III SA/Wa 3783/17
PostanowienieWSA w Warszawie2018-01-16
Skład orzekający: Elżbieta Olechniewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji podatkowej, oparty na twierdzeniach o trudnościach finansowych i grożącej upadłości firmy, może zostać uwzględniony bez przedstawienia przez stronę skarżącą dokumentów potwierdzających jej aktualną sytuację majątkową i dochodową?Ratio decidendi
Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona skarżąca nie przedstawiła dowodów potwierdzających istnienie przesłanek znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Sama argumentacja o trudnościach finansowych, bez poparcia jej konkretnymi danymi majątkowymi i dochodowymi (np. wyciągami z rachunków bankowych), uniemożliwia sądowi ocenę sytuacji i nie spełnia wymogu uprawdopodobnienia przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a.Stan faktyczny
Spółka B. sp. z o.o. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. dotyczącą podatku od towarów i usług. W skardze zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, argumentując, że jej wykonanie może spowodować trudne do odwrócenia skutki i znaczną szkodę, w tym utratę płynności finansowej, konieczność zakończenia działalności i zwolnienia pracowników, ze względu na wysokie zobowiązania podatkowe i leasingowe. Spółka wskazała na brak środków finansowych na rachunkach bieżących.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodnicząca Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi B. sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec i sierpień 2011 r. postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji
B.(1) sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej zwana Skarżącą), działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] września 2017 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec i sierpień 2011 r.
W skardze zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, twierdząc, że wykonanie decyzji może spowodować trudne do odwrócenia skutki, a także niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Skarżąca wskazała, że kwota podatku do zapłaty określona w decyzji przewyższa możliwości finansowe Spółki. Konieczność zapłaty podatku spowoduje znaczne zakłócenia w funkcjonowaniu działalności gospodarczej, utratę płynności finansowej oraz możliwości bieżącego regulowania zobowiązań i będzie zmierzało do konieczności zakończenia działalności Spółki. Skarżąca oświadczyła, że nie posiada środków finansowych na rachunkach bieżących. Dodała, że całkowite obciążenie Spółki jest na tyle znaczące, że zagraża stabilności finansowej i dalszej działalności gospodarczej, brakiem zawierania nowych transakcji, utratą wiarygodności w oczach banków, a także utratą zdolności kredytowej, co stanowi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Skarżąca wyjaśniła, że posiada zobowiązania z tytułu dziewięciu umów leasingowych w łącznej kwocie w wysokości 18 294 682,76 zł. W 2013 r. Spółka podpisała umowę leasingową z C. na 15 sztuk naczep, w 2014 r. z E. S.A. podpisała umowę dotyczącą nabycia 15 naczep oraz ciągnika siodłowego. W 2016 r., nabyła 35 ciągników siodłowych i 10 samochodów ciężarowych od m. Sp. z o.o., a w 2017 r. - 20 ciągników i 20 naczep od M. Sp. z o.o. Powyższe zobowiązania stanowią dość znaczące obciążenia miesięczne w wydatkach, które wpływają znacząco na płynność finansową Spółki, czego skutkiem może być brak możliwości spłat rat kredytowych bądź leasingowych i odebranie środków transportowych w przypadku wykonania decyzji. Pozbawienie podstawowych środków do realizacji kontraktów zawartych przez Spółkę spowoduje z jednej strony zmniejszenie płynności finansowej oraz znaczną redukcję zdolności płatniczych przez Spółkę. Pozbawienie Spółki środków transportowych spowoduje również naliczenie kar umownych, co dodatkowo będzie obciążało Spółkę. Egzekucja kwot określonych decyzjami spowoduje również konieczność redukcji zatrudnienia. Pomniejszenie zdolności i płynności finansowych Spółki spowoduje z jednej strony problemy Spółki z bieżącym realizowaniem umów pracowniczych, a tym samym możliwość wypowiedzenia umów przez pracowników. Z drugiej strony potencjalne ograniczenie kontraktów, spowoduje również zwolnieniami pracowników, bowiem Spółka nie będzie miała możliwości zapewnienia pracy.
Ponadto Spółka wskazała, że osiągnęła przychody ze sprzedaży netto w wysokości 27.534 tys. zł, koszty działalności operacyjnej to kwota w wysokości 27,410 tys. zł, z czego wynika, iż Spółka nie dysponuje odpowiednimi środkami pieniężnymi, niezbędnymi na wykonanie zobowiązania wynikającego z decyzji. Dodatkowo Spółka na dzień 21 września 2017 r. posiada zobowiązania względem banku z tytułu dwóch zaciągniętych kredytów inwestycyjnych w łącznej kwocie w wysokości 2 403 443,77 zł. Brak terminowego regulowania rat wynikających z zobowiązań wobec banków spowoduje natychmiastowe wypowiedzenie umów i konieczność natychmiastowego wykonania tych umów.
W świetle powyższego Spółka stwierdziła, że w obecnej chwili nie jest możliwe wykonanie decyzji. Przymusowe jej wykonanie spowoduje stan niewypłacalności Spółki, a w konsekwencji jej upadłość, co wyczerpuje znamiona trudnych do odwrócenia konsekwencji. Spółka nie posiada również środków finansowych na rachunkach bieżących, z których mogłaby być zaspokojona kwota zaległości wynikająca z zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, że art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369) - zwanej dalej "P.p.s.a." - przewiduje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności na wniosek strony, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Orzekając o wstrzymaniu lub odmowie wstrzymania zaskarżonego aktu Sąd ocenia czy w sprawie zaszły przesłanki określone w art. 61 § 3 P.p.s.a. Ocena ta jest możliwa i w dużym stopniu zależy od argumentacji przedstawionej we wniosku złożonym przez stronę. Oznacza to, że wniosek powinien być wnikliwie uzasadniony. Konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami oraz odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Nieodzowne jest w jej ramach wykazanie zajścia jednej z przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że w art. 61 § 3 P.p.s.a chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. post. NSA z 20 grudnia 2004 r. sygn. akt GZ 138/04). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., II SA/Bk 352/06). Zatem przesłankami warunkującymi wstrzymanie wykonania aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (tak NSA w postanowieniach z dnia: 22 grudnia 2004 r., OZ 889/04; 8 grudnia 2004 r., OZ 694/04 i z 9 marca 2005 r., II OZ 52/05).
Sąd w kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji działa wyłącznie na wniosek strony, zatem to ona jest zobowiązana do uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających prawdopodobieństwo wywołania skutków wskazanych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Wnioskujący winien wskazać na konkretne zdarzenia, czy też okoliczności świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione oraz poprzeć je stosownymi dokumentami. Zadaniem Sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za uwzględnieniem jej wniosku.
Jak ponadto podkreśla się w orzecznictwie, strona skarżąca jest wręcz zobligowana do przedstawienia argumentów i uzasadniających je dokumentów pozwalających sądowi na wszechstronną analizę przesłanek skorzystania z art. 61 § 3 P.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z 6 lutego 2009 r., II FZ 39/09 i z 18 marca 2010 r., II FSK 502/09). Z kolei w postanowieniu z 29 maja 2009 r. sygn. akt I FZ 148/09 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a., oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie, gdyż sąd powinien mieć o nich wiedzę i możliwość ich zweryfikowania, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę skarżącą. Bez wskazania konkretnych danych obrazujących aktualną na dzień złożenia wniosku sytuację strony skarżącej nie jest możliwe dokonanie przez Sąd oceny, czy zachodzą przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania spornej decyzji.
Podzielając w całości przedstawioną powyżej i ugruntowaną w orzecznictwie sądów administracyjnych wykładnię art. 61 § 3 P.p.s.a. oraz odnosząc ją do przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że Skarżąca nie wykazała istnienia określonych w powołanym przepisie przesłanek, warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Wskazała co prawda, że kwota podatku do zapłaty przewyższa jej możliwości finansowe a konieczność zapłaty podatku spowoduje znaczne zakłócenia w funkcjonowaniu działalności gospodarczej, utratę płynności finansowej oraz możliwości bieżącego regulowania zobowiązań. Wskazała także na zobowiązania z tytułu umów leasingowych.
Pomimo tych stwierdzeń we wniosku o wstrzymanie wykonania zabrakło danych o jej stanie majątkowym. Również kwota zobowiązania nie została zestawiona z obecnymi środkami finansowymi, którymi dysponuje Skarżąca, ani z innymi danymi, które świadczą o jej sytuacji majątkowej. Skarżąca nie nadesłała wyciągów z rachunków bankowych ani innych dokumentów obrazujących jej sytuacją majątkową co uniemożliwiło Sądowi ocenę sytuacji finansowej Spółki.
Sąd zauważa ponadto, że jakkolwiek Skarżąca wskazała, że nie posiada w chwili obecnej majątku, z którego mogłaby zaspokoić wierzyciela podatkowego, to tych okoliczności nie uprawdopodobniła przez nadesłanie np. dodatkowych informacji dotyczących jej stanu majątkowego i dochodów, które potwierdzają jej trudną sytuację finansową, która uniemożliwia jej poniesienie wymaganych zobowiązań. Nie sposób zatem uznać, że w aktach sądowych i we wniosku o wstrzymanie wykonania zawarte są jakiekolwiek argumenty czy dane, które umożliwiłyby Sądowi ocenę aktualnej sytuacji Skarżącej z punktu widzenia przesłanek do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 29 maja 2009r. sygn. akt I FZ 148/09 stwierdził natomiast, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a., oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami.
W związku z powyższym skoro Skarżąca w złożonym wniosku nie wykazała w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, brak było podstaw do udzielenia ochrony tymczasowej i wydania orzeczenia zgodnego z jego oczekiwaniami.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło