III SA/Wa 78/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 20 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. sp. z o.o. z siedzibą w T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...]października 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 2014 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżąca S. sp. z o.o. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy, wskazując, iż od kilku lat ponosi stratę podatkową i bilansową. Wiąże się to z nietrafionymi inwestycjami w Polsce. Skarżąca miała od 2015 r. generować zyski, ale sprawy związane z realizacją przychodów opóźniają się, z uwagi na niezrealizowane inwestycje w ekologiczne elektrownie. Aktualnie nie prowadzi działalności gospodarczej, a jedynie dochodzi swoich roszczeń od kontrahentów. Dodała, iż po uregulowaniu zobowiązań podatkowych zamierza wznowić tę działalność i połączyć się ze swoim wspólnikiem. Oświadczyła, że za 2016 r. odnotowała stratę. Skarżąca wyjaśniła, że pozycja w bilansie "udziały i akcje" oraz "pożyczka" dotyczą spółki P. sp. z o.o. i prawdopodobnie nie zostaną nigdy odzyskane. Podała, iż zobowiązania wynoszą aktualnie ponad 4.935.167 zł. Powołała się na fakt udzielenia prawa pomocy jej wspólnikowi w innych zawisłych przed tutejszym Sądem sprawach. Wskazała, że posiada jedno konto bankowe w Millennium Bank S.A. (saldo za kwiecień 2017 r. 10 zł). W latach 2016-2017 Skarżąca nie odnotowała żadnych wpływów na swoje konto. Nie wystawiła żadnych faktur. Nie posiada środków na opłacenie skargi i w najbliższym czasie takich środków nie będzie posiadać. Skarżąca pokrywa tylko bieżące koszty funkcjonowania z prywatnych środków prezesa zarządu będącego rencistą. Do wniosku załączono m. in. bilans, rachunek zysków i strat, wyciąg z rachunku bankowego, CIT- 8 za 2016 r. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej: "P.p.s.a.") strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie środków na koszty postępowania jest rzeczywiście niemożliwe. Opłaty sądowe należy zaliczyć do danin publicznych, a zatem zwolnienie z nich stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, co wynika z art. 84 Konstytucji. Dlatego też zastosowanie tego wyjątku odnosi się do szczególnych sytuacji, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru tych wydatków na współobywateli. Z tych bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania w razie zwolnienia strony z obowiązku ich ponoszenia. Strona występująca na drogę postępowania sądowego powinna więc mieć świadomość obowiązku ponoszenia tych kosztów i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku (zob. postanowienie NSA z 26 lutego 2013 r., I FZ 27/13). W niniejszej sprawie Skarżąca ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych, tj. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem osobie prawnej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zdaniem referendarza sądowego przesłanki tej Skarżąca nie spełnia. Jej argumentacja zasadza się na takich okolicznościach jak nieprowadzenie działalności gospodarczej, brak przychodów, ponoszenie od kilku już lat straty, ciążące na Skarżącej zobowiązania. Jakkolwiek istotnie sytuacja Skarżącej nie należy do łatwych (w minionych latach wykazała stratę, nie posiada majątku trwałego), jednak nadal pozostaje w obrocie prawnym jako przedsiębiorca. To z kolei wiąże się z koniecznością podejmowania wszelkich działań niezbędnych do efektywnego prowadzenia działalności gospodarczej i regulowania wszelkich związanych z nią należności tak prywatnoprawnych, jak i tych o charakterze publicznym. Stanowisko to jest ugruntowane w orzecznictwie (por. postanowienia NSA z: 19 lipca 2016 r., I FZ 160/16; 12 października 2015 r., I FZ 375/15). Tym bardziej, że – jak sama oświadczyła – Skarżąca zamierza wznowić działalność gospodarczą i połączyć się ze swoim wspólnikiem. Nie istnieją zatem jakiekolwiek przeszkody uniemożliwiające jej podjęcie należytej aktywności w celu samodzielnego sfinansowania kosztów swojego udziału w niniejszym postępowaniu. W tej sytuacji nie ma – zdaniem referendarza sądowego - podstaw do traktowania Skarżącej w szczególny sposób w stosunku do innych podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Skoro założeniem Skarżącej jest kontynuacja tej działalności, a mimo to pozostaje ona bierna, nie uzyskuje przychodów i nie podejmuje konkretnych starań ukierunkowanych na ich uzyskiwanie, to oznacza, że brak środków na ponoszenie kosztów sądowych jest powodowany jej postawą, nie zaś czynnikami od niej niezależnymi, obiektywnymi. Z tych wszystkich względów nie może mieć decydującego znaczenia argumentacja Skarżącej skupiająca się wokół takich okoliczności jak nieosiąganie przychodów czy ponoszenie straty. Przyjęcie takiej argumentacji prowadziłoby bowiem do wniosku, że w zasadzie każdy podmiot, który zrezygnował z aktywności powinien być zwolniony z ponoszenia kosztów sądowych. Z tych względów uznać należało, że Skarżąca nie wykazała, iż jej wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie. Wobec tego na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.