III SA/Wa 731/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Trelka (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, sędzia WSA Anna Sękowska, Protokolant starszy referent Iwona Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2014 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych na 2011 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości. Prezydent W. decyzją z [...] listopada 2013 r. określił B. S. (zwanemu dalej "Skarżącym" lub "Stroną") wysokość zobowiązania podatkowego za rok 2011 w podatku od środków transportowych na kwotę 664 zł. Decyzję doręczono 5 grudnia 2012 r. W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący wniósł o jej uchylenie. Wskazał, iż nie jest w posiadaniu samochodu o nr rej. [...], z którym związany był wymiar podatku. Sprzedał go w roku 1996 r. Wskazał, iż powodu choroby nie mógł złożyć deklaracji podatkowej, zaś w latach 1997 - 2006 r. przebywał na rencie inwalidzkiej. Wskazał też, iż od sprzedaży samochodu upłynęło 16 lat, wobec czego nie posiada dokumentacji dotyczącej samochodu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z [...] grudnia 2013 r. utrzymało w mocy decyzję Organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu SKO powołało się na art. 8, art. 9 ust. 1 i ust. 2, ust. 5, ust. 6, ust. 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 z póżn. zm.), dalej zwanej też "ustawą" lub "upol", i wskazał, że z akt podatkowych wynika, iż zgodnie z ewidencją pojazdów prowadzoną przez Prezydenta W. samochód ciężarowy marki [...] o nr rejestracyjnym [...] jest zarejestrowany na Skarżącego od 29 sierpnia 1984 r. Organ, mając na uwadze zarówno orzecznictwo sądów, jak i piśmiennictwo, stwierdził, że obowiązek podatkowy w podatku od środków i transportowych związany jest bezpośrednio z faktem posiadania środka transportowego zarejestrowanego na terytorium Rzeczpospolitej. Dlatego, zdaniem Organu podatkowego, fakt zarejestrowania pojazdu na Skarżącego jest w świetle przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych potwierdzeniem, że Skarżący jest podatnikiem podatku od środków transportowych. Natomiast okoliczności, które powołuje w swoim odwołaniu Skarżący, można podnosić ewentualnie w ramach postępowania zmierzającego do wyrejestrowania owego środka transportu. SKO powołało się na istniejące orzecznictwo sądowe. W skardze na powyższą decyzję Skarżący podkreślił ponownie, że od 1996 r. nie jest właścicielem pojazdu. Wyraził swoje niezadowolenie z decyzji i uznał, że z zaistniałej sytuacji nie widzi "furtki wyjścia". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym decyzji administracyjnych, zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Zgodnie natomiast z art. 134 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga analizowana według powyższych kryteriów zasługiwała na uwzględnienie. Organy obydwu instancji najwyraźniej przyjęły w niniejszej sprawie oczywiście błędne założenie, że obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych - gdy chodzi o pojazd zarejestrowany w Polsce – wygasa jedynie z chwilą wyrejestrowania tego pojazdu. Przeciwko takiemu poglądowi przemawia jednak już literalna wykładnia art. 9 ust. 1 ustawy, który stanowi, że obowiązek podatkowy spoczywa na właścicielu. Utrata statusu właściciela automatycznie skutkuje utratą statusu podatnika, z tym jedynie ograniczeniem, że poprzedni właściciel ma status podatnika jeszcze do końca miesiąca, w którym zbył pojazd (art. 9 ust. 3 upol). Przeciwko przyjętemu przez Organy poglądowi świadczy ponadto nauka prawa – "...Ustawodawca wygaśnięcie obowiązku podatkowego w odniesieniu do zarejestrowanego środka transportowego powiązał z chwilą zbycia pojazdu, a nie powiadomienia o powyższym starosty czy też organu podatkowego. Niewywiązanie się przez nowego właściciela pojazdu z obowiązku zawiadomienia starosty o jego nabyciu oraz o zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w dowodzie rejestracyjnym (art. 78 ust. 1 i 2 pr. r.d.) nie ma żadnego znaczenia w sferze prawa podatkowego. W odniesieniu do zarejestrowanego pojazdu obowiązek podatkowy wygasa wskutek jego zbycia, którego nie należy wiązać z jego wyrejestrowaniem z właściwej ewidencji pojazdów prowadzonej przez starostę." (G. Dudar, uwagi do art. 9 (w:) G. Dudar, L. Etel, S. Presnarowicz, Podatki i opłaty lokalne. Podatek rolny. Podatek leśny. Komentarz, ABC 2008). W końcu przeciwko temu poglądowi Organów przemawia istniejące orzecznictwo sądowe (np. II FSK 1672/11, I SA/Kr 342/13). Co więcej - dokładna, staranna analiza wyroków przywołanych przez SKO w zaskarżonej decyzji, tj. wyroków o sygn. III SA/Po 395/11 oraz II FSK 1161/10, także nie pozwala na wniosek, iż nawet w razie zbycia pojazdu poprzedni właściciel pozostaje podatnikiem aż do dnia wyrejestrowania pojazdu. Otóż te dwa wspomniane wyroki wydano na tle stanu faktycznego, w którym pojazd nadal był własnością podatnika, a w takiej sytuacji tylko wyrejestrowanie pojazdu – jako jedna z przyczyn utraty statusu podatnika, niezależna od utraty własności – znosi obowiązek podatkowy. W niniejszej sprawie we wniesionym odwołaniu Skarżący jednoznacznie podał, że swój samochód zbył już w 1996 r., choć nie dysponuje na tę okoliczność pisemnymi dowodami. W tej sytuacji, w świetle art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, w dalszym postępowaniu konieczne będzie ustalenie tej podstawowej okoliczności faktycznej sprawy, czy Skarżący nadal jest właścicielem. Poza dowodami pisemnymi, w tym np. pisemną umową sprzedaży, Ordynacja przewiduje też dowody osobowe, w tym z przesłuchania świadków i stron. Dopiero ustalenie, że do zbycia pojazdu nie doszło, i że Skarżący nadal jest podmiotem prawa własności przedmiotu opodatkowania, umożliwiłoby przypisanie mu statusu podatnika i wynikającego stąd obowiązku podatkowego. Na obecnym etapie, wobec nieprzeprowadzenia przez Organy wystarczającego postępowania dowodowego w tej kwestii, wydane decyzje są przedwczesne. Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O wstrzymaniu wykonania decyzji orzeczono na podstawie art. 152 tej ustawy procesowej.