III SA/Wa 3085/18
WyrokWSA w Warszawie2019-08-22
Skład orzekający: Waldemar Śledzik, Honorata Łopianowska, Agnieszka Olesińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo wykonało wskazania sądu zawarte w poprzednim wyroku dotyczące ustalenia rzeczywistej powierzchni użytkowej budynków mieszkalnych do celów opodatkowania podatkiem od nieruchomości, czy też naruszyło art. 153 p.p.s.a. poprzez brak takiego ustalenia i przyjęcie sprzecznych danych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wykonało prawidłowo zaleceń sądu zawartych w poprzednim wyroku dotyczących ustalenia rzeczywistej powierzchni użytkowej spornych budynków. Przyjęcie przez organ podatkowy innej powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego z garażem dla roku 2016 niż dla roku 2017, przy niezmienionym stanie faktycznym, stanowi naruszenie art. 153 p.p.s.a. i podważa zasadę zaufania do organów podatkowych oraz zasadę prawdy obiektywnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2016. Skarżący kwestionował opodatkowanie budynków mieszkalnego i gospodarczego. Po wcześniejszych postępowaniach i uchyleniu decyzji przez WSA, organ podatkowy ponownie wydał decyzję, którą SKO utrzymało w mocy. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej oraz ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w szczególności dotyczące niewłaściwego ustalenia powierzchni użytkowej budynków stanowiącej podstawę opodatkowania. WSA w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ nie wykonał prawidłowo wskazań sądu z poprzedniego wyroku.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. na rzecz A. D. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Waldemar Śledzik (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Honorata Łopianowska, sędzia WSA Agnieszka Olesińska, Protokolant sekretarz sądowy Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2016 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. na rzecz A. D. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez A. D. (dalej "Skarżący") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] października 2018 r. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta P. z dnia [...] lipca 2018 r. w przedmiocie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2016 r.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:
Burmistrz Miasta P. wydał w dniu [...] lutego 2016 r. decyzję ustalającą Skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego na rok 2016 w formie łącznego zobowiązania pieniężnego w kwocie 862,00 zł. Wysokość zobowiązania podatkowego wynika z opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntu o pow. 536 m2 stawką dotyczącą gruntów pozostałych, budynku mieszkalnego o pow. użytkowej 234.12 m2 i budynku gospodarczego o pow. użytkowej 35,00 m2 oraz podatkiem rolnym gruntu o pow. 2,1281 ha fizycznych.
Skarżący w odwołaniu, skierowanym do SKO w C., zakwestionował opodatkowanie budynku mieszkalnego i gospodarczego, ponieważ, w ocenie podatnika, budynki te stanowią część składową gruntu i po opodatkowaniu gruntu podatkiem od nieruchomości, budynki nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym nie uwzględniło złożonego odwołania i decyzją z dnia [...] maja 2016 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza Miasta P. z dnia [...] lutego 2016 r.
Skarżący wniósł skargę na decyzję Kolegium z dnia [...]maja 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 19 lipca 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 2337/16 uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium.
Kolegium rozpatrując ponownie odwołanie Skarżącego od decyzji Burmistrza Miasta P. z dnia [...] lutego 2016 r. decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ podatkowy pierwszej instancji.
Burmistrz Miasta P., po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, wydał w dniu [...] marca 2018 r. decyzję ustalającą Skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego na rok 2016 w kwocie 782,00 zł, na którą podatnik wniósł odwołanie do SKO w C..
Kolegium w postępowaniu odwoławczym ustaliło, że organ podatkowy pierwszej instancji wydał w dniu [...] marca 2018 r. dwie decyzje o identycznych numerach różniące się jednak treścią rozstrzygnięcia i uzasadnienia, co skutkowało wydaniem przez Kolegium decyzji, w dniu [...] czerwca 2018 r., orzekającej o uchyleniu obydwu decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ podatkowy pierwszej instancji.
Kolejną decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. Burmistrz Miasta P. ustalił Skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego na rok 2016 w kwocie 783,00 zł. Wysokość zobowiązania podatkowego wynika z opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntu o pow. 536 m2 stawką dotyczącą gruntów pozostałych, budynku mieszkalnego o pow. użytkowej 234,12 m2 i budynku gospodarczego o pow. użytkowej 24,20 m2 oraz podatkiem rolnym gruntu o pow. 2,1281 ha fizycznych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym nie uwzględniło złożonego odwołania i decyzją z dnia [...] października 2018 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza Miasta P. z dnia [...] lipca 2018 r.
W uzasadnieniu organ, odnośnie opodatkowania podatkiem rolnym, wskazał, że po ustaleniu podstawy opodatkowania podatkiem rolnym - 1,7361 ha oraz podstawy obliczenia podatku rolnego stanowiącej równowartość 2,5 q żyta - 134,38 zł, a także uwzględnieniu ustawowego zwolnienia od podatku, wysokość podatku rolnego na rok 2016 wynosi 233,30 zł, a po zaokrągleniu do pełnych złotych - 233,00 zł.
Dalej organ podał, że ustalenie przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości następuje na podstawie art. 2 ust. 1 u.p.o.l., który ma następującą treść: Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane:
1) grunty;
2) budynki lub ich części;
3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Zdaniem organu, przepis ten nie pozwala na alternatywne opodatkowanie gruntu lub budynku. Jeżeli na gruncie został wybudowany budynek, to podlega opodatkowaniu grunt oraz budynek wzniesiony na tym gruncie. Nie jest zatem zasadny zarzut zawarty w odwołaniu o naruszeniu przez organ podatkowy pierwszej instancji treści przepisu art. 2 ust. 1 u.p.o.l.
Organ wyjaśnił, że w celu opodatkowania budynków istotne jest ustalenie ich powierzchni użytkowej, ponieważ podstawę opodatkowania budynków lub ich części stanowi powierzchnia użytkowa - art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l.
Ewidencja budynków - wypis z kartoteki budynków z dnia [...] lutego 2014 r. - określa funkcję budynków istniejących na działce nr [...]: mieszkalny i inny niemieszkalny i także określa powierzchnię zabudowy tych budynków: 149,00 m2 i 34,00 m2. Dane te znajdują potwierdzenie w zaświadczeniu Starosty P. z dnia [...] kwietnia 2014 r. Z dokumentu tego wynika, iż działka nr [...] jest zabudowana budynkiem murowanym, o funkcji budynku mieszkalnego, liczba kondygnacji nadziemnych 1,5, powierzchni zabudowy 149 m2 i budynkiem murowanym, o funkcji budynku innej niemieszkalnej, liczbie kondygnacji nadziemnych 1,0 i powierzchni zabudowy 34 m . Ewidencja nie zawiera wszystkich niezbędnych danych do wymiaru podatku od budynków, ponieważ nie zawiera powierzchni użytkowej budynków. Powierzchnia użytkowa budynku mieszkalnego - 234,12 m2 została podana w decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...] sierpnia 1998 r. oraz została wskazana przez Skarżącego w zawiadomieniu z dnia 6 maja 2003 r. o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego i budynku gospodarczego oraz przystąpieniu do użytkowania tych obiektów z dniem 26 maja 2003 r. Wprawdzie w zawiadomieniu tym została wskazana odrębnie powierzchnia użytkowa budynku gospodarczego 35,00 m2, jednakże należy uwzględnić wyjaśnienie złożone w piśmie z dnia 5 lipca 2017 r. (w sprawie ze skargi A. D. na decyzję Kolegium z dnia [...] maja 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 2337/16), iż te 35,00 m2 zostało ujęte w całkowitej powierzchni domu, czyli w powierzchni 234,12 m2, a wyjaśnienie to zostało zaakceptowane przez WSA w Warszawie w wyroku z dnia 19 lipca 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 2337/16.
Zgodnie ze wskazaniem zawartym w ww. wyroku, zachodziła konieczność ustalenia powierzchni użytkowej budynku z 1966 r. o powierzchni zabudowy 34 m2. Organ podatkowy pierwszej instancji podczas oględzin przeprowadzonych w dniu [...] lutego 2018 r., z udziałem podatnika, ustalił powierzchnię użytkową budynku gospodarczego, istniejącego na działce nr [...] na 24,20 m2.
Powierzchnia użytkowa budynków została ustalona na podstawie danych zawartych w decyzji o pozwoleniu na budowę, zawiadomieniu z dnia 6 maja 2003 r. o zakończeniu budowy obiektu budowlanego i zamiarze przystąpienia do jego użytkowania - odnośnie budynku mieszkalnego oraz na podstawie oględzin - odnośnie budynku innego niemieszkalnego (gospodarczego).
Organ wskazał, że podstawę opodatkowania dla gruntu stanowi jego powierzchnia - art. 4 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., co w rozpatrywanej sprawie oznacza przyjęcie jako podstawy opodatkowania powierzchni 536 m jako powierzchni gruntu pozostałego.
Wymiar podatku od nieruchomości następuje przy zastosowaniu stawek określonych uchwalą Rady Miejskiej w P. nr [...] z dnia [...] października 2013 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości i zwolnień z tego podatku. Do opodatkowania gruntu pozostałego ma zastosowanie stawka w wysokości 0,39 zł/m2, do budynku mieszkalnego - stawka w wysokości 0,70 zł/m2, natomiast do budynku pozostałego ma zastosowanie stawka w wysokości 7,32 zł/m2.
Organ podał również, że Skarżący jest podatnikiem podatku rolnego i podatku od nieruchomości dlatego wysokość należnego na rok 2016 zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego została ustalona w jednej decyzji, na podstawie art. 6c ust. 1 u.p.r. Na wysokość zobowiązania podatkowego na rok 2016 składa się podatek rolny w kwocie 233,00 zł i podatek od nieruchomości w kwocie 550,00 zł, które łącznie stanowią kwotę 783,00 zł.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1) art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (dalej: "O.p.") poprzez niewyjaśnienie w toku postępowania wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy, co doprowadziło do wydania decyzji bez zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz do dowolnej oceny poszczególnych dowodów;
2) art. 122 w związku z art. 187 § 1 O.p. warunkujących ustalenie stanu faktycznego w taki sposób, by za prawidłowe mogło zostać uznane zastosowanie w sprawie prawa materialnego poprzez niezweryfikowanie danych istotnych z punktu widzenia przepisów ustawy o podatkach lokalnych, dotyczących przedmiotu opodatkowania, co nie jest zgodne z zasadą prawdy obiektywnej, która wynika z treści art. 122 O.p. w związku z art. 187 § 1 O.p.;
3) art. 12 w zw. z art. 187 oraz 21 § 5 O.p. poprzez nie wywiązanie się organu odwoławczego z obowiązków wynikających z przywołanych przepisów oraz nie wyjaśnienie wątpliwości dotyczących faktycznej powierzchni użytkowej budynku przez co w toku postępowania nie przeprowadzono żadnego dowodu w celu ustalenia podstawy opodatkowania, poprzestając na danych sporządzonych dla celów prawa budowlanego;
4) art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne, poprzez: ustalenie łącznego wymiaru podatku za rok 2018 w oparciu o dane, które nie znajdują się w ewidencji gruntów i budynków tj. decyzję o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczego z dnia [...] grudnia 1998 r., decyzję o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego z dnia [...] sierpnia 1998 r., zawiadomienie z dnia 6 maja 2003 r. o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego i gospodarczego, zawiadomienie z dnia 10 kwietnia 2003 r. o zakończeniu budowy i przystąpieniu do użytkowania instalacji gazowej i przyjęcie, że powierzchnia użytkowa budynku mieszkalnego znajdującego się na działce [...] wynosi 234,12m2, natomiast budynku o innym przeznaczeniu 24,20 m2, w sytuacji gdy organ nie mógł oprzeć swoich ustaleń o dane inne niż te zawarte w ewidencji gruntów i budynków,
5) art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. poprzez ustalenie wymiaru podatku dla budynku mieszkalnego i niemieszkalnego stanowiących część składową gruntu mieszkaniowego i trwale związanych z gruntem mieszkaniowym, położonych w P.na działce o numerze ewidencyjnym [...] w obrębie której znajduje się wytyczony z gruntu rolnego figurą geometryczną grunt mieszkaniowy związany z budynkami mieszkalnymi, teren mieszkaniowy B, w sytuacji gdy z wypisu z kartoteki budynków z dnia [...] lutego 2014 r. na której organ wyłącznie mógł oprzeć swą decyzję brak jest danych odnośnie powierzchni użytkowej, która mogłaby stanowić podstawę opodatkowania;
6) art. 4 ust. 1 pkt 2 oraz art. 4 ust. 2 u.p.o.l. poprzez nie wywiązanie się organu odwoławczego z obowiązków wynikających z przywołanych przepisów oraz nie wyjaśnienie wątpliwości dotyczących faktycznej powierzchni użytkowej budynku liczonej stosownie do art. 4 ust. 2 u.p.o.l., jak i rzeczywistej powierzchni użytkowej według zasad określonych w art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l.
Powyższe naruszenia skutkowały ustaleniem wymiaru podatku od nieruchomości co do budynku mieszkalnego oraz innego budynku niemieszkalnego znajdujących się w P.na działce o numerze [...], w sytuacji gdy organ powinien ustalić wymiar podatku wyłącznie w oparciu o dane z kartoteki budynków, w której brak jest powierzchni użytkowej budynków koniecznej do ustalenia podstawy opodatkowania w świetle art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. oraz ustaleniem podatku od nieruchomości od całkowitej powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego w sytuacji gdy organ powinien ustalić wymiar podatku opierając się na faktycznej i rzeczywistej powierzchni użytkowej budynku istotnej z punktu widzenia przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP, w związku z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. - Dz.U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).
Uwzględnienie skargi może nastąpić również poprzez stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia – w wypadku ustalenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 O.p. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Rozstrzygnięcie sądu nie wymaga w tym wypadku wcześniejszego ustalenia, że ujawniona wada miała wpływ na wynik sprawy.
Sprawując kontrolę w oparciu o powołane kryterium zgodności z prawem sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy administracyjnej, biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania ocenianej decyzji, nie uwzględniając okoliczności, które zaistniały w okresie późniejszym. Należy przy tym podkreślić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (por. wyrok NSA z 6 lutego 2008r., sygn. akt II FSK 1665/06, opublikowany - podobnie jak pozostałe przywołane w niniejszym orzeczenia sądów administracyjnych - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://cbois.nsa.gov.pl).
Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015r.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania).
Dokonując oceny legalności zaskarżonego aktu w świetle przywołanych kryteriów, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie jej zarzuty są zasadne.
W punkcie wyjścia Sąd zauważa, że sprawa w przedmiocie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2016r. była już przedmiotem oceny legalności tut. Sadu, który wyrokiem z dnia 19.07.2017r. w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 2337/16, uchylił zaskarżoną decyzję SKO w C. z dnia [...] maja 2016r. i przekazał temu Organowi sprawę do ponownego rozpoznania.
Z uzasadnienia powyższego wyroku wynika, w szczególności, że "Organy w dalszym postępowaniu winny ustalić – w razie potrzeby przy zastosowaniu dowodu z oględzin – rzeczywistą liczbę i powierzchnię użytkową tych (tj. spornych – przyp. Sądu) budynków, a następnie opodatkują właściwą stawką tylko te rzeczywiście istniejące przedmioty"
W związku z powyższym, priorytetowe znaczenie dla oceny legalności obecnie kontrolowanego aktu ma treść art. 153 p.p.s.a., który to przepis stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba, że przepisy prawa uległy zmianie.
Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji podatkowej. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciąży na organie podatkowym i na sądzie, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego. Obowiązek ten oznacza również brak możliwości formułowania nowych ocen prawnych – sprzecznych z wyrażonym przez sąd poglądem. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych i wskazanie kierunku, w którym winno zmierzać przyszłe postępowanie (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012 r., s. 397 uw. 1, 2; M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011 r., s. 544, Nb 1-3). Zauważyć należy, że nieprzestrzeganie przepisu art. 153 p.p.s.a. podważałoby obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziło do niespójności działania systemu władzy publicznej. Dlatego też w razie wnoszenia kolejnych skarg z powodu niewłaściwego wykonania zapadłego wyroku uwzględniającego skargę, sąd administracyjny jedynie weryfikuje sposób wywiązania się organów ze skierowanych do nich wskazań, nie wnika on natomiast w materię objętą zakresem wcześniejszych ocen (wyrok NSA z dnia 21.4.2010 r., II FSK 2129/08, Lex nr 596261).
Należy w tym miejscu dodatkowo podkreślić, że art. 153 p.p.s.a. pełni szczególną rolę w kontekście skuteczności oraz wykonalności orzeczeń sądów administracyjnych. Naruszenie art. 153 p.p.s.a. przez organy administracji pociąga za sobą niebezpieczeństwo ponownego zaskarżenia podjętej decyzji do sądu administracyjnego, unicestwienie bytu prawnego przedmiotowej decyzji oraz konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego co do istoty sprawy. W ten sposób toczące się postępowanie administracyjne z nieuzasadnionych powodów ulega przedłużeniu. Dlatego art. 153 p.p.s.a. określa taką relację między organem administracyjnym a sądem, która sprowadza się do związania organu oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, gdzie nie ma miejsca na polemikę organu z oceną prawną i wskazaniami do dalszego postępowania.
Biorąc pod uwagę wiążący charakter przywołanego na wstępie prawomocnego wyroku, rolą Sądu w niniejszym postępowaniu było zatem zweryfikowanie, czy organ wykonał wskazania dotyczące ustalenia rzeczywistej liczby i powierzchni użytkowej spornych budynków, a w następnie czy zastosowano wobec nich do opodatkowania właściwą stawkę podatkową.
W ocenie Sądu, analiza przedłożonych akt administracyjnych oraz uzasadnienie kwestionowanej decyzji prowadzi do wniosku, że Organ nie wykonał prawidłowo zaleceń Sądu zawartych w prawomocnym wyroku w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 2337/16.
Sąd zauważa, że zgodnie ze wskazaniem w/wym. wyroku, zachodziła konieczność ustalenia powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego oraz budynków zakwalifikowanych jako tzw. pozostałe budynki z 1996r. - o powierzchni zabudowy 34 m2 (budynek gospodarczy). Sąd stwierdza, że o ile Organ podatkowy podczas oględzin przeprowadzonych w dniu [...] lutego 2018r. ustalił powierzchnię użytkową budynku gospodarczego na działce nr [...] - na 24,20 m2 (a więc zweryfikował powierzchnię w tym zakresie z 34 m2 na 24,20 m2) to w zakresie powierzchni budynków mieszkalnych ograniczył się do stwierdzenia, iż "(...) Oprócz tego budynku na działce znajduje się budynek mieszkalny wraz z garażem oddanym do użytkowaniu w 2003r. Budynek mieszkalny stanowi całość z garażem, ściana wspólna". W decyzji podatkowej Organ przyjął, że "powierzchnia użytkowa budynku mieszkalnego – 234,12 m2 została podana w decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...].08.1998r." (por. str. 6 uzasadnienia zaskarżonej decyzji).
W ocenie Sądu, przyjęta do opodatkowania powierzchnia użytkowa budynków mieszkalnych (tj. 234,12 m2) nie wynika z protokołu z przeprowadzonych oględzin nieruchomości z dnia [...] lutego 2018r., a ponadto pozostaje w oczywistej sprzeczności do przyjętej "spornej" powierzchni budynków mieszkalnych w decyzji Organu I instancji w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2017, w której to decyzji powierzchnię budynków mieszkalnych (wraz z garażem) określono na 128,76 m2 (por. przedłożoną i załączoną do akt sądowych decyzję w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2017 – k. 45 akt sądowych).
W świetle powyższego, w ocenie Sądu, nie do pogodzenia z zasadą zaufania do organów podatkowych, wyrażoną w art. 121 § 1 O.p. oraz zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 122 O.p. a także wskazaniami Sądu, o których mowa w uzasadnieniu wyroku o sygn. akt III SA/Wa 2337/16 jest sytuacja, że w odniesieniu do tego samego przedmiotu opodatkowania, tyle że za inny okres podatkowy, organy podatkowe przyjmują inne powierzchnie przedmiotu opodatkowania budynków mieszkalnych - przy nie zmienionym stanie faktycznym (por. wyrok NSA z dnia 5 marca 2019r. w sprawie II FSK 3182/18). Co także należy podkreślić, Organ I instancji w wymienionej decyzji w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2017 jednoznacznie przyjmuje, że "(...) łączna powierzchnia użytkowa budynku mieszkalnego z garażem" o powierzchni zabudowy 149 m2 wynosi 128,76 m2".
W związku z powyższym, zdaniem Sądu, uznać należy, że Organy podatkowe nie wywiązały się w sposób prawidłowy z zalecenia Sądu w zakresie ustalenia "rzeczywistej liczby i powierzchni użytkowej budynków", a następnie opodatkowania właściwą stawką tylko te rzeczywiście istniejące przedmioty" - w odniesieniu do powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego z garażem, czym naruszyły dyspozycje art. 153 p.p.s.a. albowiem mimo ustawowego obowiązku organ nie wykonał w sposób prawidłowy wskazań Sądu.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy obowiązkiem SKO będzie przede wszystkim uwzględnienie wskazań zawartych w prawomocnym już wyroku oraz wydanie na podstawie akt sprawy, w tym prawomocnej decyzji Burmistrza Miasta P.w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2017, co oznacza, że Organ obowiązany jest w stosunku do "spornej" nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym wraz garażem dokonać oględzin i obmiarów pod kątem rzeczywistej powierzchni użytkowej albo poprzestać na tych samych ustaleniach, jak w stosunku do roku podatkowego 2017r.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając od Organu na rzecz Skarżącego zwrot uiszczonej kwoty wpisu od skargi w wysokości 100 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło