III SA/Wa 2956/10
PostanowienieWSA w Warszawie2011-01-28
Skład orzekający: Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie przedstawiła wszystkich wymaganych dokumentów i informacji dotyczących jej sytuacji finansowej, w tym sytuacji majątkowej małżonka, pomimo istniejącej między nimi rozdzielności majątkowej?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Skarżąca nie przedstawiła wszystkich wymaganych dokumentów i informacji, co uniemożliwiło ocenę jej rzeczywistej kondycji finansowej. Rozdzielność majątkowa małżonków nie zwalnia z obowiązku wzajemnego wsparcia finansowego ani z obowiązku przedstawienia informacji o sytuacji majątkowej drugiego małżonka.Stan faktyczny
Skarżąca M. P. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na swoją trudną sytuację finansową i identyczność jej obecnej sytuacji z sytuacją z poprzedniej sprawy, w której została zwolniona z opłat. Mimo wezwania, nie przedstawiła wszystkich wymaganych dokumentów, takich jak zeznania podatkowe, dokument potwierdzający wysokość emerytury, dowody wydatków, wyciągi z rachunków bankowych ani informacji o mieszkaniu. Skarżąca wskazała na liczne zobowiązania finansowe, w tym zaległości podatkowe i kredyty, oraz niską emeryturę.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie
Skarżąca M. P. zwróciła się na formularzu PPF o zwolnienie od kosztów sądowych. Podniosła że fakty istotne dla rozstrzygnięcia wniosku podała w sprawie III SA/Wa 2281/09, w której zwolniono ją z obowiązku zapłaty wpisu w kwocie 100 zł. Dodała że obecnie jej sytuacja jest identyczna. Na Skarżącej ciążą liczne kredyty. Konto bankowe jest zadłużone na kwotę 30.000 zł. Ta okoliczność, jak również niska emerytura (982 zł), drogie leki, koszty utrzymania nie pozwalają na uiszczenie kosztów sądowych. Skarżąca nie posiada żadnego majątku. Z mężem ma rozdzielność majątkową.
W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżąca przesłała pismo w którym powtórzyła że wszelkie informacje na temat sytuacji finansowej przedstawiła w sprawie III SA/Wa 2281/09. Skarżąca wymieniła jakie kwoty zobowiązań na niej ciążą: opłaty telekomunikacyjne (120-130 zł), energia (300-400 zł), zakup leków (200 zł), zaległości podatkowe (60.000-70.000 zł), kredyt odnawialny (20.000 zł), przegrana sprawa cywilna (600 zł). Skarżąca ponownie powołała się na istniejący między nią a mężem ustrój rozdzielności majątkowej. Oboje małżonkowie osobno się utrzymują. Mieszkają razem z uwagi na brak środków.
Uwzględniając powyższe zważono, co następuje:
Skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z brzmienia tego przepisu jednoznacznie wynika, że ciężar dowodu w zakresie przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie. Wobec tego pochodzące od niej informacje na temat jej możliwości płatniczych, powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była ocena rzeczywistej kondycji finansowej strony.
Tymczasem w niniejszej sprawie Skarżąca nie wykonała w pełni wezwania referendarza sądowego. Nie nadesłała zeznań podatkowych i dokumentu potwierdzającego wysokość emerytury. Nie udokumentowała wysokości wydatków. Nie nadesłała też dokumentacji potwierdzającej fakt spłaty "licznych kredytów" oraz "zadłużenia konta w banku". Nie przesłała wyciągów z rachunków bankowych. Nie wskazała także iż takowych nie posiada. Nie udzieliła informacji na temat zajmowanego mieszkania, a konkretnie tego do kogo ono należy. Adresem tego mieszkania jako miejscem zamieszkania posługuje się zarówno Skarżąca, jak i P. P. Tymczasem żadne z nich nie wskazało tego mieszkania jako składnika swojego majątku.
Skarżąca nie ujawniła ponadto sytuacji finansowej męża. Z obowiązku jej przedstawienia nie zwalniała Skarżącej istniejąca między małżonkami rozdzielność majątkowa. W świetle przepisów prawa rodzinnego rozdzielność ta odnosi się bowiem, jak sama nazwa wskazuje, do majątków małżonków, a nie do ich wzajemnych obowiązków. Rozdzielność majątkowa dotyczy zatem kwestii zobowiązań każdego z małżonków wobec osób trzecich, a także kwestii samodzielnego dysponowania i zarządzania swoimi majątkami (por. postanowienia NSA: z 2 marca 2009 r., I FZ 31/09; z 2 września 2009 r., I FZ 199/09; z 17 lutego 2010 r., II FZ 21/10).
Inaczej mówiąc rozdzielność majątkowa nie zwalnia małżonków z obowiązku wzajemnego wsparcia finansowego, a ponadto nie uzasadnia odmowy udzielenia informacji na temat sytuacji majątkowej drugiego małżonka.
Przyznanie prawa pomocy następuje na wniosek strony, zatem to w jej interesie leży całościowe przedstawienie swojej rzeczywistej sytuacji majątkowej. W przeciwnym razie musi się ona liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami. Skarżąca nie przedstawiła wszystkich żądanych informacji i dokumentów, wobec czego niemożliwym uczyniła weryfikację swoich twierdzeń o trudnej sytuacji materialnej i braku środków finansowych, z których mogłaby pokryć należności sądowe.
Z tej przyczyny na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło