III SA/Wa 3167/14
WyrokWSA w Warszawie2015-06-10
Skład orzekający: Marta Waksmundzka-Karasińska, Jarosław Trelka, Aneta Trochim-Tuchorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uznanie skargi na czynności egzekucyjne za zasadną, z powodu zastosowania nieprawidłowej stawki odsetek, obliguje organ egzekucyjny do uchylenia zakwestionowanej czynności egzekucyjnej, nawet jeśli podjął działania naprawcze polegające na zwrocie nadpłaty?Ratio decidendi
Uznanie skargi na czynność egzekucyjną za zasadną z powodu zastosowania nieprawidłowej stawki odsetek nie zawsze obliguje organ egzekucyjny do uchylenia zakwestionowanej czynności, zwłaszcza gdy organ podjął działania naprawcze polegające na zwrocie nadpłaty, a strona nie kwestionowała tej okoliczności. Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie precyzują treści rozstrzygnięcia w przedmiocie skargi, ograniczając się do wskazania, że organ wydaje postanowienie. Ponadto, skarga na czynność egzekucyjną złożona po zakończeniu postępowania egzekucyjnego nie ma wpływu na jego przebieg.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na czynności egzekucyjne polegające na zajęciu rachunków bankowych, świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego oraz praw majątkowych w postaci papierów wartościowych. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania egzekucyjnego, w tym zastosowanie nieprawidłowej stawki odsetek za zwłokę. Po wielokrotnych postępowaniach przed organami administracyjnymi i sądami, Minister Finansów uznał skargę za zasadną, stwierdzając nieprawidłowość w naliczeniu odsetek. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając Ministrowi Finansów niezastosowanie się do wskazań sądu i wadliwe uzasadnienie postanowienia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Jarosław Trelka, sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Protokolant referent stażysta Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi M. N. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę
Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. prowadził postępowanie egzekucyjne w stosunku do zobowiązanych – M. N. (dalej zwany: "Skarżącym") i L. N. na podstawie własnych tytułów wykonawczych z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] oraz nr [...].
W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, w celu wyegzekwowania należności objętych ww. tytułami wykonawczymi, organ egzekucyjny zawiadomieniami z dnia [...] grudnia 2008 r. od nr [...] do nr [...] dokonał zajęć rachunków bankowych ww. zobowiązanych w [...], Banku [...] w S. oraz Banku [...] w S. Powyższe zawiadomienia zostały doręczone do banków [...] grudnia 2008 r. Ponadto organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. Ww. zawiadomienie doręczono ZUS [...] grudnia 2008 r. Natomiast zawiadomieniem z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia praw majątkowych w postaci papierów wartościowych zapisanych na rachunku papierów wartościowych oraz wierzytelności z rachunku pieniężnego w CENTRALNYM DOMU MAKLERSKIM GRUPY P., które doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności 11 grudnia 2008 r. Powyższe zawiadomienia o zajęciu wraz z odpisami tytułów wykonawczych doręczono zobowiązanym 11 grudnia 2008 r.
Organ egzekucyjny zawiadomieniami z dnia [...]grudnia 2008 r. uchylił ww. zajęcia z uwagi na wygaśnięcie zobowiązań podatkowych poprzez wyegzekwowanie należności.
Skarżący pismem z dnia 22 grudnia 2008 r. wniósł skargę na czynności egzekucyjne zajęcia rachunków bankowych, świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego oraz zajęcia praw majątkowych w postaci papierów wartościowych zapisanych na rachunku papierów wartościowych, a także wierzytelności z rachunku pieniężnego, domagając się uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych. W uzasadnieniu zarzucił dokonanie czynności niezgodnie z przepisami art. 6 i 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 7 i 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, eksponując brak możliwości dobrowolnego wywiązania się z obowiązków nałożonych decyzją podatkową wskutek natychmiastowego wszczęcia egzekucji w postaci zabezpieczenia kont bankowych przez organ podatkowy.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] marca 2009 r. oddalił skargę na czynności egzekucyjne Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. dokonane zawiadomieniami z dnia [...] grudnia 2008 r. o nr od [...] do [...], uznając argumenty za niezasadne, a tym samym stwierdzając, iż czynności egzekucyjne zostały dokonane w prawidłowy sposób.
Skarżący w zażaleniu z dnia 20 marca 2009 r. na ww. postanowienie wniósł o uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych, zarzucając naruszenie:
- art. 6 § 1 u.p.e.a przez podjęcie czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych mimo braku uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku,
- art. 7 Konstytucji RP, art. 6, art. 7 i art. 8 K.p.a. przez naruszenie zasady praworządności przez nieprawidłowe zastosowanie przepisów,
- art. 54 § 4 u.p.e.a. przez uznanie, że skarga jest spóźniona, z uwagi na zakończenie postępowania egzekucyjnego,
- art. 29 § 1 i § 2 w związku z art. 27 u.p.e.a. przez niezbadanie dopuszczalności egzekucji prowadzonej na podstawie tytułów wykonawczych,
- art. 79 § 1, art. 80 § 1 oraz art. 93 § 1 u.p.e.a. w związku z § 39 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w związku z nie dokonaniem zawiadomień zgodnie z wzorami stanowiącymi załącznik do rozporządzenia,
- art. 79 § 4 oraz art. 80 § 3 u.p.e.a. przez brak dokonania zawiadomienia zobowiązanego o zajęciu jego praw jednocześnie z zawiadomieniem dłużnika o zajęciu praw.
Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.
Skarżący wniósł skargę na ww. postanowienie Ministra Finansów do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 12 marca 2010 r., sygn. akt III SA/Wa 1340/09 uchylił zaskarżone postanowienie.
Minister Finansów, po ponownym rozpoznaniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...] września 2010 r. utrzymał w mocy ww. postanowienie z dnia [...] marca 2009 r.
W wyniku złożenia skargi na ww. postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 czerwca 2011 r., sygn. akt III SA/Wa 3115/10 uchylił zaskarżone postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 sierpnia 2013 r., sygn. akt II FSK 2353/11 oddalił skargę kasacyjną od ww. wyroku z dnia 10 czerwca 2011 r. wniesioną przez Ministra Finansów.
Minister Finansów, w wyniku rozpoznania zażalenia z dnia 20 marca 2009 r., postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. uchylił zaskarżone postanowienie z dnia [...] marca 2009 r., uznając skargę na czynności egzekucyjne z dnia 22 grudnia 2008 r. za zasadną.
Na wstępie Minister Finansów wyjaśnił, że zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.; dalej zwana: "u.p.e.a."), zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego.
W postępowaniu wszczętym w tym trybie bada się zgodność z przepisami prawa i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. Zwrócił przy tym uwagę na fakt, iż skarga może dotyczyć tylko okoliczności, które nie są podstawą wniesienia innego środka zaskarżenia, co jest również zgodne z przyjętą linią orzecznictwa. W związku z tym przedmiotem skargi mogą być tylko zarzuty formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania prowadzonego przez organ egzekucyjny oraz ewentualnego naruszenia przepisów regulujących sposób i formę dokonania czynności egzekucyjnych.
Organ drugiej instancji wskazał, że w niniejszej sprawie organ egzekucyjny podjął czynności egzekucyjne, to jest działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, którym w tym przypadku było zajęcie rachunków bankowych, zajęcie świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego oraz zajęcie papierów wartościowych. Ocenie pod względem zgodności z prawem podlegał zatem sposób i forma dokonania powyższych czynności egzekucyjnych.
Sposób dokonania czynności zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, a równocześnie prawidłowości jej przeprowadzenia, należy rozpatrzyć na podstawie regulacji zawartych w art. 80 u.p.e.a. i następnych. Natomiast sposób dokonania czynności zajęcia wierzytelności z zaopatrzenia emerytalnego, a równocześnie prawidłowości jej przeprowadzenia, należy rozpatrzyć na podstawie regulacji zawartych w art. 79 u.p.e.a. i następnych. Z kolei sposób dokonania czynności zajęcia papierów wartościowych, a równocześnie prawidłowości jej przeprowadzenia, należy rozpatrzyć na podstawie art. 93 u.p.e.a. i następnych.
Minister Finansów odnosząc się do naruszenia art. 79 § 1, art. 80 § 1 oraz art. 93 § 1 u.p.e.a. w związku z § 39 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r., w związku z nie dokonaniem zawiadomień zgodnie z wzorami stanowiącymi załącznik do ww. rozporządzenia oraz art. 79 § 4 oraz art. 80 § 3 u.p.e.a. przez brak dokonania zawiadomienia zobowiązanego o zajęciu jego praw jednocześnie z zawiadomieniem dłużnika o zajęciu praw, wskazał, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w S., działając jako organ egzekucyjny, podjął czynności egzekucyjne polegające na zajęciu rachunku bankowego, zajęciu świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego oraz zajęcia papierów wartościowych zobowiązanych – M. i L. N., a jednocześnie w każdym z tych przypadków powiadomił ww. zobowiązanych o dokonaniu zajęcia, czym wypełnił przesłanki zawarte w odpowiednich przepisach u.p.e.a. Zawiadomienia o zajęciu rachunków bankowych zostały doręczone do oddziałów banków 3 grudnia 2008 r. Odpisy zawiadomień wraz z odpisami tytułów wykonawczych zostały jednocześnie wysłane Skarżącemu drogą pocztową. Wyjaśnił przy tym, iż doręczenie nastąpiło w terminie późniejszym z uwagi na nieobecność adresata pod wskazanym adresem. W tej sytuacji uznał, iż wypełniono przesłanki dotyczące jednoczesnego przesłania korespondencji, zgodnie z dyspozycją art. 80 § 3, art. 79 § 4 oraz art. 93 § 5 u.p.e.a. Zawiadomienia zostały sporządzone na urzędowym formularzu, zatem stwierdził, że sposób dokonania badanych czynności egzekucyjnych był prawidłowy.
Organ drugiej instancji podkreślił, badając formę dokonania przez organ egzekucyjny przedmiotowych czynności egzekucyjnych, iż podstawę zastosowania środków egzekucyjnych stanowiły: zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem, zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego organem rentowym oraz zawiadomienie o zajęciu praw majątkowych w postaci papierów wartościowych zapisanych na rachunku papierów wartościowych oraz wierzytelności z rachunku pieniężnego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego podmiotem prowadzącym takie rachunki.
Następnie wyjaśnił, że z treści art. 67 § 2 u.p.e.a wynika, iż wolą ustawodawcy była taka konstrukcja zawiadomienia, która umożliwi identyfikację dłużnika zajętej wierzytelności, zobowiązanego oraz dochodzonych należności, jak również tytułów wykonawczych. Każdy z wymienionych ww. przepisie element musi zostać w treści zawiadomienia wskazany w sposób pozwalający na jego właściwe utożsamienie. O skuteczności zawiadomienia decyduje zatem jego kompletność i prawidłowa konstrukcja.
Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy Minister Finansów stwierdził, iż zawiadomienia z dnia [...] grudnia 2008 r. o nr od [...] do [...] zawierają wszystkie elementy wymienione w art. 67 § 2 u.p.e.a. Jednak jeden z tych elementów został nieprawidłowo skonstruowany. Od dnia 27 listopada 2008 r. do dnia 23 grudnia 2008 r. stawka odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych wynosiła 14,5%. Natomiast w ww. zawiadomieniach skierowanych do dłużników zajętej wierzytelności oraz Skarżącego, organ egzekucyjny wskazał 15% stawkę odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych. Wynikiem tego było wyegzekwowanie od zobowiązanych – L. i M. N. kwoty wyższej niż należna. Organ egzekucyjny podjął w tej sprawie działania naprawcze, polegające na zwrocie różnicy wyegzekwowanej kwoty ponad kwotę należną wynikającą z zastosowania prawidłowej stawki odsetek za zwłokę, jednakże z tych względów czynności egzekucyjnych dokonanych na podstawie ww. zawiadomień nie można uznać za dokonane zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa.
W związku z powyższym, Minister Finansów skargę z dnia 22 grudnia 2008 r. na czynności egzekucyjne uznał za uzasadnioną, a w konsekwencji uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2009 r. Ponadto wskazał, że twierdzenie Dyrektora Izby Skarbowej w W., iż wniesienie skargi po wyegzekwowaniu obowiązku czyni skargę spóźnioną, bo nawet jej merytoryczna zasadność nie może prowadzić do odwrócenia ostatecznego efektu postępowania egzekucyjnego, nie ma żadnego uzasadnienia. Żaden bowiem przepis u.p.e.a. nie uzależnia rozpatrzenia skargi na czynność egzekucyjną od realizacji egzekucji za pomocą tego środka.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów Skarżącego wyjaśnił, iż podniesiona problematyka zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego wykracza poza ramy tego postępowania i nie może być w tym trybie rozpatrzona, bowiem wypełnia przesłanki mieszczące się w art. 33 pkt 8 u.p.e.a, a więc stanowi podstawę środka zaskarżenia - zarzutu. Mając na względzie powołane we wstępie uzasadnienia orzecznictwo sądowo administracyjne uznał, iż kwestię tę, jako wykraczającą poza ramy postępowania prowadzonego w trybie art. 54 u.p.e.a., należy pozostawić bez rozpoznania. Podobnie w przypadku podniesionego naruszenia art. 6 § 1 u.p.e.a. uznał, że wykracza ono poza ramy tego postępowania. Ww. przepis stanowi bowiem, iż w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku, wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Innymi słowy, w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do wszczęcia egzekucji administracyjnej. Uznał zatem, że Skarżący kwestionując zasadność wszczęcia egzekucji podnosi zarzut zawarty w art. 33 pkt 6 u.p.e.a., tj. niedopuszczalności egzekucji administracyjnej bądź zastosowanego środka egzekucyjnego. W postępowaniu ze skargi na czynność egzekucyjną rozpatrzenie zarzutów jest niedopuszczalne, zatem pozostawi je bez merytorycznego odniesienia. Stąd argumenty dotyczące naruszenia art. 29 § 1 i § 2 w związku z art. 27 u.p.e.a. uznał za nie podlegające rozpatrzeniu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie ww. postanowienia Ministra Finansów i poprzedzającego go postanowienia z dnia [...] marca 2009 r. oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej zwana: "P.p.s.a.") przez niezastosowanie się do wskazań, co do dalszego postępowania wyrażonych ww. wyroku z dnia 10 czerwca 2011 r. sygn. akt III SA/Wa 3115/10,
- art. 107 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.; dalej zwana: "K.p.a.") w związku z art. 126 K.p.a. i art. 54 § 1 u.p.e.a. poprzez wadliwe uzasadnienie faktyczne postanowienia.
Zdaniem Skarżącego Minister Finansów nie zastosował się do wskazań zawartych ww. wyroku, że uzasadnienie stanowi integralną część postanowienia i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia. Z sentencji zaskarżonego postanowienia wynika, że Minister Finansów w całości uznał skargę na czynności egzekucyjne za zasadną, natomiast w uzasadnieniu nie odniósł się do wszystkich wniosków zawartych w skardze, w szczególności do wniosku o uchylenie czynności egzekucyjnych dokonanych w dniu 10 grudnia 2008 r. Za próbę rozstrzygnięcia tej kwestii uznał stwierdzenie: "Niemniej jednak czynności dokonanych na podstawie przedmiotowych zawiadomień nie można uznać za dokonane zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa". Organ nadzoru uznał zatem czynności egzekucyjne za niezgodne z przepisami prawa, ale nie wskazał w uzasadnieniu, jakie skutki prawne wynikają z faktu dokonania czynności egzekucyjnych w sposób niezgodny z obowiązującymi przepisami prawa.
Skarżący zwrócił uwagę, że ustawodawca w art. 54 § 5 u.p.e.a. nie określił treści rozstrzygnięcia w przedmiocie wniesionej skargi, ograniczając się jedynie do wskazania, iż w sprawie skargi na czynności egzekucyjne i przewlekłość postępowania organ pierwszej instancji wydaje postanowienie. Podkreślił przy tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 18 maja 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 4030/06, stwierdził, że rozstrzygnięcie w przedmiocie zasadności skargi egzekucyjnej oznacza w istocie wypowiedź organu, co do prawidłowości dokonanej czynności egzekucyjnej, ponieważ ta właśnie czynność kwestionowana jest przez wniesienie skargi. Czynność wadliwa, którą to wadliwość stwierdza się rozpatrując skargę, powinna być uchylona. Uznanie skargi za zasadną oznacza, że czynność egzekucyjna dokonana została z takim naruszeniem prawa, które powoduje, iż w świetle normujących ją przepisów nie może ona być ona uznana za prawidłową i w rezultacie niezbędne jest jej wyeliminowanie z postępowania egzekucyjnego poprzez jej uchylenie.
Tymczasem, jak wskazał Skarżący, Minister Finansów potwierdzając, że czynność egzekucyjna została przeprowadzona w sposób nieprawidłowy i z tego powodu uznając skargę za zasadną, nie wypowiedział się jednocześnie w zakresie uchylenia czynności egzekucyjnych. Natomiast czynność egzekucyjna, która jest niezgodna z prawem, powinna być uchylona.
W ocenie Skarżącego, taki sposób postępowania godzi w zasady praworządności oraz zaufania obywateli do organów państwa, bowiem jak stanowi art. 8 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Natomiast zgodnie z art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W art. 77 § 1 K.p.a. doprecyzowano, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Minister Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Skarga nie jest zasadna. Zaskarżone postanowienie nie narusza prawa materialnego ani prawa postępowania w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
Rozstrzygnięcie poddane kontroli Sądu w niniejszej sprawie podjęte zostało na skutek złożenia przez Skarżącego skargi na czynności egzekucyjne. O zasadności tej skargi, a w rezultacie prawidłowości dokonania zakwestionowanych przez Skarżącego czynności egzekucyjnych, orzekał Dyrektor Izby Skarbowej w W., a następnie Minister Finansów.
Zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego.
Skarga na czynność egzekucyjną jest więc instytucją postępowania egzekucyjnego, celem którego jest przymusowe ściągnięcie wymagalnej należności obciążającej zobowiązanego. Służy zaś kontroli prawidłowości stosowania w tym postępowaniu środków egzekucyjnych, zmierzających bezpośrednio do wyegzekwowania należności. Ocenie w ramach skargi na czynność egzekucyjną podlegają działania organu egzekucyjnego (egzekutora), który na zlecenie wierzyciela (organu podatkowego) egzekwuje należność (zobowiązanie podatkowe) wskazaną przez niego w tytule wykonawczym
Zaskarżonym do Sądu postanowieniem Minister Finansów uchylił postanowienie organu pierwszej instancji w całości i uznał skargę na czynności egzekucyjne z dnia 22 grudnia 2008r. za zasadną.
Skarżący uznał jednak, że Minister Finansów nie zastosował się do wskazań Sądu co do dalszego postępowania, czym naruszył art. 153 p.p.s.a. Z sentencji wynika, że organ uznał skargę za zasadną. Natomiast w uzasadnieniu nie odniósł się do wszystkich wniosków, w tym do wniosku o uchylenie czynności egzekucyjnych dokonanych w dniu 10 grudnia 2008r.
Zdaniem Sądu Minister Finansów nie naruszył przepisu art. 153 P.p.s.a., bowiem odniósł się merytorycznie do kwestii zastosowania 15 % stawki odsetek za zwłokę w zawiadomieniach dotyczących zajęcia praw majątkowych Skarżącego i jego małżonki. W tym zakresie wyjaśnił, że zawiadomienia z dnia 3 grudnia 2008r. zawierały wszystkie wymienione w art. 67 § 2 u.p.e.a. elementy. Niemniej jeden z tych elementów został nieprawidłowo skonstruowany. Wyjaśnił, że od dnia 27 listopada 2008r. do 23 grudnia 2008r. stawka odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych wynosiła 14,5%. Natomiast w przedmiotowych zawiadomieniach skierowanych do dłużników zajętych wierzytelności oraz Zobowiązanego organ egzekucyjny wskazał 15% stawkę odsetek za zwlokę od zaległości podatkowych. Wynikiem tego było wyegzekwowanie od Państwa L. i M. N. kwoty wyższej, niż należna. Minister wskazał, że organ egzekucyjny podjął w tej sprawie działania naprawcze polegające na zwrocie różnicy wyegzekwowanej kwoty ponad należną wynikającą z zastosowania prawidłowej stawki odsetek za zwlokę. Niemniej czynności egzekucyjnych dokonanych na podstawie zawiadomień nie można uznać za dokonane zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa.
Wprawdzie Minister Finansów nie odniósł się do wniosku Strony w przedmiocie uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych, jednak zdaniem Sądu uchybienie to nie ma wpływu na wynik sprawy. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że uznanie skargi na czynność egzekucyjną za zasadną nie zawsze skutkować musi koniecznością uchylenia przez organ egzekucyjny zakwestionowanej czynności egzekucyjnej, tym bardziej, gdy powodem jej uwzględnienia stało się zastosowanie nieprawidłowej stawki odsetek za zwłokę, a organ egzekucyjny podjął działania naprawcze polegające na zwrocie różnicy wyegzekwowanej kwoty ponad należną wynikającą z zastosowania prawidłowej stawki. Podkreślić należy, że tej ostatniej okoliczności Strona nie kwestionowała. Taka forma działania organu nie wynika z treści art. 54 u.p.e.a.. W powołanym przepisie ustawodawca nie określił treści rozstrzygnięcia w przedmiocie wniesionej skargi, ograniczając się jedynie do wskazania, iż w sprawie skargi na czynności egzekucyjne i przewlekłość postępowania organ I instancji wydaje postanowienie (art. 54 §5 u.p.e.a.). Godne natomiast podkreślenia jest to, iż w innych przepisach ustawodawca wyraźnie wskazuje na możliwość, lub konieczność uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych (por. art. 58 §2 u.p.e.a. dotyczący zawieszenia postępowania, czy art. 60 §2 u.p.e.a., który wyraźnie stanowi, iż umorzenie postępowania egzekucyjnego powoduje z mocy prawa uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych).
Niezależnie od powyższego wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 54 § 4 u.p.e.a. skargę na czynności egzekucyjne wnosi się w terminie 14 dni od dnia dokonania zakwestionowanej czynności egzekucyjnej, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Skarga na czynności egzekucyjne, złożona po zakończeniu postępowania egzekucyjnego nie ma już żadnego wpływu na jego przebieg, bowiem nawet jej merytoryczna zasadność nie może prowadzić do odwrócenia ostatecznego efektu egzekucji w postaci przymusowego wykonania obowiązku. W rozpatrywanej sprawie zawiadomieniami z dnia 15 grudnia 2008r. organ egzekucyjny uchylił dokonane zajęcia, z uwagi na wygaśnięcie zobowiązań podatkowych w związku z wyegzekwowaniem należności.
Z kolei odnosząc się do pozostałych zarzutów zawartych w skardze z dnia 22 grudnia 2008r. i zażaleniu Minister Finansów trafnie wskazał, że wykraczają one poza ramy postępowania w sprawie skargi na czynność egzekucyjną, w związku z czym nie mogą być rozpatrzone w tym trybie.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art.151 P.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło