III SA/Wa 71/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za I, II, i III kwartał 2014 r. postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie - We wniosku złożonym na urzędowym formularzu skarżącą – R. Sp. z o.o. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącej wskazał, że sytuacja finansowa spółki nie pozwala jej na uiszczenie wpisu od skargi w wysokości 14.409 zł. Skarżąca w ramach prowadzonej działalności gospodarczej realizowała zobowiązania pieniężne z trzech kont bankowych prowadzonych w walutach EURO, GBP praz PLN. Na dzień 31 października 2015 r. spółka nie posiadała żadnych środków na tych rachunkach. Brak środków związany jest z okolicznością zajęcia rachunków przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego. Z oświadczeń zawartych w formularzu wynika jedynie, że wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi [...] zł. Do wniosku załączono wyciągi z rachunków bankowych za okres od stycznia do października 2015 r. Z uwagi na fakt, że oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, na podstawie art. 255 w zw. z art. 252 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej – "P.p.s.a."), skarżąca została wezwana do: wyjaśnienia, czy w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą, nadesłania zeznań podatkowych spółki, bilansu oraz rachunku zysków i strat za 2014 r. i ewentualnie za 2015 r., udokumentowania wysokości przychodów (dochodów i kosztów) prowadzonej przez spółkę działalności w 2015 r., poprzez nadesłanie bilansu oraz rachunku zysków i strat za I półrocze 2015 r. oraz kopii z podatkowej księgi przychodów i rozchodów za ostatnie trzy miesiące, nadesłania deklaracji VAT-7 za ostanie 3 miesiące, nadesłania wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych spółki za ostatnie trzy miesiące, nawet jeśli brak na nich środków finansowych, wskazania źródeł finansowania ustanowionych w sprawie pełnomocników, wyjaśnienia, czy zarząd /wspólnicy spółki mogą partycypować w kosztach postępowania (w drodze np. dopłat do spółki), poprzez uiszczenie całości lub części (w jakiej wysokości) wpisu sądowego. Wezwanie doręczono pełnomocnikowi spółki w dniu 15 lutego 2016 r. Pismem z 22 lutego pełnomocnik wniósł przedłużenie terminu do złożenia żądanych dokumentów do dnia 3 marca 2016 r. Do dnia dzisiejszego spółka nie odpowiedziała na wezwanie referendarza sądowego, nie złożyła stosownych wyjaśnień, ani nie nadesłała żadnego z żądanych dokumentów. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Podstawą prawną rozpoznania złożonego przez skarżącą wniosku są przepisy art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Zgodnie z ich brzmieniem, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a więc w zakresie częściowym, w przypadku osób prawnych może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jak wskazuje się w piśmiennictwie, osoba prawna zobowiązana jest wykazać, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Wyd. 2, Warszawa 2006, s. 504). Ciężar dowodu wystąpienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie, która ubiega się o jego przyznanie (postanowienie NSA z 13 września 2011 r., II FZ 439/11). W rozpoznawanej sprawie, mimo wezwania, i oczekiwania na odpowiedź na wezwanie ponad 3 tygodnie dłużej niż wnioskował o to pełnomocnik spółki, skarżącą nie złożyła stosownych wyjaśnień, ani nie nadesłała żadnego z żądanych dokumentów. Przed wszystkim skarżąca nie wyjaśniła i nie udokumentowała podstawowej kwestii, a mianowicie tego, czy w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą. Referendarz sądowy, poza lakonicznymi oświadczeniami zawartymi w formularzu, nie ma żadnej wiedzy na temat aktualnej sytuacji finansowej spółki. Okoliczności te, mimo wezwania, nie zostały w żaden sposób udokumentowane. W ocenie referendarza sądowego, brak podstawowych informacji chociażby o aktualnych przychodach, majątku i działalności spółki uniemożliwia ocenę spełnienia przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy tj. ocenę tego, czy spółka jest w stanie partycypować w kosztach wszczętego postępowania sądowoadministracyjnego, a jeśli tak, to w jakim zakresie. Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego ocenia taką sytuację jednoznacznie. Jeżeli strona w jakikolwiek sposób uchyla się od złożenia wyjaśnień, oświadczeń lub dokumentów służących ocenie jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, to musi się liczyć z tym, że sąd nie będzie miał podstaw do przyjęcia jej wniosku za uzasadniony (por. np. postanowienie NSA z 23 kwietnia 2009 r., I FZ 71/09, z 23 lipca 2009 r., II FZ 260/09 z 28 lipca 2009 r., I OZ 744/09). Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.