III SA/Wa 300/13

WyrokWSA w Warszawie2013-05-27

Skład orzekający: Jolanta Sokołowska, Barbara Kołodziejczak-Osetek, Waldemar Śledzik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej może odmówić stronie zapoznania się z dokumentami wyłączonymi z akt postępowania ze względu na ochronę interesu publicznego, polegającego na ochronie danych identyfikujących podmioty niepowiązane ze stroną postępowania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że ochrona danych identyfikujących podmioty gospodarcze niezwiązane ze stroną postępowania może być kwalifikowana jako interes publiczny w rozumieniu art. 179 § 1 Ordynacji Podatkowej. Organ podatkowy ma prawo wyłączyć z akt sprawy dokumenty lub ich części, jeśli zawierają informacje podlegające ochronie ze względu na interes publiczny, w tym dane identyfikujące osoby trzecie. Sądowa kontrola w takich przypadkach ogranicza się do oceny, czy organ ustalił przesłankę wyłączenia i czy uzasadnienie postanowienia wskazuje na chroniony interes publiczny, a nie do merytorycznej oceny zasadności samego wyłączenia.
Stan faktyczny
Spółka T. S.A. wniosła o umożliwienie zapoznania się z dokumentami wyłączonymi z akt postępowania kontrolnego ze względu na ochronę interesu publicznego. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej odmawiające dostępu do tych dokumentów, argumentując, że ujawnienie nazw podmiotów niepowiązanych z kontrolowanym oraz ich logo mogłoby narazić na szkodę interes tych jednostek. Spółka zaskarżyła postanowienie, twierdząc, że ochrona prywatnych interesów podmiotów gospodarczych nie stanowi interesu publicznego i że odmowa dostępu narusza jej prawa procesowe. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Jolanta Sokołowska (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, sędzia WSA Waldemar Śledzik, Protokolant starszy referent Iwona Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2013 r. sprawy ze skargi T. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umożliwienia zapoznania się z dokumentami wyłączonymi z akt postępowania oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z [...] grudnia 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. , po rozpatrzeniu zażalenia T. S.A. (dalej: “Spółka" lub “Skarżąca"), utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z [...] października 2012 r., w przedmiocie odmowy umożliwienia zapoznania się z dokumentami wyłączonymi z akt postępowania. Z motywów zaskarżonego postanowienia wynika, że postanowieniem z [...] września 2012 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w W. włączył jako dowód do prowadzonego postępowania kontrolnego w T. S.A. w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku dochodowego od osób prawnych za 2006 r. następujące dokumenty: - [...] postanowienia Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z [...] sierpnia 2012 r., w sprawie żądania udostępnienia informacji; - pismo z 21 sierpnia 2012 r. oraz pismo z 22 sierpnia 2012 r. adresowane do Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. , będące odpowiedzią na ww. postanowienia. Na podstawie art. 179 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r . Ordynacja Podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749) - dalej: “O.p.", organ kontroli skarbowej postanowieniem z 6 września 2012 r. wyłączył z akt sprawy wyżej wymienione dokumenty, mając na uwadze ochronę "interesu publicznego". Postanowieniem z [...] września 2012 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w W. włączył do postępowania jako dowód wyciągi z ww. (wyłączonych) dokumentów. Pismem z 19 września 2012 r. pełnomocnik Spółki złożył wniosek o umożliwienie zapoznania się i sporządzania uwierzytelnionych kopii dokumentów wyłączonych z akt postępowania kontrolnego. Postanowieniem z [...] października 2012 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w W. odmówił Spółce zapoznania się z dokumentami wyłączonymi z akt postępowania oraz sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelniania odpisów i kopii lub wydania uwierzytelnionych odpisów. Pełnomocnik Spółki wniósł zażalenie na ww. postanowienie zarzucając mu naruszenie: - art. 178 § 1 oraz art. 179 § 1 i § 2 O.p. w zw. z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz. U. z 2011 r., Nr 42, poz. 2174 ze zm.) – dalej: “u.k.s."- przez niezasadną odmowę zapoznania się i sporządzania uwierzytelnionych kopii dokumentów wskazanych we wniosku z dnia 19 września 2012 r., w sytuacji istnienia okoliczności uzasadniających powyższe działanie; - art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1, art. 124 i art. 187 § 1 O.p. w zw. z art. 31 ust. 1 u.k.s. - przez działanie naruszające zasadę budzenia zaufania do organów podatkowych, zasadę przekonywania do zasadności podejmowanych rozstrzygnięć oraz naruszenie uprawnienia Spółki do czynnego udziału w toczącym się postępowaniu kontrolnym, polegające na odmowie zapoznania się z dowodami i wynikającymi z nich informacjami istotnymi z punktu widzenia wykonywania uprawnień i gwarancji procesowych strony postępowania, co w konsekwencji prowadzi do naruszenia w toku prowadzonego postępowania zasady prawdy materialnej polegającej na rozważeniu wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Wskazanym na wstępie postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wyjaśnił, że zgodnie z art. 178 O.p. strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Może także żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów. W myśl natomiast przepisu art. 179 O.p., przepisów art. 178 nie stosuje się do znajdujących się w aktach sprawy dokumentów zawierających informacje niejawne, a także do innych dokumentów, które organ podatkowy wyłączy z akt sprawy ze względu na interes publiczny. Z powyższego organ wywiódł, że zasada z art. 178 § 1 O.p. dotycząca umożliwienia stronie w każdym stadium przeglądania akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów doznaje ograniczenia w przepisie art. 179 § 1 O.p. Wskazał, że ograniczenia te mogą być podyktowane koniecznością ochrony informacji niejawnych oraz interesu publicznego. W praktyce więc ograniczenie prawa do wglądu do akt sprawy oraz odmowa sporządzenia z nich kopii, notatek lub odpisów, powinny wiązać się z uprzednim wyłączeniem z akt sprawy zarówno dokumentów zawierających informacje niejawne, jak i dokumentów podlegających wyłączeniu z akt sprawy ze względu na interes publiczny. W tym zakresie organ orzeka w formie postanowienia. Wyłączone dokumenty są przechowywane odrębnie od akt sprawy i nie są dostępne dla strony. Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, że z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że zakres pojęcia "interes publiczny" jest zmienny w zależności od etapu rozwoju społeczno-kulturalnego i modelu ustrojowego państwa oraz że w demokratycznym państwie prawnym interes publiczny wynika z całego porządku prawnego i wyznacza z jednej strony granice dopuszczalnej ingerencji państwa w stosunki społeczne i gospodarcze oraz w prawa i wolności obywatelskie, z drugiej zaś - granice dowolności zachowań jednostki. Wprawdzie wyłączenie dokumentów z akt sprawy następuje wskutek ustalenia występowania przesłanki interesu publicznego, ale nie oznacza to, że organ podatkowy korzysta w tym przypadku z uznania administracyjnego. Organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie miał obowiązek utrzymać w tajemnicy te cechy dokumentu, które pozwoliłyby osobom trzecim na ich identyfikację. W sprawie tej "interesem publicznym" jest wskazanie nazwy podmiotu niepowiązanego z kontrolowanym oraz nazwy znaku towarowego (logo firmy), których ujawnienie mogłoby narazić na szkodę interes tej jednostki organizacyjnej oraz innych jednostek wskazanych w zestawieniu, podmiotów najmujących powierzchnie biurowe w danym budynku w 2006 r. Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że z treści art. 179 § 1 O.p. wynika umocowanie dla organów podatkowych do wyłączenia z akt sprawy dokumentów ze względu na interes publiczny. Przy tak dalekim uprawnieniu zasadne jest pozbawienie strony dostępu tylko do części dokumentu. Skoro organ może ograniczać prawa strony w szerszym zakresie, to może je ograniczać także w węższym zakresie. Dlatego też w przedmiotowej sprawie organ podatkowy udostępnił Spółce kopie z trwale usuniętymi informacjami pozwalającymi zidentyfikować podmioty, których dane zawarte były w tychże dokumentach. Powyższa praktyka nie wynika wprost z postanowień art. 178 i art. 179 O.p., niemniej jednak uzasadnienie jej stosowania wynika bezpośrednio z zasady proporcjonalności zawartej w treści art. 31 ust 3 Konstytucji RP. Organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie miał obowiązek utrzymać w tajemnicy te cechy dokumentu, które pozwoliłyby osobom trzecim na ich identyfikację. W sprawie tej "interesem publicznym" jest wskazanie nazwy podmiotu niepowiązanego z kontrolowanym oraz nazwy znaku towarowego (logo firmy), których ujawnienie mogłoby narazić na szkodę interes tej jednostki organizacyjnej oraz innych jednostek wskazanych w zestawieniu, podmiotów najmujących powierzchnie biurowe w danym budynku w 2006. Pismem z 2 stycznia 2013 r. Spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niniejsze postanowienie zarzucając mu naruszenie: - art. 178 § 1 i § 3 w zw. z art. 179 § 1 O.p. w zw. z art. 31 ust. 1 u.k.s. - przez bezpodstawną odmowę Skarżącej zapoznania się z dokumentami wyłączonymi z akt postępowania oraz sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnionych odpisów i kopii oraz wydania uwierzytelnionych odpisów w sytuacji braku istnienia w niniejszej sprawie przesłanki "interesu publicznego" uzasadniającej taką odmowę; - art. 121 § 1 w zw. z art. 122 w zw. z art. 123 § 1 w zw. z art. 124 w zw. z art. 187 § 1 O.p. w zw. z art. 31 ust. 1 u.k.s. - przez bezpodstawną odmowę Skarżącej zapoznania się z dowodami i wynikającymi z nich informacjami istotnymi z punktu widzenia wykonywania uprawnień i gwarancji procesowych w postępowaniu, co doprowadziło do naruszenia w toku prowadzonego postępowania zasady prawdy materialnej polegającej na rozważeniu wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności a także do naruszenia zasady budzenia zaufania do organów podatkowych oraz zasady przekonywania do zasadności podejmowanych rozstrzygnięć a także pozbawiło Skarżącą możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, w szczególności w przedmiocie okoliczności mogących kształtować różnicę w cenach najmu powierzchni. Mając na uwadze powyższe, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zdaniem Skarżącej, w sprawie nie ma podstaw do zastosowania art. 179 § 1 O.p. z uwagi na brak przesłanki "interesu publicznego", która uzasadniałaby odmowę udostępnienia jej przedmiotowych dokumentów. Interes podmiotów gospodarczych zarządzających nieruchomościami i budynkami, jak i interes podmiotów gospodarczych będących najemcami poszczególnych powierzchni biurowych w tych budynkach nie może być identyfikowany z interesem publicznym, gdyż w istocie stanowi interes prywatny tych podmiotów gospodarczych. Z kolei, zgodnie z treścią art. 179 § 1 O.p. Spółka ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Z powyższego wynika, że przesłanką uzasadniającą odmowę Skarżącej zapoznania się z dokumentami wyłączonymi z akt postępowania oraz sporządzanie z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelniania odpisów i kopii lub wydanie uwierzytelnionych odpisów jest wyłącznie interes publiczny a nie prywatny interes podmiotów gospodarczych. Mając na uwadze powyższe, w ocenie Skarżącej, zastosowanie w zaskarżonym postanowieniu art. 179 § 1 O.p. jako podstawy dla odmowy udostępnienia wnioskowanych dokumentów, należy uznać za nieuprawnione. Powyższa regulacja stanowi mianowicie wyjątek od przewidzianej w art. 178 § 1 O.p. zasady zapewniającej dostęp strony do wszystkich dowodów znajdujących się w aktach sprawy podatkowej. Zatem regulacja art. 179 § 1 O.p. nie może być interpretowana z zastosowaniem wykładni rozszerzającej, lecz powinna być interpretowana możliwie wąsko. W ocenie Skarżącej, argumentacja wskazana w treści zaskarżonego postanowienia nie znajduje uzasadnienia w treści przepisu art. 179 § 1 O.p., który wskazuje na interes publiczny jako podstawę odmowy dostępu do akt sprawy, gdy tymczasem taka okoliczność w sprawie nie występuje. Przeciwnie, odmowa dostępu do akt sprawy we wnioskowanym zakresie nastąpiła wyłącznie z uwagi na prywatny interes podmiotów gospodarczych. Konsekwentnie, należy uznać, że w niniejszej sprawie organ nie był uprawniony do odmowy Skarżącej dostępu do akt sprawy. W konsekwencji organ bezpodstawnie pozbawił Skarżącą prawa do zapoznania się z dokumentami wyłączonymi z akt postępowania oraz sporządzenia z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelniania odpisów i kopii lub wydanie uwierzytelnionych odpisów. Doprowadziło to do niezasadnego naruszenia jej gwarancji procesowych w zakresie czynnego udziału w toku prowadzonego postępowania oraz do naruszenia innych zasad postępowania podatkowego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. W piśmie z 21 marca 2013 r. Skarżąca podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Ponadto podniosła, że argumentacja organu dodatkowo nie znajduje uzasadnienia w treści art. 179 § 1 O.p. z uwagi na fakt, iż ujawnienie nazwy podmiotu niepowiązanego z kontrolowanym oraz nazwy znaku towarowego (logo firmy) nie może narazić na szkodę interesów jednostek organizacyjnych wskazanych w zestawieniu podmiotów najmujących powierzchnie biurowe w danym budynku w 2006 r., w szczególności w sytuacji, w której dane te miałyby być udostępnione Skarżącej w roku 2012. Ujawnienie takich informacji jak adres czy lokalizacja budynków nie narazi na szkodę interesów prywatnych podmiotów gospodarczych. Wskazanie przez organ np. ulicy, przy której położony jest budynek, z pewnością nie stanowi interesu wymagającego ochrony, a ma istotne znaczenie dla oceny rynkowości płaconych przez Skarżącą stawek czynszu w odniesieniu do stawek w anonimowych budynkach, na które powołuje się organ. W ocenie Skarżącej, zaskarżone rozstrzygnięcie wykracza poza granice zasady proporcjonalności wyrażonej w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, na którą powołuje się organ. W przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do identyfikowania prywatnych interesów podmiotów gospodarczych takich jak: nazwa podmiotu czy nazwa znaku towarowego (logo firmy) z interesem publicznym w rozumieniu art. 179 § 1 O.p. W związku z powyższym, zdaniem Spółki, zaskarżone postanowienie należy uznać za naruszające zasadę działania budzącego zaufanie do organów podatkowych, która powinna przejawiać się w merytorycznej poprawności i staranności działań oraz równym traktowaniu interesów Skarbu Państwa i podatników. Skarżąca podkreśliła, że ograniczenie jej prawa do zapoznania się z treścią przedmiotowych dokumentów, a zatem do wypowiedzenia się, ma kluczowe znaczenie dla oceny rynkowości płaconych przez nią stawek czynszu. Utrzymanie w tajemnicy cech dokumentów pozwalających na identyfikację budynków, których dokumenty dotyczą, przy jednoczesnym wskazaniu wyłącznie cen najmu powierzchni w tych budynkach, doprowadziło do pozbawienia jej możliwości zajęcia stanowiska m.in. w przedmiocie rynkowości cen stosowanych przez jednostki organizacyjne zarządzające budynkami, właściwości budynków, których dotyczą dokumenty, specyficznych relacji i strategii biznesowych różnicę w cenach najmu powierzchni. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Na wstępie przypomnieć należy, że zasadą skonkretyzowaną w art. 178 § 1 O.p. jest umożliwienie stronie przez organ podatkowy, w każdym stadium postępowania, przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek, kopii lub odpisów. Zasada ta doznaje ograniczenia określonego w przepisie art. 179 § O.p. w myśl którego – przepisów art. 178 Ordynacji podatkowej nie stosuje się do znajdujących się w aktach sprawy dokumentów objętych ochroną tajemnicy państwowej, a także do innych dokumentów, które organ podatkowy wyłączy z akt sprawy ze względu na interes publiczny. Pojęcie "interesu publicznego" nie jest prawnie zdefiniowane. W ślad za A. Pakuła ([w:] Encyklopedia prawa, Warszawa 2007, s. 246) można jedynie wskazać, że treść interesu publicznego jest zmienna w zależności od etapu rozwoju społeczno – kulturalnego i modelu ustrojowego państwa oraz że w demokratycznym państwie prawnym interes publiczny wynika z całego porządku prawnego i wyznacza z jednej strony granice dopuszczalnej ingerencji państwa w stosunki społeczne i gospodarcze oraz w prawa i wolności obywatelskie, z drugiej zaś – granice dowolności zachowań jednostki. W doktrynie prawa podatkowego wskazuje się na to, że wprawdzie wyłączenie dokumentów z akt sprawy następuje wskutek ustalenia występowania przesłanki interesu publicznego, a więc przesłanki z kategorii pojęć nieostrych, ale nie oznacza to, że organ podatkowy korzysta w tym wypadku z uznania administracyjnego. Konieczne jest zatem ustalenie przesłanki stosowania tej instytucji w każdej, indywidualnej sprawie podatkowej, a poprawność wykładni tego pojęcia podlega badaniu w toku instancji, jak również, co do zgodności z prawem, wskutek skargi wniesionej do sądu administracyjnego (J. Borkowski, [w:] Ordynacja podatkowa, Komentarz, Wrocław 2005, teza 3 i 4 do art. 179, str. 687-688). Z drugiej jednak strony zauważa się trudności z wywiązaniem się przez organ podatkowy z obowiązku sensownego i logicznego uzasadnienia faktycznego postanowienia o wyłączeniu dokumentu oraz wskazuje się, że uzasadnienie postanowienia wydanego w takiej sprawie powinno przynajmniej zawierać informacje o tym, czym organ się kierował i jaki konkretnie interes publiczny jest chroniony (A. Bartosiewicz, R. Kubacki, Leksykon Ordynacji podatkowej 2004, Wrocław, s. 406, z 2007 r., s. 555). Poglądy te Sąd rozpoznający sprawę niniejszą podziela i zauważa, że należy je odpowiednio odnieść do zasad sprawowania przez sądy administracyjne kontroli administracji publicznej w zakresie stosowania instytucji wyłączenia dokumentów z akt sprawy. Otóż zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1265) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej – co do zasady pod względem zgodności z prawem. Dlatego też kognicja sądu administracyjnego jest wyraźnie ograniczona, a w szczególności nie może on zastępować organu administracyjnego i wydawać rozstrzygnięcia końcowego o charakterze merytorycznym. O ile zatem nie budzi wątpliwości możliwość zbadania przez sąd administracyjny zgodności z prawem postanowienia organu podatkowego o odmowie umożliwienia stronie zapoznania się z dokumentami, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelniania odpisów i kopii lub wydania uwierzytelnionych odpisów przez dokonanie oceny, czy organ podatkowy ustalił przesłankę tego wyłączenia w konkretnej sprawie oraz czy uzasadnienie postanowienia zawiera informację o tym, czym organ podatkowy się kierował i jaki konkretnie interes publiczny jest w ten sposób chroniony, o tyle ocena, czy wyłączenie konkretnego dokumentu z akt sprawy rzeczywiście chroni interes publiczny wymyka się spod kontroli sądu. Ocena taka bowiem nieuchronnie prowadziłaby do zajęcia przez sąd stanowiska oceniającego nie tylko zgodność z prawem rozstrzygnięcia organów podatkowych, ale także merytoryczną celowość wydanego rozstrzygnięcia. Musiałaby ona być poprzedzona szczegółową analizą treści dokumentu, możliwości jego oddziaływania na sferę zdefiniowanego przez organ podatkowy interesu publicznego oraz zakończona wyprowadzeniem merytorycznego wniosku odnośnie do zasadności (celowości) wyłączenia dokumentu z akt sprawy. Przedstawienie w uzasadnieniu wyroku sądu administracyjnego takiej analizy byłoby zresztą niemożliwe, gdyż już ta czynność wobec konieczności odniesienia się do treści wyłączonego dokumentu, spowodowałaby iluzoryczność tajemnicy jego treści. Dlatego też zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, kognicja sądu administracyjnego w sprawie dotyczącej wyłączenia dokumentu z akt sprawy ze względu na interes publiczny w trybie art. 179 § 1 O.p. ograniczona jest do dokonania oceny, czy organ podatkowy ustalił przesłankę tego wyłączenia oraz czy uzasadnienie wydanego w tej sprawie postanowienia wskazuje, czym organ ten kierował się i jaki interes publiczny jest w ten sposób chroniony. W zaskarżonym postanowieniu organ podatkowy wskazał, że wyłączenie określonych dokumentów z akt sprawy nastąpiło na podstawie art. 179 § 1 O.p. i że nastąpiło to ze względu na interes publiczny. Z postanowienia tego wynika, iż organ podatkowy wyłączył z akt sprawy [...] postanowienia Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z [...] sierpnia 2012 r., w sprawie żądania udostępnienia informacji oraz pisma z 21 sierpnia 2012 r. i z 22 sierpnia 2012 r. adresowane do Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. , będące odpowiedzią na ww. postanowienia. Do akt sprawy włączył zaś jako dowód wyciągi z ww. wyłączonych dokumentów. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż takie działanie organu pierwszej instancji było uzasadnione koniecznością ochrony interesu publicznego, ponieważ organ ten miał obowiązek utrzymać w tajemnicy te cechy dokumentu, które pozwoliłyby osobom trzecim na ich identyfikację. Zdaniem organu odwoławczego, w sprawie tej "interesem publicznym" jest ochrona nazwy podmiotu niepowiązanego z kontrolowanym oraz nazwy znaku towarowego (logo firmy), których ujawnienie mogłoby narazić na szkodę interes tej jednostki organizacyjnej oraz innych jednostek wskazanych w zestawieniu, podmiotów najmujących powierzchnie biurowe w danym budynku w 2006 r. Zatem w niniejszej sprawie nastąpiło wyłączenie części dokumentów, poprzez wyeliminowanie z nich danych identyfikujących nazwę i logo podmiotów niepowiązanych ze Skarżącą. W orzecznictwie przyjmuje się, że w interesie publicznym leży, aby organy podatkowe prowadząc postępowanie wobec określonego podmiotu nie ujawniły danych innych podmiotów niezwiązanych ze sprawą, jakie uzyskali w trakcie czynności służbowych, które pozwoliłyby osobom nieuprawnionym na ich identyfikację. Interes publiczny wynika z dbałości o dobro prowadzonego postępowania i nakazuje respektowanie takich wartości wspólnych dla całego społeczeństwa jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej. Interesem publicznym, w rozumieniu art. 179 O.p. jest również dobro osób trzecich, których dotyczą wyłączone z akt sprawy dokumentny. Zaufanie obywateli do organów władzy publicznej to jedna z zasad obowiązujących w prowadzonym postępowaniu podatkowym (vide: wyrok NSA z 7 listopada 2001 r. I SA/Gd 2143/00 (POP 2002/3/71), wyrok NSA z 8 października 1999 r. I SA/Łd 1353/97 (ONSA 2000/4/154), wyrok NSA z 30 marca 2012 r. II FSK 1876/10, wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 grudnia 2004 r., sygn. akt III SA/Wa 248/04 – oba dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie oraz w zaskarżonym postanowieniu, iż ochronę danych identyfikujących podmiot gospodarczy niezwiązany ze sprawą należy kwalifikować jako interes publiczny. Podkreślić przy tym trzeba, że art. 179 § 1 O.p. daje podstawę do wyłączenia z akt sprawy tylko części dokumentu (np. poprzez jego anonimizację), jeżeli tylko ona zawiera w swej treści przesłankę wyłączenia, zaś pozostawienie tak zmodyfikowanego dokumentu w aktach sprawy jest niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Reasumując stwierdzić trzeba, że wbrew zarzutom skargi zaskarżone postanowienie nie narusza art. 178 §1 i § 3 oraz art. 179 § 1 O.p., co wykazano powyżej. Zauważyć trzeba, że organ nie mógł naruszyć art. 178 § 3 O.p., gdyż jest to przepis dający uprawnienie stronie do żądania uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów. Od strony zależy, czy z uprawnienia tego skorzysta. Organ może co najwyżej naruszyć art. 179 § 2 O.p. odmawiając niezasadnie stronie zapoznania się z dokumentami, sporządzenia z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia odpisów i kopii lub wydania uwierzytelnionych odpisów. Niezasadne są również zarzuty dotyczące naruszenia art. 122 i art. 187 § 1 O.p. poprzez bezpodstawną odmowę zapoznania się z dowodami. Odmawiając stronie zapoznania się z wyłączonymi z akt sprawy dokumentami organ może dopuścić się naruszenia art. 179 § 2 O.p., a nie art. 122 i art. 187 § 1 O.p., które to przepisy nakazują organom podatkowym podjęcie w toku postępowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. W ocenie Sądu Dyrektor Izby Skarbowej wywiązał się z obowiązku wynikającego z art. 124 O.p., wyjaśnił bowiem zasadność przesłanek, którymi kierował się przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia. Odnośnie do argumentów skargi, iż wskazanie przez organ np. ulicy, przy której położony jest budynek ma istotne znaczenie dla oceny rynkowości płaconych przez Skarżącą stawek czynszu, przyznać trzeba, że abstrakcyjne go oceniając należałoby go uznać za zasadny, ale zważywszy na treść anonimizowanych dokumentów uznać go trzeba za nietrafny. W dokumencie z dnia 22 sierpnia 2012 r. jest informacja, że budynek znajduje się przy ul [...] w W. i że jest to budynek należący do spółki A. sp. z o.o. Natomiast w piśmie z dnia 21 sierpnia 2012 r. jest informacja, że budynki znajdują się w C. w W. , przy czym podana jest konkretna ulica, przy której znajduje się dany budynek (ul. [...] , P. ). Wbrew więc stanowisku skargi niezbędne elementy, wskazywane przez Skarżącą znajdują się w dokumentach, w których wyłączone zostały dane dotyczące podmiotu gospodarczego nie mającego związku ze sprawą Skarżącej. Poza tym, jeśli Skarżąca uważa, że brak konkretnych danych w dokumentach pozbawia ją możliwości obrony własnych interesów lub sensownej polemiki z organem, może ona w toku postępowania podatkowego podważać wartość dowodową takiego dokumentu. Pozostaje jeszcze wyjaśnić, w związku z zarzutem naruszenia art. 123 § 1 O.p.,, iż z istoty regulacji zawartej w art. 179 § 1 O.p. wynika, że organ podatkowy korzystając z uprawnień określonych w § 2 tego artykułu (tj. odmawiając stronie możliwości zapoznania się z dokumentami, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelniania odpisów i kopii lub wydania uwierzytelnionych odpisów) nie dopuszcza się naruszenia art. 123 § 1 O.p. Ustawodawca dopuścił bowiem możliwość ograniczenia czynnego udziału strony w postępowaniu przypadku, o którym mowa w art. 179 § 1 O.p. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270), postanowił jak w sentencji

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło