III SA/Wa 71/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 11 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za I, II, i III kwartał 2014 r. postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie - We wniosku złożonym na urzędowym formularzu skarżąca – R. Sp. z o.o. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącej wskazał, że sytuacja finansowa spółki nie pozwala jej na uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 7.205 zł. Skarżąca w ramach prowadzonej działalności gospodarczej realizowała zobowiązania pieniężne z trzech kont bankowych prowadzonych w walutach EURO, GBP praz PLN. Na dzień 31 października 2015 r. spółka nie posiadała żadnych środków na tych rachunkach. Brak środków związany jest z okolicznością zajęcia rachunków przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego. Z oświadczeń zawartych w formularzu wynika jedynie, że wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi [...] zł. Do wniosku załączono wyciągi z rachunków bankowych za okres od stycznia do października 2015 r. Z uwagi na fakt, że oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, na podstawie art. 255 w zw. z art. 252 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej – "P.p.s.a."), skarżąca została wezwana do: nadesłania wyciągów i wykazów z wszystkich posiadanych rachunków bankowych krajowych oraz zagranicznych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, a w przypadku ich nieposiadania dokumentów o zamknięciu tych rachunków, odpisu bilansu oraz rachunku zysków i strat za ostatnie dwa lata, wskazanie posiadanych przez Spółkę udziałów w innych podmiotach, wskazanie posiadanych nieruchomości i tytułu prawnego do nich, w tym nieruchomości obciążonych hipoteką, ewentualnie wskazanie zmian w przysługujących spółce prawach majątkowych w ostatnich trzech latach, zestawienie aktualnych należności i zobowiązań spółki wobec osób trzecich, nadesłania deklaracji VAT za ostatnie 6 miesięcy, zeznań podatkowych za 2015 i 2016r. Wezwanie doręczono pełnomocnikowi spółki w dniu 18 sierpnia 2017 r. Pismem z 25 sierpnia 2017r. pełnomocnik wniósł o przedłużenie terminu do złożenia żądanych dokumentów. Zarządzeniem z dnia 5 września 2017r. starszy referendarz sądowy przedłużył termin sądowy do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń do 12 września 2017r. Pismem z 27 września 2017r. pełnomocnik skarżącej nadesłał wyciągi z rachunku bankowego za okres od 1 października do 31 października 2015r. oraz oświadczenie, że spółka nie prowadzi działalności gospodarczej od 17 lutego 2015r. wszystkie rachunki bankowe zostały zablokowane przez zajęcia dokonane przez organy skarbowe. Spółka nie składała deklaracji PIT za 2015 i 2016r. Ponadto spółka nie ma żadnych obrotów handlowych, nie posiada majątku, ani wierzytelności i nie dysponuje żadnymi środkami finansowymi. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Podstawą prawną rozpoznania złożonego przez skarżącą wniosku są przepisy art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Zgodnie z ich brzmieniem, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a więc w zakresie częściowym, w przypadku osób prawnych może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jak wskazuje się w piśmiennictwie, osoba prawna zobowiązana jest wykazać, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Wyd. 2, Warszawa 2006, s. 504). Ciężar dowodu wystąpienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie, która ubiega się o jego przyznanie (postanowienie NSA z 13 września 2011 r., II FZ 439/11). W rozpoznawanej sprawie, mimo wezwania, skarżąca nie nadesłała żadnego z żądanych dokumentów. Przede wszystkim skarżąca nie udokumentowała podstawowej kwestii, a mianowicie tego, czy w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą. Referendarz sądowy, poza lakonicznymi oświadczeniami, nie ma żadnej wiedzy na temat aktualnej sytuacji finansowej spółki. Okoliczności te, mimo wezwania, nie zostały w żaden sposób udokumentowane. W ocenie referendarza sądowego, brak podstawowych informacji chociażby o aktualnych przychodach, majątku i działalności spółki uniemożliwia ocenę spełnienia przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy tj. ocenę tego, czy spółka jest w stanie partycypować w kosztach wszczętego postępowania sądowoadministracyjnego, a jeśli tak, to w jakim zakresie. Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego ocenia taką sytuację jednoznacznie. Jeżeli strona w jakikolwiek sposób uchyla się od złożenia wyjaśnień, oświadczeń lub dokumentów służących ocenie jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, to musi się liczyć z tym, że sąd nie będzie miał podstaw do przyjęcia jej wniosku za uzasadniony (por. np. postanowienie NSA z 23 kwietnia 2009 r., I FZ 71/09, z 23 lipca 2009 r., II FZ 260/09 z 28 lipca 2009 r., I OZ 744/09). Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.