III SA/Wa 317/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-03-16
Skład orzekający: Marcin Piłaszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżącej przysługuje prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego) czy tylko częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych)?Ratio decidendi
Skarżącej przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i syna. Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, biorąc pod uwagę częściowe wykonanie wezwań przez stronę oraz jej wyrażoną wolę w tym zakresie.Stan faktyczny
Skarżąca A. K. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie opłaty targowej. Skarżąca wykazała trudną sytuację materialną, dochód z OPS, utrzymywanie syna, brak alimentów od ojca dziecka oraz problemy zdrowotne. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżąca cofnęła wniosek o ustanowienie radcy prawnego, ponownie wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i rozpoznanie sprawy w trybie zaocznym.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Odmówiono przyznania skarżącej prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie radcy prawnego).Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2012 r na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2011 r. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu opłaty targowej p o s t a n a w i a 1.przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; 2. odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy w pozostałym zakresie
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.) i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym, o który strona wnioskuje, obejmuje zwolnienie od opłat sądowych, czyli wpisu i opłaty kancelaryjnej oraz zwrot wydatków i ustanowienie pełnomocnika z urzędu (art. 245 § 2 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt u.p.p.s.a.). Jeżeli skarżący zamierza skorzystać z instytucji prawa pomocy powinien uprawdopodobnić okoliczności, od zaistnienia których zależy możliwość skorzystania przez Sąd z tej instytucji, natomiast Sąd jest zobowiązany do analizy przedstawionych materiałów, także z uwzględnieniem zasad logicznego myślenia, a przede wszystkim - doświadczenia życiowego.
A. K., dalej jako strona lub skarżąca, w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu wskazał, że: - prowadzi gospodarstwo domowe z synem (12 lat); - osiąga stały dochód z OPS w wysokości 182 zł. Nadto zwróciła uwagę na fakt, że grzywna 400,- zł, którą została ukarana, jest niesłuszna. Do formularza PPF załączyła orzeczenie o stopniu niepełnosprawności oraz decyzję o zasiłku stałym.
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z 23 lutego 2012 r. A. K. cofnęła wniosek o przyznanie pełnomocnika, powtórnie wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, rozpoznanie sprawy w trybie zaocznym. Poinformowała, że ojciec dziecka "od miesięcy przestał płacić alimenty na dziecko (dawniej uiszczał 300 zł co miesiąc), sama wkrótce otrzyma pomoc sanatoryjna, o którą ubiega się od lat. Przekazała nadto zaświadczenie z urzędu skarbowego o wysokości uzyskiwanych dochodów oraz zestawienie pomocy otrzymywanej z OPS.
Referendarz sądowy zauważa, że w postępowaniu z wniosku o przyznanie prawa pomocy na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania przesłanek wynikających z przepisu, tj. art. 246 p.p.s.a. (np. w sprawie o sygn. akt postanowienie z 10 stycznia 2008 r. sygn. I FZ 597/07, postanowieni z 16 stycznia 2008 r. sygn. I FZ 515/07, postanowienie z 21 lutego 2008 r. sygn. I FZ 31/08, postanowienie z 9 kwietnia 2008 r. sygn. I FZ 131/08). Zarazem, na mocy art. 249 u.p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeśli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Referendarz sądowy postanowił uwzględnić dokumenty źródłowe skarżącej oraz oświadczenia i informacje strony składane (pod rygorem odpowiedzialności karnej) w toczącym się postępowaniu o prawo pomocy w sprawie.
Referendarz dał wiarę - w tym postępowaniu - stronie skarżącej, co do jej nienajlepszego stanu majątkowego spowodowanego przedłużającą się chorobą i prowadzeniem wspólnego gospodarstwa domowego z synem. Oceniając ten stan, referendarz sadowy ma na uwadze nienajlepszą kondycję zdrowotną strony, z którą wiąże się konieczność ponoszenia nakładów na poratowanie zdrowia oraz wnioski z przekazanych zaświadczeń o wysokości uzyskiwanych dochodów. Mając na uwadze rodzaj i zakres prawa pomocy, o który zwraca się szczególnie strona, tj. zwolnienie od kosztów sądowych, referendarz sądowy, z uwagi na zdolności poznawcze strony, zdecydował się nie wyciągać z faktu niepełnej realizacji wezwań negatywnych dla strony konsekwencji. Zdaniem referendarza sądowego, zważywszy tylko na termin uiszczenia wpisu sądowego, tj siedem dni od doręczenia wezwania, skarżąca nie jest w stanie, przy zadeklarowanym braku oszczędności, wygospodarować kwoty wpisu od skargi w wysokości 100,- zł z uzyskiwanej świadczeń – a to chociażby z uwagi na brak wolnych środków po zaspokojeniu najpilniejszych potrzeb i nakładów na poratowanie zdrowia (która to konieczność została potwierdzona przez stosowne zaświadczenia ze szpitali).
O pełnomocniku referendarz zadecydował wyważając - z jednej strony – wyrażoną wolę strony w piśmie z 10 marca 2012 r., a z drugiej – stopień wykonania wezwania referendarza sadowego.
Z tych powodów referendarz sądowy, uznał, na podstawie art.243 § 1, art. 245 § 1, § 2 i § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 u.p.p.s.a., jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło