III SA/Wa 43/16

WyrokWSA w Warszawie2017-02-13

Skład orzekający: Waldemar Śledzik, Sławomir Kozik, Honorata Łopianowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo odmówił umorzenia zaległości podatkowej w sytuacji, gdy podatnik wykazał trudną sytuację finansową, a zaległość podatkowa wynikała z dochodu, na który podatnik nie miał wpływu i który nie powiększył jego aktywów?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ podatkowy naruszył przepisy postępowania, dokonując dowolnej oceny materiału dowodowego i błędnie oceniając przesłankę ważnego interesu podatnika. Zaległość podatkowa wynikająca z dochodu, na który podatnik nie miał wpływu i który nie powiększył jego aktywów, w połączeniu z trudną sytuacją finansową, może stanowić podstawę do umorzenia zaległości. Organ odwoławczy nie wykazał w sposób wyczerpujący podstaw do odmowy umorzenia.
Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o umorzenie zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 r. wraz z odsetkami, wskazując na trudną sytuację finansową (bezrobocie, pożyczki). Zaległość wynikała z dochodu uzyskanego z tytułu równowartości składek na ubezpieczenie społeczne, które były uiszczone przez byłego pracodawcę w 2014 r. z powodu błędu w przeszłości. Organy podatkowe odmówiły umorzenia, uznając, że sytuacja nie jest wyjątkowa i nie stanowi ważnego interesu podatnika ani interesu publicznego. Strona wniosła skargę do WSA, podnosząc m.in. zarzut przedawnienia i kwestionując sposób oceny jej sytuacji finansowej oraz pochodzenia zaległości.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Waldemar Śledzik, Sędziowie sędzia WSA Sławomir Kozik (sprawozdawca), sędzia WSA Honorata Łopianowska, Protokolant referent stażysta Katarzyna Nartanowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2017 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 r. uchyla zaskarżoną decyzję Przedmiotem skargi jest decyzja nr [...] z [...] listopada 2015 r., Dyrektora Izby Skarbowej w W. (dalej: "DIS"), wydana na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 i art. 220 § 2 w związku z art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015r. poz. 613 z późn.zm., dalej: "O.p.") po rozpatrzeniu odwołania z 16 września 2015 r. wniesionego przez P.K. (dalej: "Strona", "Skarżący"), utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z [...] sierpnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 r. oraz odsetek za zwłokę. Wnioskiem z 25 czerwca 2015 r. Strona wystąpiła o umorzenie zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 r. w kwocie 2.372,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 30,00 zł. W uzasadnieniu wniosku Strona wskazała, że od końca maja 2015 r. jest osobą bezrobotną, nie posiada żadnych oszczędności, natomiast posiada 3 pożyczki do spłaty na łączną kwotę ok. 4.500 zł. We wniosku wyjaśniła, że zaległość wynikała z nierozliczania przez płatnika składek na ubezpieczenie społeczne za lata 2006-2007, i że roszczenie powyższe jest przedawnione. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. decyzją z [...] sierpnia 2015 r. wydaną, na podstawie art. 207, art. 67a § 1 pkt 3 O.p. w związku z § 15 ust. 1 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie właściwości organów podatkowych (Dz.U z 2005 r. Nr 165, poz. 1371 ze zm.), odmówił umorzenia zaległości w podatku dochodowym za 2014 r. w kwocie 2.372,00 zł oraz odsetek za zwłokę w kwocie 29,00 zł, nie znajdując przesłanek wynikających z art. 67a § 1 pkt 3 O.p., uzasadniających zastosowanie wnioskowanej ulgi. Pismem z 16 września 2015 r. Strona wniosła odwołanie od powyższej decyzji, w