III SA/Wa 2956/08

WyrokWSA w Warszawie2009-03-16

Skład orzekający: Izabela Głowacka-Klimas, Anna Wesołowska, Aneta Trochim-Tuchorska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania przez organ odwoławczy jako bezprzedmiotowego, z uwagi na wpłatę kwestionowanej należności wraz z odsetkami, jest prawidłowe, mimo że wpłata nastąpiła w wykonaniu ostatecznych decyzji, które następnie zostały uchylone przez sąd administracyjny, a strona nadal kwestionuje zasadność zobowiązania?
Ratio decidendi
Umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego z powodu wpłaty kwestionowanej należności jest wadliwe, jeśli wpłata nastąpiła w wykonaniu ostatecznych decyzji, które następnie zostały uchylone przez sąd, a strona nadal kwestionuje zasadność zobowiązania. W takiej sytuacji organ odwoławczy powinien merytorycznie rozpoznać sprawę, w tym zbadać kwestię przedawnienia zobowiązania oraz prawidłowość interpretacji przepisów dotyczących ulg w wpłatach na PFRON.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia wysokości zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okres od grudnia 1999 r. do grudnia 2000 r. Po wcześniejszym uchyleniu decyzji przez WSA, organ pierwszej instancji ponownie określił wysokość zobowiązania. Strona wniosła odwołanie, zarzucając błędną interpretację przepisów dotyczących ulg. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, uznając, że strona nie posiada zaległości. Strona wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, że wpłata dokonana w wykonaniu uchylonych decyzji skutkuje bezprzedmiotowością postępowania oraz brak merytorycznego rozpoznania odwołania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] sierpnia 2008 r., określił, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, oraz zasądził od Ministra Pracy i Polityki Społecznej na rzecz N. kwotę 440 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędziowie Sędzia WSA Anna Wesołowska (sprawozdawca), Asesor WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Protokolant Ewa Chojnacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2009 r. sprawy ze skargi N. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okres od grudnia 1999r. do grudnia 2000r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) określa, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Pracy i Polityki Społecznej na rzecz N. kwotę 440 zł (słownie: czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyrokiem z dnia 8 sierpnia 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 473/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzje Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] i [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązań Skarżącego – N. z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych oraz poprzedzające je decyzje Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] i z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...]. W uzasadnieniu wyroku Sąd podniósł, że wątpliwości budzi określona przez organ kwota zaległości. Dodatkowo Sąd zaznaczył, że w zaskarżonych decyzjach nie wskazano, z jakich tytułów powstały nadpłaty zaliczone na poczet zaległości, nie wymieniono również organu, który miałby wpłacić te kwoty, co było szczególnie istotne w sytuacji, w której strona w toku postępowania zakwestionowała w ogóle istnienie nadpłat a w aktach sprawy brak było dokumentów potwierdzających dokonanie kwestionowanych wpłat. Sąd podniósł również, że w toku postępowania nie zostało wydane stosowne postanowienie w sprawie zaliczenia nadpłat na poczet zaległości podatkowej. Nie wyjaśniona została również kwestia przedawnienia zobowiązania, w tym nie zostało wyjaśnione przez organ, czy znajdujący się w aktach tytułu wykonawczy został doręczony stronie ani czy zostały dokonane jakiekolwiek czynności egzekucyjne. Rozpoznając ponownie sprawę, decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. znak [...] Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych określił wysokość zobowiązania N. z tytułu wpłat na PFRON za okres od grudnia 1999 r. do grudnia 2000 r. na kwotę 121.087,01 zł wraz z odsetkami w kwocie 170.843,00 zł. Jako podstawę faktyczną rozstrzygnięcia organ wskazał okoliczność, że poprzednik prawny strony, L. Regionalna Kasa Chorych nie miała prawa do korzystania z ulgi ZPCH gdyż, jak wynika z ustaleń kontroli przeprowadzonej przez Urząd Kontroli Skarbowej, usługi świadczone były nie na rzecz kasy chorych ale na rzecz osób ubezpieczonych w L. Regionalnej Kasie Chorych, w związku z czym ta ostatnia nie miała prawa do obniżenia wpłat na PFRON z tego tytułu. Organ pierwszej instancji podniósł dodatkowo, że w dniu [...] stycznia 2006 roku zwrócił się do Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej Biura Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych o udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy umowa zawarta przez zakład pracy chronionej i kasę chorych na udzielanie świadczeń zdrowotnych na rzecz osób uprawnionych do bezpłatnych świadczeń, ubezpieczonych w kasie chorych, umożliwiała skorzystanie przez kasę chorych z obniżenia wpłaty na PFRON, przy czym z odpowiedzi datowanej na [...] maja 2006 roku znak [...] wynikało, że w ocenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej świadczenia wynikające z powyższej umowy były świadczeniami na rzecz ubezpieczonych a nie na rzecz kasy chorych. Ustosunkowując się do wskazań zawartych w wyroku tutejszego Sądu z dnia 8 sierpnia 2007 roku organ wskazał, że zobowiązania skarżącego zostały ustalone na podstawie raportu kontroli [...], a następnie dnia [...] listopada 2002 roku postanowieniem POSTAN [...] wszczęte zostało w stosunku do L. Regionalnej Kasy Chorych, poprzedniczki prawnej skarżącego, postępowanie w sprawie stwierdzenia wysokości zaległości z tytułu wpłat na PFRON. Organ wyjaśnił następnie, w jaki sposób nadpłaty zostały zaliczone na poczet zobowiązań. Odnośnie postanowienia o zaliczeniu nadpłat organ wskazał, że w dniu [...] grudnia 2006 roku wydane zostało postanowienie [...] o zaliczeniu nadpłat za okres do sierpnia 1999 roku do kwietnia 2004 roku. Organ stwierdził również, że nie doszło do przedawnienia zobowiązania z uwagi na fakt wystawienia : - dnia [...] listopada 2004 roku tytułu wykonawczego nr [...], obejmującego grudzień 1999 roku, - dnia [...] grudnia 2004 roku tytułu wykonawczego nr [...] obejmującego okres od sierpnia do października 1999 roku, - dnia [...] grudnia 2005 roku tytułu nr [...] obejmującego okres od stycznia 2000 do grudnia 2000 roku. Organ przywołał następnie w uzasadnieniu pismo Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] stycznia 2007 roku nr [...] z którego wynika, że w dniu 1 marca 2005 roku dokonano zajęcia rachunku bankowego strony, tak więc bieg terminu przedawnienia został przerwany na skutek dokonania czynności egzekucyjnej, wygaśnięciu zaś uległy jedynie zobowiązania za okres od sierpnia 1999 roku do października 1999 roku w kwocie 18.858,21 złotych. Prezes PFRON wskazał następnie, że pismem z dnia 31 stycznia 2007 roku strona wystąpiła o ustalenie stanu zaległości w związku z koniecznością dokonania zapłaty zaległości na rzecz PFRON, objętej decyzjami [...] z dnia [...] grudnia 2005 roku oraz [...] z dnia [...] grudnia 2005 roku, a następnie po uzyskaniu informacji, że kwota zaległości za okres od grudnia 1999 roku do grudnia 2000 roku wynosi 121.087,01 złotych oraz odsetki w kwocie 170.843,00 złotych, dokonała wpłaty powyższych kwot w dniu 1 lutego 2007 roku. Po dokonaniu powyższej wpłaty strona wystąpiła o potwierdzenie, że nie posiada zaległości we wpłatach na PFRON. Od decyzji z dnia [...] grudnia 2008 roku N. wniósł odwołanie, w którym zarzucił organowi pierwszej instancji naruszenie art. 22 ustęp 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz. U. nr 123 poz. 776 ze zmianami) w związku z art. 53 ustęp 1, art. 66, art. 72 pkt 6 ustawy z dnia 6 lutego 1997 roku o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. nr 28 poz. 153 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w okresie od grudnia 1999 roku do grudnia 2000 roku poprzez błędną ich wykładnię i przyjęcie, że świadczenia zdrowotne udzielane przez zakład pracy chronionej na podstawie umowy z zawartej z kasą chorych o udzielenie świadczeń zdrowotnych na rzez członków kasy chorych nie są świadczeniami usług na rzecz kasy chorych a w konsekwencji przyjęcie, że wpłaty na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych dokonywane przez L. Regionalną Kasę Chorych nie podlegają obniżeniu o kwoty – pomniejszonych o należne od pracowników składki na ubezpieczenia społeczne – wynagrodzeń pracowników zakładów pracy chronionej lub zakładów aktywności zawodowej. Uzasadniając powyższe stanowisko skarżący wskazał, że jednym z głównych zadań Kasy Chorych było zawieranie i finansowanie umów o udzielanie świadczeń na rzecz ubezpieczonych oraz kontrola realizacji tych umów. Skarżący podniósł następnie, że z przepisów ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym wynikało, że każdy ubezpieczony jest członkiem kasy chorych a z tytułu członkowstwa ciążą na nim pewne obowiązki do których należy obowiązek zapłacenia składki oraz przysługują mu pewne uprawnienia, z których podstawowym jest uprawnienie do świadczeń zdrowotnych. Świadczyło to w ocenie skarżącego o korporacyjnym charakterze kasy chorych, co oznacza, że z chwilą powstania kasy chorych jej członkowie zrzekli się na jej rzecz uprawnień a skutki czynności prawnych prowadzących do nabycia prawa lub zaciągnięcia zobowiązań aczkolwiek bezpośrednio dotyczą sfery prawnej i majątkowej Kasy Chorych to jednak równocześnie oddziałują na sferę praw i obowiązków członków. Taka sytuacja miała miejsce w ocenie skarżącego w przypadku nabywania świadczeń zdrowotnych na podstawie umowy zawieranej przez kasę Chorych ze świadczeniodawcą. Skarżący uzasadniał, że w myśl art. 53 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, Kasy Chorych zawierały umowy ze świadczeniodawcami, których przedmiotem było wykonywanie świadczeń zdrowotnych. Zleceniodawcą w tym zakresie była Kasa Chorych, zleceniobiorcą zaś świadczeniodawca. Zawierając umowę o udzielenie świadczeń zdrowotnych ubezpieczeni ujmowani in corpore jako Kasa Chorych, nabywali we własnym imieniu i na swoją rzecz świadczenia opieki zdrowotnej realizowane indywidualnie w stosunku do każdego z nich na tej zasadzie, że Kasa Chorych zawierała umowy na rzecz swoich ubezpieczonych. W ocenie skarżącego organ błędnie zinterpretował, że użyte w art. 22 ustęp 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych pojęcie "usługi na rzecz" winno być utożsamione z odbiorcą świadczenia, zaś wydzielenie osób ubezpieczonych jako podmiotów odrębnych od Kasy Chorych nie daje się pogodzić ze statusem prawnym osoby ubezpieczonej jako członka Kasy Chorych. W wyniku rozpoznania powyższego odwołania, Minister Pracy i Polityki Społecznej wydał w dniu [...] sierpnia 2008 roku decyzję znak [...] uchylającą zaskarżoną decyzję i umarzającą postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe. W motywach decyzji organ odwoławczy wskazał, że wobec braku zaległości N. za okres ujęty w zaskarżonej decyzji, brak było podstaw do wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania, w konsekwencji czego postępowanie pozostaje bezprzedmiotowe. W skardze złożonej na powyższą decyzję Skarżący zarzucił naruszenie przepisów: 1. art. 208 oraz art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) ustawy dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 z późn. zm.) w związku z art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 123, poz. 776 z późn. zm.) poprzez przyjęcie, że wpłata zrealizowana w wykonaniu ostatecznych decyzji Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, uchylonych następnie wyrokiem Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego, skutkuje bezprzedmiotowością postępowania w przedmiocie wymierzenia zobowiązania podatkowego, 2. art. 78 Konstytucji RP z zw. z art. 220 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 z późn. zm.) poprzez brak merytorycznego rozpoznania odwołania od decyzji wydanej w I instancji. Rozwijając tak sformułowane zarzuty Skarżący wskazał, że wpłata dokonana przez N. w dniu 1 lutego 2007 roku stanowiła dobrowolne wykonanie ostatecznych decyzji administracyjnych określających wysokość zobowiązania podatkowego. Uchylenie powyższych decyzji wyrokiem WSA w Warszawie spowodowało, że zostały one wyeliminowane z obrotu prawnego co oznaczało, że sprawa wymiaru zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON wróciła na etap postępowania administracyjnego. Skarżący wskazał również, że postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008 roku Prezes PFRON odmówił wszczęcia postępowania w sprawie określenia nadpłaty z tytułu wpłat na PFRON z uwagi na dyspozycję art. 79 ustawy ordynacja podatkowa, a następnie postanowieniem z dnia [...] lutego 2008 roku znak [...] zaliczył z urzędu wpłatę z dnia 1 lutego 2007 roku na poczet zaległości z tytułu wpłat na PFRON za okres od grudnia 1999 roku do grudnia 2000 roku. Dodatkowo skarżący podniósł, że w orzecznictwie naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd, że wykonanie decyzji organu pierwszej instancji przez zapłacenie podatku a następnie wniesienie przez stronę odwołania od tej decyzji nie zwalnia organu odwoławczego od obowiązku rozpoznania sprawy i nie upoważnia tego organu do umorzenia postępowania odwoławczego. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji wniósł o oddalenie skargi wskazując, że skoro w przedmiotowej sprawie strona nie posiada zaległości za okres ujęty w skarżonej decyzji, organ pierwszej instancji nie miał podstaw do wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania. Strona nie posiadała już bowiem zaległości we wpłatach a zatem nie istniała przesłanka do wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania. Odnosząc się do zarzutu braku merytorycznego rozpatrzenia odwołania strony organ odwoławczy wskazał, że podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone m in w poprzednich decyzjach z dnia [...] listopada 2006 roku znak [...] i [...] a także w piśmie iż dnia [...] maja 2006 roku znak [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. 1. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, przy czym podejmując rozstrzygnięcie sąd nie kierował się wyłącznie okolicznościami podniesionymi w skardze złożonej przez Skarżącego, N.. Działanie takie umożliwia sądowi administracyjnemu przepis art. 134 par. 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.), który stanowi, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę każde naruszenie prawa, także to nie kwestionowane przez stronę. 2. Jak wskazano wyżej, sprawa dotycząca określenia wysokości zobowiązania z tytuł wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji osób Niepełnosprawnych wobec Skarżącego N. była już przedmiotem rozpoznania tutejszego sądu, który wyrokiem z dnia 8 sierpnia 2007 roku wydanym w sprawie o sygn akt III S.A./Wa 473/07 uchylił zaskarżone decyzje Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2006 roku nr [...][...] jak również poprzedzające je decyzje Prezesa Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] grudnia 2005 roku nr [...] określającą wysokość powyższej wpłaty za okres od grudnia 1999 roku do grudnia 2000 roku wraz z odsetkami oraz z dnia [...] grudnia 2005 roku [...] określającą wysokość powyższej wpłaty za okres od sierpnia 1999 roku do października 1999 roku wraz z odsetkami. 3. Z uwagi na brzmienie przepisu art. 153 p.p.s.a. Sąd rozpoznający po raz kolejny sprawę zobowiązany jest zbadać, czy organy podatkowe prawidłowo wykonały wytyczne zawarte w poprzednio wydanym wyroku, badanie innych okoliczności jest uzasadnione o tyle o ile zaistniały już po dacie wydania wyroku (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, I SA/Wr 1890/07 z dnia 24 czerwca 2008 roku, LEX nr 397665). Analizując treść wyroku tutejszego sądu, oraz treść uzasadnienia decyzji wydanych w sprawie wskazać należy, że wytyczne tutejszego sądu zawarte w wyroku z dnia 8 sierpnia 2007 roku nie zostały wykonane.. 4. W wyroku z dnia 8 sierpnia 2007 roku tutejszy Sąd nakazał przeprowadzenie postępowania mającego na celu ustalenie, czy w sprawie nie nastąpiło przedawnienie zobowiązania. Organ pierwszej instancji wykonując powyższe zalecenie wskazał, że w sprawie wystawione zostały następujące tytuły wykonawcze : - tytuł nr [...], wystawiony dnia [...] listopada 2004 roku, obejmujący grudzień 1999 roku, - tytuł nr [...]wystawiony dnia [...] grudnia 2004 roku, za okres od sierpnia do października 1999 roku, - tytuł nr [...] wystawiony dnia [...] grudnia 2005 roku za okres od stycznia 2000 do grudnia 2000 roku. Organ nie zbadał jednak, czy powyższe tytuły zostały doręczone stronie, co więcej nie ustalił, czy na podstawie powyższych tytułów stosowane były w stosunku do strony środki egzekucyjne o których strona została powiadomiona, a tylko taka czynność przerywała bieg terminu przedawnienia. W aktach sprawy znajduje się pismo Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z którego wynika, że w dniu [...] marca 2005 roku dokonano zajęcia rachunku bankowego strony, tak więc w ocenie organu pierwszoinstancyjnego, bieg terminu przedawnienia został przerwany, na skutek dokonania czynności egzekucyjnych, a wygaśnięciu uległy jedynie zobowiązania za okres od sierpnia 1999 roku do października 1999 roku. Wskazać należy, że dokonując powyższych ustaleń organ pierwszej instancji pominął, że z powołanego pisma wynika, iż egzekucja wszczęta została na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i [...], czyli tytułów wykonawczych dotyczących miesięcy sierpień-październik i grudzień 1999 roku. Organ pominął również, rozpatrując materiał dowodowy, zawartą w powyższym piśmie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. informację, że nie było wszczynane przez ten organ postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], czyli na podstawie tytułu wykonawczego dotyczącego okresu od stycznia 2000 roku do grudnia 2000 roku, z uwagi na pismo wierzyciela z dnia 14 sierpnia 2006 roku o zawieszeniu w/w tytułu wykonawczego. W konsekwencji, wyrażony przez organ pierwszej instancji pogląd, że przedawnieniu uległy jedynie zobowiązania dotyczące okresu sierpień-październik 1999 roku jest nieprawidłowy i świadczy o tym, że przy ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego organ pierwszej instancji naruszył przepis art. 122 w związku z art. 187 par. 1 i art. 191 ustawy ordynacja podatkowa. Dodatkowo wskazać należy, że wbrew wskazaniom tutejszego sądu, organ pierwszej instancji nie przeprowadził żadnych czynności mających na celu ustalenie, czy na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] grudnia 2005 roku obejmującego okres od stycznia 2000 roku do grudnia 2000 roku stosowane były w stosunku do skarżącego jakiekolwiek środki egzekucyjne o których skarżący był informowany, gdyż tylko zastosowanie takich środków i to w terminie przed dniem 31 grudnia 2005 roku mogło skutkować przerwaniem biegu terminu przedawnienia w stosunku do powyższych zobowiązań. 5. W odniesieniu do wskazanego w uzasadnieniu wyroku z dnia 8 sierpnia 2007 roku obowiązku wydania postanowienia o zaliczeniu nadpłaty na poczet poszczególnych zaległości organ pierwszej instancji w wskazał, że postanowienie o zaliczeniu nadpłat wydane zostało w dniu [...] grudnia 2006 roku [...], przy czym zaliczenie nadpłat obejmowało okres od sierpnia 1999 do kwietnia 2004. 6. Zalecenia zawarte w wyroku z dnia 8 sierpnia 2007 roku dotyczące obowiązku wyjaśnienia, z jakich tytułów powstały nadpłaty zaliczone na poczet zaległości oraz wymienienia organów, które miałyby wpłacić te kwoty zostały przez organ pierwszoinstancyjny zrealizowane. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lutego 2008 roku Prezesa Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych wyliczył nadpłaty, powołując ich daty, podmioty od którego owe nadpłaty pochodziły oraz wskazał na jakie zobowiązania nadpłaty zostały zaliczone. Okoliczność zaliczenia powyższych nadpłat potwierdzona jest znajdującym się aktach postanowieniem z dnia [...] grudnia 2006 roku [...]. Wyjaśniona została również przez organ kwestia ustalenia wysokości zaległości. 7. Okolicznością nową podlegającą ocenie w ramach niniejszego postępowania jest natomiast treść rozstrzygnięcia organu drugiej instancji, który po wniesieniu przez Skarżącego odwołania od decyzji Prezesa Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] lutego 2008 roku uchylił zaskarżoną decyzję oraz umorzył postępowanie w sprawie w trybie art. 233 par. 1 w związku z art. 208 par. 1 ustawy ordynacja podatkowa. Jak wynika z uzasadnienia powyższej decyzji, u podstaw rozstrzygnięcia organu legło przekonanie, że skoro strona uiściła zaległą należność wraz z odsetkami, postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe. W ocenie sądu rozstrzygnięcie to jest wadliwe i narusza przepisy postępowania to jest art. 208 w związku z art. 233 par. 1 pkt 2 lit. a) ustawy ordynacja podatkowa. W pierwszej kolejności wskazać należy, że kwota należności wraz z odsetkami została wpłacona przez skarżącego w wykonaniu ostatecznych decyzji administracyjnych, to jest po wydaniu decyzji z dnia [...] listopada 2006 roku przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej a przed rozstrzygnięciem skargi wniesionej przez stronę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W deklaracjach dotyczących wpłat na PERON za okres od grudnia 1999 roku do grudnia 2000 roku jako kwotę należnych wpłat strona skarżąca wskazywała "0". Dopiero na skutek kontroli przeprowadzonej przez Urząd Kontroli Skarbowej Prezes PFRON poinformowany został, że podmiot kontrolowany nie miał prawa do korzystania z ulg związanych z nabywaniem usług od zakładów pracy chronionej w konsekwencji wszczęte zostało postępowanie w sprawie wydania w trybie art. 21 par. 3 ustawy ordynacja podatkowa decyzji określającej wysokość zobowiązania. Skarżący w sposób konsekwentny kwestionował prawidłowość dokonanej przez organy interpretacji art. 22 ustęp 1 z ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej zgodnie z którą świadczenia medyczne udzielane przez zakład pracy chronionej na podstawie umowy o udzielenie usług medycznych na rzez członków kasy chorych nie są świadczeniami usług na rzecz Kasy Chorych. W tym miejscu przywołać należy pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 kwietnia 1995 roku (SA/Łd 2424/94 - ONSA 1996 r., nr 2, poz. 80) zgodnie z którym "z bezprzedmiotowością postępowania bowiem mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Oznacza to, iż wszystkie elementy badanego stanu prawnego i faktycznego są tego rodzaju, że niepotrzebne jest postępowanie mające na celu wyjaśnienie wszystkich tych okoliczności w sprawie. Należy przy tym brać pod uwagę okoliczności podnoszone zarówno przez stronę, jak i przez organ z urzędu. Chodzi tu o kryterium bezprzedmiotowości odnoszące się do postępowania, ale w taki sposób, iż wynik tego postępowania nie powinien mieć charakteru merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, lecz jedynie być formalnym jego zakończeniem." Pogląd powyższy wyrażony został na gruncie art. 105 k.p.a., jednak, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 października 2006 roku (sygn. akt I FSK 1/06 LEX nr 262987, POP 2007/5/70) z racji tożsamości tej regulacji z regulacją stosowaną w tej sprawie zachowuje swą aktualność. Dodatkowo przypomnieć należy pogląd wyrażony w tezie wyroku NSA z dnia 12 października 1987 r. sygn. IV SA 3334/87, zgodnie z którym nie znajduje uzasadnienia w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie, w której strony są zainteresowane wynikiem merytorycznym." Skoro Skarżący konsekwentnie podnosi, że korzystał z ulg wynikających z zakupu usług u podmiotów mających status zakładów pracy chronionej, a w konsekwencji nie powinien być obciążony wpłatami na rzecz PFRON, uznać należy że skarżący był zainteresowany merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy. 8. Ustosunkowując się do podniesionego w odpowiedzi na skargę twierdzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej, co do nie zaskarżenia przez N. postanowienia z dnia [...] lutego 2008 roku o zaliczeniu nadpłat na poczet zaległości przypomnieć należy, że postanowienie o zaliczeniu nadpłaty na poczet zaległości ma jedynie techniczny charakter i jego niezaskarżenie przez podatnika nie może przesądzać o przyjęciu, że nie kwestionuje on wysokości określonego przez organ zobowiązania. W tym przypadku strona złożyła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, co potwierdza jej wolę kwestionowania wysokości zobowiązania. 9. Organ pierwszej instancji nie przeprowadził czynności, które miał przeprowadzić zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 2007 roku, co samo w sobie również uzasadniało konieczność merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy, nawet w sytuacji, w której okoliczności powyższe nie były podnoszone przez stronę w odwołaniu. 10. Rozpoznając sprawę ponownie organ drugiej instancji zobowiązany będzie do rozpoznania odwołania strony jak również do przeprowadzenia postępowania dowodowego mającego na celu ustalenie, czy zobowiązanie obejmujące wpłaty na PFRON za okres od grudnia 1999 roku do grudnia 2000 roku uległo przedawnieniu czy też nie. Organ odwoławczy winien również ustosunkować się do ponoszonego przez stronę zarzutu nieprawidłowej interpretacji art. 22 ustęp 1 z ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz. U. nr 123 poz. 776 ze zmianami) w związku z art. 53 ustęp 1, art. 66, art. 72 pkt 6 ustawy z dnia 6 lutego 1997 roku o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. nr 28 poz. 153 z późn. zm.). 11. Wobec opisanych wyżej uchybień w zakresie postępowania, które w ocenie sądu miały istotny wpływ na wynik postępowania, Sąd w trybie art. 145 par. 1 pkt 1 lit.c ustawy prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej. Określając zakres, w jakim decyzja ta nie może być wykonana sąd orzekał na podstawie art. 152 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w związku z art. 205 par. 2 powyższej ustawy, wobec zgłoszenia odpowiedniego wniosku w skardze oraz na rozprawie w dniu 16 marca 2009 roku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło