III SA/Wa 3437/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Trochim - Tuchorska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 marca 2016r. wniosku J.K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2015r. nr [...] [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od kwietnia do grudnia 2010r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonanie zaskarżonej decyzji Skarżąca J.K. pismem z 12 listopada 2015r. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] października 2015r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od kwietnia do grudnia 2010r. W skardze zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, twierdząc, że wykonanie tej decyzji grozi niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca wskazała, że jedynym składnikiem majątku Skarżącej jest dom, w którym mieszka wraz z córkami. Dom ten jest współwłasnością Skarżącej i jej byłego męża, a ponadto jest obciążony hipoteką z tytułu zabezpieczenia spłaty kredytu na jego zakup. Skarżąca dodała, że pozbawienie jej tego składnika majątku, w przypadku uchylenia lub zmiany zaskarżonej decyzji doprowadziłoby do nieodwracalnych skutków i wyrządziłoby szkodę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że instytucja wstrzymania przez sąd wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego artykułu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że w art. 61 § 3 P.p.s.a. chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. post. NSA z 20 grudnia 2004r. sygn. akt GZ 138/04). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., II SA/Bk 352/06). Zatem przesłankami warunkującymi wstrzymanie wykonania aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (tak NSA w postanowieniach z dnia: 22 grudnia 2004r., OZ 889/04; 8 grudnia 2004r., OZ 694/04 i 9 marca 2005r., II OZ 52/05). Sąd w kwestii wstrzymania wykonania decyzji działa wyłącznie na wniosek strony, zatem to ona jest zobowiązana do uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających prawdopodobieństwo wywołania skutków wskazanych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Wnioskujący winien wskazać na konkretne zdarzenia, czy też okoliczności świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione oraz poprzeć je stosownymi dokumentami. Zadaniem sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za uwzględnieniem jej wniosku. Jak ponadto podkreśla się w orzecznictwie, strona skarżąca jest wręcz zobligowana do przedstawienia argumentów i uzasadniających je dokumentów pozwalających sądowi na wszechstronną analizę przesłanek skorzystania z art. 61 § 3 P.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z 6 lutego 2009r., II FZ 39/09 i z 18 marca 2010r., II FSK 502/09). Z kolei w postanowieniu z 29 maja 2009r. sygn. akt I FZ 148/09 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a., oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie, gdyż sąd powinien mieć o nich wiedzę i możliwość ich zweryfikowania, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę skarżącą. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest więc wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i ich konkretyzacja w przedstawionym przez stronę materiale dowodowym. Podzielając w całości przedstawioną powyżej i ugruntowaną w orzecznictwie sądów administracyjnych wykładnię art. 61 § 3 P.p.s.a. oraz odnosząc ją do przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że Skarżąca nie wykazała istnienia określonych w powołanym przepisie przesłanek, warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Uzasadnienie wniosku sprowadzało się do opisania przez Skarżącą jej niewątpliwie trudnej sytuacji rodzinnej, a także do wskazania, że wykonanie decyzji narazi ją na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Po przeanalizowaniu uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji a także danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) Sąd doszedł do przekonania, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest nieuzasadnione. Skarżąca we wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) wskazała co prawda, że od czerwca 2015r. pozostaje bez pracy i osiąga jedynie dochód z prac dorywczych, w wysokości około 300 złotych miesięcznie. Sprawuje opiekę na dwiema córkami w wieku [...] i [...] lat. Otrzymuje alimenty miesięczne w łącznej wysokości 1000 zł, a kwota ta w całości wydatkowana jest na niezbędne potrzeby dzieci. Sporadyczne dochody uzyskiwane przez Skarżącą nie pozwalają na pokrycie nawet koniecznych opłat za mieszkanie, media, koszty wyżywienia i ubrania. Środki niezbędne do życia są pozyskiwane od przyjaciół i członków rodziny w formie pożyczek lub doraźnej pomocy materialnej. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy Skarżąca zawarła jedynie oświadczenia dotyczące jej stanu majątkowego, natomiast na wezwanie Sądu do nadesłania dokumentów i szczegółowych informacji dotyczących jej sytuacji materialnej Skarżąca złożyła oświadczenie o cofnięciu wniosku o przyznanie prawa pomocy i uiściła wpis sądowy w wysokości 500 zł. W konsekwencji stwierdzić należy, że Skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów na poparcie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Natomiast sąd administracyjny nie dokonuje żadnych ustaleń faktycznych w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Bez okoliczności uzasadniających wystąpienie przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. oraz bez przedstawienia stosownych dokumentów, potwierdzających ich istnienie, nie jest możliwa ocena wniosku pod kątem spełnienia warunków uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W związku z powyższym skoro Skarżąca w złożonym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie wykazała w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, brak było podstaw do udzielenia ochrony tymczasowej i wydania orzeczenia zgodnego z jej oczekiwaniami. Ponadto Sąd wskazuje, że zobowiązanie podatkowe jest ze swej istoty świadczeniem odwracalnym i w przypadku uiszczenia podatku nienależnego podlega zwrotowi wraz z odsetkami. Sąd, w tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.