którym zarzuciła Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w L., że nie odniósł się do kwestii braku obowiązku odprowadzania składek oraz do podniesionej okoliczności przedawnienia. Ponadto w uzasadnieniu odwołania Strona zwróciła uwagę na obowiązek rozpatrywania spornych kwestii na rzecz podatnika. Rozpatrując odwołanie DIS po przytoczeniu treści art. 67a § 1 pkt 3 O.p., wskazał, że ustalając przesłanki ulgi uregulowanej w tym przepisie, ustawodawca użył zwrotów niedookreślonych: ważny interes podatnika oraz interes publiczny, co można uznać za swoistą klauzulę generalną odsyłającą do ocen pozaprawnych. Organ wyjaśnił, że przez ważny interes podatnika należy rozumieć takie względy, które mogłyby powodować zachwianie podstaw jego egzystencji. Pojęcie ważnego interesu podatnika nie jest ograniczone tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie podatku w terminie, pojęcie to funkcjonuje również w szerszym znaczeniu, uwzględniającym normalną sytuację ekonomiczną podatnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wydatków, a w tym względzie również wydatków ponoszonych w związku z podstawowymi kosztami egzystencji podatnika jak również członków najbliższej rodziny. Ważny interes podatnika może być jednak przesłanką do udzielenia wnioskowanej ulgi tylko wówczas gdy w okolicznościach faktycznych i prawnych danej sprawy znajdują się takie, które wyróżniają sytuację Strony w stosunku do innych podatników. Przez interes publiczny z kolei należy rozumieć dyrektywę postępowania, nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego ogółu społeczeństwa, takich jak na przykład sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, korekta błędnych decyzji. DIS dodał, że w orzecznictwie podkreśla się pogląd, że nawet niesporne wystąpienie okoliczności gospodarczo lub społecznie uzasadnionych oraz przypadków zagrożenia bytu podatnika nie obliguje organu podatkowego do zastosowania ulg "podatkowych" (wyrok NSA z dnia 3 lutego 2004 r., sygn. akt SA/Bd 2591/03). DIS zauważył, że instytucja umorzenia zaległości podatkowych jest odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania. Z tego względu stosowana jest w sytuacjach wyjątkowych. Przesłankami do udzielenia ulgi umorzenia zaległości podatkowych są zazwyczaj nagłe zdarzenia losowe, niezależne od woli i sposobu postępowania podatnika obniżające radykalnie jego zdolności płatnicze bądź sytuacja materialna wskazująca na to, że pobranie podatku zagrozi egzystencji podatnika. Organ wskazał następnie, że w niniejszej sprawie przyczyną powstania zaległości jest brak wpłaty z tytułu złożonej 30 kwietnia 2015 r. korekty zeznania PIT-37 za 2014 r. W korekcie zeznania, poza innymi dochodami, wykazano także dochód wynikający z PIT-11 otrzymanego przez Stronę z Sądu Rejonowego w L. Z dokumentów załączonych do wniosku wynika, że dochodem tym jest równowartość składek na ubezpieczenie społeczne zapłaconych przez byłego pracodawcę - Sąd Rejonowy. Ze złożonego wniosku oraz z odwołania od decyzji wynika, że Strona kwestionuje zasadność zapłaty tego podatku. DIS wskazał, że w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, podatnik jest zobowiązany do samodzielnego obliczenia i wykazania w zeznaniu należnego podatku. W przedmiotowym przypadku w zeznaniu za 2014 r. Strona wykazała do zapłaty kwotę 2.372,00 zł. Organ podkreślił, że postępowanie wszczęte wnioskiem w sprawie udzielenia ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego nie jest trybem właściwym do kwestionowania powstania obowiązku podatkowego czy określania daty jego powstania. Postępowanie takie służy ustaleniu czy wystąpiła przynajmniej jedna z przesłanek udzielenia ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, czyli wystąpienia interesu publicznego lub ważnego interesu strony. W związku z tym, zdaniem DIS, organ I instancji prawidłowo postąpił nie odnosząc się do kwestii zasadności wykazania przez Stronę dochodów w zeznaniu podatkowym za 2014 r. DIS wyjaśnił, że w przypadku stwierdzenia, iż zeznanie zawiera błędne dane, Strona może złożyć korektę tego zeznania. Organ wskazał następnie, że ze złożonych przez Stronę dokumentów, w tym kopii pisma z Sądu Rejonowego w L. wynika, że w przeszłości nie zostały pobrane z dochodów Strony należne składki na ubezpieczenie społeczne. Oznacza to że wówczas wypłacane Stronie kwoty netto były wyższe niż gdyby te składki były prawidłowo pobierane. W 2014 r. płatnik (Sąd) zauważył swój błąd i z własnych środków uiścił te składki, których nie pobrał od dochodów Strony w latach poprzednich. Skutkiem tego była konieczność zapłacenia przez Stronę podatku od tych składek. Powyższe okoliczności wskazują, że w latach poprzednich najpierw Strona uzyskiwała dochody wyższe o kwoty niepobranych przez płatnika składek, a obecnie jest zobowiązana do opłacenia podatku dochodowego stanowiącego jedynie część kwoty tych składek. DIS zgodził się ze stanowiskiem organu pierwszej instancji, że taka sytuacja nie jest wyjątkowa, a więc nie może być podstawą do udzielenia ulgi. Odnosząc się do podnoszonej przez Stronę kwestii przedawnienia, DIS wskazał, że przedmiotem postępowania jest zaległość z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 r. W tym przypadku zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku (art. 70 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa). Termin płatności tego zobowiązania upłynął 30 kwietnia 2015 r. (art. 45 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Oznacza to, że przedmiotowe zobowiązanie przedawnić się może najwcześniej z końcem 2020 r. Organ wyjaśnił, że opisując swoją trudną sytuację majątkową Strona wskazała, że ma do spłacenia zobowiązania na łączną kwotę ok. 4500 zł i jednocześnie pozostaje na utrzymaniu swoich rodziców, gdyż nie uzyskuje obecnie dochodów. DIS uznał w związku z powyższym, że obecnie istotnie sytuacja finansowa Strony jest trudna, ale nie w stopniu uniemożliwiającym wywiązanie się z obowiązków podatkowych. Przyznanie ulgi w postaci umorzenia zaległości oznaczałoby definitywne wyzbycie się tych dochodów przez Skarb Państwa. Przedmiotowa ulga, jak wskazał organ, powinna być stosowana wyłącznie w przypadkach, gdy podatnik nie ma możliwości uiszczenia zaległości i stan ten jest trwały, czyli nie ma szans na poprawę sytuacji materialnej podatnika. Zdaniem DIS, w niniejszym przypadku taka sytuacja nie wystąpiła, gdyż Strona nie utraciła definitywnie możliwości podjęcia czynności zarobkowych. Strona podjęła tymczasowo zatrudnienie w formie umowy zlecenia. Ponadto obciążenie innymi zobowiązaniami również nie może być podstawą do udzielenia tak daleko idącej ulgi. Zobowiązania publicznoprawne (w tym podatkowe) powinny mieć pierwszeństwo przed innymi, cywilnoprawnymi, zobowiązaniami. Organ stwierdził ponadto, że z informacji zgromadzonych w toku postępowania wynika, że zobowiązania cywilnoprawne Strony wynoszą ok. 4500 zł, zaległości podatkowe wynoszą natomiast 2.372 zł, a więc stanowią ok. 1/3 łącznych zobowiązań podatnika. Oznacza to, że nawet całkowite umorzenie zaległości nie poprawi znacząco sytuacji finansowej Strony. DIS uznał, że sytuacja finansowa Strony aktualnie istotnie nie jest łatwa ze względu na brak stałych dochodów, ale nie jest to sytuacja trwała i zagrażająca egzystencji Strony. W związku z tym, zdaniem DIS, powyższe okoliczności nie wskazują na wystąpienie w sprawie ważnego interesu podatnika ani interesu publicznego w stopniu uzasadniającym umorzenie zaległości wraz z odsetkami za zwłokę. Dodatkowo DIS wskazał, że przepisy Ordynacji podatkowej, poza umorzeniem, przewidują również ulgę w postaci rozłożenia na raty o przyznanie której, w przypadku trudności ze spłatą jednorazową, można wystąpić z wnioskiem do właściwego naczelnika urzędu skarbowego. Odnosząc się do zarzutu, że nie zastosowano przepisów "o rozpatrywaniu spornych kwestii na rzecz podatnika", organ wskazał, że przepis art. 2a O.p., zacznie obowiązywać od 1 stycznia 2016 r. Ponadto DIS zauważył, że przepis ten zobowiązuje organy podatkowe do rozstrzygania niedających się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego na korzyść podatnika. W przedmiotowej sprawie przedmiotem sporu nie jest treść przepisów prawa, a określenie czy w danej sytuacji wystąpił interes publiczny lub ważny interes strony. Przepis ten nie wprowadza więc obowiązku rozpatrywania każdego wniosku podatnika pozytywnie, a jedynie zobowiązuje organy podatkowe do rozstrzygania na korzyść wątpliwości co do treści przepisów. Z akt sprawy nie wynika aby istniały w niej wątpliwości odnośnie do treści przepisów. W skardze z 3 grudnia 2015 r., zaskarżając decyzję DIS z [...] listopada 2015 r., Skarżący podniósł zarzut przedawnienie roszczenia. Wskazał, że po 7 latach od umów zleceń za pracę w Sądzie Rejonowym w L. wymaga się od Skarżącego zapłaty podatków. Poza tym dyrektor Urzędu Skarbowego poinformował Skarżącego, że jeśli był studentem, to powyższe składki były odprowadzane, gdyż był ubezpieczony w wyższej uczelni. Na potwierdzenie Skarżący przedłożył dokumenty, które to potwierdzały w związku z czym, zdaniem Skarżącego, Urząd Skarbowy w L. drugi raz próbował wyłudzić od niego pieniądze za to samo. Skarżący wskazał, że DIS w zaskarżonej decyzji wyjaśnił, że Strona powinna wystąpić w sprawie w innym trybie, podczas gdy w Urzędzie Skarbowym w L. otrzymał informację, że powinien złożyć wniosek o umorzenie. Nikt w tej instytucji nie informował Skarżącego o innej możliwości. Skarżący wskazał również, że wyjaśnienia DIS dotyczące użycia w przepisach przez ustawodawcę zwrotów niedookreślonych, są dla Skarżącego niezrozumiałe, gdyż organ może te przepisy interpretować jak tylko chce. Skarżący, odnosząc się do przesłanki ważnego interesu podatnika związanego z sytuacją zagrażającą egzystencji podatnika podkreślił, że jest właśnie w takiej sytuacji, gdyż nadal ma opisane wcześniej długi i nie ma z czego spłacać kredytów, przez co się one powiększają. Skarżący dodał, że od 4 listopada pracuje w księgarni, w której dostaje 8,50 zł brutto/1h, czyli netto odrobinę ponad 6 zł na godzinę. W miesiącu ma przepracowanych ok. 140 - 150 h, gdyż cały poprzedni miesiąc spędził na zwolnieniu z nogą w gipsie po wypadku w poprzedniej pracy jako [...]. W obecnej pracy Skarżący będzie otrzymywał wynagrodzenie ok 800- 900 zł. Z tego ok 360 zł wyda na dojazdy do pracy, która mieści się na [...] w W. Przez cały listopad jeździł na gapę szybką koleją miejską, gdyż nie stać go na bilety. Nie mam żadnych oszczędności. Będąc w pracy nie jada przez cały dzień. Ewentualnie wieczorem dostaje w domu rodziców jakiś posiłek. Jeśli do takich warunków pracy, do obecnych długów doda się jeszcze dług na rzecz Urzędu Skarbowego, który jest przedawniony, to zdaniem Skarżącego, są zachwiane podstawy Jego egzystencji. Skarżący zakwestionował, jak można wymagać od niego zapłaty podatku PIT z 2014 r., z pracy za umowy z 2006 r, i 2007 r. Urząd Skarbowy powinien wymagać zapłaty tych składek od jego pracodawcy, który nie dopełnił formalności. W 2014 r. Skarżący nie otrzymał żadnego wynagrodzenia z Sądu Rejonowego w L., gdyż w nim nie pracował. W 2014 r. pracował tylko na stacji benzynowej L. na cały etat, za którą to pracę wszystkie składki były odprowadzane. Zdaniem Skarżącego, Jego sytuacja jest nagłym zdarzeniem losowym. Do końca maja 2015 r. przez ok. 10 lat Skarżący posiadał pracę. Od końca maja szuka pracy. W wakacje pracował jako [...] przez miesiąc, była to tylko praca sezonowa. Później jako [...], w której miał wypadek na skuterze i złamał [...]. Obecnie Skarżący zaczął pracę w księgami z wynagrodzeniem poniżej wszelkiej krytyki. W odpowiedzi na skargę DIS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Rozpoznając sprawę Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 67a § 1 pkt 3 O.p., organ podatkowy, z zastrzeżeniem art. 67b, na wniosek podatnika w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Podkreślenia wymaga, że decyzję w przedmiocie zastosowania jednej z ulg wymienionych w 67a § 1 O.p. organy podatkowe podejmują w ramach tzw. uznania administracyjnego, co oznacza możliwość dokonania przez organ wyboru spośród dopuszczalnych przez ustawę, prawnie równowartościowych rozwiązań. W niniejszej sprawie oznacza to możliwość umorzenia zaległości podatkowej w przypadku spełnienia jednej z przesłanek zawartych w art. 67a § 1 O.p., tj. ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Przyznana jednak organom podatkowym swoboda w rozstrzygnięciu nie oznacza dowolności. Decyzja wydana w warunkach uznania administracyjnego nie może być decyzją dowolną, ale musi wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 marca 2009 r., sygn. akt I FSK 31/08, z 2 lutego 1996 r., sygn. akt II SA 2875/95). Konstrukcja art. 67a § 1 pkt 3 O.p. opiera się na niedookreślonych pojęciach "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego", których wystąpienie uprawnia organ podatkowy do przyznania ulgi podatkowej. Pojęcia te, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 26 sierpnia 2010 r., sygn. akt II FSK 689/09, odnoszą się do hipotezy normy i wskazują sytuację faktyczną, w której można dokonać umorzenia zaległości podatkowych lub odsetek za zwłokę. Organ podatkowy dysponuje więc pewnym zakresem swobody zarówno w odniesieniu do wykładni tych pojęć, jak i oceny sytuacji faktycznej. Tej swobody w zakresie wykładni pojęć nieostrych jakimi są niewątpliwie obie przesłanki umorzenia zaległości podatkowych i oceny sytuacji faktycznej warunkującej zaistnieniem jednej z nich nie można utożsamiać z zastosowaniem przez organ tzw. uznania administracyjnego. Z samym uznaniem, a więc zastosowaniem dyspozycji omawianej normy prawnej będziemy mieli dopiero wówczas, gdy organ podatkowy stwierdzi istnienie jednej z tych przesłanek lub obu łącznie. NSA dodał, że w decyzjach administracyjnych mających za podstawę prawną przepis, w którym w hipotezie normy prawnej występują zwroty nieostre, a w dyspozycji upoważnienie do zastosowania uznania administracyjnego szczególnego znaczenia nabiera uzasadnienie rozstrzygnięcia. Zarówno bowiem ocena zwrotów nieostrych, jak i samo uznanie wynikać muszą z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych. Uzasadnienie decyzji jest w tych sprawach jednym z zasadniczych mierników kontroli legalności sprawowanej przez sądy administracyjne. Zastosowanie ulgi z art. 67a § 1 pkt 3 O.p. jest instytucją o charakterze wyjątkowym, bowiem zasadą jest terminowe płacenie podatków. Jak wskazał DIS w zaskarżonej decyzji, instytucja umorzenia zaległości podatkowej jest odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania. Powinna zatem być stosowana jedynie w ściśle określonych w przepisach prawa sytuacjach. Z orzecznictwa sądów administracyjnych, jak i z doktryny prawa wynika, że interes publiczny utożsamiany jest z taką dyrektywą postępowania, która nakazuje mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej, takich jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, sprawność działania aparatu państwowego itp. Natomiast ważny interes podatnika nie może być utożsamiany jedynie z trudnościami finansowymi strony. O przesłance ważnego interesu dłużnika mówić można w razie znacznego obniżenia zdolności płatniczych dłużnika, spowodowanych zdarzeniem losowym (np. powódź, pożar, kradzież lub inne zdarzenie uznane za wyjątkowe), uniemożliwiające uregulowanie zaległości przez podatnika, przy równoczesnym uwzględnieniu normalnej sytuacji ekonomicznej podatnika, wysokości uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wydatków. Pojęcia jednak, ważnego interesu podatnika nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie zaległości podatkowych, albowiem pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale również normalną sytuację ekonomiczną podatnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wydatków (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2009 r., sygn. akt I FSK 31/08). Z całą pewnością, można jednak przyjąć, że za przyznaniem ulgi na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 O.p., mogą przemawiać takie okoliczności, na powstanie których podatnik nie mógł mieć wpływu i które są niezależne od sposobu jego postępowania. Co do zasady bowiem, podatnik obowiązany jest prowadzić swoje sprawy w taki sposób, aby mógł on regulować ciążące na nim zobowiązania podatkowe. W niniejszej sprawie Strona wystąpiła z wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 r., wraz z odsetkami za zwłokę. Z akt sprawy wynika, że przedmiotowa zaległość podatkowa wynika z uzyskanego przez Stronę dochodu otrzymanego z Sądu Rejonowego w L. z tytułu równowartości składek na ubezpieczenie społeczne zapłaconych przez byłego pracodawcę - Sąd Rejonowy w L. W przeszłości składki te nie zostały pobrane z dochodów Strony, co oznacza że wypłacane wówczas Stronie kwoty netto wynagrodzenia za pracę były wyższe niż gdyby te składki były prawidłowo pobierane. W 2014 r. płatnik, czyli Sąd Rejonowy w L. zauważył swój błąd i z własnych środków uiścił te składki, co zobligowało Stronę do zapłacenia podatku od tych składek. Okoliczność tę, DIS ocenił jako sytuację, która nie jest wyjątkowa, z czym Sąd nie może się zgodzić. Organ w tej kwestii ograniczył się do przytoczonego powyżej opisu tej okoliczności w żaden sposób, nie uzasadniając swojego stanowiska o braku wyjątkowego charakteru tej sytuacji. Jak zostało wskazane powyżej, zasadą jest terminowe płacenie podatków, a podatnik obowiązany jest prowadzić swoje sprawy w taki sposób, aby mógł regulować ciążące na nim zobowiązania podatkowe. Podkreślenia jednak wymaga, że na powstanie w niniejszej sprawie zaległości podatkowej, o której umorzenie wniósł Skarżący, Strona nie miała żadnego wpływu. Uzyskany przez Stronę, w opisany powyżej sposób, dochód został wypłacony w sposób całkowicie niezależny od Strony, co wynikało z błędów popełnionych w przeszłości byłego pracodawcy Skarżącego – Sądu Rejonowego w L. Co istotne, uzyskany w powyższy sposób przez Skarżącego dochód, nie powiększył aktywów Strony, z których Strona mogłaby sfinansować powstałe zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych. Dochód ten został odprowadzony przez płatnika do ZUS-u, tytułem uregulowania zaległych składek na ubezpieczenia społeczne, co skutkowało powstaniem u Skarżącego zobowiązania podatkowego. Skarżący nie miał w związku z tym, żadnych podstaw do tego, aby spodziewać się uzyskania powyższego dochodu, jak również powstania z tego tytułu zobowiązania podatkowego. W opisanej zatem przez DIS sytuacji finansowej Skarżącego, którą organ podatkowy uznał za trudną w związku z brakiem stałych dochodów oraz posiadanymi zobowiązaniami cywilnoprawnymi na kwotę 4,5 tys. zł, powstałe zobowiązanie podatkowe, przy braku wypłacenia Skarżącemu omawianego dochodu, znacznie skomplikowało sytuację finansową, Skarżącego, na co Strona nie miała żadnego wpływu ani możliwości aby tej sytuacji zaradzić. Dlatego też zdaniem Sądu, ocena organów podatkowych, iż uzyskany przez Stronę dochód skutkujący powstaniem zobowiązania podatkowego, nie stanowi wyjątkowej sytuacji, jest błędną oceną organów podatkowych okoliczności, która może mieć istotne znaczenie dla oceny przesłanki ważnego interesu podatnika w niniejszej sprawie. Sąd za całkowicie błędną uznał ocenę sytuacji finansowej Skarżącego, dokonaną przez DIS poprzez stwierdzenie organu, że nawet całkowite umorzenie zaległości podatkowej nie poprawi znacząco jego kondycji finansowej w sytuacji, gdy zaległości podatkowe Skarżącego stanowią 1/3 Jego zobowiązań cywilnoprawnych. Podkreślenia wymaga, że gdyby tak w istocie było Strona nie występowałaby do organu podatkowego z wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowej wraz z odsetkami. Ponadto, w ocenie Sądu, trudno zgodzić się z opinią organu podatkowego, że obniżenie czyjegoś zadłużenia o 1/3 część tego zadłużenia, nie stanowi znaczącej poprawy jego sytuacji finansowej. Z powyższych względów, Sąd uznał, że organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, DIS dokonał w sposób dowolny oceny materiału dowodowego, naruszając art. 191 O.p., dochodząc do wniosku, że w sprawie, okoliczności w jakich Skarżący uzyskał dochód skutkujący powstaniem zobowiązania podatkowego, nie stanowią dla Strony sytuacji wyjątkowej, jak również uznając, że obniżenie o 1/3 zadłużenia Skarżącego nie poprawi Jego sytuacji finansowej. Powyższe mogło mieć wpływ na błędną ocenę przesłanki ważnego interesu podatnika, a w konsekwencji na odmowę wnioskowanego przez Stronę, umorzenia zaległości podatkowej wraz odsetkami. Organ naruszył również art. 210 § 4 O.p., nie wyjaśniając w istocie rzeczy jakie okoliczności i jakie dowody zebrane w sprawie, doprowadziły go do powyższych wniosków. Oznacza to również, że DIS nie podjął wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, jak również nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, naruszając art. 122 oraz 187 § 1 O.p. Powyższe mankamenty zaskarżonej decyzji pozwalają również stwierdzić, że organ uchybił w sposób istotny wyrażonej w art. 121 § 1 O.p., zasadzie prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Rozpatrując ponownie sprawę, organ weźmie pod uwagę przedstawioną powyżej argumentację Sądu, w szczególności ponownie oceni, czy w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka ważnego interesu strony, uwzględniając zarówno niełatwą, jak stwierdził organ, sytuację finansową Strony, jak również wyjątkowość sytuacji, w której Skarżący uzyskał dochód skutkujący zobowiązaniem podatkowym, czego Skarżący nie mógł przewidzieć, na co nie miał wpływu, a wspomniany dochód nie wpłynął na zwiększenie aktywów Strony, co dawałoby możliwość zapłaty zobowiązania podatkowego. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło