III SA/Wa 373/09
WyrokWSA w Warszawie2009-12-07
Skład orzekający: Anna Wesołowska, Barbara Kołodziejczak-Osetek, Alojzy Skrodzki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki z o.o. może uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, jeśli wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony, ale oddalony z powodu braku środków na pokrycie kosztów postępowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo złożenie wniosku o upadłość nie jest wystarczające do uwolnienia członka zarządu od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, jeśli wniosek ten został oddalony z powodu braku majątku na pokrycie kosztów postępowania. "Właściwy czas" na zgłoszenie upadłości oznacza moment, w którym można jeszcze chronić wierzycieli, a nie moment, gdy spółka jest już bankrutem i nie posiada środków nawet na koszty postępowania. Bezskuteczność egzekucji została stwierdzona, a wskazany przez skarżącego majątek spółki był już obciążony hipoteką na rzecz ZUS i jego wartość nie pokrywałaby nawet tej hipoteki.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności W. C. jako prezesa zarządu spółki za zaległości w podatku VAT za lata 2003-2004. Organy podatkowe orzekły o jego odpowiedzialności, uznając, że egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a spółka nie złożyła wniosku o upadłość we właściwym czasie. Skarżący argumentował, że podjął działania zmierzające do restrukturyzacji i wskazywał na problemy finansowe spowodowane działaniami kontrahentów oraz na posiadanie przez spółkę nieruchomości, która mogłaby pokryć zaległości. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając argumentację organów za zasadną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Sędzia WSA Alojzy Skrodzki (sprawozdawca), Protokolant Emilia Jaktorska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi W. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2003 r. i 2004 r. oddala skargę
Dyrektor Izby Skarbowej w W. działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, art. 220 § 2 ustawy z dnia 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U z 2005r. Nr8, poz. 60 ze zm.), dalej: "O.p." utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...].12.2007r. w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej W. C., dalej: "Strona", jako Prezesa Zarządu, za zaległości podatkowe W. Sp. z o.o. z siedzibą w W., dalej: "Spółka" w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2003 r. i 2004 r.
Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia 16.11.2007 r. wszczęto wobec Skarżącego z urzędu postępowanie w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki w zakresie podatku od towarów i usług, ze względu na nieregulowanie zaległości podatkowych przez Spółkę a w trakcie postępowania egzekucyjnego nie udało się ustalić majątku Spółki, z którego można było prowadzić skuteczną egzekucję należności. Ponadto organ ustalił, na podstawie wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego, że zarząd Spółki jest jednoosobowy, a funkcję członka zarządu w okresie kiedy powstały zaległości pełnił Skarżący.
W trakcie prowadzonego postępowania w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności Skarżący wyjaśnił, że przyczyną utraty płynności finansowej przez Spółkę był gwałtowny spadek produkcji w roku 2001 i upadek wielu ówczesnych kontrahentów. Z kolei w roku 2002 B. Spółka z o. o. wypowiedział W. umowę leasingową, której przedmiotem była maszyna poligraficzna o wartości ok.6 mln zł. Pomimo trwających ponad dwa lata rozmów zmierzających do zawarcia ugody, B. Spółka z o.o. wypełnił tytułem odszkodowania 3 weksle na łączną sumę ok. 4 mln. zł. Rozpoczęta przez B. Spółka z o. o. egzekucja pozbawiła Spółkę i Członków Zarządu, którzy zabezpieczyli umowę leasingową swoim majątkiem osobistym wszystkich środków. Skarżący wyjaśnia ponadto, że jednocześnie bezwzględna i podstępna postawa B., który w czasie prowadzonych rozmów zdobył informacje o klientach W. i majątku firmy wykorzystując to, co doprowadziło do poważnych kłopotów ze zdrowiem. Ponadto Skarżący wskazał, iż 26 lipca 2005r. Sąd Rejonowy oddalił wniosek o upadłość W..
Zdaniem Skarżącego przedstawione powyżej fakty świadczą, iż Zarząd Spółki dochował należytej troski o interesy wierzycieli Spółki. Ponadto Skarżący podniósł, że działania leasingodawcy, zerwanie prowadzonych rozmów i odrzucenie przygotowanych już porozumień, doprowadziły do upadku i ruiny finansowej Członków Zarządu.
Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...] grudnia 2007r. orzekł o odpowiedzialności podatkowej W. C., jako Prezesa Zarządu, za zaległości podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług za wskazany w decyzji okres.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że na podstawie materiału dowodowego sprawy ustalono, iż Skarżący nie złożył we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego. Wskazał, że zaległość z tytułu podatku od towarów i usług powstała w marcu 2002 r. zaś z załączonego pisma z dnia 18.12.2007 r. wynika, iż wniosek w sprawie ogłoszenia upadłości Spółki został oddalony przez Sąd Rejonowy dla Miasta W. w dniu 26 lipca 2005r. Wyjaśnił, że "właściwy czas" do zgłoszenia upadłości o jakim mowa w art. 298 § 2 Kodeksu handlowego, to czas w jakim zarząd spółki niebędący w stanie realizować zobowiązań względem wszystkich jej wierzycieli, winien złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości, aby w ten sposób chronić zagrożone interesy wszystkich wierzycieli, którzy po ogłoszeniu upadłości mogą liczyć na równomierne zaspokojenie. Jeżeli zatem zarząd spółki zgłasza wniosek o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie, to oznacza, że uczynił ze swej strony wszystko, by nie dopuścić do zaspokojenia niektórych wierzycieli ze szkodą dla innych. Jeżeli natomiast wniosek zgłoszony jest wtedy, gdy majątek spółki nie wystarcza nawet na koszty postępowania upadłościowego, to nie może być mowy o zaspokojeniu jakichkolwiek wierzycieli. Ogłoszenie upadłości jest wtedy bezcelowe i nie dochodzi do niego.
W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Skarbowego stwierdził, że skoro przymusowe ściągnięcie zaległych zobowiązań od Spółki stało się niemożliwe, a wniosek o upadłość nie został złożony we właściwym czasie, to zasadnym jest orzeczenie o odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe Spółki.
Skarżący w odwołaniu od powyższej decyzji powtórzył argumenty zawarte w piśmie z dnia 18.12.2007r. Wskazał, że nie ma obecnie żadnych możliwości zaspokojenia roszczeń finansowych Skarbu Państwa reprezentowanego przez Urząd
Skarbowy. Zwrócił uwagę, że choć wniosek o upadłość został oddalony, Urząd Skarbowy miał możliwości zaspokojenia swoich roszczeń z nieruchomości należących do Spółki, których wartość w ostatnich latach znacznie wzrosła. Do odwołania dołączył postanowienie z dnia 18.12.2006 r., w którym Sąd Rejonowy w P. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych oddalił wniosek Urzędu Skarbowego o wpis w KW [...] hipoteki przymusowej z powodu braku dokumentu z podpisem notarialnie poświadczonym. Następnie postanowieniem z 12 marca 2007 roku odrzucił skargę Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z powodu złożenia jej po terminie. Zdaniem Skarżącego, okoliczności te wskazują, że to Urząd Skarbowy, nie przestrzegając obowiązujących procedur nie zaspokoił swoich roszczeń z majątku Spółki.
Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...].12.2008r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył przebieg postępowania oraz stosowne przepisy prawa. Wyjaśnił, że zgodnie z ukształtowanym orzecznictwem sądów administracyjnych (np. wyrok WSA z dnia 22.02.2005r., sygn. akt. III SA 2984/03) bezskuteczność egzekucji, o której mowa w art. 116 § 1 O.p. ma miejsce wówczas, gdy egzekucja dotyczyła całego ujawnionego za pomocą odpowiednich procedur majątku spółki, jednak cel egzekucji jakim jest wyegzekwowanie wszystkich zaległości podatkowych, nie został osiągnięty. Bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce, zgodnie z wyrokami: NSA z dnia 31.01.2006r. sygn. akt: I FSK 554/05 oraz z dnia 31.01.2007r. sygn. akt. I FSK 508/06, oznacza, że w wyniku wszczęcia i przeprowadzenia przez organ egzekucyjny egzekucji skierowanej do majątku podatnika (spółki) nie doszło do przymusowego zaspokojenia wierzyciela - co zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej zostało w sprawie wykazane. Organ odwoławczy podkreślił, że aby skutecznie wykazać ziszczenie się powyższej przesłanki uwalniającej od odpowiedzialności podatkowej, postępowanie upadłościowe musi być faktycznie wszczęte (wniosek ten musi zostać rozpoznany, co w istocie oznacza że nie chodzi tu o jego złożenie, ale zgłoszenie). Organ odwoławczy podniósł, że pogląd ten jest poparty orzecznictwem sądowym (por. wyrok z dnia 13.02.2002r. sygn. akt. SA/Sz 1856/00). Podobne stanowisko zostało zaprezentowane w wyroku z dnia 30.06.2005r. sygn. akt. III SA/Wa 629/04 gdzie Sąd wskazał, że nie jest spełniona przesłanka wyłączająca odpowiedzialność członka zarządu wówczas, gdy nie nastąpiło skuteczne zgłoszenie, tzn. gdy wniosek został zwrócony. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej takie same skutki prawne jak zwrot wniosku wywołuje jego oddalenie z powodu bezcelowości prowadzenia postępowania upadłościowego, bowiem w danej sprawie nie zostaje de facto ogłoszona upadłość przedsiębiorstwa.
Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, iż aby skutecznie podnieść okoliczność uwalniającą od odpowiedzialności podatkowej, trzeba najpierw udowodnić, iż wniosek został skutecznie zgłoszony, następnie, że czynność ta została dokonana w odpowiednim ze względu na cel postępowania upadłościowego terminie (14 - dniowym terminie wynikającym z przepisów prawa upadłościowego), przy czym nie ma znaczenia dla uznania zaistnienia ww. przesłanki eskulpującej okoliczność, kto konkretnie ten wniosek zgłosił. Organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie, ww. przesłanka pozytywna umożliwiająca odstąpienie od przeniesienia na osobę trzecią odpowiedzialności podatkowej, nie została zatem spełniona.
Odnosząc się do argumentu, iż Spółka posiadała majątek (nieruchomość gruntową), z którego mogłoby nastąpić zaspokojenie roszczeń podatkowych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, a tylko z powodu nieudolnych działań organu egzekucyjnego, więc z jego winy, przepadła możliwość zaspokojenia roszczeń podatkowych ze wskazanego majątku, Dyrektor Izby Skarbowej poinformował, iż do skutecznego ziszczenia się przesłanki wynikającej z art. 116 § 1 pkt 2 O.p., konieczne jest wskazanie majątku, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części, na etapie postępowania w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej. Na poparcie takiego stanowiska powołał się na wyrok WSA z dnia 20.06.2007r. sygn. akt III SA/ Wa 4184/06, w którym Sąd wskazał, iż mienie wskazane przez członka zarządu z którego egzekucja może być prowadzona, stosownie do art. 116 O.p., musi istnieć w czasie prowadzenia postępowania o przeniesienie odpowiedzialności, bowiem wtedy przeniesienie jej staje się bezcelowe. Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, że w przedmiotowej sprawie informacja o majątku Spółki w postaci działki w O. została przekazana do organu podatkowego I instancji w 2005r. (pismo z dnia 30.09.2005r.) - czyli przed wszczęciem postępowania wobec Skarżącego na podstawie art. 116 O.p. i pochodziła od Spółki a nie osoby trzeciej. Wobec powyższego, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że przesłanka negatywna warunkująca odstąpienie od orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej w sprawie nie wystąpiła. Odnośnie nieruchomości w O. organ odwoławczy podniósł, iż w dniu 26 lipca 2004 r. została na tej nieruchomości wpisana hipoteka przymusowa kaucyjna na rzecz ZUS w wysokości 673.493,36 zł. A zatem w momencie wyjawienia tej nieruchomości 30 września 2005 r. była ona już zajęta od lipca 2004 r. na rzecz ZUS. Z kolei nawet przyjmując maksymalną wartość tej działki, zdaniem organu, wyniosłaby ona 500 zł, nie pokrywając nawet istniejącej hipoteki ustanowionej na rzecz ZUS.
Skarżący zaskarżył w całości decyzję Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego.
Zaskarżanym decyzjom zarzucił naruszenie art. 233 § 1 pkt 1, art. 107, 108, 109 i 116 O.p. przez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, a także sprzeczność ustaleń z zebranymi dowodami i nie wyjaśnienie okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Zarzucił organowi podatkowemu, iż zaniedbał on czynności przysługujące mu z mocy art. 19 ustawy z dnia 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dochodzenia w stosownym czasie należności z majątku ruchomego i nieruchomości będących własnością Spółki.
Zdaniem Skarżącego, twierdzenie, że egzekucja w stosunku do Spółki stała się bezskuteczna, nie znajduje oparcia w materiale dowodowym. Wyjaśnił, że organ podatkowy zignorował utrwaloną w orzecznictwie zasadę, iż orzeczenie o odpowiedzialności osób trzecich ma charakter posiłkowy i nie uwalnia dłużnika od odpowiedzialności. Dla orzeczenia odpowiedzialności członka zarządu spółki musi być wykazane, że egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna. Skarżący stwierdził, że organy podatkowe obrały drogę najłatwiejszą i bez podjęcia rzetelnych wysiłków egzekucyjnych przeciwko Spółce przerzuciły na niego ciężar zaspokojenia roszczeń. Uznały one, że wartość nieruchomości będącej własnością Spółki położonej w O. nie pozwoliła na pokrycie zaległości podatkowych. Takie stanowisko, w ocenie Skarżącego, jest sprzeczne z obowiązującą wówczas, w danym miejscu i czasie, wartością nieruchomości. Organy podatkowe uznały, że 1 mkw gruntu kształtował się w granicach od 74,62 zł do 416,67 zł. Wyceny te nie potwierdzone zostały rzetelną analizą cen i nie załączały tej analizy w celach dowodowych do akt sprawy, co uniemożliwiło ustosunkowanie się do jej trafności. Wedle wiedzy Skarżącego, wartość 1mkw gruntu w O. na wolnym rynku w 2005 r. i latach następnych znacznie przewyższała stawki przyjęte do wyceny nieruchomości przez organ podatkowy. Skarżący załączył zestawienie rzeczywistych cen 1mkw gruntu na wolnym rynku.
Zdaniem Skarżącego, nietrafnym jest również obciążenie go ujemnymi skutkami braku wszczęcia postępowania upadłościowego. Skarżący podniósł, że nie jest sporne, iż wniosek o upadłość Spółki został złożony. Wyjaśnił, że nie ponosi odpowiedzialności za brak środków na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego. Nie mógł wyłożyć zastępczo stosownej sumy na pokrycie tych kosztów z majątku osobistego, bowiem komornik, na wniosek wierzyciela zajął jego emeryturę. Skarżący podniósł, że odmowa przyjęcia złożonego wniosku o upadłość nie zmienia faktu, iż w tej dacie Spółka była właścicielem nieruchomości, której wartość wystarczała na pokrycie zobowiązań spółki.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje;
skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Wobec braku naruszeń prawa o takim ciężarze gatunkowym nie było podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Przechodząc w dalszej części do zbadania zarzutów związanych z przeniesieniem odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki na skarżącego jako członka zarządu, należy odnieść się do treści przepisu regulującego tę kwestię. Stosownie do treści art. 116 § 1 O.p., zasady odpowiedzialności podatkowej członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z tytułu zaległości podatkowych powstałych w roku 2003 i 2004 kształtowały się następująco :
-za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadali solidarnie całym swym majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okazała się w całości lub w części bezskuteczna, chyba, że członek zarządu wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości, lub wszczęto postępowanie układowe albo, że nie zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości, lub nie wszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy, bądź też wskazał on mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części,
- odpowiedzialność członków zarządu spółki określona wyżej obejmowała zobowiązania podatkowe, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu.
W orzecznictwie utrwalił się pogląd, iż organ podatkowy zobowiązany jest wskazać jedynie okoliczności pełnienia obowiązków przez członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową Spółki oraz, że egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna. Natomiast ciężar wykazania którejkolwiek z okoliczności uwalniających od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu. Jak wynika z treści przywołanego przepisu członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe poprzez wykazanie, iż we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości, lub wszczęto postępowanie układowe albo, że nie zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości, lub nie wszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy. Nadto przesłanką egzoneracyjną jest również wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części (por. wyrok NSA z 6 marca 2003r. sygn. akt SA/Bd 85/03, POP 2003/4/93, wyrok WSA w Warszawie z 30 czerwca 2005r. sygn. akt III SA/Wa 629/04, LEX nr 181425, wyroki WSA w Opolu: z dnia 17.05.2007r., sygn. akt I SA/Op 263/06, z dnia 13.06.2007r., sygn. akt I SA/Op 49/07, z dnia 28.05.2008r., sygn. akt I SA/Op 81/08 - publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostawał fakt, iż skarżący w okresie, w którym powstała zaległość podatkowa w podatku od towarów i usług pełnił funkcję członka zarządu W. Sp. z o.o., jak też niespornym jest fakt, iż oddalono wniosek o upadłość Spółki ze względu na brak kosztów do przeprowadzenia postępowania upadłościowego a także nie wszczęto w tym okresie postępowania układowego.
Również w toku postępowania egzekucyjnego obejmującego zaległości Spółki w podatku VAT, ustalono, iż zaprzestała ona prowadzenia działalności gospodarczej i nie posiada ona żadnego majątku, w konsekwencji, czego postępowanie egzekucyjne nie przyniosło żadnego efektu w postaci zaspokojenia wierzytelności. Organ w ramach poszukiwania majątku dokonał szeregu czynności a mianowicie wystąpił do banków z informacją o posiadanych środkach finansowych, próbował ustalić czy Spółka posiada majątek ruchomy i nieruchomy oraz udziały w innych podmiotach. Ponadto wystawiono szereg tytułów wykonawczych, z których próbowano wyegzekwować zaległości. Wszystkie te działania były bezskuteczne ze względu na brak majątku. Na podkreślenie zasługuje również, w kontekście braku majątku, iż wcześniej Sąd Rejonowy w W. [...] wydział Gospodarczy postanowieniem z dnia 26 lipca 2005. sygn. akt [...] oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości ze względu na to, iż majątek dłużnika nie wystarcza nawet na zaspokojenie kosztów postępowania.
Mając to na uwadze, w niniejszej sprawie wystąpiła bezskuteczność egzekucji. Pojęcie bezskutecznej egzekucji nie zostało zdefiniowane w przepisach prawa podatkowego oraz przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracyjnym czy też kodeksie postępowania cywilnego, zatem należy odwołać się do pojęć znaczeniowych języka potocznego. Zgodnie z nimi pojęcie egzekucji należy utożsamiać z przymusowym ściągnięciem należności skarbowych lub długów przysądzonych wierzycielowi ( por. Słownik języka polskiego pod red. M. Szymczaka, t. I , str. 518 ). Oznacza to, że przesłanka ta zostaje spełniona wówczas, gdy postępowanie egzekucyjne będzie wszczęte i prowadzone czy to według przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, czy na podstawie przepisów kodeksu postępowania cywilnego, także w razie oddalenia wniosku spółki o ogłoszenie upadłości z powodu braku majątku potrzebnego na zaspokojenie kosztów postępowania ( zob. Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis. Warszawa 2004r.).
Zamierzonego skutku nie może odnieść także zarzut skarżącego dopatrującego się przesłanki egzoneracyjnej w fakcie złożenia wniosku o upadłość Spółki. Istotnie, Skarżący złożył w Sądzie Rejonowym w W. wniosek o upadłość Spółki, który postanowieniem z dnia 26 lipca 2005 r. został oddalony z powodu braku majątku na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego. Samo złożenie wniosku nie oznacza, że skarżący spełnia warunek o którym mowa w art.116 § 1 O.p. Przepis ten jak już wskazano, nie tylko wymaga złożenia wniosku o upadłość, ale stwierdza, że ma on zostać złożony we właściwym czasie. Nie można przyjąć za skarżącym, że właściwy czas został zachowany z tego tylko powodu, że wniosek o upadłość został złożony, ale z powodu środków na przeprowadzenie postępowania upadłościowego został oddalony. W orzecznictwie sądowym ( wyrok SN z dnia 7 maja 1997r. II CKN 117/97 nie publ., wyrok SN z dnia 16 października 1998r. III CKN 650/97 OSNC 1999/3/64, wyrok NSA z dnia 5 maja 2005r. FSK 1663/04 ) przyjmuje się, że dla określenia właściwego czasu dla wystąpienia o otwarcie postępowania układowego lub o ogłoszenie upadłości należy uwzględnić funkcje ochronne tych postępowań wobec wierzycieli. Nie może być to zatem moment, w którym wniosek o upadłość musi być oddalony, bo majątek dłużnika nie wystarcza w sposób oczywisty nawet na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego. Nie powinien zatem zostać uznany za właściwy czas zgłoszenia wniosku o upadłość, w którym stan majątkowy spółki kwalifikuje ją już jako bankruta (wyrok SN z dnia 11 października 2000r. III CKN 252/00 LEX nr 51887).
W rozpatrywanej sprawie uzasadnione jest przekonanie , że złożenie wniosku o upadłość spółki powyższego warunku nie spełniało. Ponadto o braku majątku stwierdzono także w protokole o stanie majątkowym spółki sporządzonym w dniu 29 sierpnia 2006r. przez poborcę skarbowego w związku z egzekucją należności pieniężnych podano, że nie zastano pod adresem prowadzenia działalności gospodarczej nikogo. Ponadto uzyskano informację, iż na posesji nikt się nie pojawiał co najmniej od pół roku a Spółka nie prowadzi działalności co najmniej od dwóch lat. Sam skarżący w dniu 24 grudnia 2004 r. stwierdził, że Spółka nic nie posiada. Uzasadnione jest w tej sytuacji przekonanie organów podatkowych, że złożenie w 2005 r. wniosku o upadłość Spółki było zdecydowanie spóźnione.
Nie można uznać, iż skarżący wskazał majątek z którego organ może zaspokoić zaległości podatkowe, poprzez powoływania się przez Skarżącego, że Spółka posiadała nieruchomość gruntową w O.. W przedmiotowej sprawie informacja o majątku Spółki w postaci działki w O. została przekazana do organu podatkowego I instancji w 2005r. (pismo z dnia 30.09.2005r.) - czyli przed wszczęciem postępowania wobec Skarżącego na podstawie art. 116 O.p. i pochodziła od Spółki a nie od osoby trzeciej. Wobec powyższego, przesłanka negatywna warunkująca odstąpienie od orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej w sprawie nie wystąpiła. Ponadto w dniu 26 lipca 2004 r. została na tej nieruchomości wpisana hipoteka przymusowa kaucyjna na rzecz ZUS w wysokości 673.493,36 zł. A zatem w momencie wyjawienia tej nieruchomości 30 września 2005 r. była ona już zajęta od lipca 2004 r. na rzecz ZUS. Z kolei nawet przyjmując maksymalną wartość tej działki w oparciu o ceny posiadane przez organ podatkowy, wyniosłaby ona 500.00 zł, nie pokrywając nawet istniejącej hipoteki ustanowionej na rzecz ZUS.
Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło