienie r.pr. A. T. , który odebrał je w dniu 14.09.2015 r., o czym świadczy potwierdzenie odbioru. W tej sytuacji brak jakichkolwiek przesłanek do stwierdzenia nieważności postanowienia zgodnie z art. 247 O.p., w szczególności przewidzianej w § 1 pkt 5 tego przepisu. Mając na względzie poczynione wyżej uwagi Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 p.p.s.a.