III SA/Wa 3375/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodnicząca Sędzia WSA Anna Wesołowska, po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji sprawy ze skargi E. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2012 r., nr [...] w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, kwot do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy oraz wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2010 r. postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji E. K. (dalej "Skarżąca") wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2012 r. w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, kwot do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy oraz wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2010 r. Do skargi Skarżąca załączyła wniosek o wstrzymanie wykonanie zaskarżonej decyzji z powodu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obrazując swoją sytuację finansową stwierdziła, że egzekucja jakichkolwiek należności pozbawiłaby Ją płynności finansowej i uniemożliwiłaby pokrywanie bieżących, niezbędnych wydatków związanych z prowadzeniem domu, a w rezultacie negatywnie odbiłoby się to na utrzymaniu koniecznym dla jej rodziny. Zdaniem Skarżącej taka sytuacja może w konsekwencji doprowadzić do całkowitej niewypłacalności i utraty w skutek tych okoliczności zdrowia. Do wniosku załączyła zaświadczenie o dochodach swoich oraz małżonka, harmonogram spłaty kredytu hipotecznego, informację dotyczącą zaliczek z tytułu opłat do wspólnoty mieszkaniowej, rachunki za gaz i prąd oraz odpis skrócony aktu urodzenia dziecka. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Na wstępie wskazać należy, iż art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej "P.p.s.a."), przewiduje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności na wniosek strony, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W przepisie tym ustawa przyznaje stronie prawo do wystąpienia do sądu z takim wnioskiem, uzależnia jednakże możliwość udzielenia ochrony tymczasowej od wystąpienia jednej z dwóch przesłanek w tym przepisie zawartych. Obowiązkiem strony jest więc wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek. Innymi słowy uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku, poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338-339/07, niepubl.). Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi w sposób przekonywujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 P.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 2006 r., sygn. akt I FZ 525/06, niepubl.). W niniejszej sprawie Skarżąca w toku prowadzonego postępowania sądowego, (Sąd wziął pod uwagę także informacje i dokumenty nadesłane przy rozpatrywaniu wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych) zwracała uwagę, na swoją aktualną sytuację majątkową oświadczając, że ma na utrzymaniu męża i 1,5 roczne dziecko. Jej jedynym źródłem utrzymania jest stosunek pracy (2 362, 53 zł brutto). Podała, że uzyskiwany przez męża dochód (1500 zł brutto) stanowi jego osobisty majątek z uwagi na ustanowioną rozdzielność majątkową. Wskazała, że miesięcznie ponosi koszty m.in. z tytułu czynszu, kredytu hipotetycznego. Podkreśliła także, że nie ma żadnych oszczędności. W ocenie Skarżącej egzekucja jakichkolwiek należności pozbawiłoby Ją płynności finansowej i uniemożliwiłaby pokrywanie bieżących, niezbędnych wydatków związanych z prawidłowym prowadzeniem domu, a w rezultacie negatywnie odbiłoby się to na utrzymaniu koniecznych dla jej rodziny. Mając na uwadze powyższe argumenty Skarżącej wskazać należy, że trudna sytuacja finansowa strony, nie może sama w sobie świadczyć o spełnieniu przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Po pierwsze, należy wskazać, że przesłanki z art. 61 P.p.s.a. nie są przesłankami tożsamymi z tymi przewidzianymi w ramach przyznania prawa pomocy. Po drugie, mechanizmy zawarte w przepisach egzekucyjnych zapewniają dłużnikowi minimum egzystencji. Zauważyć należy, że ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.) – por. np. jej art. 8 i art. 10 zawiera mechanizmy zabezpieczające dłużnikowi, choć w ograniczonym zakresie – środki egzystencji (por. postanowienie NSA z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt I FZ 219/11, opubl. w https://cbois.nsa.gov.pl.). Nawet jeśli kwota wolna od zajęcia nie pozwoliłaby na pokrycie wszelkich wydatków wymienionych w załączonym do wniosku "Zestawieniu głównych kosztów utrzymania", to nie można jednak zapominać, że przepisy prawa rodzinnego nakładają na małżonków i członków najbliższej rodziny obowiązki w zakresie udzielania pomocy i wsparcia finansowego członków rodziny. Stosownie do art. 27 ustawy z 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 1964 r., nr 9, poz. 59 ze zm.), dalej zwanej w skrócie "k.r.o.", małżonkowie są obowiązani, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Zgodnie z art. 23 k.r.o. małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy oraz do współdziałania dla dobra rodziny. Z obowiązku tego nie zwalnia drugiego małżonka nawet istnienie rozdzielności majątkowej. Również zapisy umowy miedzy małżonkami nie mogą wyłączać tego obowiązku. Rozdzielność majątkowa małżeńska w świetle przepisów prawa rodzinnego odnosi się, jak sama nazwa wskazuje, do majątków małżonków, a nie do ich wzajemnych obowiązków. Rozdzielność majątkowa ustanowiona w drodze umowy może dotyczyć kwestii zobowiązań każdego z małżonków wobec osób trzecich, a także kwestii samodzielnego dysponowania i zarządzania swoimi majątkami. Skarżąca błędnie przyjmuje natomiast, że rozdzielność majątkowa małżeńska zwalnia współmałżonka z ewentualnej pomocy finansowej. W przypadku zatem, gdy strona za pomocą posiadanych środków finansowych nie będzie w stanie samodzielnie zaspokajać podstawowych potrzeb życiowych, to może zgodnie z zapisami ww. przepisów ustawy z 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy liczyć w tym zakresie na pomoc swojego współmałżonka. Podkreślić także należy, że o spełnieniu przesłanek warunkujących uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności nie może być uznane samo zagrożenie egzekucją orzeczonej należności. Zagrożenie to wiąże się bowiem z każdą decyzją ostateczną nakładającą obowiązek uiszczenia podatku. Tymczasem ustawodawca nie uznał za stosowne ustanowienie regulacji wstrzymującej wykonanie każdej zaskarżonej decyzji. Przeciwnie – wskazał przesłanki, których wystąpienie warunkuje wstrzymanie wykonania decyzji zaskarżonej do sądu administracyjnego. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że Skarżąca nie wykazała w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości zaistnienia przesłanek przewidzianych w art. 61 § 3 P.p.s.a., które w ocenie Sądu dają podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 61 § 3 oraz § 5 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.