III SA/Wa 3164/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Marcin Piłaszewicz po analizie w dniu 5 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. U. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku od nieujawnionych dochodów postanawia odmówić stronie przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie J.U. (dalej "Skarżący" lub "Wnioskodawca" albo "strona") zwrócił się w formularzu z 14 stycznia 2013 r. o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał na: - trudną sytuację finansową; - duże obciążenia kredytowe; - jest osobą bezrobotną; - cały uzyskiwany przychód wydał na utrzymanie córki i partnerki; - obowiązek uiszczenia kosztów sądowych spowoduje, ze nie będzie mógł zapewnić bytu rodzinie; - posiada trzy mieszkania (94, 134 i 20 m..kw.), działkę rekreacyjną o pow 1,34 ha; - prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z partnerka i córką; - partnerka przerwała studia w celu opieki nad córką; - strona uzyskuje przychód z wynajmu mieszkań, który nie pokrywa rat hipotecznych, pokrywanych przez rodziców; - skarżący utrzymuje się z zasiłku dla bezrobotnych w wysokości 794,20; - z uwagi na niedopłaty rat bank wypowiedział stronie umowę kredytową, zanim strona zawarła z bankiem ugodę. Wykonując wezwanie referendarza sądowego z 18 stycznia 2013 r. strona poinformowała o tym, że: - w 2011 r. i w 2012 r. źródłem jej dochodów było zatrudnienie w A. sp. z o.o. (wynagrodzenie ok. 500 zł i premie od sprzedaży); - z uwagi na zastój w handlu [...] stronie wypowiedziano we wrześniu 2012 r. umowę o pracę; - uzyskuje co miesiąc dochód w wysokości 10 tys. zł z tytułu najmu mieszkań; - obciążenia hipoteczne, podatek i czynsze wynoszą ok. 14 tys. zł miesięcznie; większą część kredytów bankowych spłaca matka strony, której wyczerpały się już zasoby; - strona zamieszkuje wraz z partnerka życiowa i [...] letnia córka w wynajmowanym mieszkaniu,. Miesięczne koszty najmu i utrzymania to ok. 3 tys. zł; - - z uwagi na sytuację majątkową strona zadecydowała o wystawieniu na sprzedaż posiadanych nieruchomości. Sprzedaż ta nie może dojść o skutku z uwagi na zastój na rynku nieruchomości; - utrzymuje się z zasiłku dla bezrobotnych w wysokości 600 zł, co uniemożliwia jej pokrycie kosztów sądowych w sprawie. Strona załączyła wnioskowane zeznania podatkowe, umowy najmu, dokument wypowiedzenia umowy kredytu mieszkaniowego z 14 listopada 2011 r., monity o zapłatę z banów, RWE, przesądowe wezwanie o zapłatę ze Wspólnoty Mieszkaniowej M. , kartotekę księgową właściciela Wspólnoty P. za 2012 r., zawiadomienie o wysokości opłat Wspólnoty Mieszkaniowej R. , potwierdzenia wykonania dyspozycji, wyciąg z rachunku bankowego za grudzień 2012, czerwiec i lipiec 2012. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej P.p.s.a), właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika: może być przyznane, jeśli strona wykaże niezdolność do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym, stosownie do art. 245 §3 P.p.s.a. obejmuje, zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Następuje wtedy, kiedy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie lub rodziny. Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, tj o prawo pomocy w zakresie częściowym. Referendarz sądowy zauważa, ze jedynym wymagalnym kosztem sądowym na obecnym etapie postępowania jest obowiązek uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 1627 zł. Do wymagalnego kosztu sądowego należy odnosić wniosek skarżącego, ponieważ powstały każdorazowo obowiązek zapłaty zależności należy rozważać z uwzględnieniem aktualnej (z daty zapłaty należności) sytuacji finansowej strony, która może zmieniać się. Referendarz sądowy zauważa, że w postępowaniu z wniosku o przyznanie prawa pomocy na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania przesłanek wynikających z przepisu, tj. art. 246 p.p.s.a. (np. w sprawie o sygn. akt postanowienie z 10 stycznia 2008 r. sygn. I FZ 597/07, postanowienie z 16 stycznia 2008 r. sygn. I FZ 515/07, postanowienie z 21 lutego 2008 r. sygn. I FZ 31/08, postanowienie z 9 kwietnia 2008 r. sygn. I FZ 131/08). Tymczasem z deklaracji strony, pomimo precyzyjnego wezwania referendarza sadowego z 18 stycznia 2013 r. (i uprzednio z 20 listopada 2012 r.) nie wynikają informacje na podstawie których możliwe byłoby przeprowadzenie analizy gospodarki finansowej strony, wielkości uzyskiwanych środków ze wszystkich źródeł i tych źródeł. Ogólnikowe stwierdzenia o "pomocy ze strony rodziców" nie wypełniają tego wymogu. Referendarz sądowy zauważa, że tylko z zestawienia informacji podanych przez stronę wynika wysokość wydatków (miesięcznych) na kwotę ok. 17 tys zł, natomiast przychody strona oznaczyła na kwotę ok. 10 tys. Niebagatelna kwota siedmiu tysięcy złotych (prawie) różnicy, wobec nie wykazania przez stronę faktu nie tylko deklarowanej pomocy rodziców, ale też nie uwzględnienie jej w szczegółowej kalkulacji, uniemożliwia jednoznaczne przyporządkowanie źródeł pochodzenia tej kwoty. Już z tego powodu należało odmownie rozpatrzyć wniosek strony. Mając na uwadze zestawienie wysokości wpisu od skargi w wysokości 1627 zł, który jest jedynym kosztem sądowym wymagalnym w sprawie na obecnym jej etapie, wysokość uzyskiwanych przez stronę – i zadeklarowanych - miesięcznie przychodów w wysokości ok. 10 tys. zł z tytułu najmu referendarz sądowy uznał zarazem zdolność strony do wygospodarowania środków na poczet kosztów postępowania sądowego. Referendarz uwzględnia zadeklarowaną przez stronę rozbieżność między wskazanymi przez stronę przychodami i wydatkami, jednakże zadeklarowane przez stronę wydatki (np. z tytułu kredytów bankowych czy należności z opłat czynszowych na poczet wynajmowanych lokali) nie korzystają w żadnej mierze z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami z tytułu kosztów sądowych. Natomiast odnosząc wysokość uzyskiwanych przychodów w kwocie 10 tys. zł do bezpośrednich kosztów utrzymania strony (3 tys.) i należności z tytułu kosztów sadowych (niespełna 1700 zł), należy uznać, że wystarczają one na pokrycie wskazanych wydatków, nawet bez uwzględnienia uzyskiwanych przez stronę przychodów z tytułu zasiłku dla osoby bezrobotnej – obok przychodów z najmu. Z tych powodów referendarz sądowy uznał, na podstawie art.243 § 1, art. 245 § 1, § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., jak w sentencji.