III SA/Wa 307/16

19.10.2017 r. Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marcin Piłaszewicz na posiedzeniu niejawnym w dniu 19.10.2017 r po rozpoznaniu wniosku H. sp z o.o. w likwidacji o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. sp z o.o. w likwidacji na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...]/11/2015 r Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2011 r p o s t a n a w i a Odmówić spółce przyznania prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie H. sp z o.o. w likwidacji, pismem z 27/9/2017 r., na formularzu PPPr złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu powołała się na to, że: - kondycja finansowa spółki nie pozwala na uiszczenie wpisu w wysokości 34 tys. zł; - spółka znajduje się w likwidacji z uwagi na brak środków na uregulowanie zobowiązania podatkowego; - nie ma majątku; - wysokość kapitału zakładowego to [...] tys zł; - ostatnie transakcje handlowe spółki miały miejsce w 2012 r; - wszystkie rachunki bankowe zostały zamknięte; - strata wynosi ok 67 tys. zł W wykonaniu wezwania referendarza sądowego z 5/10/2017 r (m.in. o zestawienie faktur VAT za 6 miesięcy prowadzenia działalności gospodarczej, wyciągów z rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące prowadzenia działalności gosp, zestawienie należności i zobowiązań, wysokości dopłat poczynionych przez wspólników, wskazanie wysokości i źródeł finansowania działalności spółki (w tym ze źródeł zewnętrznych), wyjaśnienie źródeł pochodzenia środków, którymi Spółka gospodaruje, mechanizmu pokrywania kosztów obsługi prawnej i in.), spółka zadeklarowała przedłożenie: - wprowadzenie do sprawozdania finansowego za 2016 r.; - bilans na dzień 31/12/2016 r.; - rachunek zysków i strat "za okres 31/12/2016 r." Referendarz sądowy odstępuje od pouczenia Skarżącej o mechanizmach i zasadach przyznawania prawa pomocy, ponieważ Skarżąca nie tylko dysponuje profesjonalną pomocą prawną, ale również wskazania w tym względzie zostały zawarte w postanowieniu z 25/3/2016 r., doręczonym onegdaj Stronie. W orzecznictwie sądowym zgodnie przyjmuje się, że podmiot ubiegający się o przyznanie prawa pomocy, który nie przedstawia żądanych wyjaśnień, musi liczyć się z negatywnymi konsekwencjami wynikającymi z jego bierności (por. postanowienie NSA z dnia 18 grudnia 2012 r., sygn. akt II FZ 1010/12, publ. LEX nr 1240471). Jeżeli strona uchyla się od przedstawienia dokumentacji potwierdzającej istniejący stan, to powinna liczyć się z tym, że nie będzie wystarczających podstaw do przyznania jej prawa pomocy. Ustawodawca, w odniesieniu do oceny wniosków składanych przez osoby prawne lub jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, wprowadził większe rygory, koncentrując się wyłącznie na przesłankach ekonomicznych, a ponadto uzależnił przyznanie prawa pomocy, mimo zaistnienia przesłanek ustawowych, od uznania orzecznika (por. postanowienie NSA z dnia 22 lipca 2014 r., sygn. akt I FZ 226/14, publ. LEX nr 1492476). Strona występująca na drogę postępowania sądowego powinna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku, uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe (por. postanowienie NSA z dnia 16 stycznia 2014 r., sygn. akt II GZ 792/13, publ. LEX nr 1452809). W rozpatrywanej sprawie skarżąca spółka poprzestała jedynie na złożeniu oświadczenia majątkowego w ramach urzędowego formularza PPPr i złożeniu niektórych dokumentów finansowych, lecz za okres, w którym nie prowadziła już działalności gospodarczej. Dane zawarte w przedłożonym przez spółkę druku PPPr nie pozwalają przy tym na pełne zobrazowanie jej kondycji finansowej, ponieważ z akt sprawy wynika, że Strona, mimo deklarowanego braku środków, ponosiła wydatki związane z postępowaniem. Dla uzyskania bieżących danych niezbędne było zatem wezwanie do uzupełnienia wniosku poprzez nadesłanie szczegółowych wyjaśnień w zakresie punktów 2, 3, 5, 7, 8, 9 i 10 pisma z 5/10/2017 r. Informacje, o udzielenie których wezwano w niniejszej sprawie, stanowią absolutne minimum, które pozwoliłoby na zobrazowanie kondycji finansowej spółki, możności uczestniczenia przez nią w kosztach postępowania, czy "usprawiedliwiających" niemożność pokrycia tych kosztów. Uzasadnioną ciekawość urzędnika sądowego budzi, ale tylko przykładowo, źródło pochodzenia środków w wysokości ponad 60 tys zł, którymi Skarżąca, mimo deklarowanego braku środków i braku zewnętrznych źródeł finansowania – gospodarowała jeszcze niedawno, jak też szczegóły regulowania należności cywilnoprawnych, których jest stroną. Mając to na uwadze, na podstawie art. 243 § 1 u.p.p.s.a., art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 u.p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.