III SA/Wa 3038/06

PostanowienieWSA w Warszawie2008-03-31

Skład orzekający: Lidia Ciechomska-Florek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która twierdzi, że nie prowadzi działalności gospodarczej i nie posiada środków finansowych, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeśli nie udokumentuje swojej sytuacji majątkowej?
Ratio decidendi
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, ubiegająca się o zwolnienie z kosztów sądowych, ma obowiązek udokumentowania swojej trudnej sytuacji majątkowej. Samo twierdzenie o braku środków i zaprzestaniu działalności nie jest wystarczające, zwłaszcza gdy strona poniosła już znaczne koszty sądowe w innych sprawach, co budzi wątpliwości co do jej twierdzeń o braku płynności finansowej. Brak przedstawienia dowodów na poparcie wniosku, mimo wezwania sądu, skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. D. wniosła o zwolnienie z kosztów sądowych, argumentując brak płynności finansowej, utratę płynności przez egzekucję i groźbę zakończenia działalności. Spółka twierdziła, że nie prowadzi działalności od 2003 r., nie posiada środków na rachunkach bankowych ani nadwyżek pieniężnych. Pełnomocnik spółki podtrzymał argumentację, wskazując na zewnętrzne źródła finansowania kosztów. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a sprzeciw strony został rozpoznany przez sąd.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono stronie skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Lidia Ciechomska-Florek po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. Sp. z o.o. w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2006 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: - odmówić stronie skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. - Spółka z o.o. D. zwróciła się do Sądu o zwolnienie od kosztów sądowych. Prośbę swą argumentowała tym, że w chwili obecnej nie prowadzi działalności gospodarczej, a jedynie koncentruje się na ochronie swoich praw w toku prowadzonych wobec niej postępowań egzekucyjnych i podatkowych. Wskazała również, że prowadzona egzekucja doprowadziła ją do utraty płynności finansowej oraz urzeczywistniła groźbę zakończenia działalności. Podniosła ponadto, iż nie posiada środków na rachunkach bankowych oraz nadwyżek pieniężnych na poniesienie kosztów wpisu. Z oświadczenia zawartego we wniosku wynika, że kapitał zakładowy Skarżącej wynosi 500.000 zł. Wartość środków trwałych, wysokość zysku lub strat za ostatni rok obrotowy określiła jako "0". Wykonując wezwanie Referendarza sądowego do nadesłania dokumentów źródłowych, pełnomocnik Skarżącej przesłał pismo, w którym wskazał, iż Spółka zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej i nie dysponowała od 2003 r. środkami na sporządzenia dokumentów bilansowych, a co za tym idzie również deklaracji CIT. Wyjaśnił, że wobec skutków działań organów skarbowych Spółka nie osiąga żadnych dochodów i przychodów. Nie korzysta również z rachunków bankowych i nie ma środków na sporządzenie zestawiania aktualnych należności i zobowiązań jakie przysługują jej wobec osób trzecich. Pełnomocnik Skarżącej wskazał również, że Spółka na posiada wierzytelności, a jedynie zobowiązania o charakterze podatkowym. Wyjaśnił, że Skarżąca nie ma wiedzy o szczegółach toczących się wobec niej postępowań egzekucyjnych za wyjątkiem informacji z zawiadomień o zajęciu prawa majątkowego. Wskazał, że środki na pokrycie wpisów w innych sprawach pochodzą z zewnętrznych źródeł finansowania, w tym kredytu udzielonego przez samego pełnomocnika, którego wynagrodzenie jest oparte na zasadzie success fee. Postanowieniem z dnia 7 lutego 2008 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie. Od powyższego postanowienie pełnomocnik skarżącej wniósł sprzeciw podtrzymując dotychczasową argumentację. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: W myśl art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a" w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W nadesłanym do Sądu formularzu PPPr skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 246 § 2 p.p.s.a., osoba prawna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych wynika, że zasadą jest, iż to strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Występująca w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucja "prawa pomocy" stanowi zatem odstępstwo od powołanej wyżej zasady, będące formą dofinansowania z budżetu państwa. Podkreślić również należy, że to na stronie skarżącej ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy w żądanym zakresie, natomiast uznaniu Sądu ustawodawca pozostawił ocenę przytoczonych przez nią okoliczności. W interesie wnioskodawcy powinno zatem leżeć podjęcie wszelkich działań w celu wyczerpującego przedstawienia i udokumentowania sytuacji, w jakiej się znajduje. Na wstępie zauważyć należy, iż sytuacja materialna skarżącej Spółki była przedmiotem badania tut. Sądu w sprawach o sygnaturach akt: III SA/Wa 1170/07, III SA/Wa 904/07, III SA/Wa 983/07 gdzie odmówiono jej przyznania prawa pomocy, a jedynie w sprawie o sygnaturze akt III SA/Wa 955/06 złożony wniosek częściowo uwzględniono. Ocena wyrażona w powyższych rozstrzygnięciach została podzielona przez Naczelny Sąd Administracyjny, który postanowieniami o sygnaturach I FZ 504/07, I FZ 660/06, II FZ 540/07, II FZ 656/07 oddalił zażalenia skarżącej. Należy również podkreślić, że argumentacja podnoszona przez Skarżącą w tych sprawach jest tożsama z przedstawioną w sprawie niniejszej. Zdaniem Sadu, również w sprawie niniejszej na ocenę podnoszonej we wniosku argumentacji rzutuje fakt nie udokumentowania przez pełnomocnika Skarżącej jej sytuacji majątkowej. Dlatego tez należy podzielić w tym zakresie ocenę wyrażoną w postępowaniach dotyczących przyznania prawa pomocy toczących się w sprawach o wymienionych sygnaturach. Na okoliczność, że Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej oraz nie posiada żadnych środków na poniesienie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego nie zostały przedłożone żadne dokumenty, mimo skierowanego do jej pełnomocnika wezwania. Spółka nie podjęła żadnych działań, polegających chociażby na wystąpieniu do organów podatkowych o wydanie stosownych zaświadczeń, poprzestając jedynie na twierdzeniu, iż z uwagi na brak środków finansowych nie prowadzi księgowości, ani nie sporządza zeznań podatkowych. Wymijająco wskazała także, że nie ma szczegółowej wiedzy w zakresie prowadzonych postępowań egzekucyjnych, co budzi wątpliwości z uwagi na obowiązek organów egzekucyjnych zawiadamiania strony o każdej czynności egzekucyjnej. Zdaniem Sądu skarżącą Spółkę obciążają skutki takiego zaniechania, bo prowadzenia rzetelnej i wiarygodnej dokumentacji finansowej firmy nie można uznać za wygórowane wymaganie w stosunku do profesjonalisty występującego w obrocie gospodarczym. W powyższym przekonaniu utwierdza Sąd również to, że Skarżącą jako spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością wiążą obowiązki sprawozdawcze zawarte z ustawie z dnia 29 września 1994r. o rachunkowości (Dz. U. z 2002r. Nr 76, poz. 694 z późn. zm.), a także, o ile nie zgłosiła pisemnie zaprzestania działalności, powinna ona składać deklaracje w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych, o których mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000r. Nr 54, poz. 564 z późn. zm.). Zauważyć przy tym należy, iż na konieczność wywiązywania się ze wskazanych obowiązków nie ma wpływu czy Spółka osiągnęła w danym okresie sprawozdawczym czy roku podatkowym jakiekolwiek dochody. W świetle argumentacji przedstawionej we wniosku wątpliwości budzi, iż Skarżąca, mimo twierdzenia o braku jakichkolwiek środków finansowych i nieprowadzeniu działalności gospodarczej od 2003 roku, znajduje jednak środki na ponoszenie kosztów sądowych, o czym świadczy fakt uiszczenia wpisów od skarg: w kwocie ponad 15.000 zł w sprawie niniejszej, w kwocie 2.000 zł w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 955/06, w kwocie 3.245 zł w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 904/07, w kwocie 36.751 zł w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 1170/07 oraz w kwocie 5.620 zł w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 983/07. Koszty te opiewały zatem łącznie na kwotę przeszło 60.000 zł, a fakt uiszczenia tak znacznej sumy świadczy, iż skarżąca posiada w tym zakresie stałe źródło finansowania. Należy również podkreślić, że pełnomocnik Skarżącej wskazując na fakt kredytowania przez siebie oraz inne podmioty kosztów sądowych ponoszonych przez skarżącą nie przedstawił na tę okoliczność żadnych dowodów, a z uwagi na wysokość tych kosztów, w ocenie Sądu, nie jest prawdopodobne by takie dokumenty nie istniały. Podsumowując podkreślić należy, iż w rozpoznawanej sprawie w celu dokonania rzetelnej oceny sytuacji materialnej Skarżącej, skierowano, na podstawie art. 255 P.p.s.a., wezwanie o nadesłanie dodatkowych dokumentów, jednakże z tego obowiązku pełnomocnik strony skarżącej nie wywiązał się. Brak jest zatem przekonywujących podstaw do stwierdzenia, iż sytuacja, w której się znajduje wypełnia przesłanki z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., a tym samym uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, iż nie zachodzą przesłanki do zastosowania wobec Skarżącej instytucji prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Biorąc pod uwagę całość przedstawionej wyżej argumentacji Sąd, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1 i 3 oraz art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 254 § 1 oraz art. 260 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło