III SA/Wa 724/15
WyrokWSA w Warszawie2017-05-24
Skład orzekający: Jarosław Trelka, Sławomir Kozik, Katarzyna Owsiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kwoty wypłacone autorsko uprawnionym przez organizację zbiorowego zarządzania, które organizacja uznaje za bonifikatę kosztów inkasa, mogą zmniejszać podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe nie wykazały w sposób wystarczający, że kwoty wypłacone autorsko uprawnionym nie stanowią bonifikaty. W szczególności, organy nadmiernie skupiły się na sposobie księgowania tych kwot i ich źródle finansowania, zamiast na ustaleniu woli stron stosunku prawnego. Brak prawidłowego przeprowadzenia postępowania dowodowego, w tym odmowa przesłuchania świadków, naruszyła przepisy Ordynacji podatkowej. W związku z tym, zaskarżona decyzja została uchylona.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej określającą Stowarzyszeniu A. zobowiązanie w podatku od towarów i usług. Stowarzyszenie kwestionowało sposób kwalifikacji przez organy podatkowe wypłat na rzecz autorsko uprawnionych, które Stowarzyszenie uważało za bonifikatę kosztów inkasa, a organy za odrębne świadczenie pieniężne. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię pojęcia bonifikaty oraz nieprawidłowe prowadzenie postępowania dowodowego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. i zasądził od Dyrektora Izby Administracyjnej Skarbowej w W. na rzecz Stowarzyszenia A. kwotę 65.164 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Trelka, Sędziowie sędzia WSA Sławomir Kozik, sędzia WSA Katarzyna Owsiak (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Grażyna Wojda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2017 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia A. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2010 r. do marca 2011 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz Stowarzyszenia A. z siedzibą w W. kwotę 65. 164 zł (słownie: sześćdziesiąt pięć tysięcy sto sześćdziesiąt cztery złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
1. Postępowanie przed organami podatkowymi.
1.1. Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w W. (dalej: DIS) z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. (dalej: DUKS) z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia 2010 r. do marca 2011 r.
1.2. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. DUKS określił Stowarzyszeniu A. (dalej: Skarżący/Stowarzyszenie/Strona) zobowiązanie w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia 2010 r. do kwietnia 2010 r. oraz od czerwca 2010 r. do marca 2011 r., a także kwotę do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za maj 2010 r.
1.3. Od ww. decyzji Strona wniosła odwołanie zarzucając decyzji DUKS naruszenie przepisów prawa materialnego art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2016 r., poz. 710 ze zm., dalej) ustawa o VAT), art. 29 ust. 4 w zw. z art. 30 ust. 1 ustawy o VAT, art. 104 ust. 1 i art. 106 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 666 ze zm., dalej: p.a.p.p.) w zw. z § 1 ust. 3, § 10 ust. 1 pkt 3 i ust. 2, § 34 ust. 1 pkt 8 statutu Stowarzyszenia oraz w zw. z § 1 pkt 2 Regulaminu repartycji wynagrodzeń autorskich Strony.
Stowarzyszenie zarzuciło również naruszenie przepisów postępowania podatkowego mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r. poz. 201 ze zm., dalej: O.p.) w zw. z art. 3531 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. kodeks cywilny (Dz.U. z 2017 r., poz. 459, dalej: Kodeks cywilny), art. 199a § 1, § 2 i § 3 O.p. w zw. z art. 189 Kodeksu postępowania cywilnego w zw. z art. 201 § 1 pkt 2 O.p., art. 191 O.p., art. 229 w zw. z art. 187 § 1, art. 122 O.p., art. 125 § 1, art. 121 § 1 O.p., art. 210 § 4 O.p.
W treści uzasadnienie Skarżący szczegółowo uzasadnił podniesione zarzuty.
1.4. Decyzją z [...] stycznia 2015 r. DIS utrzymał w mocy decyzję DUKS.
W uzasadnieniu decyzji DIS wskazał, że zbiorowy zarząd prawami autorskimi polega na pobieraniu od użytkowników wynagrodzenia z tytułu korzystania z utworów i wypłacaniu go twórcom. Strona pełni rolę pośrednika między twórcami, a użytkownikami. Na podstawie umów zawieranych z użytkownikami (licencjami) Strona otrzymuje wynagrodzenie, które z kolei na podstawie stosunków prawnych wiążących je z twórcami jest obowiązane przenieść na twórców, będąc jednocześnie uprawnionym do potrącenia inkasa. Inkasa stanowią zarobek Strony jako wynagrodzenie za odpłatne pośrednictwo w wypłacie tantiem autorskich i są to odrębne kwoty od składek członkowskich, które mają płacić członkowie stowarzyszenia. Zatem należy uznać, iż Stowarzyszenie wykonuje czynności, które mieszczą się w pojęciu "pośrednictwo". Jeżeli Strona pobiera wynagrodzenie, które nie jest finansowane ze składek członkowskich, to nie można uznać, że jest to usługa zwolniona od podatku od towarów i usług. Jest to działalność gospodarcza w rozumieniu ustawy o VAT, a wykonane czynności pośrednictwa między podmiotami uprawnionymi z tytułu praw autorskich, a użytkownikami nie podlegają zwolnieniu od opodatkowania tym podatkiem.
W związku z powyższym oraz mając na uwadze art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 8 ust. 1, art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT, zdaniem DIS Strona jest podatnikiem podatku od towarów i usług, ponieważ świadczy na rzecz autorsko uprawnionych odpłatne usługi zarządzania prawami autorskimi.
W ocenie DIS usługi na rzecz twórców Strona świadczy samodzielnie, we własnym imieniu, ale na rzecz autorsko uprawnionych, w sposób częstotliwy i profesjonalny. Usługi zbiorowego zarządzania świadczone są na rzecz konkretnych podmiotów (osób fizycznych i prawnych), którym przysługują określone prawa. Strona, chociaż jest stowarzyszeniem - organizacją w założeniu, wg statutu, działającą non-profit, prowadzi działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT i z tego powodu w świetle art. 15 ust. 1 ustawy o VAT jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
Ponadto DIS wskazał, iż zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy o VAT, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem ust. 2 - 21, art. 14 ust. 6, art. 20 i art. 21 ust. 1. Przepis art. 19 ust. 4 tego artykułu stanowi, że jeżeli dostawa towaru lub wykonanie usługi powinny być potwierdzone fakturą, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż w 7 dniu, licząc od dnia wydania towaru lub wykonania usługi. Stosownie zaś do art. 19 ust. 11 ustawy o VAT, jeżeli przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi otrzymano część należności, w szczególności: przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania tej części.
DIS zwrócił też uwagę, iż swoje wynagrodzenie w postaci, tzw. kosztów inkasa Strona księguje na koncie 710 - przychody działalności inkasowo - administracyjnej. Konto to podzielone jest na konta analityczne wg pól eksploatacji i wg terytorialności, tzn. czy tantiemy należały się twórcom polskim, czy zagranicznym.
DIS wskazał, iż wykładnia przepisów ustawy o papp, decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, ustawy o VAT, oraz opisanych na str. 15-30 skarżonej decyzji zasad działania Strony, prowadzi do wniosku, że Strona świadczy na rzecz twórców, na podstawie łączącego Stronę i twórców stosunku powiernictwa, oraz z mocy prawa na podstawie art. 20, 70 i 105 p.a.p.p., usługi ochrony i zarządzania prawami autorskimi, za co pobiera od autorsko uprawnionych stosowne wynagrodzenie. Wynagrodzeniem Strony jest kwota potrącana przez nią z wynagrodzeń wpłacanych przez użytkowników praw, a więc w efekcie pomniejszająca wynagrodzenie twórców. Potrącenie to nie zależy od członkostwa w Stowarzyszeniu, ponieważ jest także pobierane od twórców, którzy nie są członkami Strony.
Twórcy płacą Stronie za świadczone na ich rzecz usługi, a dokonywanie tego poprzez potrącenie tzw. kosztów inkasa (zwrot kosztów zbiorowego zarządu) z wynagrodzenia należnego twórcom to sposób zapłaty, nie mający wpływu na sam odpłatny charakter usługi. Z punktu widzenia podatku od towarów i usług zwrot kosztów traktowany jest jak wynagrodzenie, ponieważ nie ma znaczenia, czy wynagrodzenie pokrywa jedynie koszty, czy też uwzględnia zysk.
Zdaniem DIS ochrona i zarządzanie prawami autorskimi świadczone na rzecz autorsko uprawnionych na podstawie stosunku powiernictwa są usługami w świetle przepisu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT. Natomiast ochrona i zarządzanie prawami autorskimi na podstawie art. 20, 70 i art. 105 p.a.p.p. jest świadczeniem usług wynikającym z mocy prawa.
Zasadnie więc, zdaniem DIS, organ kontroli skarbowej (na podstawie przekazanych przez Stronę zapisów na kontach zespołu 2), dokonał miesięcznych zestawień kwot pobranego wynagrodzenia (kosztów inkasa), z uwzględnieniem przepisu art. 19 ust. 4 ustawy o VAT, tj. z uwzględnieniem tzw. "przesunięcia" momentu powstania obowiązku podatkowego.
Odnosząc się do kwestii bonifikaty, DIS wskazał, iż w trakcie postępowania ustalono, że księgowane w Stowarzyszeniu w trakcie roku obrotowego przychody i koszty na koniec roku przeksięgowywane są na konto 860 "wynik finansowy" i na koncie tym ustalane jest saldo, czyli wynik finansowy netto jednostki za dany rok. Wynik ten stanowi saldo początkowe konta 860 na rok następny. Saldo to (wynik finansowy za rok poprzedni) podlega przeniesieniu na konto 820 "rozliczenie wyniku finansowego" po stronie Ma - najczęściej pod datą zatwierdzenia sprawozdania finansowego. Po stronie Wn tego konta księgowane jest przeznaczenie wyniku finansowego z roku poprzedniego na ustalone cele. W piśmie z dnia 17 listopada 2013 r. Strona wyjaśniła, że: "bonifikata" kosztów inkasa księgowana jest po stronie Wn konta 820 "rozliczenie wyniku finansowego" i po stronie Ma kont 215,251 "rozrachunki z tytułu wypłat honorariów-twórcy krajowi i zagraniczni", a wypłata należnych "bonifikat" księgowana jest po stronie Wn kont 215,251 "rozrachunki z tytułu wypłat honorariów-twórcy krajowi i zagraniczni" i po stronie Ma kont 100 "Kasa" lub 131 "Rachunek bankowy", "bonifikata" kosztów inkasa nie była księgowana na koncie 710 "koszty inkasa", "bonifikaty" kosztów inkasa rozliczane są przez indywidualne konta autorsko-uprawnionych, gdzie po stronie Ma księguje się wpływy z tytułu wynagrodzeń (tantiemy), a po stronie Wn obciążenia, w tym także z tytułu potrąconych kosztów inkasa, udzielane autorsko-uprawnionym "bonifikaty" są księgowane po stronie Ma indywidualnych kont autorsko-uprawnionych (storno czarne), więc "w istocie dochodzi do obniżenia kosztów inkasa".
Pismem z dnia 20 listopada 2013 r. wystąpiono do Strony o przedstawienie kserokopii protokołu z zebrania Zarządu, dotyczącego omówienia wyników finansowych za 2009 r. wraz z załącznikami, w tym dokumentu pod nazwą "Informacja o wynikach finansowych działalności S. w 2009 r."
W odpowiedzi, w dniu 29 listopada 2013 r., do Urzędu Kontroli Skarbowej w W. wpłynęło pismo, którego załącznikiem jest Protokół nr [...][...] z dnia [...] kwietnia 2010 r., w którym w odniesieniu do wyniku finansowego za 2009 r. zapisano jedynie: "Finalne omówienie przez Zarząd sprawozdania finansowego [...] za 2009 r. oraz wniosków z audytu i Komisji Rewizyjnej zaplanowano na czerwiec br. Z uwagi na tak odległy termin przyjęcia sprawozdania finansowego za rok 2009, postanowiono wystąpić do Zarządu z wnioskiem o podjęcie uchwały w sprawie realizacji wniosków dotyczących zagospodarowania kwot uzyskanych z odsetek, m.in. bonifikaty potrąceń kosztów inkasa oraz bonifikaty potrąceń na Fundusz Społeczny".
Zatem, jak prawidłowo stwierdził w wydanej decyzji DUKS, skoro kwoty kosztów inkasa zaksięgowane na koncie 710 i kontach zespołu 2 stanowią podstawę opodatkowania podatkiem VAT, to i na tych kontach powinny być zaksięgowane również zmniejszenia kosztów inkasa o "bonifikatę". Zdaniem DIS brak takich księgowań dodatkowo świadczy o nieudzieleniu przez Stronę "bonifikaty" jako elementu obniżającego podstawę opodatkowania podatkiem VAT, a przedmiotowe "bonifikaty" stanowią dodatkowe wynagrodzenie dla autorsko uprawnionych pochodzące z odsetek od lokat bankowych. Skoro bezspornym jest, że kwota kosztów inkasa zaksięgowana na tych kontach stanowi podstawę opodatkowania podatkiem VAT, stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT, to wyjaśnienia złożone w toku przeprowadzonego postępowania kontrolnego, że nie prowadzi się do tego żadnych księgowań zmniejszających konto 710 - koszty inkasa, są nielogiczne.
Zdaniem DIS organ kontroli skarbowej nie naruszył art. 29 ust. 4 w zw. z art. 30 ust. 1 ustawy o VAT poprzez błędną wykładnię pojęcia "bonifikata" jako odrębnego świadczenia pieniężnego.
Pismem z dnia 10 grudnia 2013 r. wezwano Stronę do przedstawienia dokumentu, w którym zawarte są omówienia wpływów i wydatków Strony z tytułu działalności inkasowo-administracyjnej w 2009 r., osiągniętego wyniku finansowego, oraz postanowienia dotyczące przeznaczenia konkretnych kwot na konkretne cele, w tym przede wszystkim o przeznaczeniu konkretnej kwoty na "bonifikaty".
Odpowiadając na wezwanie Strona przy piśmie z dnia 20 grudnia 2013 r. przesłała kontrolującym Sprawozdanie Finansowe S. za 2009 r., wraz z Rozliczeniem Działalności i Protokołem z zebrania Zarządu S. w dniu 23 czerwca 2010 r. oraz Uchwałą [...] z dnia [...] czerwca 2010 r.
Z przedstawionych dokumentów wynika, że wynik finansowy netto Strony w 2009 r. był dodatni i wynosił 49.054.844,56 zł, oraz że ukształtowany został w przeważającej mierze przez odsetki bankowe od lokat na rachunkach bankowych. Uzyskane w 2009 r. odsetki stanowiły kwotę 48.180.501 zł. Ponadto przychody z działalności inkasowo - administracyjnej (kwota 58.758.019,74 zł), w których największą kwotę stanowią pobrane od autorsko - uprawnionych koszty inkasa (kwota 55.895.764,03 zł), czyli wynagrodzenia pobrane przez Stronę za świadczone na ich rzecz usługi, nie pokrywają kosztów administracyjnych (kwota 60.748.420 zł), które stanowią wydatki na pozyskanie inkasa i jego redystrybucję pomiędzy autorsko-uprawnionych krajowych i zagranicznych. W 2009 r. zarówno wynik na działalności administracyjno - inkasowej, jak i wynik na działalności DPT zakończyły się niedoborem, a realnym przychodem były uzyskane odsetki bankowe od lokat.
Uchwałą [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. postanowiono z uzyskanego w 2009 r. wyniku finansowego, a konkretnie z uzyskanych w 2009 r. odsetek: 4.806.835,16 zł przeznaczyć na pokrycie niedoboru na działalności inkasowo - administracyjnej, 591.652,28 zł przeznaczyć na Fundusz A., 30.000.000,00 zł przeznaczyć na bonifikatę kosztów inkasa za rok 2004 wybranych działów repartycji (faktycznie w 2010 r. zrealizowano bonifikatę w wysokości 22.610.797,50 zł.), 3.030.366,56 zł przeznaczyć na zwrot potrąceń na FS za rok 2009 żyjącym członkom zwyczajnym i nadzwyczajnym (faktycznie zrealizowano zwrot w wysokości 2.671.216,06 zł), 1.500.000,00 zł przeznaczyć na nagrody dla pracowników, 16.000.000,00 zł przeznaczyć na ponowną bonifikatę.
Zatem w ocenie DIS Strona wykonała konkretne usługi dla konkretnych autorsko - uprawnionych, za co pobrała konkretne wynagrodzenie, które jako przychód zaksięgowała na koncie przychodowym jakim jest konto 710.
Na posiedzeniu Zarządu w dniu 23 czerwca 2010 r. Strona nie obniżyła ceny świadczonej w 2009 r. usługi, nie udzieliła rabatu - miałoby to m.in. odzwierciedlenie w zapisach konta 710. Stowarzyszenie dokonało podziału uzyskanego w 2009 r. z całej swojej działalności wyniku finansowego, na który składały się przede wszystkim uzyskane w 2009 r. odsetki z lokat pieniężnych. Przeznaczyło je m.in. na Fundusz A., na pokrycie niedoborów oraz na wypłacenie części uzyskanych odsetek autorsko - uprawnionym, ponieważ to im należne tantiemy były lokowane w banku i to z ich tantiem uzyskano dochody w postaci odsetek.
W związku z powyższym wypłacone autorsko uprawnionym w 2010 r. bonifikaty, uzyskane z lokowanych w 2009 r. środków finansowych na rachunkach bankowych stanowią zdaniem DIS odrębne świadczenia pieniężne na ich rzecz nie mające nic wspólnego z udzieleniem przez Stronę bonifikat wartości usługi, rabatów czy opustów, w związku z czym nie mogą one zmniejszać podstawy opodatkowania. W konsekwencji czego Strona nie ma prawa do obniżenia podstawy opodatkowania VAT o kwotę udzielonych bonifikat.
DIS wskazał również, że organ pierwszej instancji prawidłowo rozliczył podatek VAT należny od świadczenia usług krótkotrwałego zakwaterowania w D. i wyżywienia przedstawiony w tabeli na str. [...] decyzji DUKS, z uwzględnieniem właściwej stawki podatku VAT, tj. 8%.
Końcowo organ odwoławczy odniósł się do wniosku dowodowego Strony zawartego w odwołaniu od decyzji DUKS o przesłuchanie stron w tym w szczególności o przesłuchanie Stowarzyszenia na okoliczność ustalenia charakteru świadczenia na rzecz autorsko uprawnionych, które w ocenie Strony uznać należy za bonifikatę. DIS wskazał, że przeprowadzenie wnioskowanego dowodu pozostałoby bez wpływu na zasadność rozstrzygnięcia, gdyż ani organ kontroli skarbowej, ani organ odwoławczy nie zakwestionował ważności oświadczeń woli w zakresie udzielenia bonifikaty, a jedynie dokonał ich oceny pod względem skutków prawno-podatkowych. Jednocześnie DIS poinformował, że postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] odmówił uwzględnienia wniosku dowodowego.
2. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji.
2.1. Skarżąca nie zgodziła się z wydaną decyzją i złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W skardze Skarżąca ww. decyzji zarzuciła naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, w szczególności:
- art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 8 ust. 1, w związku z art. 29 ust. 1 ustawy o VAT, poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów do ustalonego stanu faktycznego i przyjęcie przez organ, iż podstawą opodatkowania jest przychód określony na koncie nr 710 Strony, a nie obrót na kontach obrotowych - zespołu 2 z poszczególnymi autorsko uprawnionymi oraz, że ustalenie wysokości obrotu może być dokonywane na koncie, z którego nie wynikają informacje dotyczące przedmiotu konkretnej usługi, wynagrodzenia za konkretną usługę ani konkretnego odbiorcy usługi i z którego w rzeczywistości organ w zaskarżonej decyzji nie ustalał faktycznie obrotu stwierdzając, że rzekomo jest to "pracochłonne i czasochłonne", co spowodowało przyjęcie przez organ, że obrót Strony wykazywany jest na koncie przychodowym zbiorczym nr 710, a nie na kontach poszczególnych autorsko uprawnionych (kontach zespołu 2), z których organ w rzeczywistości wybiórczo ustalał wysokość obrotu bez uwzględnienia wszystkich zapisów na kontach zespołu 2, tj. bez uwzględnienia zapisów rejestrowanych na tych kontach dotyczących bonifikaty.
Miało to wpływ na nieuwzględnienie udzielonej przez Stronę bonifikaty w obrocie Strony z uwagi na brak księgowania bonifikaty przez konto przychodowe nr 710, co skutkowało określeniem zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2010 r. i I kwartał 2011 r. oraz ustaleniem, iż bonifikata nie dotyczy zmniejszenia wynagrodzenia za świadczenie usług przez Stronę na rzecz autorsko uprawnionych.
- art. 29 ust. 4 w związku z art. 30 ust. 1 ustawy o VAT, poprzez błędną wykładnię pojęcia "bonifikata", czego skutkiem była mylna ocena charakteru dokonanej przez Stronę w 2010 r. obniżki pobranych zaliczkowo kosztów inkasa za 2009 r., co w konsekwencji skutkowało błędnym uznaniem przez DUKS iż: udzielona przez Stronę bonifikata stanowi odrębne świadczenie pieniężne Strony na rzecz autorsko uprawnionych; udzielona przez Stronę bonifikata nie może zmniejszyć i nie zmniejsza podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług - obrotu Strony w 2010 r. i 2011 r., co wpłynęło na bezpodstawną odmowę Stronie prawa do obniżenia podstawy opodatkowania VAT o kwotę właściwie udokumentowanej i prawnie dopuszczalnej bonifikaty, która stanowiła obniżkę kosztów inkasa za 2009 r., tj. obniżkę opłaty pobieranej przez Stronę od autorsko uprawnionych z tytułu wykonywania zbiorowego zarządu prawami autorskimi, która to opłata na podstawie przepisów ustawy o VAT traktowana jest jak cena za usługę. Skutkowało to wadliwym ustaleniem przez organ podstawy opodatkowania za poszczególne miesiące 2010 r. i 2011 r.;
- art. 104 ust. 1 i art. 106 ustawy o papp w związku z § 1, w związku z § 10 ust. 1 pkt 3 i ust. 2, w związku z § 34 ust. 1 pkt 8 statutu oraz w związku z § 1 pkt 2 Regulaminu repartycji wynagrodzeń autorskich Strony, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że Strona prowadzi działalność gospodarczą i działa jako instytucja dochodowa, generująca zyski ze swojej działalności do rozdysponowania ich członkom i innym podmiotom (niezrzeszonych twórców oraz wydawców) na koniec roku, oraz przyjęcie przez organ, iż nie ma podstawy prawnej do udzielenia bonifikaty przez Stronę, co spowodowało uznanie bonifikaty za odrębne świadczenie pieniężne i miało wpływ na określenie przez organ innej podstawy opodatkowania za poszczególne miesiące 2010 r. i I kwartał 2011 r.;
- art. 5 ust. 1 w związku z art. 8 ust. 2 ustawy o VAT poprzez błędne uznanie, że Strona świadczy nieodpłatnie usługi stołówkowe na rzecz pracowników zatrudnionych w D., które nie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, w związku z czym wartość tych usług podlega zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT opodatkowaniu tym podatkiem
2. przepisów postępowania podatkowego mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności:
a) art. 227 § 2 i art. 222 O.p., poprzez nieustosunkowanie się przez DIS w decyzji do zarzutów z odwołania, w szczególności dotyczących braku rozpatrzenia przez organ zarzutu pominięcia faktu działania przez Stronę jako podmiotu nieosiągającego zysku z działalności i braku konieczności księgowania bonifikaty na jednym koncie zbiorczym przychodowym nr 710;
b) art. 229 w związku z art. 187 § 1, w związku z art. 122 O.p., poprzez nieustalenie wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy w tym m.in.:
- brak ustalenia charakteru konta 710 jako konta przychodowego zbiorczego nie wskazującego konkretnego przedmiotu danej usługi, wynagrodzenia za daną usługę i konkretnego usługobiorcy;
- brak ustalenia charakteru kont zespołu 2 - kont obrotowych dotyczących poszczególnych autorsko uprawnionych, jako kont, na których księgowane były potrącenia kosztów inkasa za daną usługę od poszczególnych autorsko uprawnionych oraz kont informujących o przedmiocie poszczególnych usług świadczonych przez Stronę na rzecz autorsko uprawnionych (na kontach tych dokumentowany był rzeczywisty obrót Strony);
- nieustalenie faktycznych przychodów i kosztów z działalności inkasowo - administracyjnej Strony w 2009 r. zgodnie ze sprawozdaniem finansowym Stowarzyszenia za 2009 r., w tym zgodnie z załącznikiem do sprawozdania finansowego Strony za 2009 r.
Powyższe braki w ustaleniach dotyczących istotnych aspektów stanu faktycznego, uniemożliwiły wszechstronną i wnikliwą jego ocenę, a to istotnie wpłynęło na ocenę zebranego materiału dowodowego i przyjęcie przez organ, że:
- zbiorcze konto przychodowe 710 jest kontem określającym obrót;
- ostateczny wynik na działalności inkasowo - administracyjnej Strony w 2009 r. stanowił wartość ujemną z uwagi na nieuwzględnienie w przychodach z działalności inkasowo - administracyjnej przychodów finansowych (z odsetek od lokat),
co z kolei miało wpływ na ustalenie podstawy opodatkowania i określenie Stronie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2010 r. i I kwartał 2011 r.;
c) art. 187 § 1 w związku z art. 122, w związku z art. 125 § 1 oraz w związku z art. 120 i art. 121 § 1 O.p., poprzez niewyjaśnienie:
- charakteru bonifikaty i sposobu jej księgowania na kontach obrotowych zespołu 2 (kontach poszczególnych autorsko uprawnionych), co spowodowało przyjęcie, że konto 710 jest kontem, na którym księgowane jest wynagrodzenie za usługi Strony na rzecz autorsko uprawnionych;
- sposobu księgowania bonifikaty na kontach zespołu 2 (dokonanym w rzeczywistości stornem czarnym zmniejszającym obrót) oraz brak wszechstronnego zbadania treści wszystkich kont zespołu 2 dokumentujących obrót, a w szczególności pominiecie konta 215, które z kontem 251 dokumentują obrót za dany miesiąc z poszczególnymi autorsko uprawnionymi;
- charakteru świadczenia dotyczącego wyżywienia pracowników jako elementu wynagrodzenia pracowników,
- zaniechanie przesłuchania członków Zarządu [...] podejmujących uchwalę o udzieleniu bonifikaty i autorsko uprawnionych odbierających bonifikatę (oddalenie wniosku dowodowego Strony w tym zakresie) w celu ustalenia woli stron co do udzielenia bonifikaty jako obniżenia wynagrodzenia Strony oraz celu podjęcia uchwały,
- charakteru świadczenia dotyczącego wyżywienia pracowników jako elementu wynagrodzenia pracowników.
Powyższe braki dotyczące wnikliwego zbadania stanu faktycznego i kompleksowego zgromadzenia istotnego dla sprawy materiału dowodowego wpłynęły na określenie zobowiązania podatkowego, poprzez ustalenie Stronie wyższej podstawy opodatkowania przez organ za poszczególne miesiące 2010 r. i I kwartał 2011 r.;
d) art. 188 O.p. poprzez oddalenie wniosku dowodowego Strony o przesłuchanie świadków i członków Zarządu Skarżącego oraz autorsko uprawnionych pomimo, że dowód ten złożony przez Stronę miał znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i ustalenia woli stron stosunku prawnego w zakresie obniżenia wynagrodzenia Strony za świadczenie usług zarządzania prawami autorskimi, a oparcie się przez organ jedynie na protokole z badania ksiąg rachunkowych.
e) art. 191 O.p., poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, spowodowane brakiem wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego oraz dopuszczenie do powstania sprzeczności w prowadzonym przez organ wywodzie logicznym, dotyczącym oceny materiału dowodowego, manifestujące się:
- przyjęciem przez organ, iż świadczenie usług przez Stronę jest dokumentowane wyłącznie na koncie nr 710 i bezpodstawne uznanie, że księgowane jest na tym koncie wynagrodzenie Strony na rzecz autorsko uprawnionych, w sytuacji gdy z materiału dowodowego wynika, iż konto to ma specyficzny charakter jako zaliczkowe zbiorcze (nie określa ani przedmiotu usługi, ani usługobiorcy, ani też wynagrodzenia za poszczególną usługę), zatem nie dokumentuje rzeczywistego obrotu, co spowodowało naruszenie art. 5 ust. 1 w związku z art. 8 ust. 1 oraz w związku z art. 29 ust. 1 ustawy o VAT, poprzez przyjęcie, iż podstawą opodatkowania jest przychód nie obrót oraz, że ustalenie wysokości obrotu może być dokonywane na koncie, z którego nie wynikają informacje dotyczące: przedmiotu konkretnej usługi ani wynagrodzenia za konkretną usługę, ani konkretnego podmiotu otrzymującego daną usługę;
- przyjęciem przez organ, że na koncie przychodowym nr 710 księgowany jest obrót Strony z potrącanych kosztów inkasa, w sytuacji, gdy na tym koncie księgowane są tylko zbiorcze zaliczki na bieżące wydatki dotyczące obsługi inkasowo - administracyjnej, a rzeczywista wartość pobranych kosztów inkasa księgowana jest na poszczególnych kontach obrotowych autorsko uprawnionych (konta zespołu 2);
- ustaleniem przez organ obrotu na podstawie danych z konta 710 i przyjęcie, iż wysokość obrotu nie zależy od konkretnie wykonywanych przez Strony usług, za zapłatą konkretnie określonego wynagrodzenia (kosztów inkasa), pobieranego od konkretnego usługobiorcy (autorsko uprawnionego), co spowodowało, że organ przyjął zbiorcze konto zaliczkowe 710 jako dokumentujące wynagrodzenie w oderwaniu od rozrachunków poszczególnych usług dokonywanych z poszczególnymi usługobiorcami (autorsko uprawnionymi);
- pominięciem przez organ charakteru kont Strony nr [...],[...] oraz [...] jako kont zespołu 2 dokumentujących rzeczywisty obrót Strony z poszczególnymi autorsko uprawnionymi - rozrachunki z autorsko uprawnionymi;
- brakiem uwzględnienia przez organ, że bonifikata jest księgowana jako zmniejszenie obrotu (obniżenie kosztów inkasa) na kontach z poszczególnymi usługobiorcami poprzez dokonywanie storna na tym koncie (storno czarne zmniejszające obrót z danym usługobiorcą);
- przyjęciem, że działanie Strony jest skierowane na osiągnięcie zysku co spowodowało, że uznano, iż wypłata bonifikat finansowana jest z odsetek od lokat od własnych środków Strony, podczas gdy te wpływy przeznaczone są bezpośrednio na pokrycie kosztów administracyjnych i kosztów poboru inkasa;
- przyjęciem, że wynik za 2009 r. na działalności był ujemny, a koszty administracyjne i koszty poboru inkasa przewyższały dochody, stanowiące sumę odsetek z lokat na koniec 2009 r. oraz zaliczek na koszty poboru inkasa.
Natomiast błędy w niewszechstronnym i sprzecznym z zasadami logiki rozważeniu i ocenie materiału dowodowego istotnie wpłynęły na ustalenie zobowiązania podatkowego i spowodowały niewłaściwe zastosowanie art. 5 ust. 1 w związku z art. 8 ust. 2 oraz art. 29 ust. 4 ustawy o VAT, wskutek czego organ ustalił wyższą podstawę opodatkowania i utrzymał w mocy wadliwą decyzję organu pierwszej instancji.
f) art. 210 § 4 O.p., polegające na niewskazaniu w treści uzasadnienia skarżonej decyzji charakteru prawnego, trybu i podstawy prawnej udzielonego świadczenia przez Stronę na rzecz autorsko uprawnionych, które zdaniem organu, wbrew twierdzeniom Strony, nie jest bonifikatą, o której mowa w art. 29 ust. 4 ustawy o VAT, lecz bliżej nieokreślonym świadczeniem pieniężnym na rzecz autorsko uprawnionych;
g) art. 199a § 1, § 2, § 3 O.p. w związku z art. 2 § 1 oraz art. 189 Kodeksu postępowania cywilnego, w związku z art. 201 § 1 pkt 2 O.p. polegające na tym, że organ nie zbadał i nie uwzględnił w zaskarżonej decyzji woli (zamiaru) stron i celu czynności prawnej bonifikaty jakim było zmniejszenie wynagrodzenia Strony, a pomimo tego zakwestionował udzieloną przez Stronę bonifikatę i uznał ją jako czynność pozorną, pomijając wynikający zarówno z dokumentów zebranych w sprawie, jak i z wyjaśnień Strony zgodny zamiar stron i cel bonifikaty, którym była wola zmniejszenia przez strony wynagrodzenia Strony, tj. organ nie zastosował art. 199a § 1 O.p. Jednocześnie organ naruszył art. 199a § 3 w związku z art. 201 § 1 pkt 2 O.p. uznając wbrew dowodom zebranym w sprawie, że nie wystąpiły wątpliwości co do istnienia bonifikaty zmniejszającej wynagrodzenie Strony, co spowodowało że według organu nie było konieczności rozstrzygnięcia przez sąd powszechny zagadnienia wstępnego, tj. czy wystąpiła pozorność bonifikaty zgodnie z art. 199a § 2 O.p. i czy Strona dokonała wpłaty odrębnego świadczenia. Mogło to mieć istotny wpływ na wynika sprawy, poprzez uznanie, iż bonifikata miała charakter pozorny i tym samym utrzymanie w mocy decyzji DUKS, która podlegała w związku z tymi brakami wyjaśnienia zagadnienia wstępnego uchyleniu;
2.2. W związku z powyższymi naruszeniami Strona wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w części wskazanej w petitum skargi jako naruszającej prawo oraz zasądzenie od DIS na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych.
2.3. DIS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.
2.4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 2 grudnia 2015 r. sygn. akt III SA/Wa 724/15 zawiesił postępowanie sądowe z uwagi na postanowienie z 11 grudnia 2014 r. sygn. akt I FSK 1718/13, w którym skład Naczelnego Sądu Administracyjnego postanowił przedstawić do rozpoznania składowi siedmiu sędziów tego Sądu następujące zagadnienie prawne: "czy w świetle art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 8 ust. 1 i ust. 2a oraz art. 30 ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r., nr 177, poz. 1054 ze zm.) pobierane opłaty przez organizacje zbiorowego zarządzania w rozumieniu art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 1994 r., nr 24, poz. 83 ze zm.) od producentów i importerów magnetofonów, magnetowidów i innych podobnych urządzeń oraz czystych nośników stanowią wynagrodzenie za świadczone usługi i tym samym podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?"
Następnie Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 12 października 2015 r. sygn. akt I FPS 2/14 skierował pytanie prawne do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) dotyczące wykładni przepisów prawa unijnego, które mają zastosowanie również w niniejszej sprawie.
Po wydaniu orzeczenia przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w dniu 18 stycznia 2017 r. w sprawie C- 37/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 23 lutego 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 724/15 podjął zawieszone postępowanie.
2.5. Pismem procesowym z dnia 28 października 2015 r. stanowiącym replikę na odpowiedź DIS na skargę i uzupełnienie zarzutów Skarżąca wskazała na konieczność przeprowadzenia przez organ całościowego postępowania dowodowego przed ustaleniem, czy istnieją wątpliwości co do pozorności stosunku cywilnoprawnego. Skarżąca podkreśliła po raz kolejny, że organy błędnie uzależniły dopuszczalność udzielenia bonifikaty od źródła pochodzenia środków wydatkowanych na tę bonifikatę. Strona przywołała obszernie orzecznictwo sądów administracyjnych odnoszące się do przesłanek wystąpienia przez organ podatkowy w toku postępowania podatkowego do sądu powszechnego w trybie art. 199a § 3 O.p. oraz w zakresie oceny podatkowoprawnej udzielania rabatu przez podatnika. Skarżący wskazał również na brak odniesienia się przez DIS w odpowiedzi na skargę do naruszenia art. 188 O.p. poprzez bezpodstawne oddalenie wniosków dowodowych Strony. Stowarzyszenie dodatkowo wskazało na naruszenia art. 200 § 1 O.p. w zw. z art. 123 O.p. poprzez brak wyznaczenia stronie siedmiodniowego terminu na wypowiedzenie się w sprawie w zakresie podatku VAT za okresy od stycznia do marca 2011 r. i przesłanie postanowienia o odmowie przeprowadzenia dowodów wraz ze skarżoną decyzją co uniemożliwiło stronie czynny udział w postępowaniu i zgłoszenie alternatywnych wniosków dowodowych.
2.6. Pismem z dnia 4 maja 2017 r., stanowiącym uzupełnienie skargi Skarżąca wniosła o skierowanie przez Sąd, na podstawie art. 267 TFUE, następujących pytań prejudycjalnych do TSUE:
1) "Czy w świetle art. 11a ust. 1 lit. a i c oraz ust. 3, a także art. 11c ust. 1 szóstej dyrektywy Rady z 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji przepisów państw członkowskich dotyczących podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej, zastąpione art. 1 ust. 2, art. 73, art. 78 lit. a i b, art. 79 lit. a, b i c, art. 90 ust. 1 dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, z uwagi na cele ww. dyrektyw, udzielona przez organizację zbiorowego zarządzania bonifikata kosztów inkasa, tj. obniżka opłaty pobieranej przez organizację zbiorowego zarządzania od podmiotów autorsko uprawnionych z tytułu wykonywania zbiorowego zarządu prawami autorskimi, stanowi rabat będący obniżką ceny za wykonaną usługę, a tym samym zmniejsza podstawę opodatkowania podatkiem VAT o wartość udzielonych bonifikat?",
2) "Czy dla odpowiedzi na pytanie nr 1, istotne jest to, że organizacja zbiorowego zarządzania jest obowiązana prowadzić działalność bezwynikową, a w momencie poboru przez organizację zbiorowego zarządzania opłat od autorsko uprawnionych (zaliczek na koszty inkasa), które to opłaty traktowane są jak cena za usługę, nie są znane rzeczywiste koszty działalności inkasowo – administracyjnej podatnika, a które znane są dopiero po zakończeniu roku obrotowego, z końcem którego powstaje obowiązek skorygowania wartości pobranych w trakcie poprzedniego roku obrotowego zaliczek na koszty inkasa o tę ich część, która nie została wykorzystana na pokrycie działalności inkasowo – administracyjnej?".
Skarżąca wskazała na brak dokonania prowspólnotowej wykładni przepisów przez organy podatkowe oraz szczegółowo odwołała się do znajdujących, w jej ocenie, zastosowanie w sprawie przepisów Dyrektywy Rady 2006/112/WE oraz wyroków TSUE.
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
3.1. Skarga zasługuje na uwzględnienie.
3.2. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2016 r. poz. z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, lit. b i lit. c ustawy p.p.s.a.).
3.3. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na rozstrzygnięcie, choć nie wszystkie zarzuty skargi okazały się zasadne.
3.4. Przedmiotem sporu między stronami na etapie postępowania sądowego jest kwestia kwalifikacja wypłaty autorsko uprawnionym kwot uznawanych przez Stowarzyszenie za bonifikatę wynagrodzenia za pobór i podział tantiem autorskich, które przez organy uznawane są za odrębne świadczenia pieniężne na rzecz autorsko uprawnionych, oceniane przez DIS jako niemające nic wspólnego z udzieleniem przez Skarżącą bonifikat wartości usługi, rabatów czy opustów, przez co nie mogą one zmniejszać podstawy opodatkowania.
3.5. Jako podstawę skargi Stowarzyszenie wskazało naruszenie zarówno przepisów procedury, jak też prawa materialnego. Z uwagi na to, że ocena zastosowania prawa materialnego jest możliwa przy uwzględnieniu niewadliwie ustalonego stanu faktycznego, w pierwszej kolejności należy zbadać zarzuty dotyczące, choćby pośrednio, zasad ustalania stanu faktycznego.
3.6. Odnosząc się do kwalifikacji wypłat dokonywanych przez [...] na rzecz autorsko uprawnionych wskazać należy, że zgodnie z art. 29 ust. 4 ustawy o VAT w brzmieniu obowiązującym w 2010 r., podstawę opodatkowania zmniejsza się o kwoty udokumentowanych, prawnie dopuszczalnych i obowiązkowych rabatów (bonifikat, opustów, uznanych reklamacji i skont) i o wartość zwróconych towarów, zwróconych kwot nienależnych w rozumieniu przepisów o cenach oraz zwróconych kwot dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze, z zastrzeżeniem ust. 4a i 4b.
W przeciwieństwie do stanu prawnego obowiązującego przed 1 maja 2004 r. ustawodawca nie uzależnia w przywołanym przepisie prawa do zmniejszenia obrotu od upływu czasu między czynnością a udzieleniem bonifikaty, rabatu (poprzednio rabaty pomniejszały obrót tylko wówczas, gdy zostały przyznane w ciągu roku od dnia wydania towaru lub świadczenia usługi). W związku z tym, że ustawodawca nie ustanawia żadnego innego terminu, należy uznać, że udzielone bonifikaty, rabaty (opusty, obniżki ceny) zmniejszają obrót praktycznie zawsze, jeśli tylko są odpowiednio udokumentowane. Rabaty, bonifikaty (opusty, obniżki ceny) udzielane przez podatnika mogą przybierać różną formę, przy czym najczęściej spotykanym przypadkiem jest obniżenie ceny przez zwrot części otrzymanej zapłaty i w takiej sytuacji nie ma wątpliwości co do zastosowania regulacji art. 29 ust. 4 ustawy o VAT.
To, czy kwota zwrócona usługobiorcom – autorsko uprawionym w stanie niniejszej sprawy, stanowi taką bonifikatę, wymaga ustalenia ad casum, na podstawie całokształtu materiału dowodowego, przy użyciu wszelkich dopuszczalnych prawnie środków dowodowych, przy zastosowaniu zasady swobodnej oceny dowodów zgodnie z art. 191 O.p.
Zasadne, w zakresie oceny charakteru wypłat dokonywanych przez Z. na rzecz autorsko uprawnionych kwalifikowanych przez Skarżącą jako bonifikaty, okazały się zarzuty dotyczące sposobu prowadzenia postępowania dowodowego i oceny zebranego materiału w sprawie, w szczególności – ustalania stanu faktycznego, skutkujące naruszeniem art. 120, art. 122, art. 123 § 1, art. 180 § 1 , art. 187 § 1 O.p. i w konsekwencji, art. 191 O.p. Sąd pragnie wskazać, że w postępowaniu podatkowym ma zastosowanie zasada śledcza, której istota wyraża się w tym, że organ administracyjny ma obowiązek z urzędu wyjaśnić wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy oraz zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Organ podatkowy jest zobowiązany do zgromadzenia dowodów w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne do rzeczywistego ustalenia stanu faktycznego. Oznacza to, że jeżeli organ podatkowy, na podstawie zebranych w toku postępowania dowodów, może dokonać niebudzącego wątpliwości ustalenia stanu faktycznego, wówczas dalsze prowadzenie postępowania dowodowego nie jest zasadne.
W ocenie Sądu, stanowisko organów, iż zwrócone autorsko uprawnionym kwoty pochodzące z działalności finansowej Stowarzyszenia w roku 2009 nie stanowią bonifikaty, jest co najmniej przedwczesne, nie zostało odpowiednio wykazane i przynajmniej na obecnym etapie rozpatrywania sprawy pozostaje bezpodstawne, skoro Stowarzyszenie konsekwentnie podawało w toku postępowania, że dokonało zwrotu tych kwot pod tytułem prawnym bonifikaty, czego organy nie zdołały podważyć. Udzielenie bonifikaty jest bowiem, według Sądu, niezależne od szczególnego tytułu prawnego takiej bonifikaty, a także od źródła jej finansowania oraz sposobu księgowania środków przeznaczonych na sfinansowanie bonifikaty. U podstaw oceny prawnej zwróconej usługobiorcy kwoty pozostaje bowiem tylko pytanie o to, jaka jest wola i intencja usługodawcy (dostawcy towaru) zwracającego swojemu kontrahentowi określoną kwotę, a także, jaka jest wola usługobiorcy (nabywcy towaru) otrzymującego tę kwotę.
Stowarzyszenie argumentowało, że podstawą udzielenia bonifikaty był art. 106 ust. 1 p.a.p.p. w zw. z § 1 ust. 3 statutu [...] (stanowiącym o niezarobkowym charakterze działalności). Według Stowarzyszenia występuje całkowita korelacja bonifikaty z wcześniej potrąconymi opłatami za zarządzanie prawami autorskimi. Żaden przepis prawa ani statutu, jak argumentowała Skarżąca, nie zakazuje udzielenia bonifikaty, a zezwala na nią art. 353¹ Kodeksu cywilnego (zasada swobody kontraktowej). Co więcej, jak wskazywano w skardze oraz w piśmie z dnia 28 października 2015 r., niezarobkowy charakter działalności [...] wręcz zobowiązywał do udzielenia bonifikaty.
Sąd z powyższymi uwagami Stowarzyszenia się zgadza, a dodatkowo wskazuje, że podstawy prawne udzielenia bonifikaty są dla jej zaistnienia nieistotne, gdyż, co wielokrotnie akcentował Skarżący, skoro w ramach swobody kontraktowej prawo cywilne nie wyklucza udzielenia bonifikaty pozostawiając tę kwestię dyskrecjonalnemu uznaniu stron stosunku prawnego, to z bonifikatą będziemy mieć do czynienia zawsze wtedy, gdy z jakichkolwiek względów usługodawca obniża cenę za swoją usługę. Co prawda, stosunek łączący [...] z autorsko uprawnionymi nie jest stricte cywilny, gdyż zdeterminowany jest m.in. przepisami prawa autorskiego, decyzją administracyjną Ministra Kultury i Sztuki, przepisami Prawa o stowarzyszeniach, ale dla charakteru zwróconych autorsko uprawnionym kwot nie ma to przesądzającego znaczenia, gdyż na gruncie art. 29 ust. 4 ustawy o VAT istotne jest tylko to, jaka była intencja stron stosunku gospodarczego.
Z zaskarżonej decyzji wynika, że organy przywiązywały duże znaczenie do wspomnianego wyżej sposobu zaksięgowania otrzymanych zaliczek lub kwot wypłaconych jako bonifikaty autorsko uprawnionym (konto 710). Sąd podziela jednak stanowisko Stowarzyszenia, że okoliczność sposobu księgowania tych kwot, jakkolwiek nie pozbawiona zupełnie znaczenia prawnego, nie może zmienić obiektywnego charakteru woli stron stosunku cywilnoprawnego (Stowarzyszenia i autorsko uprawnionych). Organy powinny skoncentrować się zatem na zbadaniu, jakie intencje towarzyszyły Stowarzyszeniu przekazującemu kwoty pochodzące z działalności finansowej, a także, ewentualnie, jak te kwoty ocenili autorsko uprawnieni. W tym celu konieczne było przeanalizowanie literalnego brzmienia uchwały zarządu, uzyskanie wyjaśnień Stowarzyszenia, a nadto, w razie dalszych wątpliwości w tej kwestii, przesłuchanie członków statutowych władz [...] i osób autorsko uprawnionych, analiza przedstawionych dokumentów, w tym statutu, sprawozdania finansowego za rok poprzedzający okres objęty postępowaniem, rachunku zysków i strat stanowiącego załącznik do tego sprawozdania.
Jednocześnie, wbrew temu co wywodzą organy w decyzjach obu instancji, w aktach sprawy znajduję się dokumenty, który uzewnętrzniają wolę Skarżącego co do udzielenia obniżki ceny za świadczone na rzecz autorsko uprawnionych usługi i są to:
- Protokół nr [...] Prezydium Zarządu [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r., w którym w odniesieniu do wyniku finansowego za 2009 r. wskazano: "Finalne omówienie przez Zarząd sprawozdania finansowego [...] za 2009 r. oraz wniosków z audytu i Komisji Rewizyjnej zaplanowano na czerwiec br. Z uwagi na tak odległy termin przyjęcia sprawozdania finansowego za rok 2009, postanowiono wystąpić do Zarządu z wnioskiem o podjęcie uchwały w sprawie realizacji wniosków dotyczących zagospodarowania kwot uzyskanych z odsetek, m.in. bonifikaty potrąceń kosztów inkasa oraz bonifikaty potrąceń na Fundusz Społeczny" (karty 221-225 akt administracyjnych, tom 2),
- Uchwała Zarządu Stowarzyszenia z dnia [...] czerwca 2010 r., w której postanowiono z uzyskanego w 2009 r. wyniku finansowego, a konkretnie z uzyskanych w 2009r. odsetek kwotę 30.000.000,00 zł przeznaczyć na bonifikatę kosztów inkasa za rok 2009 wybranych działów repartycji, przy czym jak wskazuje się w uchwale faktycznie w 2010 r. zrealizowano bonifikatę w wysokości 22.610.797,50 zł., bonifikata ta realizowana była w miesiącu maju 2010 r. (karty 278-280 akt administracyjnych, tom 3),
- zapisy kont obrotowych zespołu 2, z których wynika obniżenie wynagrodzenia poszczególnym autorko uprawnionym oznaczone jako "bonifikata kosztów inkasa".
W ocenie Sądu, powyższe dokumenty, a także sposób realizacji ich postanowień przez Skarżącego polegający na częściowym zwrocie środków zatrzymanych z wynagrodzeń autorskich na pokrycie kosztów inkasa w maju 2010 r., świadczy o pomniejszeniu pobranych w ciągu roku kosztów inkasa. Argumentacja Strony o konieczności udzielenia bonifikaty autorsko uprawnionym wskazująca na specyfikę działalności Skarżącego, która ma się opierać na bezwynikowości rezultatu i braku cechy zarobkowości, znajduje uzasadnienie w charakterze organizacji zajmujących się zbiorowym zarządzaniem prawami autorskimi
Niezależnie od prawidłowości uznania przez organy, iż odsetki od lokat bankowych nie powinny być zaliczane do działalności inkasowo – administracyjnej (według [...] z przedłożonych dokumentów wynika, że te odsetki stanowią cześć dochodów z tej właśnie działalności), [...], uznając, że całkowite przychody z prowadzonej działalności przewyższają całkowite jej koszty, mógł skutecznie udzielić bonifikaty. Jej skuteczność nie zależy przy tym nawet od tego, że obiektywnie Stowarzyszenie mogło pozostawać w błędzie co do tego, jak kwalifikować przychody odsetkowe, z których sfinansowano bonifikaty, i czy rzeczywiście całkowite przychody przewyższały całkowite koszty. Sposób księgowania może mieć znacznie tylko o tyle, o ile po przeprowadzeniu koniecznego postępowania dowodowego pozostaną jakieś wątpliwości co do kwalifikacji zwróconych kwot. Wówczas zasady księgowania wpływu środków i księgowania wypłat tych środków mogłyby mieć znaczenie posiłkowe, nigdy jednak przesądzające.
Trafnie wskazywało Stowarzyszenie, że nie łączył go z autorsko uprawnionymi żaden inny stosunek prawny, niż stosunek zarządu powierniczego prawami autorskimi (nie licząc samego stosunku członkostwa, który jednak nie jest obligatoryjny dla objęcia twórcy ochroną autorską [...]). Powyższe przesądza, że trudno zgodzić się z organami, iż wypłaty dokonywane na rzecz autorsko uprawionych stanowią odrębne świadczenie pieniężne na ich rzecz, gdyż w specyfice relacji łączących Skarżącego i autorsko uprawnionych nie sposób dopatrzyć się innego tytułu do wypłaty, niewątpliwie również organ nie wskazał go w skarżonej decyzji. Osiągnięcie nadwyżki finansowej z działalności Stowarzyszenia rzeczywiście mogło ujawnić się wyłącznie po zakończeniu danego roku. Te okoliczności dodatkowo wzmacniają tezę Skarżącego, że zwracając autorsko uprawnionym, w kolejnym roku, kwoty pochodzące z tej nadwyżki, kierował się intencją obniżenia pierwotnie pobranego w zawyżonej kwocie wynagrodzenia. Powtórzyć należy, że dla zakwestionowania tego stanowiska organy zobowiązane były swoją tezę udowodnić, a nie koncentrować się na sposobie księgowania i wyprowadzać z tego sposobu zbyt daleko idące wnioski.
Pogląd organów, że wypłaty te stanowiły odrębne świadczenia pieniężne nie mające nic wspólnego z udzieleniem przez Skarżącego bonifikat wartości usługi, rabatów czy opustów, przez co nie mogą one zmniejszać podstawy opodatkowania, jest więc po prostu arbitralny i pozostaje dotychczas nieudowodniony. Nie można uznać, że stanowisko to wspierają takie okoliczności jak źródło finansowania bonifikaty, sposób jej księgowania, czy to że nie udzielono jej wszystkim autorsko uprawnionym. Stanowisko Stowarzyszenia, poparte wymienionymi dokumentami, wskazywało, że pomiędzy pobranym pierwotnie wynagrodzeniem, a zwróconymi kwotami, istniał bezpośredni związek w tym, sensie, że wolą Skarżącego było pomniejszenie swojego wynagrodzenia o te kwoty, co zostało - przynajmniej per facta concludentia (brak sprzeciwu) – zaaprobowane przez autorsko uprawnionych. Intencje ekonomiczne, prawne, społeczne, handlowe, itp., jakimi kierowało się Stowarzyszenie udzielając bonifikaty, nie mają wpływu na jej kwalifikację w świetle art. 29 ust. 4 ustawy o VAT. Te intencje mogą w ogóle abstrahować od warunków ekonomicznych danej transakcji, mogą nawet prowadzić do takiego skutku, że z jakichś względów, znanych tylko udzielającemu bonifikaty, prowadzić ona będzie do zaistnienia po jego stronie straty w sensie czysto biznesowym. O ile jednak wolą stron było obniżenie wynagrodzenia za usługę (dostawę), takie obniżenie musi skutkować proporcjonalnym obniżeniem obrotu w VAT. Wymaga tego fundamentalna w tym podatku zasada opodatkowania rzeczywistego obrotu, który to obrót (jego wysokość) należy wyłącznie do decyzji stron danej transakcji.
3.7. Mając na względzie powyższe rozważania za zasadny uznać należy również zarzut naruszenia art. 188 O.p. Skarżący zarówno w odwołaniu od decyzji DUKS, jak i w piśmie procesowym z dnia 5 listopada 2014 r. stanowiącym wypowiedzenie się strony w sprawie zebranego materiału dowodowego, wnosił o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron, w tym w szczególności z przesłuchania Stowarzyszenia.
Odmowa przeprowadzenia wnioskowanego przez Skarżącego dowodu w sytuacji, kiedy dowody złożone w toku postępowania przed organem pierwszej instancji przez Stronę organ ocenił odmiennie od woli Stowarzyszenia, naruszała art. 188 O.p. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z bogatego orzecznictwa dotyczącego stosowania art. 188 O.p. można wysnuć wniosek, że nieuwzględnienie wniosku dowodowego strony może nastąpić wyłącznie w dwóch przypadkach, gdy żądanie dotyczy dowodu, którego przedmiotem mają być okoliczności nieistotne dla sprawy, albo gdy okoliczności, na które powołano dowód, są już udowodnione innymi dowodami.
Odnosząc się do pierwszej z wyżej wymienionych przesłanek, należy przeanalizować treść wniosków dowodowych strony. Okolicznościami, których Skarżący chciał dowodzić było m.in. ustalenie charakteru bonifikaty jako elementu stosunku powiernictwa łączącego [...] i autorsko uprawnionych, w tym zgodnego zamiaru stron dokonujących bonifikaty i celu udzielenia bonifikaty jako obniżenia wynagrodzenia [...], oraz wykazanie, że bonifikata udzielona przez [...] w 2010 r., autorsko uprawnionym nie stanowiła odrębnego świadczenia niezwiązanego z działalnością [...]. Niewątpliwie więc, okoliczności, na które Skarżący zgłosił dowody, były okolicznościami mającymi znaczenie dla sprawy w rozumieniu art. 188 O.p., a ich ustalenie mogło przyczynić się do rzeczywistego ustalenia stanu faktycznego w sprawie, który pozwoliłby na prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego. Organ odwoławczy nie wskazał w uzasadnieniach postanowienia z dnia [...] stycznia 2014 r. i decyzji z tej samej daty, aby dowody, których żądania przeprowadzenia nie uwzględniono, zostały powołane na okoliczności nie mające znaczenia dla sprawy. Nie zachodziła zatem pierwsza z wyżej wymienionych przesłanek nie uwzględnienia żądania strony o przeprowadzenie dowodu.
Druga z przesłanek nieuwzględnienia wniosku dowodowego strony zachodzi wówczas, gdy okoliczności są już udowodnione wystarczająco innym dowodem. Co ważne, przesłanka ta zachodzi wyłącznie wówczas, gdy okoliczności są już udowodnione zgodnie z twierdzeniem strony. Przesłanki tej nie należy zatem wykładać w sposób umożliwiający nieuwzględnienie wniosku dowodowego z uwagi na wykazanie innymi dowodami twierdzeń przeciwnych. Na taki właśnie sposób wykładni art. 188 O.p. wielokrotnie wskazywał Naczelny Sąd Administracyjny, twierdząc, że zawarte w art. 188 O.p. sformułowanie "chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem" odnosi się do sytuacji, gdy żądanie dotyczy tezy dowodowej już stwierdzonej na korzyść strony. Jeżeli dowód dotyczy tezy odmiennej powinien być przeprowadzony. Odmienna interpretacja prowadziłaby do pozbawienia strony instrumentu, za pomocą którego realizuje prawo do czynnego udziału w sprawie.
Reasumując, DIS mógł nie uwzględnić żądania strony wyłącznie w razie nieistotności dowodu bądź ustalenia okoliczności zgodnie z twierdzeniem strony. Żadna z tych przesłanek nie zaszła w niniejszej sprawie.
Jednocześnie wskazać należy, że Skarżący, wobec złożenia takiego wniosku o przeprowadzenie dowodu zarówno w odwołaniu, jak i piśmie procesowym z dnia 5 listopada 2014 r., oczekiwał na jego rozstrzygnięcie i w efekcie, z tego względu, nie prezentował innych wniosków dowodowych. Tymczasem postanowienie w przedmiocie przeprowadzenia dowodu zostało wydane wraz z wydaniem decyzji ostatecznej DIS w dniu [...] stycznia 2014 r. i doręczone Stronie wraz z decyzją. Powyższe narusza, w ocenie Sądu, art. 121 § 1 O.p. w zw. z art. 188 O.p., trudno bowiem uznać, aby tak prowadzone postępowanie budziło zaufanie do organów podatkowych.
3.8. DIS w skarżonej decyzji odwoływał się do orzecznictwa tutejszego Sądu, należy więc odnotować, że wyrok z dnia 13 sierpnia 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 3241/13 jest jeszcze nieprawomocny, a nadto dyskusyjną sprawę zakwalifikowania wypłat zwróconych autorsko uprawnionym jako bonifikat z art. 29 ust. 4 ustawy o VAT kwituje zaledwie jednym zdaniem, stanowiącym powtórzenie poglądu organów podatkowych.
3.9. W ocenie Sądu, wobec niepełnego ustalenia stanu faktycznego przez DIS, przedwczesna byłaby ocena zarzutów powiązanych z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 8 ust. 1, art. 29 ust. 1 i ust. 4 ustawy o VAT. Sąd nie ma bowiem na tym etapie postępowania instrumentów, by orzec o prawidłowości oceny podatkowoprawej dokonywanych czynności, gdy zakwestionowana została prawidłowość ustaleń stanu faktycznego i jego oceny. Nie wiadomo bowiem, wobec braków ustalenia stanu faktycznego, jaki charakter miały świadczenia wypłacane autorsko uprawnionym w maju 2010 r., czy tytułem była bonifikata udzielona przez Skarżącą, czy też był to inny tytuł prawny.
3.10. Wobec braku prawidłowego przeprowadzenie postępowania dowodowego i oceny zebranych dowodów przedwczesna byłaby również ocena, czy w niniejszej sprawie należało wykorzystać instytucję unormowaną w art. 199a § 3 O.p. Ten środek powinien być zastosowany tylko wówczas, kiedy zgromadzone dowody mają wartość na tyle równoważną, że pozostają nie dające się usunąć wątpliwości co do istnienia danego stosunku prawnego. W niniejszej sprawie Stowarzyszenie konsekwentnie prezentowało stanowisko, że udzieliło bonifikaty, która została przyjęta przez autorsko uprawnionych, przedstawiło też dowody potwierdzające tę tezę. W opozycji do tej tezy organy nie zaprezentowały natomiast niczego, poza irrelewantnym dla oceny podatkowoprawnej sposobem księgowania dokonanych wypłat czy źródłem ich finansowania.
3.11. Za niezasadny uznać należy również zarzut naruszenia - art. 5 ust. 1 w związku z art. 8 ust. 2 ustawy o VAT poprzez błędne uznanie, że Strona świadczy nieodpłatnie usługi stołówkowe na rzecz pracowników zatrudnionych w D., które nie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, w związku z czym wartość tych usług podlega zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT opodatkowaniu tym podatkiem.
Wskazać bowiem należy, że w zarówno w treści zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji DUKS oraz w protokole z kontroli z dnia [...] maja 2014 r. organy w żaden sposób nie odnosiły się do kwestii nieodpłatnych usług stołówkowych dla pracowników Skarżącej. Poza zarządem prawami autorskimi jedynymi usługami jak organy zidentyfikowały w działalności Skarżącej w okresie kontrolowanym były usługi krótkotrwałego zakwaterowania oraz wyżywienia w D. na rzecz członków [...] i ich rodzin, a także członków B. (np. S.). Ponadto Stowarzyszenie świadczyło usługi stołówkowe dla członków Stowarzyszenia zakwaterowanych w innym miejscu i dla gości pensjonariuszy, odpłatność za tę usługę polegała każdorazowo na indywidualnej wpłacie gotówką i dokumentowana była dowodem KP.
Oceniając w tym zakresie działalność Skarżącej stwierdzono, że prawidłowo ustalono moment powstania obowiązku podatkowego, tj. zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy o VAT, oraz zgodnie z art. 19 ust. 11 w odniesieniu do zaliczek wpłaconych wcześniej przez usługobiorców, prawidłowo ustalono również kwoty pobranego wynagrodzenia za świadczone usługi krótkotrwałego zakwaterowania i wyżywienia. Jedyne nieprawidłowości jakie stwierdzono to zastosowanie nieprawidłowej stawki podatku VAT - tj. 7% zamiast 8% w styczniu, lutym i marcu 2011 r. W związku z tym, DUKS w tabeli na str. 25 decyzji organu pierwszej instancji przedstawił prawidłowe rozliczenie podatku VAT należnego od świadczenia usług krótkotrwałego zakwaterowania w DPT i wyżywienia, za okres od stycznia do marca 2011 r.
Reasumując, wobec braku wypowiedzi w skarżonej decyzji w kwestionowanym w zarzucie zakresie, uznać go należy za niezasadny.
3.12. Podobnie ocenić należy wskazane w skardze naruszenie przepisów prawa i zasad sprawiedliwości społecznej w zakresie ustaleń dotyczących tzw. czystych nośników. I w tym przypadku lektura zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji DUKS wskazuje, że organy nie wskazywały na pobieranie przez Skarżącego w kontrolowanym okresie kosztów inkasa od opłat od czystych nośników. Na stronach 2 i 11 skarżonej decyzji DIS wskazywał na uprawnienie Stowarzyszenia do pobierania opłat należnych od producentów i importerów magnetowidów, magnetofonów i innych podobnych urządzeń oraz od producentów i importerów czystych nośników służących do utrwalania utworów, w oparciu o przepisy ustawy z dnia 4 lutego 1994r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2006r. Nr 90. poz. 631, z późn. zm.) - dalej: ustawa o papp i następnie po dokonaniu repartycji (wykonaniu usługi, za którą potrąca koszty inkasa) do przekazania tych opłat uprawnionym artystom. Jednak w dalsze części decyzji nie organ nie wskazuje, alby w okresie od stycznia 2010 r. do marca 2011 r. Skarżący dokonał potrącenia kosztów inkasa od pobranych na rzecz autorsko uprawionych opłat od tzw. czystych nośników. Z powyższych względów i ten zarzut nie zasługuje na uwzględnienie.
3.13. W piśmie procesowym z dnia 28 października 2015 r., stanowiącym replikę na odpowiedź organu, Strona wskazała dodatkowo, że naruszono także normę wynikającą z art. 200 § 1 O.p. w związku z 123 § 1 O.p. poprzez brak wyznaczenia stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie w zakresie podatku VAT za okres od stycznia do marca 2011 r. Skarżący wskazał, że to uchybienie wpłynęło istotnie na treść orzeczenia, gdyż co do tego okresu strona mogła jeszcze wnieść wnioski dowodowe, których wniesienia została pozbawiona uznając, że w tym zakresie organ nie będzie rozstrzygał jedną decyzją, a podzieli sprawę na dwie decyzje dotyczące okresu od stycznia do grudnia 2010 r. i od stycznia do marca 2011 r.
Faktycznie przyznać należy Skarżącemu rację, że DIS wadliwie w postanowieniu z dnia [...] października 2014 r. wyznaczającym Stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego wskazał jako zakres sprawy okresy rozliczeniowe od stycznia do grudnia 2010 r. Nie ulega jednak wątpliwości, że pełnomocnik Skarżącego w dniu 5 listopada 2014 r. zapoznał się z całym materiałem zgromadzonym w sprawie w zakresie okresów od stycznia do grudnia 2010 r. i od stycznia do marca 2011 r., o czym świadczy protokół z dnia [...] listopada 2014 r., co więcej, pismem z dnia 5 listopada 2014 r. wypowiedział się w sprawie zebranego materiału w sprawie
W kontekście powyższego wskazać należy, że przepis art. 200 § 1 O.p. ma istotne znaczenie dla realizacji zasady czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym poprzez stworzenie gwarancji możliwości wniesienia uwag do sprawy, wówczas, gdy w ocenie organu materiał jest już kompletny i umożliwia wydanie rozstrzygnięcia w sprawie. Pamiętać jednak należy, że w każdej sprawie Sąd indywidualnie bada, czy naruszenie takie, mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W wyroku z dnia 4 lipca 2012 r. sygn. akt I FSK 1310/11, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie można z góry założyć, iż każde naruszenie art. 200 ustawy O.p., może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przeciwnie, niekiedy ewentualność wpływu naruszenia powołanego przepisu, można wręcz wykluczyć, w związku z tym w każdej sprawie, sąd indywidualnie ma obowiązek zbadać, czy naruszenie art. 200 § 1 ww. ustawy, mogło mieć wpływ na jej wynik.
W uchwale składu 7 sędziów NSA z dnia 25 kwietnia 2005 r., sygn. akt FPS 6/04 wskazano, że "niezastosowanie w danej sprawie trybu określonego w art. 200 § 1 o.p., nie jest wystarczającą przesłanką do uznania, że istnieje wymieniona w art. 240 § 1 pkt 4 o.p. podstawa wznowienia postępowania. Naruszenie przez organ odwoławczy art. 200 § 1 o.p. jest naruszeniem przepisów postępowania, które może doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), jeżeli wspomniane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy". W związku z tym należało rozważyć, czy naruszenie przez organ zasady wynikającej z art. 200 § 1 O.p., miało w realiach niniejszej sprawy istotny wpływ na jej wynik.
W ocenie Sądu, na tak postawione pytanie należy udzielić odpowiedzi negatywnej, albowiem w skardze nie wykazano, że to uchybienie procesowe doprowadziło do wydania wadliwej decyzji, a strona mimo częściowo wadliwego postanowienia z dnia [...] października 2014 r. faktycznie zapoznała się z całym materiałem dowodowym zebranym w sprawie i wypowiedziała się na jego temat w piśmie procesowym z dnia 5 listopada 2014 r.
3.14. Końcowo Sąd pragnie się odnieść do wpływu powoływanego przez pełnomocników Stron podczas rozprawy w dniu 11 maja 2017 r. wyroku TSUE z dnia 18 stycznia 2017 r. w sprawie C-37/16, który wskazywany był jako przesłanka do uchylenia skarżonej decyzji. Sąd nie podziela takiej oceny wpływu wyroku C-37/16 na niniejszą sprawę. Wspomniane orzeczenie TSUE odnosi się do relacji organizacji zbiorowego zarządzania i producentów oraz importerów czystych nośników, a taka relacja i zagadnienie prawne nie są przedmiotem skarżonej decyzji.
Wobec powyższego, wspomniany wyrok TSUE z 18 stycznia 2017 r. C-37/16, jako odnoszący się do innego zagadnienia prawnego, nie ma wpływu na ocenę prawną decyzji DIS.
3.15. Prowadząc na nowo postepowanie we wskazanym zakresie organy podatkowe zobowiązane będą do uwzględnienia wniosku dowodowego Skarżącego oraz do wykonania wskazanych czynności procesowych dla ewentualnego zakwestionowania stanowiska Stowarzyszenia, iż udzieliło skutecznie bonifikaty wynagrodzenia za pobór tantiem autorskich. Dotychczas zebrane dowody wskazują bowiem, że taka bonifikata miała miejsce.
3.16. Sąd nie zgodził się ze Skarżącym, że w sprawie zaistniała potrzeba wystąpienia do TSUE ze stosownymi pytaniami prawnymi, zaprezentowanymi w piśmie z dnia 4 maja 2017 r. Pytanie prejudycjalne zadać należy tylko wtedy, gdy w danej sprawie istnieją wątpliwości o charakterze prawnym, związane z prawidłową wykładnią prawa krajowego w świetle wymagań prawa wspólnotowego. Tymczasem w proponowanym pytaniu Stowarzyszenie zmierzało do ustalenia przez TSUE, jak w świetle prawa wspólnotowego odczytać zamiar towarzyszący wypłacie autorsko uprawnionym kwot pochodzących z finansowej działalności inwestycyjnej. Takie zagadnienie dotyczy więc kwestii wykładni oświadczenia woli, i jako takie nie wiąże się z wątpliwościami co do wymogów prawa wspólnotowego, lecz ogranicza się do oceny zebranego materiału dowodowego i kwestii czysto cywilistycznej, przynależnej prawu krajowemu.
3.17. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz c p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w całości.
3.18. Podstawą prawną dla rozstrzygania o zasądzonych kosztach postępowania sądowego w kwocie 65.164 zł była treść art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na ww. kwotę składa się wpis od skargi w wysokości 57.947 zł pobrany od Skarżącej na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.), koszty zastępstwa procesowego w wysokości 7.200 zł zasądzone na podstawie § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.), oraz uiszczona opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło