III SA/Wa 3071/10

WyrokWSA w Warszawie2011-06-10

Skład orzekający: Anna Wesołowska, Ewa Radziszewska-Krupa, Jarosław Trelka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa umorzenia odsetek od zaległości podatkowych, mimo istnienia przesłanek "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego", narusza prawo, jeśli organ podatkowy prawidłowo zinterpretował te pojęcia i zebrał materiał dowodowy, a zapłata odsetek nie zagraża egzystencji podatnika?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest trzecią instancją w postępowaniu administracyjnym i nie może oceniać słuszności ani celowości decyzji uznaniowej organu podatkowego. Kontrola sądu ogranicza się do oceny legalności działania organu, w tym prawidłowości zebrania materiału dowodowego i logiczności wniosków. Jeśli organ prawidłowo zinterpretował nieostre pojęcia "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego", zebrał materiał dowodowy, a zapłata odsetek nie zagraża egzystencji podatnika, decyzja o odmowie umorzenia odsetek nie narusza prawa.
Stan faktyczny
Skarżący zwrócili się do organów podatkowych z wnioskiem o umorzenie odsetek od zaległości w podatku od nieruchomości, uzasadniając to trudną sytuacją finansową przedsiębiorstwa związaną z kosztami utrzymania zabytkowego obiektu oraz problemami wynikającymi z budowy kolektora ściekowego. Organy obu instancji odmówiły umorzenia odsetek, uznając, że choć istnieją przesłanki "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego", to zapłata odsetek nie zagraża egzystencji skarżących, a oni sami nie wykazali w sposób wystarczający swojej trudnej sytuacji finansowej. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając organom naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i błędną interpretację pojęć.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Anna Wesołowska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa,, Sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant ref. staż. Maksymilian Kulczycki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi A. W., J. W., A. W. i L. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek od zaległości w podatku od nieruchomości oddala skargę Decyzją z [...] października 2010r., wydaną na podstawie art. 1 ust. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1 994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. z 2001r. Dz. U. Nr 79, poz. 856) oraz art. 220 par. 2 w związku z art. 13 par. 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), po, rozpatrzeniu odwołania Pana J. W., Pani A. W., Pani A. W. i Pani L. W. (Skarżący) od decyzji Prezydenta m. W. z [...] września 2009r. odmawiającej umorzenia odsetek od zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za część I raty 2003r., za III - IV ratę 2003r., część IV raty 2006r. oraz część III raty za 2007r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Z akt administracyjnych sprawy wyłania się następujący przebieg postępowania : Pismem z 22 lutego 2008r. Skarżący zwrócili się do Prezydenta m. W. z prośbą o rozłożenie na 10 rat zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości oraz umorzenie odsetek od tej zaległości. W uzasadnieniu wniosku podano, że prowadzone przez Skarżących przedsiębiorstwo "Z." jest obiektem zabytkowym, prawnie strzeżonym, wymagającym nieustannej konserwacji. Na remonty i bieżącą konserwację w latach 2002-2005 Skarżący wydali kwotę 480.000,00 zł nie otrzymując żadnych dotacji. Konieczność jednorazowego zapłacenia zaległości z tytułu podatku od nieruchomości spowoduję utratę płynności finansowej przedsiębiorstwa. Skarżący wskazali również, że pozostałe zobowiązania publicznoprawne regulowane są na bieżąco. Pismem z 7 kwietnia 2008r. organ podatkowy wezwał Skarżących do przedłożenia: informacji o wysokości osiągniętych dochodów za lata 2005 i 2006 i złożenia oświadczenia o stanie majątkowym. W odpowiedzi na wezwanie strony przedłożyły dokumentację dotyczącą sytuacji finansowej prowadzonego przedsiębiorstwa Z. tj. bilans za 02.2008r. w którym wykazano stratę w wysokości 3 8.446,25 zł., bilans za 01 .2008r. w którym wykazano stratę w wysokości 9.908,67 zł, bilans za 2005r. w którym wykazano stratę w wysokości 60.114,23 zł, bilans za 2006r. w którym wykazano zysk w wysokości 46.615,8 1 zł., Ponadto w piśmie z dnia 18 kwietnia 2008 r. Skarżący wskazali, iż nie wypełnią oświadczeń o stanie majątkowym, gdyż suma zadłużenia nie jest adekwatna do stanu posiadania. Z. jest ich współwłasnością a "jego wartość ma się nijak do kwoty zadłużenia". Decyzją z [...] maja 2008 r. Prezydent m. W. orzekł o odmowie rozłożenia na raty zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za część II raty 2003 r., za IM-IV ratę 2003 r., część TV raty 2006 r. oraz si część III raty 2007 r. oraz umorzenia odsetek od tej zaległości. Po rozpoznaniu odwołania od ww. decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z [...].02.2009 r., uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Skarżący 7 lipca 2009r. zmodyfikowali wniosek wnosząc o umorzenie odsetek za zwłokę od zaległości z tytułu podatku od nieruchomości w kwocie 30.250,30 zł. W toku ponownie prowadzonego postępowania pierwszoinstancyjnego Prezydent m. W. pismem z 6 maja 2009r. wezwał Skarżących do przedstawienia : dowodów w tym m.in. wypełnionego oświadczenia o stanie majątkowym, oświadczenia o wysokości przychodu uzyskanego w roku bieżącym, oświadczenia o wysokości opłacanej składki ZUS, oświadczenia o posiadanych nieruchomościach, środkach finansowych i transportowych, aktualnych wyciągów z rachunków bankowych. Pomimo prawidłowego doręczenia powyższego wezwania, żądane dokumenty nie zostały złożone. Skarżący złożyli natomiast dokument świadczące w ich ocenie o wpisaniu Pomnika P., znajdującego się na terenie prowadzonego przez nich Z. do rejestru zabytków. Decyzją z [...] września 2009r. Prezydent m. W. odmówił umorzenia odsetek od zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za część II raty za 2003r., za I - IV ratę 2003r., część IV raty 2006r. oraz część II raty 2007r. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał, iż decyzja dotycząca umorzenia odsetek za zwłokę jest decyzją o charakterze uznaniowym, Ocena, czy w określonej sytuacji zachodzi możliwość zastosowania ulgi podatkowej należy do organu podatkowego. Tak więc ustalenie przez organ, że istnieją przyczyny społeczne lub gospodarcze uzasadniające ewentualne udzielenie ulgi podatkowej stanowi jedynie konieczną przesłankę do rozważenia takiej możliwości ale samo przez się nie zobowiązuje organu do wydania pozytywnej dla podatnika decyzji. Organ wskazał, że dostrzega istnienie interesu publicznego polegającego na objęciu przez Skarżących opieką miejsca pamięci narodowej. Podkreślił jednak, że jednocześnie, w interesie publicznym leży prawidłowe i terminowe wywiązywanie się przez podatników z obowiązków podatkowych, bowiem z tych środków pośrednio korzystają również mieszkańcy miasta. Następnie organ wskazał, że Skarżący posiadali środki, które umożliwiłyby spłatę należności z tytułu podatku od nieruchomości gdyż w dniu 14 listopada 2008r. dokonana została przez Skarżących wpłata zaległego podatku od nieruchomości wraz z odsetkami. Organ wskazał, że ze zgromadzonych dokumentów wynika, że Skarżący J. W. dobrowolnie opiekuje się pomnikiem, co również nie przemawia za udzieleniem ulgi w postaci umorzenia odsetek za zwłokę, gdyż przedmiotowy obiekt nie został wpisany do rejestru zabytków. Końcowo organ podkreślił, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego uznał, że sytuacja finansowa Skarżących nie może stanowić podstawy do udzielenia ulgi w postaci umorzenia odsetek za zwłokę. To na Skarżących ciążył obowiązek przedstawienia organowi podatkowemu dokumentów świadczących o trudnej sytuacji finansowej uzasadniającej udzielenie ulgi w postaci umorzenia odsetek od zaległości podatkowych. W odwołaniu od powyższej decyzji, Skarżący wnieśli o jej uchylenie wskazując w odwołaniu na następujące okoliczności : Trudna sytuacja finansowa prowadzonego przez nich przedsiębiorstwa powstała nie na skutek braku umiejętności i fachowości zarządzania, ale na skutek innych niezależnych czynników. W 2002r rozpoczęto budowę kolektora ściekowego na ul. P., którą prowadzono opieszale i nieudolnie. Wskazali, że organ nieprawidłowo przyjął, że Pomnik P. jest ich własnością i są zobowiązani do opieki nad "przedmiotowym obiektem", bo nie jest on wpisany do rejestru zabytków. Oświadczyli, że pomnik ten figuruje w rejestrze zabytków, a prezentowane przez organ pojęcie ochrony nad zabytkami może doprowadzić do całkowitej likwidacji resztek kultury narodowej. Podkreślili, że Urząd Prezydenta m. W. wszelkimi sposobami odżegnuje się od prawnej opieki nad zabytkiem usiłując przenieść swe obowiązki na obywatela, uwalniając się tym samym od kłopotów i zbędnych wydatków. Wskazali, że Skarżący J. W. podejmując się odbudowy i rekonstrukcji Pomnika zawarł porozumienie z Naczelnikiem Urzędu Dzielnicy P. o rozliczeniu poniesionych kosztów poprzez udzielenie stosownej ulgi w podatku lokalowym. Nie złożył żadnego zobowiązania do bezpłatnej opieki nad Pomnikiem. Urząd Dzielnicy W. rozpoczął realizację zobowiązań zwalniając go z płacenia podatków lokalowych od IV kwartału 2001r. do IV kwartału 2003r. po czym anulował swoją decyzję i nakazał zwrot całej kwoty. Organ pierwszej instancji w swej decyzji nie dokonał oceny przesłanek uzasadniających powody powstania przyczyn "zadłużenia", do czego był zobowiązany decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylającą pierwotną decyzję organu pierwszej instancji. Nie rozpatrzono istotnych dla sprawy takich faktów jak: nierozliczenie kosztów odbudowy i bieżącej konserwacji Pomnika, ponoszonych wydatkach na utrzymanie obiektu zabytkowego jakim jest "Z.". Wskazali, że w decyzji z [...] lutego 2009r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyraźnie podkreśliło, że zgodnie z Ustawą z dnia 8 marca 1990 r. samorządzie gminnym " zadania własne gminy obejmują między innymi sprawy ładu przestrzennego i promocji gminy (art. 7 ust.1 pkt 1 i18) a także kultury oraz ochrony zabytków i opieki nad zabytkami (art. 7 ust.1 pkt 9). Opisaną na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując w motywach swojego rozstrzygnięcia co następuje : Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem "ważny interes podatnika" to sytuacja, w której z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych. Zdarzeniem losowym będzie zaistniałe, niespodziewane zdarzenie, niezależne od budowy i woli podatnika, które spowodowało, że ten znalazł się w trudnej sytuacji materialnej, niepozwalającej mu na zapłatę zaległego podatku. Przez interes publiczny rozumie się natomiast dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji itp. (por. wyrok NSA w Warszawie z przyzna dnia 12 lutego 2003 r., sygn. akt I SA 1838/01, Monitor Podatkowy 2003/7/43). Skarżący jako "ważny interes podatnika" a jednocześnie "interes publiczny" uzasadniający przyznanie ulgi wskazują, że trudna sytuacja finansowa przedsiębiorstwa została spowodowana m.in. stratami finansowymi jakie poniesiono w czasie ograniczeń w ruchu na ul. P. przy budowie kolektora ogólnospławnego oraz czasowego zamknięcia zjazdu z ul. P.. W aktach sprawy znajdują się dokumenty potwierdzające, iż istotnie w okresie od I połowy 2002r. do I połowy 2003r. utrudniony był dojazd do "Z.", jednakże, jak wynika z pisma Zarządu Dróg Miejskich z 21 marca 2003r.. istniał objazd do ww. obiektu od ul. M., więc "Z." w tym okresie nie został wyłączony z normalnego użytkowania. Podkreślenia również wymaga, iż budowa kolektora ogólnospławnego, jak każda inwestycja była niewątpliwie uciążliwa zarówno dla użytkowników drogi jak i okolicznych mieszkańców, to jednak jej zrealizowanie służyło dobru ogólnemu, tak więc zdaniem Kolegium, nieuzasadnione jest powoływanie się przez Skarżących na tę okoliczność jako uzasadniającą udzielenie ulgi. Drugą przesłanką udzielenia ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych jest, zdaniem Skarżących nierozliczenie do dnia dzisiejszego kosztów odbudowy i rekonstrukcji Pomnika P. i konieczność sprawowania nad nim opieki oraz niedochowanie przez Urząd warunków porozumienia w sprawie zwolnienia z podatków lokalnych, trudności W aktach sprawy brak dokumentu porozumienia pomiędzy m. W. i Panem J. W., jedynymi dokumentami potwierdzającymi ten fakt są pisma kierowane przez Pana W. do organu (m. in. pismo z dnia 05.03.1983r., 10.08.2002r., 12.O"7.2006r., 16.02.2004r.). Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji nie odniósł się do wielokrotnie podnoszonych przez stronę zarzutów w toku postępowania, mając to na względzie należy uznać, iż porozumienie takie zostało zawarte a fakt nierozliczenie do dnia dzisiejszego kosztów odbudowy i rekonstrukcji Pomnika P. może być uznany za przesłankę "ważnego interesu podatnika. Zdaniem Kolegium, w rozpoznawanej sprawie istnieje również przesłanka interesu publicznego przejawiająca się w sprawowaniu opieki przez Skarżących nad Pomnikiem P.. Zdaniem organu I instancji, popartym pismem M. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 28 maja 2009 r. ww. obiekt nie figuruje w rejestrze zabytków i ewidencji zabytków ruchomych województwa mazowieckiego. Skarżący przedstawili natomiast dokumentację z której wynika, iż Z. wraz terenem w granicach działki został objęty uzasadnią ochroną konserwatorską. Jednak zdaniem Kolegium, spór pomiędzy organem podatkowym a podatnikiem co do tego czy ww. obiekt figuruje w rejestrze zabytków nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Pomnik P. jest obiektem unikalnym, miejscem pamięci narodowej zasługującym na szczególną dbałość i opiekę. Działalność Skarżących przejawiająca się w opiece nad tym obiektem należy uznać więc za przesłankę interesu publicznego, która mogłaby uzasadniać przyznanie skarżącym ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych. Jednocześnie jednak Kolegium dostrzega również słuszność argumentów podnoszonych przez organ podatkowy, iż zgodnie z pkt 3 postanowienia z dnia 14.11.1992r. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w W., Pan J. W. został zobowiązany do opieki nad pomnikiem poległych w czasie walk Powstania Listopadowego oraz jego konserwacji pod nadzorem Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Zauważyć także należy, iż skarżący prowadzą luksusowy hotel i restaurację w zabytkowym zajeździe. Na stronie internetowej Z. opisana jest historia tego miejsca, na nieoficjalnych stronach internetowych poświęconych Zajazdowi są również zdjęcia Pomnika P.. Niewątpliwie historia tego miejsca świadczy o jego wyjątkowości i przyciąga gości i turystów. Zatem po części również w interesie Skarżących leży opieka nad Pomnikiem. W skardze na powyższą decyzję Skarżący wnieśli o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu podnieśli, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie przedstawiło w swojej decyzji żadnego uzasadnienia prawnego, poprzestając na wybranych cytatach z piśmiennictwa oraz postanowień rozporządzenia Komisji WE Nr 1998/2006 z 15 grudnia 2006r. a także, że zobowiązania podatkowe określone ustawami mają charakter powszechny. W potoku nic nie znaczących słów, umknęła organowi istota możliwości zastosowania w sprawie art. 67b 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej ponieważ w żadnym miejscu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie wyjaśniło, dlaczego ponoszenie kosztów odbudowy i utrzymania miejsca pamięci narodowej przez skarżących nie stanowi przesłanki uzasadniającej dokonania zwolnienia podatkowego z uwagi na "interes społeczny". Interes społeczny to nie tylko ponoszenie podatków na rzecz lokalnej społeczności (gminy) ale także ponoszenie kosztów utrzymania miejsc pamięci narodowych. Zarówno Prezydent m. W., jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. rażąco naruszyli art. 67b 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, ponieważ organy te nie odniosły się w sposób rzetelny do zagadnienia oceny "interesu społecznego" jakim jest poniesienie kosztów odbudowy i utrzymania miejsca pamięci narodowej - Pomnik P.. Stosowanie prawa podatkowego powinno zmierzać od pogodzenia interesu publicznego z indywidualnym interesem podatników. Organ podatkowy nie przeprowadził postępowania dowodowego w tym zakresie. Decyzja w przedmiocie umorzenia odsetek nie jest "aktem łaski" organu podatkowego, lecz wynikiem procesu stosowania prawa, w którym podatnik realizuje swoje prawo dochodzenia przywileju podatkowego. Zdaniem Skarżących, obowiązkiem organów było przeprowadzenie w tym zakresie prawidłowego postępowania dowodowego, ustalenie rzeczywistej sytuacji finansowej, oraz wysokości ponoszonych kosztów związanych z odbudową i utrzymaniem miejsca pamięci narodowej W zaskarżonej decyzji SKO jak również poprzedzającej ją decyzji organu I instancji skupiono się zasadniczo na opisaniu przesłanek umorzenia i nie wyjaśniono, dlaczego uznano, ze uzyskiwane przez Skarżących dochody pozwalają im na spłatę odsetek bez szkody dla ich egzystencji, a także dlaczego nie uznaje się poniesionych nakładów na odbudowę i utrzymanie miejsca pamięci narodowej jako okoliczności potwierdzającej istnienia "interesu społecznego" a zatem przesłanki pozwalającej skarżącym na skorzystanie z przywileju podatkowego jakim jest odstąpienie organu podatkowego od dochodzenia odsetek od uiszczonego podatku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje : Wojewódzkie Sądy Administracyjne powołane zostały do sprawowania kontroli działalności administracji publicznej, przy czym zakres tej kontroli ograniczony jest do kontroli legalności działania organów administracji (art. 1 § 1 i 2 ustawy 25 lipca 2002 roku prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. nr 256 poz. 1269). Indywidualne akty administracyjne, takie jak akty wymienione w art. 3 § 2 pkt 1-4a ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 roku (Dz. U. z 2002 roku, nr 153 poz. 1270, ze zmianami, zwana dalej p.p.s.a.) podlegają uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd ich niezgodności z prawem. Sąd wskazuje na wstępie, że zaskarżona decyzja wydana została w ramach tzw. uznania administracyjnego. Przed wydaniem takiej decyzji, organ zobowiązany jest do ustalenia, czy w sprawie występują przesłanki, warunkujące uwzględnienie żądania strony. Jeżeli w toku postępowania ustalone zostanie, że przesłanki te nie występują, organ nie może uwzględnić żądania strony, gdyż stanowiłoby to naruszenie prawa. W razie ustalenia, że w sprawie występują przesłanki, których istnienie warunkuje zastosowanie danego przepisu, organ w ramach uznania administracyjnego podejmuje decyzję, w której uwzględnia żądanie strony w całości lub w części lub też na mocy której żądania strony nie uwzględnia. W przypadku decyzji wydawanej w trybie art.67a par. 1 o.p., że sądowa kontrola prawidłowości decyzji wymaga zbadana w pierwszej kolejności w jaki sposób organ dokonał wykładni pojęć nieostrych, których zaistnienie umożliwia zastosowania ulgi. Dokona przez organ wykładnia powyższych pojęć warunkuje bowiem zakres postępowania dowodowego, zmierzającego do ustalenia czy występują przesłanki ewentualnego zastosowania ulgi czy też nie. W ocenie Sądu przedstawione przez organ drugiej instancji rozumienie pojęć "ważny interes podatnika" oraz "interes publiczny" jest prawidłowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że pod pojęciem "ważnego interesu podatnika" rozumie sytuację, w której z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych, zaś pod pojęciem interes publicznego - dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji. Organ drugiej instancji ustalił również, że w jego ocenie w sprawie występuje zarówno przesłanka interesu publicznego jak i ważnego interesu podatnika. Istnienia interesu publicznego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. upatrywało w sprawowaniu przez Skarżących opieki nad Pomnikiem P., zaś ważnego interesu podatnika w fakcie nierozliczenie do dnia dzisiejszego kosztów odbudowy i rekonstrukcji Pomnika P.. Wobec powyższego, zawarte w skardze zarzuty Skarżących dotyczące wadliwego rozumienia pojęcia interesu publicznego i ważnego interesu podatnika, poprzez pominięcie, że interes publiczny to nie tylko ponoszenie podatków na rzecz lokalnej społeczności ale także dbanie o miejsca pomiędzy narodowej uznać należy za bezpodstawne. Za bezpodstawne uznać należy również twierdzenie Skarżących, że organy nie wyjaśniły dlaczego nie uznają nie rozliczenia kosztów opieki nad Pomnikiem za przesłankę ważnego interesu podatnika. Skarżący zarzucili w skardze brak ustaleń faktycznych, z których wynikałoby przyjęcie przez organy, że Skarżący mogli ponieść koszty zapłaty odsetek bez istotnego uszczerbku dla swojej egzystencji. W tym miejscu przypomnieć należy, że postępowanie zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji toczyło się na skutek złożonego przez Skarżących wniosku o umorzenie odsetek od zaległości podatkowych. Jak wskazuje się w doktrynie prawa podatkowego wniosek taki powinien być uzasadniony, i to "w interesie podatnika leży podanie do wiadomości organów wszystkich okoliczności sprawy i dopilnowanie ich utrwalenia w dokumentach. Podatnik musi mieć świadomość, że zgodnie z ogólną zasadą postępowania dowodowego, ciężar dowodzenia spoczywa na tym, kto wywodzi określone skutki prawne. Jeżeli więc wnioskodawca powołuje się na przesłankę ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego musi wykazać , na czym one w jego konkretnym przypadku polegają (wyrok NSA z 23 września 1999 roku, S.A./Sz 116/98, niepubl.). Na ten aspekt zwrócił także uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 25 kwietnia 2008 roku (II FSK 346/07, niepubl.), stwierdzając w nim, że pomimo braku jednoznacznych regulacji ustawowych w sprawach ulg i zwolnień uznaniowych udzielanych na podstawie art. 67a nie można odrzucić tezy, iż ciężar udowodnienia okoliczności na które powołuje się wnioskodawca w swoim wniosku powinien także spoczywać na samym zainteresowanym. Wnioskodawca bowiem wskazując na przeszkody w zakresie możliwości uiszczenia podatku najczęściej sam dysponuje odpowiednimi dowodami mogącymi potwierdzić określone fakty. Również ze względów fiskalnych (ponoszonych kosztów przez administrację podatkową) nie ma powodów, aby ciężar udowodnienia tzn. potwierdzenia czy zaprzeczenia sytuacji opisanej przez wnioskodawcę musiał obciążać wyłącznie organy podatkowe" (cytat za Ordynacja podatkowa Komentarz, S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser. Antoni Kabat. M. Niezgódka-Medek Wydawnictwo LexisNexis, W-wa 2009, str. 351). Wobec nie podania przez Skarżących informacji, co do ich stanu majątkowego brak było podstaw do przyjęcia przez organ, że zapłata odsetek od zaległości podatkowych godziła w podstawy egzystencji Skarżących. Podsumowując tę część rozważań wskazać należy, że organ drugiej instancji nie naruszył w zaskarżonej decyzji przepisów art. 122, 187 o.p. i w sposób prawidłowy ocenił zebrany materiał dowodowy, ustalając, że w sprawie występują przesłanki interesu publicznego i ważnego interesu podatnika i przyjmując jednocześnie, że zapłata zaległości podatkowej nie zagrozi podstawom egzystencji Skarżących. Sąd rozpoznający sprawę podkreśla w tym miejscu, że w pełni podziela wyrażany wielokrotnie w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, zgodnie z którym legalności decyzji uznaniowych sprowadza się do oceny, czy organ podatkowy prawidłowo zgromadził materiał dowodowy oraz czy wyciągnięte wnioski w zakresie merytorycznym decyzji o odmowie umorzenia zaległości podatkowych (celnych) mają swoje uzasadnienie w zebranym w sprawie materiale dowodowym oraz czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach, zaś wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne. W utrwalonej linii orzeczniczej sądów administracyjnych podkreśla się, ze sąd administracyjny nie jest trzecią instancją w postępowaniu administracyjny, co oznacza, że nie może poddawać ocenie słuszności dokonanego przez organ podatkowy wyboru rozstrzygnięcia., a więc nie jest uprawniony do merytorycznego badania poprawności (zasadności, celowości) zaskarżonej decyzji administracyjnej. Innymi słowy, sąd administracyjny nie rozstrzyga o tym, czy zaległość podatkowa winna być umorzona, bowiem takie rozstrzygnięcie należy wyłącznie do organu podatkowego (por. wyrok NSA z 15 lipca 2008 r. sygn. akt II FSK 660/07, wyrok NSA z 3 grudnia 2010 roku, sygn. akt II FSK 1335/09). W konsekwencji, wobec przedstawienia przez organ sposobu wykładni pojęć ważnego interesu podatnika i interesu publicznego, którą Sąd uznaje za prawidłową, jak również wobec stwierdzenia, że w zaskarżonej decyzji dokonano prawidłowych ustaleń faktycznych brak było podstaw do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Końcowo wskazać należy, że stosownie do treści art. 71 ust. 1 ustawy z 23 lipca 2003 roku o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U.03.162.1568) w zakresie sprawowania opieki nad zabytkami osoba fizyczna lub jednostka organizacyjna posiadająca tytuł prawny do zabytku wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, trwałego zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego finansuje prowadzenie prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych przy tym zabytku. Osoba taka może, z mocy art. 73 powołanej ustawy może ubiegać się o udzielenie dotacji celowej z budżetu państwa na dofinansowanie prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy tym zabytku. Nie jest jednak możliwe przyjęcie, że możliwość ubiegania się o dotację o której mowa w art. 73 ustawy ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, skutkować powinna udzieleniem ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych. Z powyższych względów, uznając że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło