III SA/Wa 3548/15

Dnia 3 lutego 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodnicząca Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "U." sp. z o.o. z siedzibą w W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi "U." sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty oraz zabezpieczenie na majątku podatnika zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe czerwiec, lipiec i sierpień 2014 r. postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Skarżąca – "U." sp. z o.o. z siedzibą w W. pismem z dnia 17 listopada 2015 r. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2015 r. w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty oraz zabezpieczenie na majątku podatnika zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe czerwiec, lipiec i sierpień 2014 r. W skardze zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek Skarżąca wskazała, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest niezbędne z uwagi na niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, bowiem Skarżąca w chwili obecnej nie posiada wolnych środków finansowych, które wystarczyłyby na zaspokojenie przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego. Skarżąca dodała, że przymusowe wyegzekwowanie tej należności może doprowadzić do poważnych utrudnień w prowadzeniu działalności gospodarczej, co może się przełożyć m.in. na zmniejszenie poziomu zatrudnienia w spółce. Skarżąca wyjaśniła, że w branży, w jakiej działa istotne jest terminowe regulowanie zobowiązań. Z uwagi na wysoką konkurencyjność, zajęcie wierzytelności przysługujących od odbiorców, może zniechęcić te podmioty do kontynuowania współpracy, bowiem może wpływać to negatywnie na ocenę rzetelności prowadzenia przez Skarżącego działalności gospodarczej. Natomiast nagła utrata dotychczasowych klientów będzie doprowadziła do konieczności zmniejszenia rozmiarów działalności, co może wiązać się ze znacznymi stratami finansowymi, co z kolei będzie powodowało niemożność regulowania zobowiązań wobec dostawców. Jeżeli dostawcy zaprzestaną dostaw, to Skarżąca nie będzie w stanie się wywiązać ze swoich zobowiązań na dostawy paliwa. Niemożność wywiązania się z tych zobowiązań może doprowadzić do wysuwania przez kontrahentów roszczeń cywilnoprawnych z tytułu nienależytego wykonania zobowiązania, bądź kar umownych. W związku z powyższym w ocenie Skarżącej wykonanie decyzji w sposób istotny zagraża dalszemu prowadzeniu działalności gospodarczej przez Skarżącą i dlatego zasadne jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że instytucja wstrzymania przez sąd wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako "ppsa", zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 ppsa sąd może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego artykułu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że w art. 61 § 3 ppsa chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. post. NSA z 20 grudnia 2004 r. sygn. akt GZ 138/04). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., II SA/Bk 352/06). Zatem przesłankami warunkującymi wstrzymanie wykonania aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (tak NSA w postanowieniach z dnia: 22 grudnia 2004 r., OZ 889/04; 8 grudnia 2004 r., OZ 694/04 i z 9 marca 2005 r., II OZ 52/05). Sąd w kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji działa wyłącznie na wniosek strony, zatem to ona jest zobowiązana do uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających prawdopodobieństwo wywołania skutków wskazanych w art. 61 § 3 ppsa. Wnioskujący winien wskazać na konkretne zdarzenia, czy też okoliczności świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione oraz poprzeć je stosownymi dokumentami. Zadaniem sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za uwzględnieniem jej wniosku. Jak ponadto podkreśla się w orzecznictwie, strona skarżąca jest wręcz zobligowana do przedstawienia argumentów i uzasadniających je dokumentów pozwalających sądowi na wszechstronną analizę przesłanek skorzystania z art. 61 § 3 ppsa (por. postanowienia NSA: z 6 lutego 2009 r., II FZ 39/09 i z 18 marca 2010 r., II FSK 502/09). Z kolei w postanowieniu z 29 maja 2009 r. sygn. akt I FZ 148/09 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 ppsa, oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie, gdyż sąd powinien mieć o nich wiedzę i możliwość ich zweryfikowania, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę skarżącą. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest więc wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i ich konkretyzacja w przedstawionym przez stronę materiale dowodowym. Podzielając w całości przedstawioną powyżej i ugruntowaną w orzecznictwie sądów administracyjnych wykładnię art. 61 § 3 ppsa oraz odnosząc ją do przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że Skarżąca nie wykazała istnienia określonych w powołanym przepisie przesłanek, warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Uzasadnienie wniosku sprowadzało się do stwierdzenia, że wykonanie decyzji zagraża dalszemu prowadzeniu działalności gospodarczej, co może przełożyć się na zmniejszenie poziomu zatrudnienia w Spółce. W ocenie Sądu Skarżąca nie wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji wyrządzi znaczną szkodę lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Sąd zauważa ponadto, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Obowiązek o charakterze pieniężnym, a takiego dotyczy niniejsza sprawa, ma z natury odwracalny charakter. Oznacza to, że w razie jego zrealizowania, a następnie uwzględnienia skargi, objęta zaskarżoną decyzją kwota pieniężna będzie podlegała zwrotowi (por.: postanowienie Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2011 r., sygn. akt II GSK 1562/11). Ponadto w sytuacji, gdy z okoliczności przedstawionych przez Skarżącą nie wynika, aby wykonanie decyzji miało zagrozić jej bytowi, nie sposób przyjąć, że wykonanie decyzji spowoduje powstanie trudnych do odwrócenia skutków. W związku z powyższym skoro Skarżąca w złożonym wniosku nie wykazała w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, brak było podstaw do udzielenia ochrony tymczasowej i wydania orzeczenia zgodnego z jej oczekiwaniami. Sąd, w tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ppsa, postanowił, jak w sentencji.