III SA/Wa 618/13
WyrokWSA w Warszawie2013-09-13
Skład orzekający: Krystyna Kleiber, Ewa Radziszewska-Krupa, Beata Sobocha
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nabycie koncesji na poszukiwanie ropy naftowej i gazu ziemnego oraz prawa użytkowania górniczego, przeniesionych przez inny podmiot, stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nabycie koncesji i prawa użytkowania górniczego, które nie wiązało się z poniesieniem przez spółkę kosztów ich uzyskania, stanowi nieodpłatne świadczenie w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, a tym samym przychód podlegający opodatkowaniu. Sąd podkreślił, że organ interpretacyjny jest związany zakresem problemu prawnego przedstawionego we wniosku przez stronę, a spółka nie pytała o sposób ustalenia wartości przychodu, lecz o potwierdzenie braku obowiązku jego opodatkowania.Stan faktyczny
Spółka W. sp. z o.o. wniosła o interpretację indywidualną dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych, pytając, czy nabycie koncesji na poszukiwanie ropy naftowej i gazu ziemnego oraz prawa użytkowania górniczego, przeniesionych przez inny, powiązany kapitałowo podmiot, stanowi przychód podlegający opodatkowaniu. Minister Finansów uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe, twierdząc, że takie nabycie jest nieodpłatnym świadczeniem. Spółka zaskarżyła interpretację, zarzucając organowi błędną wykładnię przepisów i brak wystarczającego uzasadnienia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Krystyna Kleiber, Sędziowie sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (sprawozdawca) sędzia WSA Beata Sobocha, Protokolant starszy referent Iwona Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2013 r. sprawy ze skargi W. sp. z o.o. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych oddala skargę
I. Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. W. sp. z o.o. z siedzibą w W. , dawniej: S. sp. z o.o. (zwana dalej: "Skarżącą") wniosła 30 lipca 2012r. o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych (dalej zwany: "p.d.p.") - art. 12-14 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2011r. Nr 74, poz. 397 ze zm.; zwana dalej: "u.p.d.p.").
Spółka, opisując stan faktyczny wskazała, że w zakresie swojej działalności ma m.in. górnictwo ropy naftowej i gazu ziemnego, działalność usługową wspomagającą eksploatację ropy naftowej i gazu ziemnego.
Minister Środowiska [...] czerwca 2011r. udzielił S. sp. z o.o. koncesję nr [...] na poszukiwanie złóż ropy naftowej i gazu ziemnego w obszarze "G.". W tej samej dacie Minister Środowiska reprezentujący Skarb Państwa zawarł z ww. Spółką umowę o ustanowienie użytkowania górniczego w celu poszukiwania złóż ropy naftowej i gazu ziemnego na ww. obszarze. Ww. spółka zawarła [...] lipca 2011r. umowę z S. sp. z o.o. o przeniesienie prawa użytkowania górniczego oraz praw i obowiązków wynikających z umowy o ustanowienie użytkowania górniczego dla ww. koncesji. Następnie obie spółki wystąpiły 4 lipca 2011r. do Ministra Środowiska o przeniesienie ww. koncesji na rzecz S. sp. z o.o. z jednoczesnym wyrażeniem zgody na przeniesienie praw i obowiązków wynikający z umowy w sprawie ustanowienia użytkowania górniczego z [...] czerwca 2011r.
S. sp. z o.o., na rzecz, której przeniesiono koncesję wyraziła zgodę na wszystkie wynikające z niej warunki i wykazała, że jest w stanie spełnić wymagania związane z wykonywaniem zamierzonej działalności, zaś Minister Środowiska decyzją z [...] lipca 2011r. wyraził zgodę na przeniesienie prawa użytkowania górniczego na ww. obszarze na rzecz ww. spółki.
Spółki są powiązane kapitałowo. Jedynym wspólnikiem w obydwu spółkach jest ten sam podmiot.
Skarżąca w związku z tym wniosła o potwierdzenie, że nabycie koncesji i przyjęcie przeniesienia prawa użytkowania górniczego oraz praw i obowiązków wynikających z umowy o ustanowienie użytkowania górniczego nie powoduje powstania przychodu do opodatkowania i w związku z tym nie ma obowiązku zwiększania podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych z tego tytułu?
Stanowisko Skarżącej opierało się na założeniu, że przejmując ww. koncesję i przeniesienie prawa użytkowania górniczego oraz wszelkich praw i obowiązków wynikających z umowy użytkowania górniczego nie powstał przychód do opodatkowania p.d.p. Brak jest bowiem przesłanek, aby koncesję traktować jako przychód, zgodnie z u.p.d.p., gdyż jako akt administracyjno - prawny nie może być przedmiotem czynności cywilnoprawnej. Wydaje ją organ koncesyjny i jest dostępna jedynie przedsiębiorcom spełniającym ściśle określone warunki. Minister Środowiska potwierdził, że Skarżąca spełnia te warunki. Istnieje też duże prawdopodobieństwo, że Skarżąca otrzymałaby koncesję, występując bezpośrednio do ww. Ministra.
Koncesja jako akt upoważniający koncesjonariusza do prowadzenia ściśle określonej działalności gospodarczej nie jest sam w sobie źródłem przychodów, daje możliwości generowania przychodów i kosztów, jak każda inna działalność gospodarcza. Nabycie prawa użytkowania górniczego i koncesji przysługujących wcześniej S. sp. z o.o. nie powoduje u Skarżącej powstania przychodu do opodatkowania, gdyż koncesja nie stanowi określonej wartości i nie można powiedzieć o przysporzeniu majątkowym z tytułu nabycia określonych praw. W art. 12-14 u.p.d.p., nie ma wyszczególnionej koncesji jako źródła przychodu. W związku z tym nabycie koncesji i prawa nabycia użytkowania górniczego nie powoduje powstanie przychodu, nie ma więc obowiązku zwiększania podstawy opodatkowania p.d.p. z tego tytułu.
2. Minister Finansów (zwany dalej także "Ministrem") w interpretacji indywidualnej z [...] października 2012r. uznał stanowisko Skarżącej za nieprawidłowe.
W uzasadnieniu, po przedstawieniu stanu sprawy, Minister podniósł, że u.p.d.p. nie zawiera definicji przychodu, precyzując przez przykładowe wyliczenie zawarte w art. 12 ust. 1-3, 3c, 4b u.p.d.p., rodzaje przychodów, a także w art. 12 ust. 4, 4d u.p.d.p. wylicza enumeratywnie jakie wpływy pieniężne podmiotu gospodarczego nie są zaliczane do przychodów. Z istoty p.d.p. wynika, że jest on ciężarem publicznoprawnym od przyrostu majątkowego (dochodu), a zatem przychodu, jako źródłem dochodu – jest tylko wartość, która wchodząc do majątku podatnika może powiększyć jego aktywa.
Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.p., przychodem, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14 u.p.d.p. jest w szczególności wartość otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie rzeczy lub praw, a także wartość innych nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń, z wyjątkiem świadczeń związanych z używaniem środków trwałych otrzymanych przez samorządowe zakłady budżetowe w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych oraz spółki użyteczności publicznej z wyłącznym udziałem jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków od Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków w nieodpłatny zarząd lub używanie.
U.p.d.p. zaliczając nieodpłatne świadczenie do czynników kształtujących podstawę opodatkowania, nie precyzuje, co należy rozumieć pod tym pojęciem. Zgodnie z wykładnią gramatyczną, odpłacać – "oddawać komuś coś w zamian", odpłatny zaś to "taki, za który się płaci, wymagający zapłacenia, zwrot kosztów" (Nowy Słownik Języka Polskiego PWN, Warszawa 2002). Przychody wiążą się z przysporzeniem majątkowym - korzyścią znajdującą, chociażby pośrednio, odzwierciedlenie w majątku podatnika. Odnosi się to też do otrzymanych nieodpłatnie rzeczy, praw lub świadczeń, za które należy uznać wszystkie te zdarzenia prawne oraz gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne (niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu) przysporzenie majątkowe mające konkretny wymiar finansowy. Istotą "nieodpłatnego otrzymania" jest więc brak świadczenia wzajemnego, co w konsekwencji wyraża się w zaistnieniu stanu, w którym po stronie przyjmującego dochodzi do zwiększenia aktywów bądź zmniejszenia pasywów.
Nieodpłatnym świadczeniem jest zatem uzyskana przez podatnika wymierna korzyść majątkowa niezwiązana z poniesieniem wydatków, powstaniem kosztów, z obowiązkiem uiszczenia wynagrodzenia lub inną formą ekwiwalentu.
Ustalenie czy określone świadczenie uzyskane przez podatnika nieodpłatnie stanowi jego przychód, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.p., wymaga oceny charakteru czynności, w szczególności zbadania czy jest to czynność przysparzająca, w przypadku których strona dokonująca przysporzenia otrzymuje w zamian korzyść majątkową. Powstanie przychodu ze świadczeń nieodpłatnych należy rozważyć wtedy, gdy podatnik p.d.p. otrzymuje bez obowiązku świadczenia wzajemnego rzeczy lub prawa, bądź inne świadczenia lub też możliwość korzystania z rzeczy lub praw (w szczególności ze środków pieniężnych). W świetle art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.p., aby można było określone świadczenie zaliczyć do świadczeń nieodpłatnych, stanowiących źródło przychodu podlegającego opodatkowaniu, musi dojść do stosunku prawnego, w wyniku którego jeden podmiot dokonuje określonego świadczenia, drugi natomiast to świadczenie otrzymuje nieodpłatnie, zwiększając w ten sposób swoje przychody podatkowe. Warunkiem natomiast uznania nieodpłatnego świadczenia za przychód - co wynika z brzmienia art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.p. - jest jego otrzymanie przez podatnika (świadczeniobiorcę) od świadczeniodawcy, który musi wyrazić pozytywną wolę świadczenia przez zobowiązanie się do jego spełnienia. Nie wystarczy zawarcie umowy o nieodpłatne świadczenie, konieczne jest jej wykonanie. Pojęcie "świadczenia" należy rozpatrywać z punktu widzenia zobowiązaniowego - na tle art. 353 § 1 k.c., zgodnie z którym zobowiązanie polega na tym, że wierzyciel może żądać od dłużnika świadczenia, a dłużnik powinien świadczenie spełnić. Świadczenie może polegać na działaniu albo na zaniechaniu (art. 353 § 2 k.c.).
Zdaniem Ministra zarówno koncesja, jak i prawo użytkowania górniczego stanowią przysporzenie w majątku Skarżącej, bez obowiązku realizacji świadczenia wzajemnego. Nie zmienia tego ani okoliczność, że Skarżąca w zakresie działalności wpisała górnictwo ropy naftowej i gazu ziemnego, ani prawdopodobieństwo, że Skarżąca otrzymałaby koncesję, występując bezpośrednio do Ministra Środowiska. Przedsiębiorca, który zamierza podjąć działalność objętą sferą reglamentacji działalności gospodarczej jest obowiązany uzyskać koncesję na jej prowadzenie (art. 14 ust. 5 ustawy z dnia 4 lutego 1994r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. z 2005r. Nr 228, poz. 1947 ze zm., dalej zwana: "u.P.g.g."). Posiadanie wpisu np. w ewidencji działalności gospodarczej, KRS w zakresie górnictwa ropy naftowej i gazu ziemnego jest niewystarczające do prowadzenia tej działalności. Koncesja to akt administracyjny, który nadaje określonemu podmiotowi uprawnienie do wykonywania określonej działalności, w zakresie i na warunkach określonych w koncesji i w odrębnych przepisach prawnych. Koncesjonariusz musi spełniać warunki podmiotowe i przedmiotowe, które są określone w ustawach regulujących określony rodzaj koncesjonowanej działalności gospodarczej. Przesłanki odmowy udzielenia koncesji, cofnięcia oraz jej zmiany i ograniczenia zakresu zostały poddane uznaniu administracyjnemu organu koncesyjnego. W ustawie z 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2010r Nr 220. poz. 1447, ze zm.) oraz innych aktach prawnych regulujących działalność koncesjonowaną określona została procedura wydania koncesji.
Minister wskazał, że Spółka nie podjęła kroków w celu bezpośredniego uzyskania koncesji - nie poniosła więc kosztów związanych z uzyskaniem koncesji oraz praw z tytułu użytkowania górniczego. Koncesja i ww. prawo zostały na nią przeniesione, co usankcjonowano w decyzji. Skarżąca, uzyskała zatem szczególne zezwolenie na prowadzenie prac poszukiwawczych ropy naftowej i gazu na określonym terenie - korzyść majątkową wyrażającą się w braku wydatkowania środków na koncesję i ww. prawo (konkretną korzyść majątkową, wymierną ekonomicznie, polegającą na uzyskaniu uprawnień do prowadzenia prac poszukiwawczych i wydobywczych, stanowiących przedmiot jej działalności gospodarczej). Korzyść uzyskała bezpłatnie, gdyż z umowy nie wynika, że przewidziano wynagrodzenie za zgodę na przeniesienie koncesji i ww. prawa na Skarżącą. Spełnione zostały więc przesłanki do uznania przeniesienia koncesji i prawa użytkowania górniczego na Skarżącą, za nieodpłatne świadczenie w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.p. Stanowisko to ma potwierdzenie w wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 18 sierpnia 2011r. sygn. akt I SA/Go 453/11.
Minister dodatkowo stwierdził, że wartość nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń i wartość nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie otrzymanych rzeczy i praw stanowiących przychody podatkowe ustala się na podstawie art. 12 ust. 5- 6a u.p.d.p. oraz odwołał się do treści art. 12 ust. 6 pkt 1-4 u.p.d.p.
3. Minister Finansów, w odpowiedzi z 20 grudnia 2012r. na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, skierowane przez Skarżącą 12 listopada 2012r. stwierdził brak podstaw do zmiany indywidualnej interpretacji.
4. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie ww. interpretacji Ministra Finansów w całości oraz zwrot kosztów postępowania sądowego, że względu na naruszenie: 1) art. 12 ust. 2, 5 i 6 u.p.d.p. przez ich niewłaściwą wykładnię, polegającą na przyjęciu, że nieodpłatne uzyskanie koncesji na poszukiwanie złóż ropy naftowej i gazu ziemnego udzielone na podstawie ówcześnie obowiązującej u.P.g.g. stanowi nieodpłatnie świadczenie w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.p., a tym stanowiło źródło przychodu Skarżącej, 2) art. 121 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej zwana: "O.p.") w związku z art. 14h i art. 14c § 2 O.p. przez brak dostatecznego wyjaśnienia powodów uznania uzyskania koncesji poszukiwawczej za źródło przychodu, a także wysokości tego przychodu lub sposobu jego ustalenia i brak rozróżnienia rodzajów koncesji, co wiąże się z niewłaściwą oceną ich charakteru jako możliwego źródła przychodów, a także uniemożliwiło Skarżącej odniesienia się do argumentów organu podatkowego, 3) art. 14c § 2 O.p. przez brak wskazania prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym - wskazania wysokości przychodu rzekomo uzyskanego wraz ze wskazaniem przepisów, które taką wysokość przychodu by uzasadniały.
Skarżąca w uzasadnieniu podniosła, że Minister ustalając zgodnie z art. 12 ust. 6 u.p.d.p. wartość nieodpłatnych swiadczeń nie podjął się analizy, jakie ceny rynkowe miałyby znajdować zastosowanie do konkretnego stanu faktycznego objętego analizą, biorąc pod uwagę, że koncesja jako akt administracyjny nie może być przedmiotem obrotu cywilnoprawnego. Przytoczył jedynie normy, ale nie dokonał jakiejkolwiek ich subsumpcji do konkretnego stanu faktycznego. Jeżeli nie ma możliwości ustalenia wartości rynkowej prawa w momencie pierwotnego nabycia, nie powinien powstawać z tego tytułu przychód podlegający opodatkowaniu.
Skarżąca, odnosząc się do "przeniesienia" koncesji poszukiwawczej zarzuciła, że Minister nie pokusił się o wskazanie kryteriów wyceny "świadczenia" i owych korzyści finansowych, które powstały po jej stronie. Prowadzenie działalności poszukiwawczej wiąże się wyłącznie z ponoszeniem kosztów, więc nie jest możliwe osiągnięcie zysku. Źródłem przychodu nie może być uzyskanie koncesji poszukiwawczej, gdyż art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 u.p.d.p., za przychód uznaje tylko te wartości, które charakteryzują się definitywnym przyrostem majątku podatnika. Skarżąca nie podzieliła też stanowiska Ministra, że każde uzyskanie koncesji poszukiwawczej powinno stanowić źródło przychodu i jako takie znajdować odzwierciedlenie w opodatkowaniu podmiotu prawnego, który ją uzyskał. Wskazała, że zaskarżona interpretacja nie wskazuje na czym miałoby polegać uszczuplenie majątku poprzedniego koncesjonariusza, kosztem którego "wzbogaciła" się Skarżąca przez uzyskanie rzekomo nieodpłatnego świadczenia.
5. Minister Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej interpretacji indywidualnej.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. Skargę należało oddalić, jako niezasadną.
2. Sąd podkreśla, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. W świetle art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: "P.p.s.a."), kontroli sądów administracyjnych podlegają także pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach.
3. Zdaniem Sądu zaskarżona interpretacja indywidualna, ocenia z punktu widzenia legalności, odpowiada prawu, a zarzuty podniesione w skardze nie mogły zostać uznane za zasadne.
4. Sąd, ustosunkowując się w pierwszej kolejności do zarzutów o charakterze procesowym, a w szczególności zarzutu naruszenia art. 14c O.p. przez brak wskazania przez Ministra Finansów prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym w zakresie wskazania wysokości rzekomo uzyskanego przez Skarżącą przychodu stwierdza, że nie jest on zasadny.
4.1. Sąd zauważa bowiem, że osoba składająca wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, stosownie do art. 14b § 3 O.p. obowiązana jest do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Specyfika postępowania w sprawie wydania pisemnej interpretacji polega więc na tym, iż organ podatkowy rozpatruje sprawę tylko i wyłącznie w ramach stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę oraz wyrażonej przez niego oceny prawnej (stanowiska wnioskodawcy). Opisany we wniosku stan faktyczny może prezentować zarówno zdarzenia już zaszłe, jak też odnosić się np. do działań planowanych przez wnioskodawcę, które wystąpią w przyszłości.
W myśl bowiem art. 14b § 3 O.p., składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Rola organu ogranicza się do prawidłowego zidentyfikowania stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) opisanego przez wnioskodawcę, dokonania wyboru przepisów prawnych znajdujących zastosowanie w sprawie, przeprowadzenia ich wykładni i zajęcia jednoznacznego stanowiska. Treść wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej wyznacza zatem przedmiotowy zakres postępowania interpretacyjnego, gdyż wnioskowy charakter postępowania o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej oraz przepisy art. 14b-14h i art. 14j O.p. prowadzą do konkluzji, że organ wydający interpretację jest niejako "związany" merytorycznie zakresem problemu prawnego, jaki strona przedłoży we wniosku.
Minister Finansów, jako organ uprawniony do wydania interpretacji indywidualnych, mając powyższe na względzie, nie przeprowadza w tego rodzaju sprawach postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku do tych tylko okoliczności powinien wyrazić stanowisko, które musi być jednak ustosunkowaniem się do poglądu (stanowiska) prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę - art. 14b § 3 i art. 14c § 1 O.p. (wyrok WSA w Warszawie z 9 lutego 2005r. sygn. akt III SA/Wa 3151/08, Lex nr 485050).
4.2. Należy też wskazać, że w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego sądy administracyjne, które kontrolują prawidłowość indywidualnych interpretacji prawa podatkowego nie mogą wykroczyć poza granice danej sprawy, które wyznaczają: (a) stan faktyczny przedstawiony we wniosku o indywidualną interpretację prawa podatkowego, (b) stan prawny (przepisy prawa) wskazany przez wnioskodawcę oraz (c) zagadnienie prawne, które ma być przedmiotem interpretacji, a które wskazuje pytanie wnioskodawcy (por. wyrok NSA z 16 września 2011 r. sygn. akt II FSK 497/10, LEX nr 960450). NSA w wyroku z 1 marca 2012r. sygn. akt II FSK 1456/10 wskazał natomiast, że nowe, w stosunku do przedstawionych we wniosku o wydanie interpretacji lub w pismach uzupełniających ten wniosek, okoliczności stanu faktycznego, wpływające istotnie na jego treść i obraz, a przedstawione dopiero w skardze do sądu administracyjnego, albo jeszcze później - w skardze kasacyjnej do administracyjnego sądu odwoławczego, wykraczają poza zakres sprawy administracyjnej w przedmiocie udzielenia interpretacji indywidualnej, a zatem nie mogą zostać w niej uwzględnione.
4.3. Sąd wskazuje, że z wniosku Skarżącej spółki o interpretację indywidualną wynika, że uczyniła ona przedmiotem interpretacji indywidualnej wyłącznie zagadnienie prawidłowości swojego stanowiska w zakresie braku opodatkowania p.d.p. czynności prawnej polegającej na nabyciu od innego podmiotu, który ją uzyskał, powiązanego ze Skarżącą kapitałowo, koncesji na poszukiwanie złóż ropy naftowej i gazu oraz przyjęciu od tegoż podmiotu prawa użytkowania górniczego oraz praw i obowiązków wynikających z umowy o ustanowienie użytkowania górniczego.
W związku z tym w ramach wyłącznie wyżej opisanego zagadnienia mógł zająć wiążące stanowisko Minister Finansów.
Należy też wskazać, że Skarżąca we wniosku o interpretację indywidualną nie pytała o wysokość ewentualnego przychodu oraz sposób jego wyliczenia, zaś w stanie faktycznym nie odwoływała się do okoliczności faktycznych wiążących się z tym zagadnieniem. Wniosła jedynie o potwierdzenie prawidłowości swojego stanowiska, że nabycie ww. koncesji i przyjęcie przeniesienia ww. prawa nie rodzi przychodu, więc nie ma obowiązku zwiększania podstawy opodatkowania p.d.p. z tego tytułu i w związku z tym przedstawiła stan sprawy.
Sąd podnosi ponadto, że podnoszony przez Skarżącą zarzut, iż nie jest możliwe określenie wartości rynkowej prawa w momencie pierwotnego nabycia (dotyczący przeniesienia praw do koncesji i użytkowania górniczego), jest w sprawie bez znaczenia, ponieważ przedmiotem wniosku, a w konsekwencji udzielonej interpretacji, nie było ustalenie sposobu obliczenia wartości rynkowej ww. umowy w celu jej opodatkowania.
4.4. Sąd nie dopatrzył się zatem wadliwości, która powodowałaby konieczność wyeliminowania zaskarżonej interpretacji indywidualnej z obrotu prawnego, tylko z tego powodu, że w uzasadnieniu tejże interpretacji Minister Finansów w jednym zdaniu podniósł, że "wartość nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń i wartość nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie otrzymanych rzeczy i praw stanowiących przychody podatkowe ustala się na podstawie art. 12 ust. 5- 6a u.p.d.p. oraz odwołał się do treści art. 12 ust. 6 pkt 1-4 u.p.d.p. Organ ten nie dokonywał ani wykładni tego przepisu, ani szerzej nie wypowiadał się w tym zakresie.
Zamieszczenie zatem powyższej wzmianki w uzasadnieniu zaskarżonej interpretacji indywidualnej pozostaje zatem bez jakiegokolwiek wpływu na wynik sprawy, której przedmiotem – autonomicznie zakreślonym przez Skarżącą - było potwierdzenie prawidłowości stanowiska Skarżącej, że nabycie ww. koncesji i przyjęcie przeniesienia ww. prawa nie rodzi przychodu, więc nie ma obowiązku zwiększania podstawy opodatkowania p.d.p. z tego tytułu.
5. W ocenie Sądu również podniesione na etapie skargi okoliczności faktyczne, dotyczące: rodzaju koncesji, jej zmiany z koncesji poszukiwawczej na koncesję na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż węglowodorów i że w związku z tym na Skarżącą nałożono dodatkowo inne warunki; potrzebę uzyskania koncesji wydobywczej, na podstawie której zawarte zostaną umowy o ustanowienie użytkowania wieczystego i rozpocznie się etap wydobywczy; ponoszenie przez Skarżącą ryzyka gospodarczego i jedynie hipotetyczna możliwość uzyskania przychodów z planowanej inwestycji, w dalszej perspektywie czasowej, bądź z uwagi na nieopłacalność eksploatacji w ogóle Spółka ich nie osiągnie - nie mogą stanowić podstawy do uznania, że zaskarżona interpretacja indywidualna narusza treść art. 14c § 2 O.p., czy też jest sprzeczna z przepisem art. 121 § 1 O.p. w związku z art. 14h O.p.
Powyższe okoliczności faktyczne nie zostały zamieszczone przez Skarżącą we wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej, wiec nie były znane Ministrowi Finansów, który udzielał interpretacji indywidualnej odnosząc się do faktów podanych przez Skarżącą.
Z poglądów prezentowanych w dotychczasowym orzecznictwie sądowym (m.in. w ww. wyrokach), które Sąd rozpoznający niniejszą skargę w pełni podziela, wynika ponadto, że zmiana stanu faktycznego, który był zawarty we wniosku o interpretację indywidualną dopiero w skardze, nie może wpłynąć na uznanie, że zaskarżona interpretacja indywidualna jest wadliwa.
6. Sąd, mając powyższe rozważania na względzie, jest zdania, że Minister Finansów prawidłowo zastosował treść art. 14c § 2 O.p. w ramach nakreślonego przez Spółkę we wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej zagadnienia interpretacyjnego oraz jej stanowiska, nie uchybiając przy tym przepisom prawa procesowego, a w szczególności art. 121 § 1 O.p. w związku z art. 14h O.p.
7. Zdaniem Sądu, Minister Finansów w zaskarżonej interpretacji indywidualnej zasadnie przyjął – po analizie przedstawionego przez Skarżącą we wniosku o interpretację indywidualną stanu faktycznego sprawy i nakreślonego przez nią zagadnienia interpretacyjnego oraz wyrażonego stanowiska - że nieprawidłowe jest stanowisko Skarżącej.
W przypadku przeniesienia na Skarżącą praw do ww. koncesji oraz przeniesienia na nią prawa użytkowania górniczego, gdy Skarżąca nie podjęła kroków w celu samodzielnego uzyskania koncesji i nie poniosła w związku z tym kosztów uzyskania tejże koncesji – przyjęcie przez Ministra w zaskarżonej interpretacji indywidualnej, że Skarżąca uzyskała konkretną, wymierną ekonomicznie korzyść wyrażającą się w braku wydatkowania środków na koncesję i na prawo użytkowania wieczystego oraz że uzyskanie tej korzyści było bezpłatne – należy uznać za prawidłowe.
Prawidłowe było również wskazanie przez Ministra Finansów w zaskarżonej interpretacji indywidualnej, że w takim przypadku zostały spełnione przesłanki do uznania, że przeniesienie na Spółkę koncesji oraz prawa użytkowania górniczego stanowi nieodpłatne świadczenie w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.p.
7.1. Zdaniem Sądu zgodzić się należy ze Skarżącą, że Minister Finansów przez stwierdzenie, że wymierna korzyść Skarżącej polega na uzyskaniu uprawnień do prowadzenia prac poszukiwawczych i wydobywczych, stanowiących przedmiot prowadzonej przez spółkę działalności gospodarczej – w sposób nieuprawniony posłużył się poglądem wyrażonym w wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 18 sierpnia 2011r. sygn. akt I SA/Go 453/11.
Tym niemniej Sąd ocenia, że wadliwość ta nie miała istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż po pierwsze Minister Finansów trafnie zauważył, że w stanie faktycznym sprawy wystąpiły przesłanki do uznania, że ma zastosowanie przepis art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.p., a po drugie przedmiotem interpretacji nie było ustalenie konkretnej wysokości przysporzenia majątkowego po stronie Skarżącej, lecz wskazanie czy możliwe jest opodatkowanie przeniesienia na Skarżącą praw do ww. koncesji oraz przeniesienia na nią prawa użytkowania górniczego.
7.2. Sąd stwierdza ponadto, że Minister Finansów w treści uzasadnienia zaskarżonej interpretacji indywidualnej w sposób należyty – zgodny z art. 121 § 1 w związku z art. 14h O.p. oraz art. 14c § 1 i 2 O.p. - wyjaśnił na czym polega nieodpłatne świadczenie w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.p. Trafne było wskazanie, że u.p.d.p. zaliczając "nieodpłatne świadczenie" do czynników kształtujących podstawę opodatkowania, nie precyzuje, jak konkretnie należy je rozumieć. Prawidłowe było też odwołanie się do wykładni gramatycznej ww. pojęcia.
Znaczenie pojęcia "nieodpłatne świadczenie" określa ponadto bogate orzecznictwo sądowe. Jako przykład należy powołać wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 października 1999r. sygn. akt I SA/Gd 1290/98, w którym stwierdzono, że "przez nieodpłatne świadczenie należy rozumieć te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności osób prawnych, których skutkiem jest nieodpłatne (tj. niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu) przysporzenie majątku tej osoby, mające konkretny wymiar finansowy" (Legalis).
Trafne było więc wskazanie przez Ministra Finansów, że istotą "nieodpłatnego otrzymania" jest brak świadczenia wzajemnego, co w konsekwencji wyraża się w zaistnieniu stanu, w którym po stronie przyjmującego dochodzi do zwiększenia aktywów bądź zmniejszenia pasywów.
Minister Finansów prawidłowo w związku z tym wywiódł, że powstanie przychodu ze świadczeń nieodpłatnych, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.p. należy zatem rozważyć zawsze wtedy, gdy podatnik .p.d.p. otrzymuje bez obowiązku świadczenia wzajemnego rzeczy lub prawa, bądź inne świadczenia lub też możliwość korzystania z rzeczy i praw (w szczególności z środków pieniężnych). Warunkiem uznania nieodpłatnego świadczenia za przychód - co wynika z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.p. - jest jego otrzymanie przez podatnika, zaś aby mówić o otrzymaniu świadczeniodawca musi wyrazić pozytywną wolę tego świadczenia przez zobowiązanie się do jego spełnienia; nie wystarczy samo zawarcie umowy o nieodpłatne świadczenie, lecz konieczne jest jej wykonanie.
O uzyskaniu korzyści majątkowej przez dany podmiot można mówić również wówczas, gdy w wyniku nieodpłatnego świadczenia, nie musi wydatkować swoich środków w celu nabycia prawa czy rzeczy, bowiem nie następuje ubytek w jego majątku na skutek wydatków poniesionych na ten cel.
7.3. W ocenie Sądu powyższe rozważania wskazują, że na uwzględnienie nie zasługiwały zarzuty skargi o naruszeniu art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.p. oraz art. 121 § 1 w związku z art. 14h O.p. oraz art. 14c § 1 i 2 O.p.
W stanie faktycznym sprawy, wyrażonym we wniosku o interpretację indywidualną, organ udzielający zaskarżonej interpretacji zasadnie przyjął, że zarówno przeniesienie na Skarżącą koncesji oraz prawa użytkowania górniczego stanowią przysporzenie w majątku Skarżącej, bez obowiązku realizacji świadczenia wzajemnego. Spełniona została więc przesłanka do uznania ww. czynności za nieodpłatne świadczenie, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.p. Zdaniem Sądu organ wydający zaskarżoną interpretację w sposób należyty uzasadnił swoje stanowisko, po odwołaniu się do właściwych norm prawnych oraz po dokonaniu ich wykładni – w zakresie przedstawionego do interpretacji zagadnienia prawnego - potwierdzenie prawidłowości stanowiska Skarżącej, że nabycie ww. koncesji i przyjęcie przeniesienia ww. prawa nie rodzi przychodu, więc nie ma obowiązku zwiększania podstawy opodatkowania p.d.p. z tego tytułu.
8. Sąd, mając na względzie powyższe, nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi. Z tych też przyczyn oraz na podstawie art. 151 P.p.s.a Sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło