III SA/Wa 404/15

25/03/2016 r. Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marcin Piłaszewicz na posiedzeniu niejawnym w dniu 25/03/2016 r. po rozpoznaniu wniosku B. sp. z o.o. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego z urzędu w sprawie ze skargi B. sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] /12/2014 r Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy 2012 i 2013 r p o s t a n a w i a 1. Zwolnić spółkę od wpisu od skargi kasacyjnej w całości; 2. Odmówić spółce przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie B. sp. z o.o., w urzędowym formularzu PPPr z 25/2/2016 r, zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że: - znajduje się w złej sytuacji finansowej; - na rachunku ma 900 zł; - wysokość kapitału zakładowego to [...] zł; - powodem złej sytuacji spółki jest niespłacenie należności przez głównego kontrahenta (2 mln zł). W wykonaniu wezwania (z 2/3/2016 r) referendarza sądowego (m.in. o zestawienie faktur VAT za 3 miesiące prowadzenia działalności gospodarczej, wyciągów z rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące prowadzenia działalności gosp, zestawienie należności i zobowiązań, wysokości dopłat poczynionych przez wspólników, wskazanie wysokości i źródeł finansowania działalności spółki – korespondencji, obsługi prawnej, księgowej etc) wskazała, że: - nie zatrudnia pracowników od ponad dwóch lat; - koszt wynajmu lokalu z adresem siedziby to ok 750 zł rocznie; - spółka nie ponosi kosztów obsługi prawnej i księgowej. Nadto spółka złożyła niezapłacone kopie faktur oraz zadeklarowała, ze dośle sprawozdanie finansowe, wyciągi z rachunków bankowych oraz wskaże wysokość zobowiązań – w terminie do 17 marca 2016 r. Wymagany, ale potencjalnie, wpis od skargi kasacyjnej wynosi 1000 zł. Potencjalnie, bo skarga kasacyjna nie została jeszcze złożona. Spółka "nie do końca" starannie wykonała wezwanie, ale nie ten fakt jest głównym powodem rozstrzygnięcia (pkt 8, pkt 2) W orzecznictwie sądowym zwraca się uwagę na fakt, że gdyby intencją ustawodawcy było zwolnienie podmiotu gospodarczego od opłat sądowych przed sądami administracyjnymi, to wprowadziłby stosowną regulację prawną. Takiej regulacji nie ma. Jest natomiast brak priorytetu zobowiązań prywatnoprawnych względem danin publicznych i dlatego nawet wszczęcie postępowania likwidacyjnego nie uzasadnia automatycznie przyznania prawa pomocy (Postanowienie z 29 stycznia 2015 r., sygn. akt II FZ 2105/14, CBOSA). W orzecznictwie kładzie się nacisk na to, że każdy podmiot prowadzący działalność gospodarczą powinien przewidzieć konieczność ponoszenia kosztów spraw sądowych związanych z prowadzoną działalnością i mieć wygospodarowane na ten cel środki finansowe (Postanowienie z 28 marca 2014 r I OZ 232/14, 17 grudnia .2014 I FZ 459/14, CBOSA). Referendarz sądowy wykazuje zarazem szacunek dla dorobku prawnego nie tylko sądów administracyjnych, ale też sądów w ogóle w zakresie zabezpieczenia przez spółkę środków na poczet kosztów postępowania wskutek podjęcia dodatkowych działań. Spółka prawa handlowego, która twierdzi, że nie dysponuje bieżącymi środkami na koszty sądowe, powinna udowodnić, że nie jest w stanie uzyskać ich od wspólników, zanim o pomoc zwróci się do Skarbu Państwa. Brak podjęcia działań w tym zakresie uniemożliwia uwzględnienie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych (postanowienie z 23 stycznia 2015 r., sygn. akt I ACz 1067/14). Dlatego, zdaniem referendarza sądowego, spółka nie wykazała zaistnienia przesłanki z art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) uzasadniającej zwolnienie spółki w całości od kosztów postępowania. Referendarz sądowy ma jednak na uwadze imperatyw poszanowania prawa do Sądu spółki oraz gotowość jednakże wygospodarowania – i to pomimo nieprowadzenia działalności przez dwa lata - części należności na poczet postępowania, tj kwoty 500,- zł. Dlatego zwalnia stronę od kosztów wpisu od skargi – w całości. W ten sposób strona dysponuje środkami umożliwiającymi jej podjęcie negocjacji z profesjonalnym pełnomocnikiem w celu sporządzenia skutecznej skargi kasacyjnej, być może z wykorzystaniem skargi sporządzonej w niniejszym postepowaniu przez jeden z największych autorytetów prawa podatkowego w Polsce. Z uwagi na dużą cześć wykonanej pracy (sporządzenie skargi przez autorytet prawniczy dla wielu pokoleń "podatkowców") spółka może podjąć działania w celu uzależnienia wynagrodzenia od wyniku sprawy, tudzież w celu odłożenia płatności do czasu rozstrzygniecia sprawy. Być może w ten sposób racje skarżącego, tak godnie reprezentowanego w postępowaniu zostaną, w myśl zasady "effugiunt structos nomen honorque rogos" docenione przez przedstawicieli najwyższej instancji podatkowej w Polsce. Referendarz wskazuje zarazem, że – ewentualne - zwolnienie od kosztów sądowych nie chroni strony przed zwrotem kosztów postępowania drugiej stronie (w tym wypadku organowi), w razie "niepowodzenia" skargi kasacyjnej. Referendarz sądowy, pomimo podjęcia przez niego starań i wystosowania wezwania do spółki nie znalazł – przy obecnym sposobie argumentacji spółki - powodów, które umożliwiłyby bardziej korzystne dla spółki rozstrzygniecie o prawie pomocy, niż wynika to z sentencji. Mając to na uwadze, na podstawie art. 243 § 1 u.p.p.s.a., art. 245 § 2, § 3, art. 246 § 2 pkt 1 i 2 u.p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 u.p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.