III SA/Wa 40/14
WyrokWSA w Warszawie2014-07-16
Skład orzekający: Dariusz Kurkiewicz, Bożena Dziełak, Jarosław Trelka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż przez osobę fizyczną działek gruntu, które pierwotnie nabyła na cele prywatne, ale następnie podzieliła i przygotowała do sprzedaży, stanowi działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu VAT?Ratio decidendi
Sprzedaż działek gruntu, które pierwotnie zostały nabyte na cele prywatne, ale następnie zostały podzielone, uzbrojone i przygotowane do sprzedaży z wykorzystaniem pośrednika, stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o VAT, nawet jeśli pierwotny zamiar był inny. Kluczowe jest aktywne działanie w celu osiągnięcia zysku, które wykracza poza zwykłe wykonywanie prawa własności.Stan faktyczny
Skarżący nabył nieruchomość w 2002 r. z zamiarem budowy domu. Po latach zrezygnował z tego zamiaru i w 2010 r. postanowił sprzedać nieruchomość. W tym celu podzielił ją na 10 działek, wytyczył drogę wewnętrzną, uzyskał decyzje o warunkach zabudowy dla większości działek i planuje doprowadzenie mediów. Zamierza sprzedać działki z pomocą agencji pośrednictwa. Minister Finansów uznał te działania za działalność gospodarczą podlegającą VAT, co skarżący zakwestionował. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Bożena Dziełak, sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant starszy referent Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2014 r. sprawy ze skargi S. K. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę
S. K., dalej jako "Skarżący" złożył wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania dostawy działek.
W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.
W dniu 19 sierpnia 2002 r. małżonkowie Skarżący i E. K. nabyli do majątku wspólnego na podstawie umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego w kancelarii notarialnej w M. przed notariuszem J. S. za numerem repertorium A [...] nieruchomość rolną niezabudowaną położoną w Z., gminie S., stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni 5 ha 6700 m.kw., dla której to nieruchomości Sąd Rejonowy w B., Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych w M., prowadził księgę wieczystą nr [...], za cenę 221.000,00 PLN.
Wnioskodawca wraz z małżonką nabyli nieruchomość dla celów prywatnych z zamiarem budowy domu na nieruchomości na własne cele mieszkalne. Wnioskodawca zlecił wykonanie projektu budowlanego inwestycji polegającej na budowie rozproszonej zagrody rolniczej, składającej się z budynku mieszkalnego i gospodarczego z infrastrukturą oraz, w dniu [...] listopada 2002 r. uzyskał decyzję Wójta Gminy S. nr [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, zaś w dniu [...] grudnia 2003 r. uzyskał decyzję Starosty M. nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę. W 2007 r. Wnioskodawca doprowadził do odłączenia z księgi wieczystej nr [...] nabytej działki ewidencyjnej nr [...] oraz do założenia dla niej przez Sąd Rejonowy w M. [...] osobnej księgi wieczystej o numerze [...].
Z powodów finansowych Wnioskodawca odsuwał w czasie rozpoczęcie prac budowlanych, aż ostatecznie w 2010 r. całkowicie zrezygnował z powziętego wcześniej zamiaru budowy domu. W międzyczasie pozwolenie na budowę domu jednorodzinnego utraciło swą ważność. W 2010 r. Wnioskodawca podjął decyzję o przeznaczeniu nieruchomości na sprzedaż, ponieważ w związku z porzuceniem planów budowy domu grunt nie był mu już potrzebny, i Wnioskodawca jedynie ponosił obciążenia związane z jego posiadaniem, np. podatek od nieruchomości. Pieniądze z planowanej sprzedaży Wnioskodawca chce wykorzystać jako zabezpieczenie na starość.
W celu realizacji powyższego zamiaru Wnioskodawca wraz z małżonką podjął działania mające umożliwić mu znalezienie nabywców na nieruchomość. W 2011 r. doprowadziła do podziału nieruchomości na mniejsze działki - tj. na 10 działek o numerach ew. Nr [...] oraz do wytyczenia drogi wewnętrznej (działka ew. nr [...]), a także uzyskał zezwolenie na wycinkę drzew z terenu drogi wewnętrznej i drzewa te usunął. W 2012 r. Wnioskodawca uzyskała decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla 9 działek, tj. działek ew. nr [...]. W przyszłości Wnioskodawca zamierza uzyskać decyzję o warunkach zabudowy także dla dziesiątej działki, tj. działki ew. nr [...].
Wnioskodawca planuje ponadto doprowadzenie do działek około 300 metrów przyłącza kanalizacyjnego oraz około 200 metrów przyłącza wodociągowego, aby umożliwić przyszłym nabywcom doprowadzenie wody i kanalizacji do ich nieruchomości. Wnioskodawca wraz z małżonką zamierza sprzedać 10 działek powstałych z podziału nabytej w 2002 r. Nieruchomości korzystając z pomocy agencji pośrednictwa w sprzedaży nieruchomości.
Wnioskodawca i jego małżonka nigdy nie prowadzili upraw rolniczych na nieruchomości. Nieruchomość jest niezabudowana oraz nie była przedmiotem najmu, dzierżawy ani użyczenia i nie przynosiła Wnioskodawcy żadnego przysporzenia majątkowego. W związku z jej posiadaniem nie były pobierane żadne dopłaty. Wnioskodawca i jego małżonka nie prowadzą działalności gospodarczej i nie są zarejestrowanymi podatnikami VAT.
W związku z powyższym Skarżący zadał pytanie:
Czy sprzedaż przez Skarżącego i jego małżonkę 10 działek ew. Nr [...] objętych decyzjami o warunkach zabudowy będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm. dalej: ustawa o VAT?
Zdaniem Skarżącego sprzedaż przez Skarżącego i jego małżonkę 10 działek ew. Nr [...] objętych decyzjami o warunkach zabudowy nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Skarżący wskazał, iż w przedstawionym zdarzeniu przyszłym sprzedaż działek spełni definicję dostawy towaru, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, w związku z treścią art. 7 ust. 1 oraz w związku z art. 2 pkt 6 ustawy o VAT. W ocenie Skarżącego sprzedaż ta nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ nie można uznać, mając na uwadze aktualne orzecznictwo sądowe, w tym wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 15 września 2011r. w sprawach połączonych Jarosław Słaby (C-180/10) i Emiliian Kuć, Halina Jeziorska-Kuć (C-181/10), że sprzedaż działek przez Skarżącego i jego małżonki będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, gdyż brak jest normatywnych przesłanek, aby uznać, że dokonując sprzedaży tych działek będzie działał w charakterze podatnika prowadzącego działalność gospodarczą.
Zdaniem Skarżącego z okoliczności niniejszej sprawy nie wynika, by przesłanki uznania za podatnika zostały spełnione. Zaznaczył, iż:
1. Skarżący nabył nieruchomość do majątku prywatnego na zaspokojenie własnych potrzeb - pod budowę domu, nie zaś w celu odsprzedaży w ramach działalności handlowej, której nigdy nie prowadziła i nie prowadzi również obecnie. O powyższym zamiarze Wnioskodawca w sposób obiektywny świadczą okoliczności zakupu projektu budowlanego rozproszonej zagrody rolniczej oraz uzyskania przez Wnioskodawcę decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę w latach 2002- 2003;
2. Skarżący nie prowadzi profesjonalnej, stałej i zorganizowanej działalności w zakresie obrotu nieruchomościami. Skarżący zamierza skorzystać z przysługującego mu prawa do rozporządzania własnym majątkiem i dokonać sporadycznej, okazjonalnej sprzedaży z majątku osobistego, który nie został nabyty w celach odsprzedaży (w celach handlowych). Działalność Skarżącego będzie miała charakter incydentalny, będzie ograniczona w czasie i zakończy się po sprzedaży z góry określonej ilości działek;
3. Skarżący nie podejmuje aktywnych działań w zakresie obrotu nieruchomościami oraz nie angażuje środków pieniężnych podobnych do wykorzystywanych przez handlowców. Dokonanie przez Wnioskodawcę podziału nabytego ponad jedenaście lat temu gruntu na kilka działek, stanowi przejaw racjonalnego wykonywania przez Skarżącego prawa własności, powierzchnia nabytego przez Wnioskodawcę gruntu oraz wzrost wartości nieruchomości na przestrzeni ostatnich lat powodują, iż zbycie całości gruntu w drodze jednorazowej transakcji, o ile z uwagi na obecny kryzys na rynku nieruchomości w ogóle byłoby możliwe, skutkowałoby znaczną utratą możliwej do osiągnięcia korzyści majątkowej. Wnioskodawca, działając racjonalnie i zgodnie z zasadami logiki, postanowił sprzedać nabytą ziemię w częściach - po jej wcześniejszym geodezyjnym podziale oraz. po uzyskaniu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Skarżący podniósł, iż dopiero na podstawie ww. decyzji można mieć pewność, że na działkach można cokolwiek wybudować i w związku z tym potencjalny nabywca bez takiej decyzji nie zdecyduje się na zakup. Wydzielenie drogi wewnętrznej, przy uwzględnieniu wielkości gruntu i liczby wydzielonych działek, jest natomiast konieczne w celu zapewnienia przyszłym właścicielom swobodnego dostępu do nabytych działek. Podkreślił, że w celu sprzedaży działek nie będzie podejmowała działań marketingowych, działań deweloperskich lub innych tego rodzaju usług o zbliżonym charakterze. Znalezienie nabywców na działki Skarżący zleci agencji sprzedaży nieruchomości. Skarżący wskazał, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I FSK 447/11 "uznał za stosowne i konieczne wyrażenie poglądu, że fakt, iż osoba przy sprzedaży korzysta z usług profesjonalnego pośrednika przemawia raczej, co do zasady, w oderwaniu od innych okoliczności sprawy, za niepodjęciem działań charakterystycznych dla prowadzącego handel nieruchomościami, jeżeli osoba ta jest klientem biura pośrednictwa". Skarżący wskazał, iż czynności które podjął, bądź też zamierza podjąć nie wykraczają poza czynności konieczne do racjonalnego zarządu majątkiem osobistym w indywidualnej konkretnej sytuacji Skarżącego. Czynności te nie są ukierunkowane na osiąganie zysku z obrotu nieruchomościami, lecz mają jedynie zapewnić Skarżącemu uzyskanie optymalnego ekwiwalentu majątkowego za grunt którym rozporządza. Nie stanowią one szeregu czynności przesądzającego o tym, że działalność Skarżącego przybierze formę zawodową.
Minister Finansów w interpretacji indywidualnej z dnia 12 września 2013 r.
uznał stanowisko Skarżącego za nieprawidłowe w zakresie opodatkowania dostawy działek. W uzasadnieniu Organ stwierdził, iż w niniejszej sprawie wystąpiły okoliczności, które łącznie wskazują, iż sprzedaż działek należy uznać za działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT i która podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Za istotny uznał fakt, że Skarżący z własnej inicjatywy podzielił nieruchomość na dziesięć działek, wytyczył również drogę wewnętrzną. Ponadto dla dzielonej nieruchomości została wydana decyzja o warunkach zabudowy oraz Skarżący w poszukiwaniu nabywców podjął współpracę z podmiotami zajmującymi się pośrednictwem w sprzedaży nieruchomości. Ponadto planuje doprowadzenie do działek przyłączy kanalizacyjnych oraz przyłącza wodociągowego, aby umożliwić przyszłym nabywcom doprowadzenie wody i kanalizacji do ich nieruchomości.
Zdaniem Organu powyższe działania podjęte przez Skarżącego świadczą o wykorzystywaniu towarów (działek budowlanych) w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Fakt podziału nieruchomości przed jej sprzedażą na mniejsze działki budowlane oraz podejmowanie działań w celu nadania wydzielonym działkom charakteru rynkowo atrakcyjnego wskazują, że Skarżący jako właściciel nieruchomości działa z zamiarem uzyskania w ten sposób stałych dochodów.
Według Organu takie aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami świadczą o angażowaniu środków w sposób podobny do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców. W związku z powyższym, stwierdził, że Skarżący dokonując czynności sprzedaży działek w sposób opisany we wniosku, działa jako podatnik, podatku VAT, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o VAT. Działania podejmowane przez Skarżącego nie należą do zakresu zwykłego zarządu majątkiem prywatnym. Organ podkreślił, iż planowanej przyszłej dostawy terenu przeznaczonego pod zabudowę nie można uznać za czynność związaną ze zwykłym wykonywaniem prawa własności.
Organ wskazał, iż wyrok TSUE z dnia 15 września 2011 r. w sprawach połączonych Jarosław Slaby (C-180/10) i Emilian Kuć, Halina Jeziorska-Kuć (C-181/10) stanowił podstawę wydania wielu orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkich Sądów Administracyjny w tym: NSA z dnia 18 października 2011 r. (sygn. akt I FSK 1536/10), z dnia 9 listopada 2011 r. (sygn. akt I FSK 1658/11), z dnia 9 listopada 20.11 r. (sygn. akt. i FSK 1656/11) oraz WSA z dnia 1 grudnia 2011 r. (sygn. akt I SA/Po 670/11), z dnia 14 grudnia 2011 r. (sygn. akt I SA/Po 730/11). Z powyższych wyroków wynika, że podejmowanie zorganizowanych działań, takich jak podział gruntu na mniejsze działki, uzbrojenie terenu, wydzielenie dróg wewnętrznych, uzyskanie przed sprzedażą decyzji o warunkach zabudowy, wykonywanie czynności marketingowych, świadczy o tym, że czynności te przybierają formę zawodową (profesjonalną).
W ocenie Organu, w przedmiotowej sprawie występują okoliczności, które łącznie wskazują, że sprzedaż działek należy uznać za działalność gospodarczą, w rozumieniu przepisów ustawy o VAT. Zauważył, że Skarżący mimo, iż zakupił grunt dla celów prywatnych z zamiarem budowy domu na własne cele mieszkalne w 2002r. to od momentu zakupu do 2010 roku tego celu nie zrealizowała, podejmując wreszcie decyzję o podziale nieruchomości i jego sprzedaży. W ocenie Organu działania wykonywane przez Skarżącego są podobne do działań wykonywanych przez handlowca. Wnioskodawca, bowiem, dokonał (wraz z małżonką) podziału zakupionej nieruchomości gruntowej na 10 działek i podjął czynności mające na celu uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla 9 działek, a w przyszłości zamierza uzyskać taką decyzję dla kolejnej działki. Ponadto Wnioskodawca podjął czynności, których celem było zwiększenie atrakcyjności działek, poprzez usunięcie drzew z części terenu i wytyczenie drogi wewnętrznej. Wnioskodawczym planuje również doprowadzić do przedmiotowych działek przyłącza kanalizacyjne i wodociągowe. Powyższe ma na celu zwiększenie zainteresowania ze strony potencjalnych nabywców zakupem nieruchomości. Zdaniem Organu, również fakt korzystania z pomocy agencji pośrednictwa w sprzedaży nieruchomości, wskazuje na profesjonalne działania ze strony Wnioskodawcy.
Reasumując stwierdził, że wszystkie okoliczności sprawy wskazują na to, że Skarżący dokonuje czynności w sposób zorganizowany, typowy dla profesjonalisty zajmującego się działalnością handlową, do którego ma zastosowanie art. 15 ust. 1 w zw. z ust. 2 ustawy o VAT, a nie osoby która dokonuje jedynie czynności związanych ze zwykłym wykonywaniem prawa własności prywatnym majątkiem.
W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji indywidualnej.
Skarżący pismem z dnia 5 grudnia 2013 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą interpretację indywidualną wnosząc o jej o uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej interpretacji zarzucił naruszenie
- art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT- poprzez błędną wykładnię polegającą na nieuzasadnionym przyjęciu, iż Skarżący dokonując sprzedaży działek w sposób opisany we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej działa w charakterze podatnika podatku VAT, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o VAT
- art. 14e § 1 w zw. z art. 14a § 1 w zw. z art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (dalej: "O.p.") - poprzez ich niezastosowanie, polegające na pominięciu przytaczanej przez Skarżącego jednolitej wykładni art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT , prezentowanej w orzecznictwie sądów administracyjnych, w szczególności zaś w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W uzasadnieniu Skarżący wskazał, iż w stanowisko Organu stoi w sprzeczności z przytoczonym przez Skarżącego orzecznictwem, a w szczególności z wyrokiem składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 października 2007 r., I FSK 3/07 oraz orzeczeniem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 8 czerwca 2000 r., w sprawie C-400/98 pomiędzy Finanzamt Gosiar a Brigitte Breitsohl.
Mając na uwadze, że Skarżący nie nabył działki z zamiarem odsprzedaży z zyskiem, a obecnie planuje sprzedaż nieruchomości powstałych z podziału działki w celu uzyskania środków pieniężnych stanowiących zabezpieczenie na przyszłość, całkowicie za chybione uznał stwierdzenie, iż działa z zamiarem uzyskania stałych dochodów.
Zdaniem Skarżącego o działaniu w ramach profesjonalnej, stałej i zorganizowanej działalności gospodarczej nie świadczy podział działki na nieruchomości, wytyczenie drogi wewnętrznej, uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy czy planowanie doprowadzenia przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych do nieruchomości. Wszelkie te zachowania mogą być bowiem wykonywane w ramach władztwa nad nieruchomością wykonywanego w celach prywatnych, tak jak ma to miejsce w przedmiotowym zdarzeniu przyszłym. Zakwalifikowanie wymienionych zachowań jako czynności przesądzających o prowadzeniu przez Skarżącego działalności gospodarczej bez uwzględnienia całokształtu okoliczności stoi w sprzeczności z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 października 2009 r., I FSK 1043/08.
Skarżący wskazał, iż w postępowaniu przed Organem powoływała się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, z którego wyraźnie wynika, iż nie powinien być zakwalifikowany jako podatnik podatku VAT w przedmiotowym zdarzeniu przyszłym, zaś Organ pominął wskazywane przez Skarżącego orzecznictwo sądów administracyjnych i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Skarżący zarzucił, iż Organ pominął znaczenie art. 14a § 1 O.p, ponieważ zignorował wykładnię art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT, wyrażoną w przywołanych przez Skarżącego wyrokach. Nadto został naruszony również art. 14e § 1 O.p. Skoro bowiem Organ może zmienić wadliwą interpretację indywidualną z urzędu, to tym bardziej winien to zrobić na skutek wezwania do usunięcia naruszenia prawa.
Minister Finansów w odpowiedzi na skargę, podtrzymując swoje stanowisko, wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Art. 2 pkt 6 ustawy o VAT stanowi, iż "towary" są to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii. Stosownie do art. 7 ust. 1, poprzez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, u.p.t.u. rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Z przytoczonych powyżej przepisów wynika zatem, że grunt stanowi towar w rozumieniu ustawy o VAT, a jego sprzedaż jest traktowana jako czynność odpłatnej dostawy towarów na terytorium kraju.
Nie każda jednak dostawa towaru polegająca na przeniesieniu praw do rozporządzania rzeczą jak właściciel, a w tym sprzedaż, powodować będzie powstanie obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług. Dla powstania obowiązku podatkowego z tytułu dostawy towaru potrzebne jest ażeby była (dostawa) dokonana przez podatnika podatku od towarów i usług. Chodzi więc o stwierdzenie, że przy danej dostawie określony podmiot działał w charakterze podatnika podatku VAT.
Na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Natomiast według ust. 2 (art. 15), działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów w wyroku z dnia 29 października 2007 r. sygn. akt I FPS 3/07 (publ. w: ONSAiWSA 2008/1/8, M. Podat. 2007/12/2, Glosa 2008/1/136, POP 2008/2/28, PP 2008/2/42) wskazał, że przepisy art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT powinny być rozumiane w ten sposób, że warunkiem sine qua non uznania, iż dany podmiot działa w charakterze podatnika podatku od towarów i usług, jest ustalenie, że działa on jako producent, handlowiec, usługodawca, pozyskujący zasoby naturalne, rolnik lub jako osoba wykonująca wolny zawód. Ani formalny status danego podmiotu jako podatnika zarejestrowanego, ani okoliczność, że dana czynność została wykonana wielokrotnie lub jednorazowo, lecz z zamiarem częstotliwości, nie mogą przesądzać o opodatkowaniu tej czynności bez każdorazowego ustalenia, że w odniesieniu do konkretnej czynności podmiot ten występował w charakterze podatnika podatku od towarów i usług.
Z powyższego wynika, że kwestia częstotliwości sprzedaży sama w sobie, bądź jednorazowego zbycia z towarzyszeniem zamiaru dokonywania transakcji w przyszłości - nie mogą być okolicznościami przesądzającymi o powstaniu obowiązku podatkowego z tytułu dostawy towaru. Tak więc w odniesieniu do sprzedaży nieruchomości, dostawa może zostać uznana za objętą obowiązkiem podatkowym, jeżeli sprzedający występuje jako profesjonalista w zakresie obrotu nieruchomościami, a więc w sposób zawodowy, zorganizowany. Taka sytuacja wystąpi zwłaszcza wówczas, gdy sprzedawca podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez podmioty prowadzące w tym zakresie działalność gospodarczą.
Tak też stwierdził Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 15 września 2011 r. w połączonych sprawach C-180/10 i C-181/10. Trybunał wskazał m.in., że zwykłe nabycie lub sprzedaż rzeczy nie stanowi wykorzystywania w sposób ciągły majątku rzeczowego w celu uzyskania z tego tytułu dochodu w rozumieniu art. 9 ust. 1 Dyrektywy 112 (a tym samym art. 15 ust. 2 ustawy o VAT), jako że jedynym przychodem z takich transakcji może być ewentualny zysk ze sprzedaży tej rzeczy. O tym, że dokonujący sprzedaży gruntu budowlanego działał w charakterze podatnika prowadzącego działalność gospodarczą, a nie w ramach zarządu majątkiem prywatnym, wykonując prawo własności decyduje stopień jego aktywności w zakresie obrotu nieruchomościami, który wskazuje, że angażuje on środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w ramach prowadzenia działalności gospodarczej.
Konieczne jest zatem zbadanie w każdej sytuacji, czy w odniesieniu do danej czynności podmiot występował w charakterze podatnika, tj. jako osoba angażująca środki podobne do wykorzystywanych przez handlowca, a nie jako osoba wykonująca prawo własności.
W ocenie Sądu Minister Finansów prawidłowo uznał, iż w okolicznościach przedstawionych we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej spełnione zostały przesłanki określone w art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT. Skarżący w 2002 r. wraz z małżonką nabyli nieruchomość dla celów prywatnych. Jednakże w 2010r. zrezygnowali z wykorzystania nieruchomości na cele prywatne i postanowili ją sprzedać. Następnie podejmując działania umożliwiające znalezienie nabywców na nieruchomość w 2011 r. podzielili nieruchomości na 10 działek oraz do wytyczyli drogę wewnętrzną, uzyskali zezwolenie na wycinkę drzew z terenu drogi wewnętrznej i drzewa te usunęli. W 2012 r. uzyskali decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla 9 działek. Natomiast w przyszłości zamierzają uzyskać decyzję o warunkach zabudowy także dla dziesiątej działki. Ponadto planują doprowadzenie do działek około 300 metrów przyłącza kanalizacyjnego oraz około 200 metrów przyłącza wodociągowego, aby umożliwić przyszłym nabywcom doprowadzenie wody i kanalizacji do ich nieruchomości. Wnioskodawca wraz z małżonką zamierza sprzedać 10 działek powstałych z podziału nabytej w 2002 r. nieruchomości korzystając z pomocy agencji pośrednictwa w sprzedaży nieruchomości.
W ocenie Sądu z przedstawionego we wniosku o udzielenie interpretacji stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) wynika , iż Skarżący w 2010r. zmienił pierwotny zamiar wykorzystania nieruchomości na cele prywatne. Z tą chwilą Skarżący podjął działania mające na celu sprzedaż wzmiankowanej nieruchomości. Ten właśnie zamiar jest istotny zdaniem Sądu dla oceny czy Skarżący działał jako podatnik podarku VAT. Nie ma zatem znaczenia dla przedmiotowej oceny to, iż pierwotnym przeznaczeniem nieruchomości był cel prywatny. Zmiana pierwotnego zamiaru wykorzystania nieruchomości po upływie dłuższego okresu jest zresztą zjawiskiem często występującym. Tym samym niezasadna byłaby ocena czynności Skarżącego jako podatnika podatku VAT związanych ze sprzedażą nieruchomości od pierwotnego zamiaru związanego z jej przeznaczeniem. Charakter tych czynności zdaniem Sądu nosi natomiast znamiona aktywnego działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez handlowców. Mianowicie podział nieruchomości, wytyczenie drogi wewnętrznej, wycinka i usunięcie drzew, uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy, doprowadzenie przyłączy wodociągowego i kanalizacyjnego do działek świadczy o podjęciu aktywnych działań w celu osiągnięcia zysku.
Zgodzić się przy tym należy ze stanowiskiem strony skarżącej, iż okoliczność sprzedaży nieruchomości przez profesjonalnego pośrednika niema znaczenia w przedmiotowej sprawie. Zdaniem Sądu bowiem z usług tego rodzaju firm korzystają zarówno podmioty, które działają jako podatnicy podatku VAT jak i osoby podejmujące działania w ramach zarządu majątkiem prywatnym.
Zatem w ocenie Sądu Skarżący podejmując czynności polegające na dostawie ww. działek, ma zamiar rozporządzać swoim majątkiem w celu osiągnięcia zysku. W konsekwencji zaś czynności te wykraczają poza zakres zwykłego wykonywania prawa własności, co kwalifikuje te czynności jako działalność gospodarczą podejmowaną w celach zarobkowych.
Okoliczności wskazane we wniosku o wydanie interpretacji wskazują, zgodnie z twierdzeniem Ministra Finansów, iż Skarżący jest podatnikiem podatku od towarów i usług, prowadzącym działalność gospodarczą polegającą na obrocie nieruchomościami.
W świetle powyższego zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.
W tym stanie rzeczy Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło