III SA/Wa 3784/14
WyrokWSA w Warszawie2015-10-14
Skład orzekający: Marta Waksmundzka-Karasińska, Barbara Kołodziejczak-Osetek, Jarosław Trelka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wątpliwości organu podatkowego co do właściwości miejscowej urzędu skarbowego mogą stanowić podstawę do przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług na podstawie art. 87 ust. 2 ustawy o VAT?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wątpliwości organu podatkowego co do właściwości miejscowej urzędu skarbowego mogą stanowić uzasadnioną przesłankę do przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług na podstawie art. 87 ust. 2 ustawy o VAT. Przepis ten nie wymaga szczegółowych przesłanek do weryfikacji zasadności zwrotu, a jedynie powzięcia przez organ wątpliwości. Przedłużenie terminu jest usprawiedliwione koniecznością weryfikacji, a w przypadku pozytywnego wyniku dla podatnika, zwrot nastąpi bez negatywnych konsekwencji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującego w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o przedłużeniu terminu zwrotu podatku VAT za maj 2014 r. do czasu zakończenia czynności sprawdzających. Przedłużenie nastąpiło z powodu wątpliwości organu co do właściwości miejscowej urzędu skarbowego, wynikających z analizy zgłoszenia VAT-R i danych z CEIDG. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o VAT, twierdząc, że wątpliwości co do właściwości nie są podstawą do przedłużenia terminu zwrotu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Sędziowie sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (sprawozdawca), sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Kalinowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2015 r. sprawy ze skargi K. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu podatku od towarów i usług za maj 2014 r. oddala skargę
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] października 2014 r., nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej: "DIS") po rozpoznaniu zażalenia utrzymał w mocy postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego W. (dalej: "NUS") z dnia [...] czerwca 2014r. w sprawie przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług w kwocie 443 579 zł wykazanego w deklaracji VAT-7 za maj 2014 r. do czasu zakończenia weryfikacji ww. rozliczenia w ramach czynności sprawdzających.
Z motywów zaskarżonego postanowienia wynika, że NUS przedłużył Stronie termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanej w deklaracji VAT-7 za maj 2014 w wysokości 443 579 zł do czasu zakończenia weryfikacji w/w rozliczenia w ramach czynności sprawdzających. NUS powołał się na art. 274b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (DZ.U. z 2012r., poz. 749 ze zm.; dalej: "O.p.") i art. 272 pkt 3 O.p. w związku z art. 216 § 1 O.p. oraz na art. 87 ust 2 ustawy z dnia 11 marca 2004r. – o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011r., Nr 177, poz. 1054 ze zm.; dalej: "ustawa o VAT").
Wyjaśnił, że dokonując w ramach czynności sprawdzających, analizy akt podatkowych złożonych w urzędzie, powziął wątpliwości co do zasadności zwrotu. Wyjaśnił, że Skarżący zmienił właściwość Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. na Naczelnika Urzędu Skarbowego W. W formularzu aktualizacyjnym VAT-R z dnia 23 stycznia 2014 r. Skarżący wskazał adres siedziby: [...] W., Al. [...] lok. [...]. Do powyższego zgłoszenia Skarżący nie załączył żadnych dokumentów potwierdzających prawo do korzystania z ww. lokalu. NUS wskazał ponadto, iż z systemu Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wynika, że Skarżący posiada dwa miejsca prowadzenia działalności, tj. w W. oraz w D.
Skarżący w zażaleniu na powyższe postanowienie wniósł o jego uchylenie i umorzenie postępowania, zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 15 § 1 O.p., art. 125 O.p. i 274b O.p. oraz art. 87 ust 2 ustawy o VAT.
W uzasadnieniu zażalenia podniósł, iż badanie właściwości jest zagadnieniem wstępnym. Przed wszczęciem postępowania organ bada swoją właściwość. Jeżeli organ podatkowy, wszczął postępowanie w wyniku wadliwej oceny swej właściwości obowiązany jest je umorzyć na podstawie art. 208 § 1 O.p. Ponadto podniósł, iż przepisy O.p. ustanawiają sankcję nieważności za naruszenie przepisów o właściwości, na mocy art. 247 § 1 pkt 1 O.p.
Jednocześnie wskazał, iż NUS miał prawie pół roku na zbadanie swojej właściwości bowiem złożona deklaracja za maj 2014 r. jest piątą którą otrzymał. Powoływanie się więc teraz na konieczność ustalenia właściwości miejscowej, zdaniem Strony, rażąco narusza art. 125 O.p.
Ponadto, Skarżący wskazał, iż na podstawie art. 87 ust. 2 ustawy o VAT przedłużenie terminu może się wiązać wyłącznie z weryfikacją rozliczenia, a nie z kwestiami o charakterze technicznym, jakimi są badanie właściwości miejscowej.
Skarżący wskazał także, iż zaskarżone postanowienie, weszło do obrotu prawnego w dniu 3 lipca 2014 r. tj. w dniu otrzymania pisma przez pełnomocnika, a więc już po wszczęciu kontroli podatkowej. Z chwilą wszczęcia kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego kończy się możliwość stosowania przepisów regulujących czynności sprawdzające i należy stosować przepisy działu VI lub IV O.p.
Skarżący w piśmie procesowym z dnia 18 sierpnia 2014 r. zarzucił, iż w trakcie postępowania NUS pomija pełnomocnika doręczając pisma na adres prowadzonej przez niego działalności gospodarczej natomiast "pełnomocnictwo jest ogólne i zostało skutecznie złożone w organie podatkowym. Wszystkie pisma doręczone w niniejszej sprawie, na inny adres niż adres pełnomocnika tj. W., [...] nie wywołują, jego zdaniem, żadnych skutków prawnych.
Ponadto Skarżący podkreślił, iż "nie jest prawdą aby kiedykolwiek zeznał, że prowadzi działalność gospodarczą w W., przy ul. [...]. To, że czasem pracuje w domu oraz, że czasem spotyka się z kontrahentami na mieście nie oznacza, że ma kilka miejsc prowadzenia działalność gospodarczej, podobnie jak urząd nie zmienia siedziby bo pracownicy biorą pracę do domu. Nigdy, żadna faktura związana z lokalem przy ul. [...] nie została uznana za koszt uzyskania przychodu ani nie odliczono z niej podatku od towarów i usług." Wskazał także, iż pierwsze przesłuchanie odbyło się 1 lipca 2014 r. nie mogło być zatem podstawą czy uzasadnieniem wydania postanowienia w dniu [...] czerwca 2014r.
DIS we wskazanym na wstępie postanowieniu wskazał, że w dniu 9 czerwca 2014 r. wpłynęła do Urzędu Skarbowego W. deklaracja VAT-7 Skarżącego za maj 2014 r. z wykazaną kwotą do zwrotu w wysokości 443 579 zł w terminie 25 dni. Do deklaracji nie został dołączony wniosek, o którym mowa w art. 87 ust 6 ustawy o VAT. Następnie w dniu 16 czerwca 2014 r. wpłynęła do Urzędu Skarbowego W. kolejna korekta deklaracji VAT-7 Skarżącego za ww. okres z wykazaną kwotą do zwrotu w wysokości 443 579 zł w terminie 25 dni. Do korekty został dołączony wniosek o przyspieszenie terminu zwrotu podatku VAT.
DIS wskazał, że NUS pismem z dnia 24 czerwca 2014 r. wystąpił do NUS w L. o przekazanie dokumentów niezbędnych do formalnej weryfikacji rozliczenia za maj 2014 r., a także dokonał, w ramach czynności sprawdzających, analizy akt podatkowych złożonych w urzędzie i powziął wątpliwości co do właściwości urzędu skarbowego. W związku z powyższym NUS wydał postanowienie w sprawie przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług w kwocie 443 579 zł, wykazanego w deklaracji VAT-7 za maj 2014 r. do czasu zakończenia weryfikacji ww. rozliczenia w ramach czynności sprawdzających.
DIS odnosząc się do zarzutu Strony dotyczącego naruszenia art. 15 § 1 O.p., zauważył, iż zgodnie z zasadą wyrażoną w tym przepisie organ podatkowy obowiązany jest przestrzegać swej właściwości z urzędu. Natomiast zgodnie z art. 208 § 1 O.p. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. DIS podkreślił, że na obecnym etapie działanie NUS zmierza do ustalenia właściwego urzędu skarbowego.
Odnosząc się do zarzutu Strony dotyczącego naruszenia art. 125 O.p. DIS zauważył, iż zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem obowiązkiem organu jest badanie swojej właściwości na każdym etapie postępowania. Stanowisko to potwierdza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 lutego 2012 r. sygn. akt. II FSK 1347/10. Zatem, w świetle powyższego, zarzut naruszenia art. 125 O.p. nie jest zasadny.
Organu odwoławczy, nie zgodził się ze Skarżącym, iż w sprawie został naruszony art. 274b O.p, gdyż zaskarżone postanowienie, weszło do obrotu prawnego w dniu 3 lipca 2014 r. tj. w dniu otrzymania pisma przez pełnomocnika, a więc już po wszczęciu kontroli podatkowej. Z akt sprawy wynika bowiem, iż w dniu 1 lipca 2014 r. poprzez doręczenie imiennego upoważnienia do przeprowadzenia kontroli podatkowej z dnia 30 czerwca 2014 r. NUS wszczął wobec Skarżącego kontrolę podatkową w zakresie: sprawdzenie rozliczenia podatku VAT za okres marzec – maj 2014 r. Kontrola doraźna w zakresie rozliczenia podatku naliczonego od nabycia towarów i usług zaliczanych u podatnika do środków trwałych w okresie sierpień – listopad 2013 r. oraz w zakresie terminowości aktualizowania danych objętych zgłoszeniem identyfikacyjnym. Natomiast postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] czerwca 2014 r. zostało doręczone Stronie, a tym samym weszło do obrotu prawnego w dniu 30 czerwca 2014 r. W ocenie organu odwoławczego Skarżący, nie spełnił wymogu art. 137 § 3 O.p., zgodnie z którym pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa i nie dołączył do akt przedmiotowej sprawy odpisu pełnomocnictwa złożonego w Urzędzie Skarbowym W. w dniu 25.02.2014 r. Stanowisko to potwierdza Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 13.05.2014 r. (sygn. akt I SA/BD 36/14), z godnie z którym: "Sam fakt istnienia pełnomocnictwa do działania w sprawach określonego rodzaju nie ma prawnego znaczenia, gdyż dopiero powołanie się na udzielone pełnomocnictwo i jego złożenie w konkretnej sprawie pozwala przyjąć, że strona jest w danej sprawie reprezentowana przez pełnomocnika".
DIS odnosząc się do wniosku Strony o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego czy nie doszło do złamania tajemnicy skarbowej poprzez fakt, iż jego przesłuchanie odbyło się w trakcie kontroli podatkowej, a na treść protokołu powołuje się O. M., Dyrektor Izby Skarbowej w W. zauważył, iż zgodnie z art. 294 § 1 pkt 1 O.p. do przestrzegania tajemnicy skarbowej obowiązani są pracownicy urzędów skarbowych oraz izb skarbowych. Z akt sprawy wynika, iż zarówno przedmiotem czynności sprawdzających, jak i kontroli podatkowej była merytoryczna weryfikacja rozliczenia podatku za maj 2014 r. Pracownicy zaangażowanych w sprawę komórek organizacyjnych tj. O. M. - pracownik I Samodzielnego Referatu Postępowań Podatkowych oraz L. M. i M. K. pracownicy II Działu Kontroli Podatkowej, jako pracownicy Urzędu Skarbowego W. na mocy w/w przepisu są obowiązani do przestrzegania tajemnicy skarbowej.
Odnosząc się do wniosków Strony w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia na mocy art. 247 § 1 i § 3 O.p., DIS uznał je za niezasadne.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Strona o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, zarzucając naruszenie:
1) przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 122 O.p. w zw. z art. 180 O.p., art. 181 O.p. oraz art. 187 §1 O.p. i art. 191 O.p. poprzez oparcie ustaleń na niekompletnym materiale dowodowym, ocenionym w sposób wybiórczy oraz sprzeczny z zasadami logiki i doświadczenia życiowego i w efekcie naruszenie zasady prawdy obiektywnej i zasady swobodnej oceny dowodów co doprowadziło do wydania wadliwego postanowienia przez Organ;
2) naruszenie przepisów prawa tj. art. 87 ust 2 ustawy o VAT poprzez jego błędną wykładnię i uznanie , iż wątpliwości co do właściwości miejscowej urzędu skarbowego stanowią przesłankę do przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług, co miało wpływ na wynik sprawy poprzez wydanie wadliwego postanowienia.
W uzasadnieniu skargi Skarżący powtórzył stanowisko zaprezentowane w zażaleniu. Podniósł, że jedyną przesłanką przedłużenia terminu zwrotu podatku, o którym mowa w art. 87 ust 2 ustawy o VAT jest kwestionowanie przez organy podatkowe zasadności zwrotu. Konieczność określenia właściwości miejscowej organu nie jest więc podstawą przedłużenia terminu do zwrotu różnicy podatku od towarów i usług.
Skarżący podkreślił także, że postanowienie NUS, jak również akta sprawy nie zawierają żadnego opisu wątpliwości organu co rozliczeń K. w podatku od towarów i usług za maj 2014 r. Zdaniem Strony, postanowienie w sprawie przedłużenia zwrotu nie może zawierać opisu działań pracowników badających zasadność zwrotu, gdyż do dnia wydania tego postanowienia tj. do dnia [...] czerwca 2014 r. NUS nie podjął działań weryfikacyjnych dotyczących zasadności zwrotu podatku. Organ I instancji w ramach czynności sprawdzających badał wyłącznie i opisuje w postanowieniu swoje wątpliwości co do prawidłowości wskazania przez podatnika w formularzu VAT-R Naczelnika Urzędu Skarbowego W. jako właściwego do rozliczenia podatku od towarów i usług. Również zaskarżone postanowienie nie zawiera żadnych zastrzeżeń, czy choćby wątpliwości co do rzetelności rozliczenia podatku od towarów i usług za maj 2014 r.
W odpowiedzi na skargę DIS podtrzymując zaprezentowane wcześniej stanowisko, wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie ,,p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w art. 247 O.p. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Należy nadto wskazać, iż w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, jakkolwiek nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając skargę we wskazanym wyżej zakresie należy stwierdzić, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 87 ust. 2 ustawy o VAT zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika na rachunek bankowy podatnika w banku mającym siedzibę na terytorium kraju lub na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem, wskazane w zgłoszeniu identyfikacyjnym, o którym mowa w odrębnych przepisach. Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej lub postępowania kontrolnego na podstawie przepisów o kontroli skarbowej. Jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca podatnikowi należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty. Na wniosek podatnika, złożony wraz z deklaracją podatkową, urząd skarbowy jest obowiązany zwrócić różnicę podatku, o której mowa w ust. 2, w terminie 25 dni, licząc od dnia złożenia rozliczenia, w przypadku gdy kwoty podatku naliczonego, wykazane w deklaracji podatkowej, wynikają z:
1) faktur dokumentujących kwoty należności, które zostały w całości zapłacone, z uwzględnieniem art. 22 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447, ze zm.),
2) dokumentów celnych, deklaracji importowej oraz decyzji, o których mowa w art. 33 ust. 2 i 3 oraz art. 34 i zostały przez podatnika zapłacone,
3) importu towarów rozliczanego zgodnie z art. 33a, wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, świadczenia usług, dla którego podatnikiem jest ich usługobiorca, lub dostawy towarów, dla której podatnikiem jest ich nabywca, jeżeli w deklaracji podatkowej została wykazana kwota podatku należnego od tych transakcji - przy czym przepisy ust. 2 zdanie drugie i trzecie, ust. 2a, 4a-4f stosuje się odpowiednio.(ust. 6 powołanego przepisu).
Jak wynika z powyższego polskie przepisy ustawy o VAT przewidują możliwość przeprowadzenia przed dokonaniem zwrotu tzw. postępowania wyjaśniającego czy też postępowania sprawdzającego. Jest ono wdrażane wówczas, gdy zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania. Z uwagi na to, że obecnie obowiązujące przepisy muszą, co do zasady, zapewniać uzyskanie zgodności z celami określonymi w prawie wspólnotowym, w pierwszej kolejności należy odpowiedzieć na pytanie, czy przepisy umożliwiające przeprowadzenie postępowania sprawdzającego (wyjaśniającego) są zgodne z zasadą nieograniczonego (co do terminu i wysokości) zwrotu nadwyżki podatku, którą można wywieść z regulacji wspólnotowych.
Kwestia ta była przedmiotem orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 18 grudnia 1997 r. w połączonych sprawach Garage Molenheide BVBA (C-286/94), Peter Schepens (C-340/95), Bureau Rik Decan-Business Research & Development NV (BRD) (C-401/95) and Sanders BVBA (C-47/96) v. Belgische Staat) w którym stwierdzono, że stosowanie tego rodzaju środków przez państwo członkowskie, co do zasady, nie jest wykluczone. Z uzasadnienia orzeczenia wynika, że takie środki mogą być stosowane nie tylko jako środki specjalne (a zatem do ich wprowadzenia do prawa krajowego nie jest konieczne zachowanie szczegółowej procedury przewidzianej dla stosowania środków specjalnych). Trybunał jednakże podkreślił w uzasadnieniu orzeczenia, że choć stosowanie tego rodzaju środków - które mają na celu zapewnienie możliwie najskuteczniejszej ochrony interesów budżetu (Skarbu Państwa) - jest dopuszczalne, to jednak nie mogą one iść dalej, niż jest to konieczne do osiągnięcia tego celu (ochrony interesów budżetowych). Dlatego też środki te nie mogą być stosowane w taki sposób, jaki prowadziłby do systematycznego podważania prawa do odliczenia podatku, które to prawo jest fundamentalną zasadą wspólnego systemu VAT. Sprzeczne byłoby to bowiem z zasadą proporcjonalności. Trybunał wskazał następnie, że zasadniczo sprawą sądu krajowego jest badanie, czy w konkretnej sytuacji dane regulacje naruszają zasadę proporcjonalności.
Wynika z tego, że, co do zasady, dopuszczalne jest wprowadzenie w polskiej ustawie VAT postępowania sprawdzającego (wyjaśniającego). Celem tego postępowania wydaje się bowiem przede wszystkim ochrona interesów budżetowych, które mogłyby ucierpieć na skutek prób wyłudzania nienależnych nadwyżek VAT.
W wyroku z dnia 13 października 2008 r. (K 16/07, OTK-A 2008, nr 8, poz. 136) TK orzekł, że komentowany przepis jest zgodny z Konstytucją RP. W wyroku podkreślono, że nie wykazano, aby praktyka stosowania przepisu doprowadziła do trwałego nadania mu niekonstytucyjnej treści. Mające miejsce w praktyce nadużycia w stosowaniu tego przepisu przez organy podatkowe nie świadczą zaś o jego niezgodności z Konstytucją RP.
W ocenie Sądu mając powyższe na uwadze przyjąć należy, iż art. 87 ust. 2 ustawy o VAT został prawidłowo implementowany do porządku krajowego, jest zgodny z Konstytucją RP. Zgodnie z przepisem art. 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy, skutkiem wdrożenia postępowania wyjaśniającego jest przedłużenie terminu zwrotu nadwyżki podatku do czasu jego zakończenia. Z dniem 1 grudnia 2008 r. w przepisach wyrażono wprost zasadę, którą dotychczas można było wysnuć na podstawie pozostałych przepisów, że zasadność zwrotu może być weryfikowana także w ramach kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów ordynacji podatkowej lub postępowania kontrolnego na podstawie przepisów o kontroli skarbowej. Jeśli tego rodzaju postępowania zostaną wdrożone, także wówczas termin zwrotu nadwyżki podatku jest przedłużany do czasu zakończenia tych postępowań.
Przesłanką podjęcia tego postępowania są podejrzenia czy też wątpliwości co do zasadności zwrotu. Zauważenia jednak wymaga, iż przepis ten nie formułuje żadnych przesłanek uzasadniających dodatkową weryfikację zasadności wnioskowanego przez podatnika zwrotu podatku i nie ogranicza organu co do możliwości zweryfikowania zasadności zwrotu. W szczególności przepis ten nie nakłada na organ podatkowy obowiązku zwrotu podatku na rachunek podatnika po upływie terminu wskazanego w art. 87 ust. 2 i 6 ustawy o VAT jeżeli podjęte przez organ czynności, nie pozwalają na stwierdzenie zasadności zwrotu podatku. Obowiązkiem organu jest jednak w sytuacji powzięcia wątpliwości co do zasadności zwrotu wszczęcie jednego z postępowań, o których mowa w art. 87 ust. 2 ustawy o VAT. Podkreślić też należy, iż organ podatkowy ma prawo jak wynika z art. 87 ust. 2 ustawy o VAT weryfikacji złożonej przez Stronę deklaracji i kontroli dokumentów źródłowych podatnika jak i jej kontrahentów, co w przypadku podatku naliczonego jest szczególnie istotne. Organ nie ma obowiązku zwrotu podatku tylko dlatego, że został wykazany w deklaracji podatkowej. Ma prawo sprawdzić każdy wykazany w deklaracji podatkowej zwrot podatku. W ocenie Sądu okolicznością uzasadniająca dodatkową weryfikację zasadności zwrotu podatku jest również brak możliwości zweryfikowania zasadności zwrotu w terminie określonym w art. 87 ust. 2 i ust. 6 ustawy o VAT.
W rozpoznawanej sprawie Strona żądała zwrotu podatku w terminie 25 dni.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że Naczelnik Urzędu Skarbowego pismem z dnia 24 czerwca 2014 r. wystąpił do NUS w L. o przekazanie dokumentów niezbędnych do formalnej weryfikacji rozliczenia za maj 2014 r., a także dokonał, w ramach czynności sprawdzających, analizy akt podatkowych złożonych w urzędzie i powziął wątpliwości co do właściwości urzędu skarbowego. W związku z powyższym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. przedłużył terminu zwrotu podatku od towarów i usług w kwocie 443 579 zł, wykazanego w deklaracji VAT-7 za maj 2014 r. do czasu zakończenia weryfikacji ww. rozliczenia w ramach czynności sprawdzających. Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu postanowienie wskazał, iż dokonując, w ramach czynności sprawdzających, analizy akt podatkowych złożonych w urzędzie, stwierdził, że 19 stycznia 2014 r. Skarżący zmienił właściwość Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. na Naczelnika Urzędu Skarbowego W. W formularzu aktualizacyjnym VAT-R z dnia 23 stycznia 2014 r. Strona wskazała adres siedziby [...] W., Al. [...] . Do przedmiotowego zgłoszenia rejestracyjnego nie zostały załączone żadne dokumenty potwierdzające prawo do korzystania z w/w lokalu. Ponadto organ wskazał, iż z systemu Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wynika, iż Skarżący posiada dwa miejsca prowadzenia działalności gospodarczej: [...] W., Al. [...] oraz [...] D. ul. [...]. Wobec powyższego w ocenie Sądu, Naczelnik Urzędu Skarbowego wskazał przesłankę przedłużenia zwrotu wymienioną w art. 87 ust. 2 zd. 2 ustawy o VAT, to jest konieczność dodatkowego zweryfikowania zasadności zwrotu podatku, w związku z zaistniałymi w sprawie wątpliwościami. W związku z powyższym niezasadny okazał się zarzut Skarżącego dotyczący naruszenia art. 87 ust. 2 ustawy o VAT. Podkreślić przy tym należy, że przepis art. 87 ust. 2, zdanie drugie ustawy o VAT, nie zawiera konkretnych przesłanek nakazujących weryfikację zasadności zwrotu. Zdaniem Sądu wystarczy chociażby powzięta przez organ wątpliwość co do zasadności zwrotu. Analogiczne stanowisko dotyczące przesłanek przedłużenia terminu zwrotu prezentuje Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 24 listopada 2010 r. sygn. akt I SA/Gd 1003/10.
W ocenie Sądu, niezasadne okazały się również zarzuty dotyczące naruszenia art. 122 w związku z art. 180 oraz art. 181 § 1 i art. 191 O.p. poprzez oparcie ustaleń na niekompletnym materiale dowodowym, ocenionym w sposób wybiórczy oraz sprzeczny z zasadami logiki i doświadczenia życiowego i w efekcie naruszenie zasady prawdy obiektywnej i zasady swobodnej oceny dowodów co doprowadziło do wydania wadliwego postanowienia przez organ.
Zgodnie z art. 122 O.p. w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Na podstawie art. 180 § 1 O.p. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Art. 181 O.p. stanowi, iż dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być w szczególności księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin, informacje podatkowe oraz inne dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej, z zastrzeżeniem art. 284a § 3 O.p., art. 284b § 3 O.p. i art. 288 § 2 O.p., oraz materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe. Natomiast zgodnie z art. 187 § 1 O.p. organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Na podstawie dyspozycji art. 191 § 1 O.p. organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zdaniem Sądu, Dyrektor Izby Skarbowej w toku prowadzonego postępowania wnikliwie przeanalizował materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, o czym świadczą między innymi wystąpienia do organu pierwszej instancji o uzupełnienie akt, i na jego podstawie wydał prawidłowe rozstrzygnięcie w sprawie.
Zauważyć przy tym należy, że zgodnie z art. 87 ust. 2 zd. 3 ustawy o VAT w razie gdy przeprowadzone postępowanie wykaże zasadność zwrotu, urząd skarbowy wypłaca podatnikowi należną kwotę wraz z odsetkami - (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 października 2008 r. sygn. akt K 16/07). Następuje zatem jedynie przesunięcie w czasie uprawnienia podatnika do otrzymania zwrotu różnicy podatku, przy czym jest ono usprawiedliwione koniecznością weryfikacji zasadności zwrotu, a przy tym, w razie pozytywnego dla podatnika jej wyniku, zwrot ten nastąpi bez jakichkolwiek ujemnych dla niego konsekwencji.
Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz.270) oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło