III SA/Wa 2964/16

Dnia 15 listopada 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Przybysz, po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2016 r. nr[...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Skarżący – P. P. – pismem z dnia 26 sierpnia 2016 r. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2016 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. Następnie pismem z dnia 26 października 2016 r. Skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek wskazał, że kwota zobowiązania podatkowego wynikająca z zaskarżonej decyzji w wysokości 330 000 zł jest kwotą znaczną biorąc pod uwagę jego trudną sytuację oraz nieregularność uzyskiwanych przychodów. Skarżący podkreślił również, że nie prowadzi działalności gospodarczej a jego głównym źródłem utrzymania są inwestycje, w szczególności w papiery wartościowe. Powyższe źródło utrzymania cechuje nieregularność uzyskiwanych przychodów, a jednocześnie duże ryzyko poniesienia strat. Skarżący dodał, że bez posiadanych środków finansowych nie jest możliwa realizacja inwestycji, która pozwala mu na uzyskanie przychodu. Skarżący wskazał również na to, że Naczelnik Urzędu Skarbowego W. w decyzji o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. z dnia 27 listopada 2014 r. potwierdził jego trudną sytuację finansową wskazując, że Skarżący w rozliczeniu za 2012 r. poniósł stratę z kapitałów pieniężnych w wysokości 87.491,74 zł, zaś za rok 2013 poniósł stratę w wysokości 146.473,79 zł. W związku z powyższym w ocenie Skarżącego zachodzi ryzyko wyrządzenia mu znacznej szkody jak również możliwość spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący wyjaśnił, że przymusowe wyegzekwowanie kwoty określonej w treści zaskarżonej decyzji doprowadzi do wyprzedaży nielicznego majątku pozostałego w dyspozycji Skarżącego, gdyż nie posiada on środków pieniężnych na zaspokojenie zobowiązań wynikających z wydanej decyzji, co w konsekwencji nawet w przypadku uchylenia decyzji spowoduje nieodwracalne skutki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że instytucja wstrzymania przez sąd wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego artykułu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że w art. 61 § 3 p.p.s.a. chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. post. NSA z 20 grudnia 2004 r. sygn. akt GZ 138/04). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., II SA/Bk 352/06). Zatem przesłankami warunkującymi wstrzymanie wykonania aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (tak NSA w postanowieniach z dnia: 22 grudnia 2004 r., OZ 889/04; 8 grudnia 2004 r., OZ 694/04 i z 9 marca 2005 r., II OZ 52/05). Sąd w kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji działa wyłącznie na wniosek strony, zatem to ona jest zobowiązana do uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających prawdopodobieństwo wywołania skutków wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wnioskujący winien wskazać na konkretne zdarzenia, czy też okoliczności świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione oraz poprzeć je stosownymi dokumentami. Zadaniem sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za uwzględnieniem jej wniosku. Jak ponadto podkreśla się w orzecznictwie, strona skarżąca jest wręcz zobligowana do przedstawienia argumentów i uzasadniających je dokumentów pozwalających sądowi na wszechstronną analizę przesłanek skorzystania z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z 6 lutego 2009 r., II FZ 39/09 i z 18 marca 2010 r., II FSK 502/09). Z kolei w postanowieniu z 29 maja 2009 r. sygn. akt I FZ 148/09 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie, gdyż sąd powinien mieć o nich wiedzę i możliwość ich zweryfikowania, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę skarżącą. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest więc wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i ich konkretyzacja w przedstawionym przez stronę materiale dowodowym. Podzielając w całości przedstawioną powyżej i ugruntowaną w orzecznictwie sądów administracyjnych wykładnię art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz odnosząc ją do przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że Skarżący nie wykazał istnienia określonych w powołanym przepisie przesłanek, warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Uzasadnienie wniosku sprowadzało się do stwierdzenia, że przymusowe wyegzekwowanie kwoty określonej w treści zaskarżonej decyzji doprowadzi do wyprzedaży nielicznego majątku pozostałego w dyspozycji Skarżącego, gdyż nie posiada on środków pieniężnych na zaspokojenie zobowiązań wynikających z wydanej decyzji, co w konsekwencji nawet w przypadku uchylenia decyzji spowoduje nieodwracalne skutki. Odnosząc się do powyższego wskazać należy, że sam fakt istnienia obowiązku wykonania aktu lub czynności organu administracyjnego nie może stanowić przesłanki uzasadniającej wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Strona składając wniosek w przedmiocie wstrzymania zaskarżonego aktu powinna wykazać, że wykonanie ciążącego na niej zobowiązania, wypełnia przesłanki wskazane w powołanym na wstępie przepisie. Może to uczynić poprzez przedłożenie do sądu odpowiedniej dokumentacji. Tymczasem do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów obrazujących jego obecną sytuację finansową. Tym samym Skarżący nie wykazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji wyrządzi znaczną szkodę lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Sąd zauważa ponadto, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Obowiązek o charakterze pieniężnym, a takiego dotyczy niniejsza sprawa, ma z natury odwracalny charakter. Oznacza to, że w razie jego zrealizowania, a następnie uwzględnienia skargi, objęta zaskarżoną decyzją kwota pieniężna będzie podlegała zwrotowi (por.: postanowienie Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2011 r., sygn. akt II GSK 1562/11). Ponadto w sytuacji, gdy z okoliczności przedstawionych przez Skarżącą nie wynika, aby wykonanie decyzji miało zagrozić jej bytowi, nie sposób przyjąć, że wykonanie decyzji spowoduje powstanie trudnych do odwrócenia skutków. W związku z powyższym skoro Skarżący w złożonym wniosku nie wykazał w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, brak było podstaw do udzielenia ochrony tymczasowej i wydania orzeczenia zgodnego z jej oczekiwaniami. Sąd, w tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.