III SA/Wa 537/19
WyrokWSA w Warszawie2019-12-11
Skład orzekający: Beata Sobocha, Matylda Arnold - Rogiewicz, Piotr Dębkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, opierając się na niekompletnym materiale dowodowym i pomijając argumentację strony skarżącej?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z powodu istotnych braków w materiale dowodowym oraz braku należytego uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania, w szczególności dotyczące kompletności materiału dowodowego i obowiązku wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2018 r. Skarżący kwestionował wysokość podatku od pawilonów handlowych, twierdząc, że działalność gospodarcza została zakończona, oraz wysokość podatku od garażu, wskazując na jego niską wysokość. SKO utrzymało decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że spór dotyczący umów dzierżawy nie ma wpływu na opodatkowanie, a dane z ewidencji gruntów i budynków są wiążące.Rozstrzygnięcie
1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta [...] W. z dnia [...] czerwca 2018 r.; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz R.M. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Sobocha (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Matylda Arnold - Rogiewicz, asesor WSA Piotr Dębkowski, Protokolant referent Magdalena Frąckiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2018 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta [...]W. z dnia [...] czerwca 2018 r., nr[...]; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz R.M. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Prezydent [...] W. decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. ustalił R. M. (dalej: "Strona" lub "Skarżący") wymiar podatku od nieruchomości na 2018 r. od położonej w W. przy ul. [...] oraz przy ul. [...], stosując odpowiednie stawki podatku.
Skarżący w dniu 20 lipca 2018 r. wniósł odwołanie podnosząc, że działalność gospodarcza w budynkach przy ul. [...] została zakończona w listopadzie 2014 r. Jak podkreślił sprawa rozwiązania umów i roszczeń związanych z wymienionymi wyżej pawilonami handlowymi została przekazana do Sądu Rejonowego [...] W. [...] Wydział Gospodarczy sygn. Akt [...]. Wedle Skarżącego, wysokość podatku powinna być naliczana w wymiarze 50%, ponieważ wysokość kondygnacji w przypadku nieruchomości przy ul. [...], to jedyne 213 cm co wyczerpuje art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1445 z późn. zm., dalej: "u.p.o.l.").
Końcowo stwierdził, że miejsce postojowe, powinno być opodatkowane według stawki przewidzianej dla budynków mieszkalnych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej "SKO") decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. utrzymało w mocy ww. decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wskazało, że spór dotyczący rozwiązania umów i roszczeń związanych z pawilonami handlowymi nr 6 i 7 znajdującymi się w budynku położonym przy ul. [...], nie ma wpływu na przedmiot opodatkowania. Jak wskazano, Skarżący nadal jest właścicielem pawilonów, które pozostają związane z działalnością gospodarczą.
Wedle SKO, w sposób prawidłowy organ podatkowy pierwszej instancji ustalił powierzchnie garażu, jaka w zakresie udziału podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości z punktu widzenia brzmienia art. 4 ust. 2 u.p.o.l. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy podatkowej podstawę opodatkowania dla budynków lub ich części stanowi powierzchni użytkowa. Definicja powierzchni użytkowej została zawarta w art. 1a ust. 1 pkt 5 u.p.o.l. i jest to powierzchnia mierzona po wewnętrznej długości ścian na wszystkich kondygnacjach, z wyjątkiem powierzchni klatek schodowych oraz szybów dźwigowych, przy czym za kondygnację uważa się również garaże podziemne, piwnice, sutereny i poddasza użytkowe. Z kolei art. 4 ust. 2 u.p.o.l. przewiduje, iż powierzchnię pomieszczeń lub ich części oraz część kondygnacji o wysokości w świetle od 1,40 m do 2,20 m zalicza się do powierzchni użytkowej budynku w 50%, a jeżeli wysokość jest mniejsza niż 1,40 m, powierzchnie te pomija się.
Organ odwoławczy odwołując się do art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 z późn. zm.; dalej "P.g.k.") uznał, że podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Dane ujawnione w ewidencji dotyczące gruntu danej nieruchomości, posadowionego na tym gruncie budynku i istniejących w budynku lokali są danymi urzędowymi, które w żaden sposób nie mogą być zignorowane przez organy podatkowe w procesie wymiaru podatku od nieruchomości. Powierzchnia użytkowa budynku lub lokalu, jaka została ujawniona w ewidencji budynków (kartotece lokalu), uwzględnia już jego ewentualną wysokość niższą niż 2,20 m. Dane zawarte w ewidencji mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 800 z późn. zm.; dalej "O.p."), a podważenie tych zapisów bądź też ich zmiana może nastąpić w postępowaniu przeprowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji.
Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlega udział w lokalu garażowym, a nie konkretne miejsce postojowe. Udział taki zasadniczo nie odpowiada (w przeliczeniu na metry kwadratowe) powierzchni konkretnego miejsca postojowego użytkowanego przez stronę w tymże garażu w ramach podziału quoad itsum. Powierzchnia garażu wynikająca z przedmiotowego udziału w ramach przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości jest zawsze większa niż samego miejsca postojowego (obejmuje również np. ciągi komunikacyjne w garażu). Stąd też rzeczony udział w lokalu garażowym musi być zawsze pojmowany w sposób abstrakcyjny. Okoliczność zaś, że podatnicy mają prawo do wyłącznego korzystania z określonego z góry miejsca postojowego (choćby położonego pod skosem, a więc o wysokości poniżej 2.20 m) w ramach wspomnianego podziału do korzystania z garażu jako przedmiotu współwłasności, nie zwalania ich z obowiązku ponoszenia ciężaru podatku od nieruchomości z tytułu samego faktu bycia współwłaścicielami lokalu garażowego, rozumianego w sposób abstrakcyjny.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wnosząc o uchylenie decyzji w całości, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a także dopuszczenie wszystkich dowodów, które mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, argumentował, że opodatkowane pawilony handlowe są przeznaczone do oddania w dzierżawę i w 2017 r. znajdowały się w spisie [...] W. (Zarządu Praskich Terenów Publicznych), który dysponował tymi obiektami wydzierżawiając je kolejnemu najemcy. Podkreślił jednocześnie, że w aktach sprawy zostały złożone dokumenty potwierdzające przekazanie pawilonów handlowych na rzecz [...] W. z datą 31 styczeń 2017 r. Za dodatkowy dowód uznał fakt, że od wygaśnięcia ostatniej umowy dzierżawy-najmu z 2014 r. [...] W. nie dysponuje żadnym dowodem w postaci kolejnej umowy dzierżawy podpisanej z jego strony.
Mając na uwadze kwestię dotyczącą zasadności rozwiązania umowy w 2014 r. wskazał, iż jest przedmiotem sporu przed Sądem Rejonowym [...] W. Podniósł, iż w tej sprawie zostali przesłuchani świadkowie: z-ca byłego i obecnego p. Dyrektora, oraz sam obecny p. Dyrektor Z., którzy potwierdzili fakt przejęcia pawilonów handlowych w styczniu 2017 r. oraz fakt wydzierżawienia w 2017 r. kolejnemu najemcy.
Skarżący zakwestionował również przyjęcie podstawy opodatkowania garażu (miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym podziemnym), gdzie zakwalifikowano miejsce parkingowe do kategorii: Budynki pozostałe (powyżej 2,20m). Zarzucił pominięcie okoliczności, zgodnie z którymi miejsc parkingowych o wysokości niższej niż 2,20 jest osiemnaście, a wysokość kondygnacji nie przekracza 215 cm. Odwołał się w tym miejscu do nieujawnionych dokumentów pokontrolnych odbioru technicznego i wysokości zaznaczonych w tych dokumentach, które są w posiadaniu ADM C. Zarzucił, iż Urząd [...] W. Wydział Geodezji przyjmuje za podstawę do wyliczenia podatku i ewentualnej wyceny wykupu gruntu wynikającej z nowej Ustawy (wieczystej dzierżawy) dokumentację która najwyraźniej jest niepełna lub obarczona wadą prawną.
Skarżący zaznaczył, iż w piśmie skierowanym do S. M. "B." opisał całą sytuację oraz złożył wniosek o sporządzenie nowego dokumentu "Operatu Geodezyjnego parkingu podziemnego wielostanowiskowego poziomu -2", który uwzględni wysokość kondygnacji i umożliwi prawidłowe naliczenia podatku od nieruchomości, oraz wycenę użytkowania wieczystego w myśl nowej Ustawy.
Ponadto zarzucił, iż SKO nie pochyliło się nad przekazanymi dowodami dotyczącymi sprawy pawilonów handlowych, pomimo wniosków kierowanych do S.K.O., prawdopodobnie nie złożyło nawet zapytania w U. M. [...] W. Wydziału podatków na jakich podstawach prawnych czyli aktualnych Umowach Najmu jest oparta decyzja podatkowa.
Według Skarżącego pawilony handlowe o nr 6 i 7 usytuowane na "B. S." od 2015 r. nie mają już nic wspólnego z prowadzeniem w nich działalności gospodarczej przez jego jednoosobową firmę.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm. - dalej jako "p.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkowały koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest decyzja SKO z dnia[...] grudnia 2018 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta [...] W. z dnia [...] czerwca 2018 r., a spór koncentruje się wokół rozstrzygnięcia, czy organ zasadnie ustalił wysokość podatku od nieruchomości na 2018 r.
Organ odwoławczy ustalił, że właścicielem pawilonów handlowych nr 6 i 7 znajdujących się w budynku położonym przy ul. [...] jest nadal Skarżący. Ponadto ustalił, że powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego przy ul. [...] wynosi 53,88 m², a budynku pozostałego (udział w garażu wielopoziomowym) wynosi 24,55 m ², a grunty pozostałe stanowią powierzchnię 16,87 m².
Tymczasem Skarżący wskazał, że działalność gospodarczą w pawilonach przy ul. [...] zakończył w listopadzie 2014 r., kiedy to wypowiedział umowę dzierżawy. Jednocześnie podniósł, że sprawa rozwiązania umów dzierżawy pawilonów zawisła przed Sądem Rejonowym [...]. W. [...] Wydział Gospodarczy, sygn. akt [...]. Ponadto zakwestionował wysokość zobowiązania od budynku pozostałego (stanowiska w garażu wielopoziomowym), wskazał, bowiem, że wysokość garażu wynosi jedynie 213 cm, a zatem winien on być opodatkowany zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych powyżej kryteriów, Sąd nie rozstrzygając powyższego sporu uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych względów niż w niej podniesione. Przystępując bowiem do kontroli zaskarżonej decyzji, Sąd stwierdził zasadniczą przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu skargi spowodowaną istotnymi brakami w materiale dowodowym sprawy oraz brakiem należytego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, co stanowiło o naruszeniu przepisów postępowania, w szczególności art. 122, art. 124, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p.
Zgodnie z art. 133 § 1 zd. 1 p.p.s.a. wyrok wydaje się po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba, że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2, tj. nie przekazał skargi sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania.
Według powyższego unormowania, sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, a więc podstawą orzekania przez sąd jest materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku postępowania toczącego się przed tymi organami. Przez akta sprawy administracyjnej należy rozumieć pełną dokumentację, stanowiącą dowód przeprowadzonych przez organy i strony, czynności materialnych i procesowych, pozwalających na kontrolę prawidłowości ustaleń poczynionych w sprawie przez organy prowadzące postępowanie administracyjne, jak również ocenę zarzutów zawartych w skardze i w rezultacie kontrolę zgodności z prawem podjętego rozstrzygnięcia (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 lutego 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 1058/07, Lex nr 357507). W toku postępowania Sąd bierze także pod uwagę fakty powszechnie znane (art. 106 § 4 p.p.s.a.), jak również może w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. dopuścić niezbędny dowód z dokumentu.
Niewątpliwie zatem orzekanie sądu na podstawie akt sprawy nie oznacza podejmowania rozstrzygnięcia tylko i wyłącznie w oparciu o nadesłane przez organ wraz z odpowiedzią na skargę akta, lecz wszystkie materiały dowodowe zgromadzone w sprawie, zaś aktami sprawy w rozumieniu art. 133 § 1 p.p.s.a. są zarówno akta sądowe, jak i przedstawione przez organ akta administracyjne. Niemniej jednak z uwagi na ograniczony zakres postępowania dowodowego w toku postępowania sądowego, z reguły zasadniczą rolę w procesie kontroli sądowo-administracyjnej zaskarżonego aktu odgrywa materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania administracyjnego. Bezspornie jest to konsekwencją założenia, że podstawę orzeczenia sądu administracyjnego stanowi stan faktyczny oraz prawny istniejący w dacie wydania zaskarżonego aktu, co z kolei ma związek z powiązaniem przez ustawodawcę kontroli sądowej działalności administracji publicznej z kryterium legalności. Właśnie z uwagi na to kryterium sprawowanej przez sąd administracyjny kontroli nad organami, stwierdzenie przez sąd, czy organ w konkretnym przypadku zastosował normy obowiązujące w danym stanie faktycznym oraz czy zastosował je prawidłowo, musi być poprzedzone rozpoznaniem przez sąd konkretnego stanu faktycznego sprawy, wynikającego przede wszystkim z akt administracyjnych.
W tym kontekście jednym z podstawowych obowiązków sądu administracyjnego jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy zebrany w postępowaniu administracyjnym i znajdujący się w przedstawionych sądowi aktach materiał dowodowy był pełny i wystarczający do wydania zaskarżonego aktu. Orzekanie przez sąd administracyjny jest możliwe tylko na podstawie całości akt sprawy (por. wyrok NSA z dnia 23 czerwca 2006 r., sygn. akt II OSK 918/05, dostępny w elektronicznej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl), co jak już wyżej wskazano, związane jest z tym, że sąd administracyjny nie może dokonywać ustaleń faktycznych we własnym zakresie, a tylko bada, czy dokonane przez organy administracji ustalenia odpowiadają prawu.
Co istotne w niniejszej sprawie, wskazane przepisy p.p.s.a. nie nakładają na sąd obowiązku zgromadzenia kompletnych akt postępowania w sprawie, a tylko dokonanie oceny na podstawie akt przesłanych przez organ, a wyjątkowo uzupełnianych dodatkowymi istotnymi dowodami w zakresie wyznaczonym w art. 106 p.p.s.a. I choć orzecznictwo sądowe nie jest jednolite w kwestii obowiązku sądu co do kompletowania akt administracyjnych, bowiem wskazuje się w nim również, że sąd w sytuacji dostrzeżenia brakujących w aktach dokumentów powinien wezwać organ do ich nadesłania, to jednak podkreśla się, że obowiązek ten istnieje w sytuacji, gdy z lektury akt wynika, iż zgromadzony został pełny materiał dowodowy, lecz nie przesłano sądowi kompletnych akt sprawy (por. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2006 r., sygn. akt II OSK 1231/05, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd może zatem wezwać organ do uzupełnienia akt sprawy, jeśli przez niedopatrzenie akta zawierają braki, ale to uzupełnienie dotyczy jedynie tych akt, które organ posiadał, wydając rozstrzygnięcie. Uzupełnienie to nie może natomiast oznaczać kompletowania przez Sąd akt znajdujących się poza organem, gdyż to nie należy do obowiązków Sądu, ale organu, o czym stanowią w niniejszej sprawie przepisy art. 122 i art. 187 § 1 O.p. Tym samym Sąd nie ma obowiązku wzywać organu do uzupełnienia akt sprawy, w przypadku, gdy z przedłożonych wraz ze skargą akt sprawy wynika, że istotne dla rozstrzygnięcia materiały i dowody nie znalazły odzwierciedlenia w aktach zgromadzonych przed wydaniem kontrolowanego przez sąd rozstrzygnięcia.
Taka właśnie sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Zakres brakujących w niniejszej sprawie, a znaczących z punktu widzenia jej rozstrzygnięcia materiałów i dowodów był na tyle szeroki, że uniemożliwiał Sądowi dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji. Nie wystąpiła przy tym sytuacja, w której uzupełnienie akt administracyjnych na wezwanie Sądu, usunęłoby powstałe wątpliwości, bowiem omówione poniżej szczegółowo wady kompletowania tych akt były na tyle poważne, że nie mogły podlegać uzupełnieniu.
Po pierwsze wskazać należy, że wydając zaskarżoną decyzję, SKO oparło ją na materiale dowodowym wykazującym znaczne luki, co w następstwie uniemożliwiło Sądowi kontrolę zastosowania przez ten organ przepisów prawa materialnego.
Wątpliwości Sądu dotyczą w szczególności kwestii własności pawilonów nr 6 i 7 przy ul. [...], ważności umów ich dzierżawy, a w konsekwencji istnienia po stronie Skarżącego obowiązku podatkowego w tym zakresie. Wskazać w tym miejscu należy, że w aktach administracyjnych brak jest jakichkolwiek dowodów potwierdzających, że Skarżący jest dzierżawcą Pawilonów przy ul. [...], czy właścicielem nieruchomości przy ul. [...]. Wprawdzie w aktach SKO znajdują się dwa zaświadczenia z 25 września 2018 r. wydane przez Prezydenta [...] W. dotyczące w/w nieruchomości, jednak z zaświadczeń tych nie wynika kto jest ich właścicielem.
Natomiast z pism Zarządu [...] Terenów Publicznych (z 14.11.2014 r. i z 26.11.2014 r.), załączonych przez Skarżącego do odwołania wynika, że umowa dzierżawy pawilonów może być rozwiązana z dniem 30 listopada 2014 r., bądź automatycznie wygaśnie z dniem 31 grudnia 2014 r. Niezależnie od powyższego, z odwołania i skargi wynika, że przed Sądem Rejonowym [...] W. [...] Wydział Gospodarczy, sygn. Akt [...] toczy się spór w zakresie rozwiązania dzierżawy omawianych pawilonów. W aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dowodów świadczących, jaki jest status spornych pawilonów, czy Skarżący jest ich właścicielem, czy też włada nimi na podstawie umowy dzierżawy, jaka jest ich powierzchnia oraz czego dotyczy toczący się spór przed Sądem Rejonowym i czy ma on znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy podatkowej. Dodatkowo Skarżący dołączył do skargi pismo Zarządu [...] Terenów Publicznych podpisane przez zastępcę Dyrektora z dnia 9 lipca 2019 r., z którego wynika, że umowa dzierżawy spornych pawilonów wygasła z dniem 31 stycznia 2017 r.
Analiza akt administracyjnych sprawy nie daje również odpowiedzi na pytanie, czy kto jest właścicielem nieruchomości przy ul. [...]. Jakkolwiek Sąd podziela stanowisko SKO w zakresie znaczenia wpisów w ewidencji gruntów i budynków dla ustalenia wysokości opodatkowania podatkiem od nieruchomości.
W ocenie Sądu, wyjaśnienie wyżej wskazanych okoliczności jest niezbędne w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Takich zaś dowodów dołączone do skargi akta nie zawierają. Oparcie się natomiast w tym zakresie na złożonych przez Skarżącego informacjach było niewystarczające.
Z uwagi zatem na niekompletność akt sprawy wszelkie oceny wyrażone przez organy na podstawie zgromadzonego dotychczas materiału sprawy należy uznać za przedwczesne. Z tego względu niemożliwe było również rozpoznanie przez Sąd kwestii materialnoprawnych, zarówno na etapie postępowania podatkowego, jak i sądowego, a odnoszących się do nieruchomości, o których mowa w zaskarżonej decyzji.
Materiał zebrany w niniejszej sprawie wykazywał istotne luki dowodowe, przy czym organ drugiej instancji nie podnosił, by w rozpoznawanej sprawie istniały obiektywne przeszkody faktyczne lub prawne, uniemożliwiające mu skompletowanie brakującego materiału.
Ponadto, w ocenie Sądu, zaskarżone w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie było arbitralne, co potwierdzała nie tylko wyrażona wyżej ocena co do wydania przez organy decyzji w niepełnym stanie sprawy, ale również braki uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w której pominięto w całości argumentację Skarżącego w kwestii opodatkowania lokalu przy ul. [...] i garażu przy ul. [...], choć jak wynikało z treści odwołania, Strona poświęciła tej kwestii znaczną część swych wywodów.
Z powyższych względów Sąd uznał, że organ odwoławczy naruszył nie tylko art. 122, art. 187 § 1 i art. 191, ale również art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. w sposób mający istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Stosownie bowiem do treści art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. jednym z elementów decyzji jest uzasadnienie faktyczne i prawne, przy czym uzasadnienie faktyczne zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. W świetle tych unormowań proces rozumowania organu winien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, tak by adresat, a nadto sąd dokonujący kontroli legalności aktu, miał możliwość zapoznania się nie tylko ze stwierdzeniem organu, ale również z analizą, jaką organ przeprowadził. Sądy administracyjne wielokrotnie wskazywały na wagę uzasadnienia zaskarżonego aktu. Jak słusznie podniósł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia z dnia 28 czerwca 2001 r., o sygn. akt III SA 1627/00 (Lex nr 83712), jednym z istotnych warunków wpływających na umocnienie praworządności w administracji jest obowiązek organów administracyjnych należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te organy w toku załatwienia sprawy. Bez zachowania tego elementu decyzji, strony nie mają możliwości obrony słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem zarówno w odwołaniu, jak też w skardze do Sądu. Uzasadnienie decyzji nie może pozostawiać wątpliwości, że wszystkie okoliczności zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Tylko decyzja zawierająca uzasadnienie skomponowane według zasad określonych w art. 210 § 1 O.p. będzie realizowała zasadę zaufania do organów podatkowych, którego istotą jest, by każdy uczestnik postępowania był przekonany, że bierze udział w procesie prowadzonym rzetelnie, a organy prowadzące ten proces są wolne od jakichkolwiek wpływów (wyroki WSA w Łodzi z dnia 26 stycznia 2012 r., sygn. akt I SA/Łd 1252/11 i 1253/11, Lex nr 1107903 i 1109700). Nie jest natomiast rzeczą Sądu poszukiwanie za organ odwoławczy odpowiedzi na postawione przez stronę zarzuty, w sytuacji, gdy zostały one sformułowane w postępowaniu przed tym organem i organ ten zarzuty te przemilczał.
Zauważyć przy tym należy, że obowiązek odniesienia się przez organ odwoławczy do argumentacji Strony postępowania nie dotyczy tylko i wyłącznie argumentacji zaprezentowanej w odwołaniu, ale również na wcześniejszym etapie postępowania, jeśli z pism Strony wynika, że wciąż tę argumentację podtrzymuje.
Podsumowując stwierdzić należało, iż w toku postępowania podatkowego w sprawie nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy, zgodnie z wymogami art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. Stwierdzone naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tylko bowiem prawidłowo ustalony stan faktyczny może być podstawą zastosowania prawa materialnego.
W zaskarżonej decyzji wybiórczo wskazano dowody, które miałyby przemawiać za przyjętymi przez organ ustaleniami faktycznymi, jednak nawet tych dowodów brak jest w aktach sprawy. Pominięto przy tym argumentację Strony, jak również dowody przez nią załączone do odwołania, w związku z czym naruszono również art. 124 i art. 210 § 1 pkt 6 oraz § 4 O.p.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy, zanim przystąpi do subsumcji stanu faktycznego do przepisów prawa materialnego, powinien w pierwszej kolejności dokonać oceny akt administracyjnych, które zostały przesłane do Sądu wraz ze skargą, pod względem ich kompletności, a w sytuacji stwierdzenia braków w materiale dowodowym, podjąć stosowne działania zmierzające do uzupełnienia tego materiału, gromadząc w tym celu wszystkie istotne dowody z punktu rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, aktualne na dzień wydania rozstrzygnięcia.
Przede wszystkim organ przedstawi dowody potwierdzające kto jest właścicielem nieruchomości przy ul. [...] oraz ustali w sposób niebudzący wątpliwości Skarżący w 2018 r. władał pawilonami nr 6 i 7 przy ul. [...]. Ponadto organ winien ustalić co jest przedmiotem postępowania w sprawie o sygn. Akt [...] toczącym się przez Sądem Rejonowym [...] W. i czy rozstrzygnięcie w tej sprawie stanowi zagadnienie wstępne, mające wpływ na rozpatrzenie niniejszej sprawy podatkowej, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 O.p.
W zależności od poczynionych ustaleń organ podejmie stosowne rozstrzygnięcie w sprawie wniesionego odwołania, którego treści Sąd nie przesądza. Powyższe ustalenia muszą być jednak oparte o jasne kryteria, które znajdą następnie odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym stosownie do art. 124 i art. 210 § 1 pkt 6 oraz § 4 O.p.
Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach, Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
-----------------------
11
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło