III SA/Wa 3053/17

27/12/2017 r. Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marcin Piłaszewicz na posiedzeniu niejawnym w dniu 27/12/2017 r. po rozpoznaniu wniosku B. Sp. z o.o. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. Sp. z o.o. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lipca 2017 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości z tytułu PFRON za miesiące od stycznia do grudnia 2015 r. p o s t a n a w i a odmówić spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie B. Sp. z o.o., złożyła, w załączeniu do skargi podpisanej przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych na urzędowym formularzu. Wyjaśniła, że z uwagi na osiągniętą stratę, wykazaną w załączonym rachunku zysków i strat, nie jest w stanie uiścić wymaganych kosztów sądowych, o zwolnienie od których zwróciła się. Dane zawarte w treści formularza okazały się zbyt skromne do przyznania prawa pomocy Spółce. Dlatego referendarz sądowy wezwał Skarżącą, m.in., o przedłożenie dokumentacji dotyczącej działalności prowadzonej w kraj, szczegółowo wymienionej w wezwaniu z 18/10/2017 r., doręczonej do rąk własnych pełnomocnika 20/10/2017 r. (zpo w aktach sądowych). Skarżąca nie udzieliła odpowiedzi. Czynność wezwania pismem z 18/10/2017 r. o dodatkowe informacje została podjęta przez urzędnika sądowego, w trosce o pełnię realizacji prawa strony do sądu i postulatu nieobarczania strony błędami procesowymi osób trzecich, pomimo wynikającej z orzecznictwa sądowego okoliczności, że strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika jest zobowiązana samodzielnie złożyć, oprócz właściwego formularza prawa pomocy, także dokumenty, z których jednoznacznie wynika jej kondycja finansowa. Należy nadto wskazać Skarżącej, że w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że podmiot ubiegający się o przyznanie prawa pomocy, który nie przedstawia żądanych wyjaśnień, musi liczyć się z negatywnymi konsekwencjami wynikającymi z jego bierności (por. postanowienie NSA z dnia 18 grudnia 2012 r., sygn. akt II FZ 1010/12, publ. LEX nr 1240471). Jeżeli strona uchyla się od przedstawienia dokumentacji potwierdzającej istniejący stan, to powinna liczyć się z tym, że sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do przyznania jej prawa pomocy. Ustawodawca, w odniesieniu do oceny wniosków składanych przez osoby prawne lub jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, wprowadził większe rygory, koncentrując się wyłącznie na przesłankach ekonomicznych, a ponadto uzależnił przyznanie prawa pomocy, mimo zaistnienia przesłanek ustawowych, od uznania sądów (por. postanowienie NSA z dnia 22 lipca 2014 r., sygn. akt I FZ 226/14, publ. LEX nr 1492476). Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku, uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe (por. postanowienie NSA z dnia 16 stycznia 2014 r., sygn. akt II GZ 792/13, publ. LEX nr 1452809). W rozpatrywanej sprawie Skarżąca Spółka poprzestała jedynie na złożeniu oświadczenia majątkowego w ramach urzędowego formularza. Na wezwanie referendarza sądowego nie nadesłała jednak żadnego dokumentu źródłowego, który mógłby potwierdzać istnienie przesłanki przyznania jej prawa pomocy. Co więcej, jeśli dać wiarę załączonemu do formularza rachunkowi zysków i strat, Skarżąca osiągnęła przychód w wysokości ponad [...] mln zł, z którego ponosiła inne (niż koszty sądowe) wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Nie oznaczyła zarazem powodów, dla których nie jest w stanie ponieść kosztów wpisu od skargi w wysokości niespełna 1200 zł. Argumentem tym nie może być wyłącznie zadeklarowany w formularzu fakt poniesienia straty, ponieważ świadczy on, co najwyżej, o preferencyjnym traktowaniu innych niż koszty sądowe, wydatków, które Skarżąca ponosi z przychodu w większym rozmiarze. Mając to na uwadze, na podstawie art. 243 § 1 u.p.p.s.a., art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 u.p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.