III SA/Wa 3024/14
WyrokWSA w Warszawie2015-09-30
Skład orzekający: Alojzy Skrodzki, Barbara Kołodziejczak-Osetek, Piotr Przybysz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego o zabezpieczeniu na majątku spółki przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług, mimo braku ostatecznej decyzji określającej wysokość tego zobowiązania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo oceniły istnienie uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania podatkowego, opierając się na całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych, w tym na sytuacji finansowej i majątkowej spółki oraz powiązaniach z firmą podejrzaną o udział w zorganizowanej grupie przestępczej. Określenie przybliżonej kwoty zobowiązania w decyzji o zabezpieczeniu ma charakter informacyjny i nie musi odpowiadać ostatecznej kwocie ustalonej w decyzji wymiarowej, a postępowanie dowodowe w tym zakresie jest prowadzone odrębnie.Stan faktyczny
Spółka M. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego o zabezpieczeniu na majątku spółki przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego z tytułu VAT za okres od stycznia do września 2013 r. Organy podatkowe uznały, że istnieje uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania ze względu na powiązania spółki z firmą T. Sp. z o.o., której prezesowi przedstawiono zarzuty udziału w zorganizowanej grupie przestępczej, a także ze względu na trudną sytuację finansową i majątkową spółki. Spółka kwestionowała prawidłowość ustaleń organów, zarzucając m.in. brak wystarczających dowodów na istnienie zobowiązania i jego wysokość.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Sędziowie sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (sprawozdawca), sędzia WSA Piotr Przybysz, Protokolant starszy referent Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2015 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do września 2013 r. oraz zabezpieczenia na majątku podatnika oddala skargę
Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. (dalej: "NUS") decyzją z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] dokonał zabezpieczenia na majątku M. Sp. z o.o. (dalej: "Spółka", "Strona" lub "Skarżąca") wykonania przyszłych zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług w kwocie 10.155.025 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę w kwocie 470.220 zł naliczonymi na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu.
Z uzasadnienia decyzji wynika, że Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. (dalej: "DUKS") pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. wystąpił do z wnioskiem o dokonanie zabezpieczenia na majątku przybliżonej kwoty zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług w łącznej wysokości co najmniej 10.155.026 zł przed wydaniem decyzji określającej ich prawidłową wysokość oraz odsetek za zwłokę należnych od ww. zobowiązań podatkowych obliczonych na dzień 28 stycznia 2014 r. w wysokości 453.528zł.
W uzasadnieniu wyjaśnił, iż w trakcie postępowania kontrolnego wszczętego wobec Spólki ustalono, że Spółka w badanym okresie zajmowała się obrotem olejem napędowym oraz świadczyła usługi transportowe. Jedynym dostawcą oleju oraz odbiorcą świadczonych usług była firma T. Sp. z o.o. (dalej: "T.") z wirtualnym biurem jako siedzibą. Ustalono ponadto, że prezesem i jedynym udziałowcem T. był K.L., wobec którego prokurator Prokuratury Okręgowej W. w toku prowadzonego śledztwa [...] wydał postanowienie o przedstawieniu zarzutów, m.in. o to, że działając w ramach zorganizowanej grupy przestępczej podpisywał i składał w imieniu Spółki deklaracje podatkowe, podając w nich nieprawdziwe dane.
Zdaniem DUKS, ustalone okoliczności świadczą z dużym prawdopodobieństwem, że faktury VAT dokumentujące transakcje rzekomo prowadzone przez Spółkę nie odzwierciedlają rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych, w związku z czym nie mogą stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z nich wynikający.
NUS w uzasadnieniu decyzji wskazał, że w sprawie zachodziła uprawdopodobniona obawa niewykonania zwrotu podatku, gdyż ze zgromadzonego materiału dowodowego wynikało, że istnieje duże prawdopodobieństwo, iż faktury VAT dotyczące transakcji z T. nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, wobec czego nie mogą stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z tych faktur. NUS stwierdził więc, że Spółka zaniżała kwoty zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za ww. okresy rozliczeniowe, co stanowi okoliczność uzasadniającą dokonanie zabezpieczenia ze względu na charakter stwierdzonych nieprawidłowości.
W odwołaniu z dnia [...] lutego 2014 r. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie:
1. art. 122 w zw. z art. 120 w zw. z art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.; dalej: "O.p."), poprzez nie podjęcie wszelkich niezbędnych działań zmierzających do ustalenia i weryfikacji przybliżonych kwot zobowiązań podatkowych oraz ustalenia czy Spółka trwale nie uiszcza zobowiązań o charakterze publicznoprawnym;
2. art. 121 w zw. z art. 120 O.p., poprzez prowadzenie postępowania podatkowego w sposób niestaranny i merytorycznie niepoprawny, co doprowadziło do błędnego ustalenia przybliżonych kwot zobowiązań podatkowych oraz błędnego ustalenia, iż brak zabezpieczeń w znacznym stopniu mógłby utrudnić a nawet udaremnić egzekucję należności podatkowych albowiem Spółka trwale nie uiszcza zobowiązań o charakterze publicznoprawnym;
3. art. 191 O.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie tzn. przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów przejawiające się dowolnością w zakresie poczynionych ustaleń faktycznych nieznajdujących potwierdzenia w materiale dowodowym;
4. art. 33 §1 pkt 2 i 4 pkt 2 O.p. poprzez uznanie, że zachodzą przesłanki wskazujące, że podatnik trwale nie uiszcza zobowiązań o charakterze publicznoprawnym w sytuacji, gdy w przedmiotowej sprawie organy nie wykazały istnienia uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania podatkowego, a w rezultacie - wystąpienia przesłanki warunkującej wydanie decyzji o zabezpieczeniu.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej: "DIS") decyzją z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu i instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że w świetle art. 33 O.p. decydujące znaczenie dla podjęcia decyzji o zabezpieczeniu ma wystąpienie przesłanki w postaci uzasadnionej obawy, że zobowiązanie nie zostanie wykonane. Uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania podatkowego będąca przesłanką zabezpieczenia powinna być wskazana przez organ podatkowy indywidualnie w każdym konkretnym przypadku, przede wszystkim w nawiązaniu do sytuacji finansowej podatnika. Choć sama kwota przewidywanego zobowiązania nie może być powodem wydania decyzji o zabezpieczeniu, to już odniesienie tej kwoty do sytuacji finansowej podatnika, może uprawdopodobnić nieściągalność zobowiązania w przyszłości.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy DIS stwierdził, iż przedstawiony przez organ I instancji stan majątkowy Strony może uzasadniać obawę niewykonania zobowiązania podatkowego. Spółka nie posiada nieruchomości, wynajmuje jedynie 100 m2 powierzchni parkingowej w P. W prowadzonej działalności gospodarczej Spółka wykorzystywała jedynie trzy samochody: dwa ciągniki siodłowe marki [....] z naczepami typu cysterna oraz samochód ciężarowy marki [...].
W sprawozdaniu finansowym za 2012 r. złożonym w Urzędzie Skarbowym w W. Spółka w Rzeczowych aktywach trwałych - środki transportu wykazała kwotę 419.058,42 zł. Innych środków w części sprawozdania dotyczącej Rzeczowych aktywów trwałych Spółka nie wykazała. W bilansie sporządzonym na dzień 31 grudnia 2013 r. Spółka wykazała w Rzeczowych aktywach trwałych kwotę 487.930,64 zł również jako wartość środków transportu.
DIS zauważył, że w aktach sprawy znajdują się dane w formie wydruku z podsystemu [...] "Zestawienie dochodów podatnika z deklaracji CIT- 8 za lata 2008 - 2013". Z zestawienia wynika, że w podanych latach Spółka tylko w 2012 r. wykazała dochód w wysokości 4.748,87 zł, przy przychodach w wysokości 5.641.510,68 zł. Natomiast w roku 2010, przy osiągniętych przychodach w kwocie 5.587.683,75 zł, poniosła stratę w wysokości 1.780,85 zł.
W badanym okresie Spółka zajmowała się obrotem olejem napędowym oraz świadczyła usługi transportowe. Przeprowadzone czynności kontrolne wykazały, iż jedynym dostawcą oleju oraz odbiorcą usług była T. Spółka z o.o. Prezesem oraz jedynym udziałowcem tej Spółki jest Pan K.L. wobec którego prokurator Prokuratury Okręgowej W. w W. w toku prowadzonego śledztwa [...] wydał postanowienie o przedstawieniu zarzutów, m.in. o to, że działając w ramach zorganizowanej grupy przestępczej podpisywał i składał w imieniu Spółki deklaracje podatkowe, podając w nich nieprawdziwe dane.
W przedmiotowym wniosku DUKS wskazał, że [...] K.L. w przeprowadzonych w toku prowadzonego śledztwa zeznaniach w charakterze podejrzanego w dniu [...].11.2013r. i w dniu [...].11.2013r. wyjaśnił, że zgodził się na propozycję nieznanego mu wcześniej mężczyzny o imieniu A., aby w zamian za wynagrodzenie w wysokości 2.000 zł uczestniczyć w kupnie Spółki. W tym celu jesienią 2012 roku został zawieziony do notariusza w C., banku i urzędu skarbowego w W., gdzie podpisał stosowne dokumenty, które zabrał ww. mężczyzna. Mężczyzna ten systematycznie przywoził K.L. dokumenty do podpisu, w tym deklaracje VAT.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. zwrócił się pismem z dnia 20.03.2014 r. Nr [...] do Prokuratury Okręgowej W. o potwierdzenie informacji o przedstawieniu zarzutów K.L. - prezesowi T. Sp. z o.o. W piśmie z dnia [...].03.2014 r., sygn. akt [...] prokurator prowadzący sprawę poinformował, iż Prokuratura prowadzi śledztwo dotyczące działania zorganizowanej grupy przestępczej, która sprowadzała olej napędowy z L. i L., a następnie wprowadzała do obrotu gospodarczego nie uiszczając należności z tytułu podatku VAT. Z materiałów śledztwa wynika, że T. Sp. z o.o. jest importerem oleju opałowego z firm łotewskich i sprzedawanego następnie m.in. Spółce M., która z kolei odsprzedawała go innym podmiotom gospodarczym.
Postanowieniem z dnia [...].10.2013 r. Prokuratura Okręgowa W. wszczęła śledztwo w powyższej sprawie.
W oparciu o deklaracje VAT-7K złożone przez T.Sp. z o.o. w [...] Urzędzie Skarbowym W. i analizę przepływów finansowych DUKS w B. wyliczył szacunkowe uszczuplenie należności podatkowych na ponad 22 min zł. Wobec czego, na podstawie m.in. powyższych informacji, prezesowi Zarządu Spółki T. K.L. przedstawiono zarzuty popełnienia czynu zabronionego m.in. z art. 56 § 1 ustawy z dnia 10 września 1999 r. kodeks karny skarbowy (j.t. Dz.U. z 2013, poz. 186).
Do pisma z dnia [...].03.2014 r. Prokurator załączył kopię postanowienia o przedstawieniu zarzutów K.L. i protokoły jego przesłuchań oraz wyraził zgodę na ich włączenie do prowadzonego postępowania karnego skarbowego.
Reasumując, zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w W., ustalony przez organy podatkowe stan posiadania Spółki nie wystarcza do zrealizowania określonej w decyzji przybliżonej kwoty zaległości w podatku od towarów i usług w kwocie 10.155.025zł wraz z należnymi na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu odsetkami za zwłokę w kwocie 470.220zł.
DIS odnosząc się do zarzutu Skarżącej, iż DUKS świadomie wprowadził w błąd NUS w W. podając we wniosku o zabezpieczenie nieprawdziwe dane, wyjaśnił, że pismem z dnia [...] marca 2014 r. zwrócił się do DUKS m.in. o potwierdzenie przekazanych informacji. W piśmie z dnia [...] kwietnia 2014 r. DUKS wyjaśnił, że w toku postępowania kontrolnego do dnia [...] marca 2014 r. pozyskano jedynie dokumenty dotyczące Skarżącej, które zostały zabezpieczone przez funkcjonariuszy Policji w toku postępowania karnego w czasie przeszukania miejsca zamieszkania prezesa Skarżącej – J.M.. Wśród dokumentów zabezpieczonych przez Policję znajdowały się wyłącznie oryginały: 4 szt. faktur zakupu z dnia [...] października 2013 r. i z dnia [...] października 2013 r. oraz 22 szt. faktur dotyczących pozostałych zakupów od [...] maja 2013 r. do [...] listopada 2013 r., oraz [...] szt. faktur sprzedaży wystawionych przez Skarżącą. Pozostałe zabezpieczone dokumenty (w tym dokumenty [...], świadectwa pochodzenia towaru, raporty odbioru/raport wywozu, potwierdzenia wykonania przelewu do urzędu skarbowego oraz niepodpisane faktury VAT, wskazujące jako ich wystawcę T. Sp. z o.o.) stanowiły wydruk z poczty elektronicznej J.M.. Szczegółowy wykaz dokumentów zabezpieczonych przez Policję przesłano Stronie przy piśmie z dnia [...] stycznia 2014 r. Po trzykrotnym wezwaniu Strony do dostarczenia dokumentów (pisma z dnia [...] listopada 2013 r. [...] grudnia 2013 r. oraz [...] stycznia 2014 r.), niezbędnych do oceny rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do października 2013 r. Strona dostarczyła dokumenty rejestracyjne Spółki oraz ewidencje podatkowe w wersji elektronicznej. Ze względu na fakt, iż w przesłanym zbiorze dokumentów brak było dowodów źródłowych, stanowiących podstawę zapisów w rejestrze VAT, wezwano Stronę po raz kolejny pismem z dnia [...] marca 2014 r. do ich dostarczenia. Pouczono jednocześnie, iż faktury zakupu stosownie do art. 86 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jednolity Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.; dalej: "ustawa o VAT"), stanowią podstawę do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. W odpowiedzi na to wezwanie, w dniu [...] marca 2014r. J.M. dostarczyła oryginały faktur zakupu i sprzedaży. Jednocześnie oświadczyła, iż dokumenty dotyczące transportu towarów są wśród zabezpieczonych przez Policję i w przypadku braku dokumentów wydrukuje je ze swojej poczty elektronicznej.
Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej - wobec takiej postawy Strony - uzasadnione było wystąpienie przez DUKS z wnioskiem z dnia [...] stycznia 2014 r. ze wskazaniem na ustalenia poczynione na podstawie posiadanych dowodów.
DIS zauważył, o czym DUKS poinformował w ww. piśmie, ale również w przedmiotowym wniosku, że Prokuratura Okręgowa W. w W., działając w oparciu o przepisy art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu wprowadzaniu do obrotu finansowego wartości majątkowych pochodzących z nielegalnych lub nieujawnionych źródeł oraz o przeciwdziałaniu finansowaniu terroryzmowi (Dz. U. z 2010 r. Nr 46 poz. 276) w dniu 8 listopada 2013 r. wydała, w ramach śledztwa [...], postanowienie o blokadzie m.in. rachunku, należącego do Spółki, prowadzonego przez B. S.A., na którym znajdowała się kwota 188.523,05 zł na okres trzech miesięcy, uniemożliwiając dokonywanie na nim transakcji. W toku postępowania [...] zachodziło bowiem uzasadnione podejrzenie, iż środki zgromadzone na rachunku bankowym pochodziły m.in. ze sprzedaży oleju napędowego bez uiszczenia należności w zakresie podatku od towarów i usług.
Sąd Okręgowy W. [...] Wydział Karny w postanowieniu Nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. uznał postanowienie prokuratora wydane w oparciu o ustawę o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu w przedmiocie blokady rachunku bankowego m.in. Skarżącej za zasadne. Sąd potwierdził, iż informacje zgromadzone w toku postępowania, mogły stanowić podstawę do powzięcia uzasadnianego podejrzenia o popełnieniu przestępstwa z art. 299 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 1997 r., Nr 88, poz. 553).
W ocenie organu odwoławczego powyższe ustalenia bezsprzecznie wskazywały, że przy wydawaniu decyzji z dnia [...].02.2014 r. w sprawie zabezpieczenia na majątku Spółki zobowiązania podatkowego w podatku VAT za miesiące od stycznia do października 2013 r. Naczelnik US w W. nie naruszył art. 33 § 1 i § 4 pkt 2 O.p. poprzez uznanie, że zachodzą przesłanki wskazujące istnienie obawy niewykonania zobowiązania podatkowego.
DIS zauważył ponadto, że z informacji otrzymanej z Urzędu Kontroli Skarbowej w B. wynika, iż w sprawie nie została jeszcze wydana decyzja określająca wysokość zobowiązania.
W skardze Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz umorzenie postępowania, zarzucając naruszenie:
1. art. 122 w zw. z art. 120 w zw. z art. 187 § 1 ww. ustawy, poprzez nie podjęcie wszelkich niezbędnych działań zmierzających do ustalenia i weryfikacji przybliżonych kwot zobowiązań podatkowych oraz ustalenia czy Skarżąca trwale nie uiszcza zobowiązań o charakterze publicznoprawnym;
2. art. 121 w zw. z art. 120 O.p. poprzez prowadzenie postępowania podatkowego w sposób niestaranny i merytorycznie niepoprawny, co doprowadziło do błędnego ustalenia przybliżonych kwot zobowiązań podatkowych oraz błędnego ustalenia, iż brak zabezpieczeń w znacznym stopniu mógłby utrudnić a nawet udaremnić egzekucję należności podatkowych albowiem Skarżąca trwale nie uiszcza zobowiązań o charakterze publicznoprawnym;
3. art. 191 O.p., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie tzn. przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów przejawiające się dowolnością w zakresie poczynionych ustaleń faktycznych nieznajdujących potwierdzenia w materiale dowodowym;
4. art. 33 § 1 pkt 2 i § 4 pkt 2 O.p., poprzez uznanie, że zachodzą przesłanki wskazujące, że Skarżąca trwale nie uiszcza zobowiązań o charakterze publicznoprawnym w sytuacji, gdy w przedmiotowej sprawie organy nie wykazały istnienia uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania podatkowego, a w rezultacie wystąpienia przesłanki warunkującej wydanie decyzji o zabezpieczeniu.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca podniosła, że w aktach sprawy nie ma żadnego dokumentu, na podstawie którego organy podatkowe mogłyby zweryfikować podane we wniosku o zabezpieczenie wykonania zobowiązania podatkowego dane. Jej zdaniem jest to istotne, gdyż organ podatkowy wydający decyzję o zabezpieczeniu przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, obowiązany jest wskazać przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego podlegającego zabezpieczeniu. Tymczasem - zdaniem Spółki - na podstawie akt sprawy nie można zweryfikować prawidłowości kwot wykazanych w decyzji organu pierwszej instancji. Okoliczność, iż mają to być kwoty przybliżone nie oznacza braku obowiązku uprawdopodobnienia ich wysokości.
Spółka nie zgodziła się również ze stanowiskiem DUKS, że wszystkie transakcje pomiędzy Spółką i T. były nierzetelne. Jej zdaniem w dyspozycji DUKS znajduje się większość dokumentacji źródłowej, tj. faktury oraz dołączone do każdej transakcji dokumentacje związane z zakupem paliwa, a mianowicie faktury VAT, świadectwa jakości paliwa, listy przewozowe końcowego odbiorcy nadane przez właściwe Urzędy Celne, dokumenty e-ab, numery ARC dla każdego transportu paliwa oraz dowody opłaty paliwowej wraz z potwierdzeniami wniesienia takich opłat, raporty wywozu paliwa z konkretnych naftobaz, a także dokumenty dotyczące niezalegania firmy T. z podatkami oraz przelewy bankowe.
Skarżąca podkreśliła, że wszystkie transakcje dokonywane były za pośrednictwem rachunków bankowych. Ponadto wskazała, że DUKS dysponował protokołem przesłuchania w charakterze świadka Prezesa Spółki – J.M., w którym szczegółowo opisała ona transakcje związane z firmą T., wobec czego zdaniem Skarżącej - ustalenie kwoty przybliżonego zobowiązania podatkowego wobec Skarżącej poprzez bezpodstawne wyeliminowanie transakcji z T. Sp. z o.o. było nieprawidłowe.
Skarżąca zarzuca ponadto, że w trakcie przeprowadzonego postępowania organ nie wykazał w żaden sposób, iż Spółka trwale nie uiszcza należności publicznoprawnych. Nie dokonał również oceny sytuacji majątkowej Spółki, a zwłaszcza czy może ona wywiązać się z przewidywanych zobowiązań. Organ nie stwierdził także, aby Spółka dokonywała sprzedaży majątku lub nie płaciła należności publicznoprawnych. Tym samym organ nie wykazał istnienia uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania podatkowego, a w konsekwencji wystąpienia przesłanki warunkującej wydanie decyzji o zabezpieczeniu. W ocenie Skarżącej, dochowała ona należytej staranności w transakcjach ze spółką T., uzyskując nie tylko jej dokumenty organizacyjne, ale także żądając zaświadczeń o niezaleganiu z podatkami, a po zmianie przepisów o podatku VAT (art. 105a i 105b) również dowodu wpłaty kaucji gwarancyjnej.
Wobec powyższego, zdaniem Spółki, zaskarżona decyzja wydana została jedynie ze względów restrykcyjnych, bez najmniejszych podstaw prawnych i faktycznych. Zdaniem Skarżącego Naczelnik Urzędu Skarbowego w W., jak również Dyrektor Izby Skarbowej w W. winni dokonać samodzielnych ustaleń dotyczących ewentualnych należności, a nie w sposób bezkrytyczny realizować nieuzasadnione wnioski DUKS. Końcowo Skarżąca wyjaśniła, że zawarte na str. 10 zaskarżonej decyzji informacje o blokadzie rachunku Spółki przez Prokuraturę Okręgową w W. straciły na swojej aktualności, bowiem Prokurator nie znalazł podstaw do wydania postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym, w konsekwencji czego zwolnił zabezpieczone na mieniu Spółki środki pieniężne.
W odpowiedzi na skargę DIS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując zaprezentowane wcześniej stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
Spór w niniejszej sprawie sprowadzał się do rozstrzygnięcia kwestii prawidłowości zastosowania zabezpieczenia na majątku skarżącej Spółki - zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do września 2013 r. oraz przybliżona kwotę odsetek za zwłokę należnych od tych zobowiązań.
Zgodnie z art. 33 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności, gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję. Zgodnie z § 2 tego przepisu, zabezpieczenia można dokonać również w toku postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej, przed wydaniem decyzji w sprawie zobowiązania podatkowego. W przypadku, o którym mowa w § 2, organ podatkowy na podstawie posiadanych danych co do wysokości podstawy opodatkowania określa w decyzji o zabezpieczeniu przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego oraz kwotę odsetek za zwłokę należnych od tego zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu, jeżeli zabezpieczenie następuje przed wydaniem decyzji, o której mowa w § 2 pkt 2 (art. 33 § 4 pkt 2 O.p.).
Organ, który zamierza zabezpieczyć zobowiązanie w omawianym trybie, ma obowiązek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Jego celem jest ustalenie istnienia przesłanek zabezpieczenia wskazanych w art. 33 § 1 O.p. Przede wszystkim organ musi zbadać przesłankę istnienia "uzasadnionej obawy" niewykonania zobowiązania podatkowego. To, czy istnieje obawa niewykonania zobowiązania w konkretnym wypadku, pozostawiono ocenie właściwego w sprawie organu. Ocena ta nie może oznaczać dowolności działania, lecz powinna być oparta na całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2012 r., sygn. akt I FSK 594/11).
Przepis art. 33 § 1 O.p. reguluje nie tylko przesłankę dokonania zabezpieczenia, którą jest uzasadniona obawa, że zobowiązanie nie zostanie wykonane, lecz zawiera również przykładowe wyliczenie okoliczności, które mogą uzasadniać tę obawę. Okolicznościami tymi są trwałe nieuiszczanie przez podatnika wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym oraz dokonywanie czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję. Katalog okoliczności, które uzasadniają obawę niewykonania zobowiązania, jest otwarty, na co wskazuje użyty w art. 33 § 1 O.p. zwrot "w szczególności". Zatem wystąpienie przesłanki uzasadniającej dokonanie zabezpieczenia można dowieść poprzez wskazanie na wystąpienie innych okoliczności niż te, które zostały wyraźnie wskazane w przepisie.
Stąd też za prawidłowe uznać należy stanowisko, że organy podatkowe mogą sięgać po wszelkie dowody i ustalenia faktyczne, uzasadniające zaistnienie "uzasadnionej obawy" niewykonania zobowiązania podatkowego (por. wyroki NSA z dnia 2 sierpnia 2011 r., sygn. akt I FSK 1230/10, z dnia 11 listopada 2009 r. sygn., akt I FSK 1383/08, z dnia 7 czerwca 2013 r., sygn. akt I FSK 970/12). Taką wskazówką istnienia "obawy" jest także sytuacja finansowa bądź - szerzej - majątkowa podatnika, świadcząca o tym, że nie dysponuje on odpowiednimi aktywami dla uiszczenia ewentualnego podatku dobrowolnie lub przymusowo.
Mając na uwadze powyżej wskazane uniwersalne zasady dokonywania zabezpieczenia wykonania zobowiązań podatkowych uznać należy, że w niniejszej sprawie organy prawidłowo oceniły wystąpienie uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania, na podstawie okoliczności wskazanych w decyzjach. Należy jeszcze raz podkreślić, że organ podatkowy stosując zabezpieczenie może wskazać na inne, niż te wymienione wprost w art. 33 O.p. okoliczności, które uzasadniają obawę niewykonania zobowiązania. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego np. w wyroku z 19 listopada 2009 r., sygn. akt I FSK 1383/08, NSA stwierdził, że nie zasługuje na aprobatę stanowisko, zgodnie z którym warunkiem sine qua non sięgnięcia do instytucji zabezpieczenia jest wykazanie, że podatnik trwale nie uiszcza wymaganych zobowiązań publicznoprawnych oraz w sposób nieuzasadniony prowadzoną działalnością gospodarczą zbywa składniki swego majątku w celu udaremnienia egzekucji. Nie ulega wątpliwości, że wyliczenie zawarte w tym zakresie w art. 33 § 1 O.p. stanowi jedynie egzemplifikację przykładowo wybranych okoliczności, które mogą uzasadniać stan "obawy" niewykonania zobowiązania podatkowego. Organy podatkowe mogą za pomocą wszelkich argumentów, popartych ustalonymi w sprawie okolicznościami, wykazywać, że istnieje groźba niewykonania zobowiązania podatkowego w przyszłości uzasadniająca sięgnięcie do instytucji zabezpieczenia. W tym kontekście NSA zwrócił również uwagę na trudności przy stosowaniu klasycznych, tradycyjnych środków dowodowych dla wykazania stanu obawy. Odnosząc się do kwestii dowodów, jakie powinien uwzględnić organ przy ocenie istnienia przesłanki do zastosowania zabezpieczenia, NSA uznał, że " (...) nie ulega wątpliwości, że uzasadniona obawa musi istnieć już w chwili rozstrzygania w przedmiocie zabezpieczenia, jednak obawa ta odnoszona jest zarazem do zdarzenia, które jeszcze nie nastąpiło (a nawet nie wiadomo czy w ogóle wystąpi). Ten stan rzeczy sprawia, że rozważanej kwestii niepodobna rozpatrywać w kontekście tradycyjnie pojmowanych dowodów. Trudno bowiem wskazać, jakie okoliczności uzasadniałyby w sposób pewny (to zaś jest istotą dowodu), istnienie takiej obawy. Jeśli z kolei zważyć, że problem "wykonania" bądź "niewykonania" zobowiązania podatkowego jest materią dotyczącą rzeczywistości mającej się dopiero ziścić w przyszłości, to niepodobna oczekiwać dowodu na to, że nie zostanie ono wykonane. W odniesieniu do przyszłości zawsze bowiem przedmiotem rozważań jest pewien stan hipotetyczny, co sprawia, że ocenie (a także wykazywaniu argumentów mających wskazywać na rzecz tej oceny), podlegać może tylko możliwość ziszczenia się tego stanu".
W niniejszej sprawie, organ wskazał na następujące okoliczności faktyczne uzasadniające obawę niewykonania zobowiązania. Spółka zajmowała się obrotem olejem napędowym oraz świadczyła usługi transportowe. Przeprowadzone czynności kontrolne oraz postępowanie karne wykazały, iż jedynym dostawcą oleju oraz odbiorcą usług była T. Spółka z o.o. Prezesem oraz jedynym udziałowcem tej Spółki jest K.L. wobec którego Prokurator Prokuratury Okręgowej W. w W. w toku prowadzonego śledztwa prowadzonego pod sygnaturą [...] wydał postanowienie o przedstawieniu zarzutów, m.in. o to, że działając w ramach zorganizowanej grupy przestępczej podpisywał i składał w imieniu Spółki deklaracje podatkowe, podając w nich nieprawdziwe dane. Obawę niewykonania zobowiązania podatkowego uzasadnia również stan majątkowy Strony. Spółka nie posiada nieruchomości, wynajmuje jedynie 100 m2 powierzchni parkingowej w P. W prowadzonej działalności gospodarczej Spółka wykorzystywała jedynie trzy samochody: dwa ciągniki siodłowe marki [...] z naczepami typu cysterna oraz samochód ciężarowy marki [...].
Ponadto zestawienie dochodów podatnika z deklaracji CIT- 8 za lata 2008 – 2013 wykazuje, iż w tym okresie Spółka w 2012 roku wykazała dochód w wysokości 4.748,87 zł, przy przychodach w wysokości 5.641.510,68 zł. Natomiast w roku 2010, przy osiągniętych przychodach w kwocie 5.587.683,75 zł, poniosła stratę w wysokości 1.780,85 zł.
W ocenie Sądu organy w niniejszej sprawie dokonały poprawnie oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, ustalając, iż sytuacja materialna skarżącego cechuje się niewielkimi w stosunku do zobowiązania podatkowego dochodami, przy braku składników majątkowych mogących pokryć w całości, lub choćby w istotnej części tak znaczne zobowiązanie.
Powyższe okoliczności, t.j. niewielki dochód Spółki w trakcie całego okresu prowadzonej przez nią działalności (przy bardzo wysokim przychodzie i kosztach) niewspółmierny do wysokości potencjalnego zobowiązania podatkowego, niewielki majątek ruchomy znajdujący się w posiadaniu Spółki w postaci wymienionych w decyzji trzech środków transportu( brak nieruchomości) w ocenie Sądu, uzasadniają obawę niewykonania zobowiązania podatkowego.
Wbrew zarzutom skargi, iż stan faktyczny sprawy nie zostały ustalony w oparciu o wyłączne twierdzenia organu kontroli skarbowej zawarte we wniosku o zabezpieczenie, analiza akt sprawy wykazała organ odwoławczy wykazał się samodzielna inicjatywą dowodową, o czym świadczą, znajdujące się w aktach podatkowych, następujące dokumenty : bilans Spółki sporządzony na dzień 31 grudnia 2012 r. oraz rachunek zysków i strat również sporządzony na dzień 31 grudnia 2012 r. wraz z załącznikami ( k 98 -102 ), bilans oraz rachunek zysków i strat Spółki sporządzony na dzień 31 grudnia 2013 r.( k 96-97), informacje uzyskane od Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. w trybie przewidzianym w art.34b ust.1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (tekst jednolity. Dz. U. z 2011 r. Nr 41, poz.214 ze zm.) w szczególności w piśmie z dnia 1 kwietnia 2014 r.( k- 88-89), informacje uzyskane od Prokuratora prokuratury Okręgowej W. w piśmie z dnia [...] marca 2014 r.( k-83-84) wraz z postanowieniem o postawieniu zarzutów K.L. –prezesowi zarządu T. Sp. z o.o.( k82 ) oraz protokoły przesłuchania K.L. o w charakterze podejrzanego ( k 76 – 81 ), zestawienie danych z deklaracji VAT ( k- 72 ), zestawienie dochodów z deklaracji CIT – 8 ( k-71).
W odniesieniu do zarzutów skarżącej Spółki co do dowolnego ustalenia kwoty przybliżonego zobowiązania podatkowego, w oparciu o niepotwierdzone tezy organu kontroli skarbowej, trzeba przede wszystkim wskazać, że określenie przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego nie jest przesłanką dokonania zabezpieczenia, ale wymogiem formalnym decyzji o zabezpieczeniu. Przesłanką zabezpieczenia jest istnienie zobowiązania podatkowego, co do którego występuje uzasadniona obawa jego niewykonania, ale nie określenie wysokości tego zobowiązania. Określenie w decyzji o zabezpieczeniu przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego ma charakter informacyjny w tym znaczeniu, że wskazuje kwotę podlegającą zabezpieczeniu na majątku podatnika. W żadnym razie nie musi to być kwota rzeczywiście obciążającego podatnika zobowiązania, to bowiem określi dopiero decyzja wymiarowa. Decyzja wydawana na podstawie przepisów art. 33 O.p. jest odrębną decyzją, nieprzesądzającą treści decyzji wymiarowej. Istotą tej decyzji jest dokonanie zabezpieczenia, a nie rozstrzygnięcie co do wysokości zobowiązania podatkowego (zob. tak samo wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 stycznia 2013 r., I SA/Gl 845/12). Z samej istoty decyzji o zabezpieczeniu wydawanej przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, wynika, że decyzja zabezpieczająca nie musi określać wysokości zobowiązania w kwocie, która później zostanie potwierdzona w decyzji wymiarowej. Dopiero bowiem po przeprowadzeniu odpowiedniego postępowania dowodowego, prowadzącego do wydania decyzji wymiarowej, organ może określić prawidłową wysokość zobowiązania podatkowego. Na etapie postępowania zabezpieczającego, kiedy liczy się szybkość tego postępowania ze względu na zagrożenie interesu fiskalnego państwa brakiem realizacji zobowiązania, którego wysokość ma zostać określona dopiero w przyszłości, organ nie musi prowadzić postępowania dowodowego, które wykazać ma wysokość zobowiązania. Jak przewidziano wyraźnie w art. 33 O.p., w decyzji zabezpieczającej, wskazana ma zostać przybliżona wysokość zobowiązania. Stąd nie można uznać za zasadne zarzutów skarżącej, że organ nie wykazał odpowiednimi środkami dowodowymi wysokości zobowiązania podatkowego i że wysokość ta nie odpowiada rzeczywistości. Postępowanie w tym zakresie będzie dopiero prowadzone, a na etapie postępowania zabezpieczającego organ nie jest zobowiązany do wykorzystania wszelkich środków dowodowych dla ustalenia wysokości tego zobowiązania, ani nie ma obowiązku określenia tego zobowiązania w kwocie rzeczywistej.
Niewątpliwie w niniejszej sprawie organy uprawdopodobniły fakt istnienia zobowiązania podatkowego poprzez wskazanie na okoliczności związane z zadeklarowanym w deklaracji na IV kwartał 2012 r. nabyciem wewnątrzwspólnotowym, brakiem dostaw od kontrahentów unijnych na rzecz Spółki, wartościami zakupów krajowych i sprzedaży. Organ wskazał na znaczną różnicę pomiędzy zadeklarowaną wartością sprzedaży a wartością zakupu, przy braku informacji o możliwościach finansowych oraz logistycznych na utrzymywanie wysokich stanów magazynowych, które pozwalają na przyjęcie domniemania, że część zakupów krajowych stanowią tzw. "puste faktury". Organ uprawdopodobnił więc istnienie zobowiązania podatkowego po stronie Spółki za IV kwartał 2012 r. Organ wyliczył także przybliżoną wartość tego zobowiązania. Wartość ta nie musi odpowiadać wartości rzeczywistej. Rzeczywista wartość będzie dopiero ustalana na podstawie odpowiedniego postępowania dowodowego w ramach postępowania prowadzącego do wydania decyzji wymiarowej.
Wyżej przytoczone argumenty potwierdzają, że organ podatkowy zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy niezbędny do wydania decyzji w przedmiocie zabezpieczenia. Ponadto badając istnienie przesłanek do zastosowania zabezpieczenia, o którym mowa w art. 33 O.p., organ oceniał przedmiotowe okoliczności na podstawie całego zebranego materiału dowodowego i wykazał, że zachodzi uzasadniona obawa, iż zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja zawiera prawidłowe uzasadnienie faktyczne i prawne. Ze względów wyżej wyrażonych nie zasługują na uwzględnienie nie tylko zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów art. 33§ 1 pkt 2 i § 4 pkt 2 O.p., ale także zarzuty naruszenia art.120, art. 121, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 O.p. Sąd nie podziela poglądu strony skarżącej, że w sprawie doszło do naruszenia ww. przepisów prawa procesowego wynikającego z niezgromadzenia wyczerpującego materiału dowodowego stanowiącego podstawę do wydania decyzji i błędnej oceny tego materiału.
Mając powyższe na względzie, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W związku z tym, Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło