III SA/Wa 807/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Sędziowie sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (sprawozdawca), sędzia WSA Waldemar Śledzik, Protokolant specjalista Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2016 r. sprawy ze skargi E. z siedzibą w Stanach Zjednoczonych Ameryki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz E. z siedzibą w Stanach Zjednoczonych Ameryki kwotę 9 764 zł (słownie: dziewięć tysięcy siedemset sześćdziesiąt cztery złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Z akt przedłożonej Sądowi sprawy wynika, że E. (dalej: Skarżący lub Fundusz) wystąpił do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. o stwierdzenie nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób prawnych w łącznej kwocie 254.700.00 zł pobranego od dywidend wypłaconych przez T. S.A. (obecnie: O. S.A.) 1 lipca 2010 r. w kwocie 135.900,00 zł i 7 lipca 2011 r. w kwocie 118.800,00 zł. W uzasadnieniu złożonego wniosku Skarżący wskazał, iż jest funduszem inwestycyjnym prawa amerykańskiego zajmującym się działalnością inwestycyjną, w tym inwestowaniem w akcje polskich spółek. W latach 2010-2011 spółka T. S.A., w której akcje inwestował Fundusz wypłaciła na Jego rzecz dywidendy. Dywidendy wypłacone przez polskie spółki jako płatników zostały obciążone zryczałtowanym podatkiem dochodowym od osób prawnych. Zdaniem Funduszu, w związku z posiadanym udziałem procentowym w kapitale płatników, niniejsza sprawa winna być rozpatrywana w kontekście swobody przepływu kapitału. W opinii Funduszu nie było podstaw do pobrania podatku od wypłaconych dywidend, gdyż w świetle art. 56 TWE, obecnie art. 63 TFUE, obowiązek zapłaty zryczałtowanego podatku dochodowego od dywidend wypłacanych zagranicznym funduszom inwestycyjnym jest niezgodny z zasadą swobody przepływu kapitału. dywidendy wypłacane przez krajowe spółki na rzecz krajowych funduszy inwestycyjnych są wolne od podatku, zaś dywidendy otrzymywane przez zagraniczne fundusze inwestycyjne podlegają opodatkowaniu na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2000 r. nr 54 poz. 654 ze zm.) dalej zwana u.p.d.o.p., z uwzględnieniem postanowień umów o unikaniu podwójnego opodatkowania. Skarżący wskazał też, że polskie fundusze inwestycyjne korzystają ze zwolnienia od podatku bez konieczności spełnienia jakichkolwiek dodatkowych warunków. W konsekwencji polskie przepisy wprowadzają różne traktowanie podatników w zależności od miejsca siedziby, przy czym traktowanie rezydentów innych państw jest bardziej uciążliwe. To podejście wypełnia znamiona dyskryminacji zakazanej w art. 12 TWE (art. 18 TFUE) i sprzecznej z zasadą swobody przepływu kapitału, która to zasada wynika z prawa wspólnotowego, które stało się elementem polskiego porządku prawnego po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej. W ocenie Skarżącego, nie ma żadnych podstaw do różnicowania sytuacji zagranicznych i krajowych funduszy inwestycyjnych, bowiem ich sytuacja jest identyczna. W ocenie Skarżącego pobór przez płatników zryczałtowanego podatku dochodowego od wypłaconych mu dywidend był w świetle prawa wspólnotowego bezzasadny, w związku z czym powstała nadpłata w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób prawnych. W kwestii braku podstaw dla stosowania ograniczeń swobody przepływu kapitału Strona stwierdza, że istniejące ograniczenie zasady swobody przepływu kapitału nie znajduje oparcia i uzasadnienia w przepisach traktatowych, tj. w art. 57 i art. 58 TWE, a obecnie w art. 64 i art. 65 TFUE. Ze wskazanych powyżej przepisów oraz orzecznictwa ETS wynika, że odmienne traktowanie podatników z państw trzecich może być utrzymane na podstawie klauzuli stand-still wyrażonej w art. 57 TWE (art. 64 TFUE) lub dotyczyć przypadków, w których sytuacja podatników nie jest możliwa do porównania, lub jest to uzasadnione nadrzędnymi względami interesu ogólnego - art. 58 TWE (art. 65 TFUE). Zdaniem Skarżącego w przedmiotowej sprawie nie znajduje zastosowania wyjątek określony w art. 57 TWE (art. 64 TFUE), dopuszczający zachowanie niektórych ograniczeń istniejących w dniu 31 grudnia 1993 r. i dotyczących inwestycji bezpośrednich, gdyż zwolnienie, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.p. zostało wprowadzone po dniu 31grudnia 1993 r., a ponadto inwestycje realizowane przez Skarżącego nie miały charakteru inwestycji bezpośrednich, tj. mających na celu utrzymanie trwałych powiązań i kontroli oraz wpływ na zarządzanie spółkami polskimi. Zdaniem Skarżącego w niniejszej sprawie nie znajdzie również zastosowania ograniczenie przewidziane w art. 58 TWE (art. 65 TFUE), bowiem sytuacja Skarżącego i polskich funduszy inwestycyjnych jest porównywalna, a ponadto nie istnieją akceptowalne w orzecznictwie ETS przesłanki interesu ogólnego, których ochrony wymagałoby wprowadzenie ograniczenia podobnego, jak to istniejące w prawie krajowym. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. decyzją z [...] października 2014 r. odmówił stwierdzenia nadpłaty zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych pobranego od dywidend wypłaconych przez T. S.A. Dyrektor Izby Skarbowej w W. po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego decyzją z [...] grudnia 2014 r. decyzję organu I instancji utrzymał w mocy. W uzasadnieniu wskazał, że w przedmiotowej sprawie spór koncentruje się wokół kwestii, czy dochody osiągane przez Fundusz z siedzibą na terytorium Stanów Zjednoczonych Ameryki z tytułu dywidend wypłacanych w latach 2010-2011 przez polskiego płatnika – T. S.A. podlegają zwolnieniu od podatku dochodowego od osób prawnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.p. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej zwolnienie określone w ww. przepisie nie obejmuje Skarżącego, gdyż istnieją różnice w sposobie tworzenia i funkcjonowania Funduszu a polskimi funduszami inwestycyjnymi powodujące, że nie są to fundusze porównywalne. W szczególności Fundusz nie był utworzony na podstawie zezwolenia właściwych władz państwa oraz nie była zarządzana przez podmiot, który prowadziłby swoją działalność na podstawie takiego zezwolenia. Powyższe skutkuje uznaniem, iż w przedmiotowej sprawie Fundusz nie jest objęty zwolnieniem, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.p. Art. 6 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.p. zwolnienia obejmuje wyłącznie fundusze polskie, tj. utworzone i działające w oparciu o wskazane przepisy ustawy o funduszach inwestycyjnych. Dyspozycją tego przepisu nie zostały więc objęte fundusze zagraniczne jako podmioty utworzone i działające na podstawie przepisów prawa państwa macierzystego (zob. wyrok TSUE z dnia 10.04.2014 r. w sprawie C 190/12). Fundusz amerykański nie został objęty dyspozycją normy określonej w art. 6 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.p., gdyż jest funduszem inwestycyjnym mającym siedzibę w państwie trzecim, tj. w USA. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiotowej sprawie nie doszło również do naruszenia przepisów art. 18 i art. 63 TFUE, tj. nierównego traktowania amerykańskiego Funduszu w stosunku do krajowych funduszy inwestycyjnych oraz złamania zasady swobodnego przepływu kapitału, bowiem zgodnie z jednolitym orzecznictwem TSUE, dyskryminacja polega na stosowaniu różnych zasad w porównywalnych sytuacjach lub też na stosowaniu tej samej zasady w różnych sytuacjach (zob. wyroki: w sprawie C-279/93, w sprawie C-80/94). Z kolei zgodnie z wyrokiem C-282/07, w celu ustalenia czy różnica w traktowaniu na gruncie podatkowym ma charakter dyskryminacyjny, należy zbadać, mając na uwadze przepisy krajowe będące przedmiotem niniejszej sprawy, czy omawiane podmioty znajdują się w obiektywnie porównywalnej sytuacji. Dyrektor Izby Skarbowej zauważył też, że na gruncie prawa wspólnotowego nie można mieć wątpliwości, iż w przypadku gdy sytuacja prawna i faktyczna porównywanych podmiotów (rezydenta i nierezydenta) jest odmienna to nie można uznać ewentualnego zróżnicowanego ich traktowania na gruncie przepisów obowiązujących w państwie rezydenta, za dyskryminujące. Nie mamy więc wtedy do czynienia z naruszeniem zasady swobodnego przepływu kapitału. W związku z powyższym w przedmiotowej sprawie zasadne było dokonanie analizy porównywalności Funduszu amerykańskiego typu zamkniętego z funduszami inwestycyjnymi zamkniętymi z Polski z uwzględnieniem spełnienia szczególnych warunków ustanowionych przez polskie przepisy w odniesieniu do funduszu inwestycyjnego korzystającego ze zwolnienia podatkowego. Dokonując więc analizy przepisów ustawy o funduszach inwestycyjnych formułującej cechy charakterystyczne polskich funduszy inwestycyjnych, do której to ustawy odsyła przepis art. 6 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.p., Dyrektor stwierdził, iż ze zwolnienia z podatku dochodowego korzysta fundusz inwestycyjny zamknięty: który podlega z Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, którego przedmiotem lokat są m.in. papiery wartościowe, wierzytelności (z wyjątkami określonymi w ustawie), udziały w spółkach z o.o., waluty, instrumenty pochodne, prawa majątkowe, instrumenty rynku pieniężnego, które są zbywalne, a także własność lub współwłasność nieruchomości gruntowych, budynków i lokali stanowiących odrębne nieruchomości, użytkowanie wieczyste; który prowadzi swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych władz państwa w którym ma siedzibę i którego działalność podlega nadzorowi właściwych władz państwa, w którym ma siedzibę. Z przepisów ustawy o funduszach inwestycyjnych wynika jednoznacznie, że działalność funduszy inwestycyjnych podlega nadzorowi Komisji; który posiada depozytariusza przechowującego jego aktywa; który jest zarządzany przez podmiot, który prowadzi swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmiot ten ma siedzibę. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, Fundusz mógłby więc skorzystać z przedmiotowego zwolnienia w przypadku łącznego spełnienia ww. przesłanek. Jednakże amerykański Fundusz nie jest obiektywnie porównywalny z funduszami inwestycyjnymi zamkniętymi z siedzibą w Polsce, które podlegają ustawie o funduszach inwestycyjnych, gdyż nie spełnia warunku porównywalności określonego w ww. pkt 3), tj. nie został utworzony na podstawie zezwolenia właściwych władz państwa oraz nie spełnia warunku porównywalności określonego w pkt 6), tj. nie był zarządzany przez podmiot, który prowadził działalność na podstawie zezwolenia właściwych władz państwa. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej Fundusz nie spełnia też kryterium zarządzania przez podmiot, który prowadzi swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmiot ten ma siedzibę (kryterium z pkt 6). Pomimo powierzenia zarządzania tym Funduszem doradcy E. (w skrócie E.) na podstawie umowy doradztwa inwestycyjnego z dnia 15 marca 2004 r., Fundusz w dalszym ciągu posiadał własny organ zarządzający, który miał istotny wpływ na Jego zarządzanie. Skarżący nie zgadzając się z wydaną decyzją złożył skargę do Sądu. Zarzucił decyzji Dyrektora Izby Skarbowej naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy: art. 18 i art. 63 ust. 1 TFUE; dawniej: art. 12 i art. 56 TWE w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 10 oraz art. 22 ust. 1 u.p.d.o.p. w brzmieniu obowiązującym w latach 2010-2011 poprzez odmowę równego traktowania Skarżącego pod względem podatkowym w stosunku do krajowych funduszy inwestycyjnych, mimo obiektywnej porównywalności sytuacji ww. podmiotów w zakresie uzyskiwania dochodów z dywidend, a w efekcie naruszenie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) Ordynacji podatkowej poprzez nieuchylenie decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. i niestwierdzenie nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym na rzecz Skarżącego w sytuacji gdy z akt sprawy wynikało, że wniosek Skarżącego był zasadny; wadliwość formalnoprawną wynikającą z naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: art. 120 Ordynacji podatkowej poprzez pominięcie w sprawie wiążącego Rzeczpospolitą Polską prawa wspólnotowego i ignorowanie sprzeczności przepisów prawa krajowego z prawem wspólnotowym; art. 210 § 4 w zw. z art. 124 w zw. z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do całości argumentacji Skarżącego, arbitralne, oderwane od kontekstu rozstrzyganych spraw i sprzeczne z ich istotą przywoływanie tez orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: "TSUE"), a także poprzez niespójne uzasadnienie decyzji, co nie może przekonać Skarżącego o słuszności podjętego rozstrzygnięcia. W związku z powyższym Skarżący wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym koszów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych dalej (Dz. U. Nr 153, poz. 1296 ze zm.) oraz art. 3 i art. 145 p.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy (w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego), lub mogło mieć istotny wpływ na ten wynik (w przypadku naruszenia przepisów postępowania). Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta narusza prawo. Przedmiotem sporu w sprawie jest kwestia zasadności odmowy stwierdzenia nadpłaty zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych, pobranego od dywidend wypłaconych w latach 2010-2011 przez płatnika tego podatku, a jego istota sprowadza się do rozstrzygnięcia sporu czy dochody osiągane przez fundusz we wskazanych wyżej okresach powinny być zwolnione od podatku dochodowego od osób prawnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 10 tejże ustawy. Zdaniem Funduszu, polskie przepisy regulujące opodatkowanie zagranicznych funduszy inwestycyjnych, w zakresie odnoszącym się do obowiązku zapłaty zryczałtowanego podatku dochodowego od dywidend, przy jednoczesnym zwolnieniu z podatku krajowych funduszy inwestycyjnych są niezgodne z art. 63 ust. 1 TFUE. W opinii Skarżącego, zwolnienie podmiotowe wynikające z art. 6 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.p. powoduje, że fundusze które nie mogą być uznane za podmioty działające na podstawie przepisów polskiej ustawy o funduszach inwestycyjnych są traktowane w sposób dyskryminacyjny. W efekcie tego polskie przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych poprzez nierówne traktowanie funduszy inwestycyjnych z państw trzecich naruszają zasadę swobody przepływu kapitału, co daje podstawę do możliwości powoływania się bezpośrednio na przepis unijny. To z kolei obliguje organy podatkowe do odstąpienia od stosowania polskich przepisów naruszających prawo unijne, a więc spornego art. 6 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.p. W ocenie zaś organów podatkowych podmiotowe zwolnienie z art. 6 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.p. nie przysługuje, gdyż w rozstrzyganej sprawie nie mamy do czynienia z sytuacją porównywalną, co wynika z faktu, że Fundusz nie był utworzony na podstawie zezwolenia właściwych władz państwa oraz nie był zarządzany przez podmiot, który prowadziłby swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmiot ten ma siedzibę. Przy tak zakreślonych stanowiskach prawnych Stron, istotę sporu można w gruncie rzeczy sprowadzić, na tle ustalonego stanu faktycznego, do rozstrzygnięcia kwestii naruszenia swobody przepływu kapitału w aspekcie kwestii porównywalności Funduszu, niebędącego rezydentem Polski, za fundusz działający na podstawię przepisów ustawy o funduszach inwestycyjnych, a w konsekwencji podstaw do zwolnienia od podatku zryczałtowanego od dochodów z dywidend, które osiągają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej – w rozumieniu art. art. 6 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.p., który stanowi, że zwolnione od podatku dochodowego od osób prawnych są fundusze inwestycyjne działające na podstawię przepisów ustawy o funduszach inwestycyjnych. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w W. Skarżący Fundusz mógłby skorzystać z powyższego zwolnienia, ale tylko w przypadku łącznego spełnienia przesłanek określonych w art. 6 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.p. Ponadto organ podatkowy wskazał, iż potwierdzeniem stanowiska prezentowanego przez organy podatkowe odnośnie braku podstaw do uznania podatnika, niebędącego rezydentem Polski, za fundusz działający na podstawie przepisów ustawy o funduszach inwestycyjnych a w konsekwencji braku podstaw do zwolnienia Skarżącego na podstawie przepisów art. 6 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.p. (w brzmieniu obowiązującym w badanym okresie) jest wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 10 kwietnia 2014 r. zapadły w sprawie C-190/12 Emerging Markets Series of DFA Investment Trust Company przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej w Bydgoszczy. Ponieważ, zdaniem Sądu, dla rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy kluczowe znaczenie mają wywody Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej zawarte w wyroku z dnia 10 kwietnia 2014 r. w sprawie Emerging Markets Series of DFA Investment Trust Company przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej w Bydgoszczy (C-190/12), należy przypomnieć podstawowe jego tezy i dokonać jego oceny a kontekście wpływu tego wyroku na wynik sprawy. W powyższym wyroku TSUE stwierdził, że art. 63 TFUE (poprzednio art. 56 TWE) dotyczący swobodnego przepływu kapitału znajduje zastosowanie do sytuacji, takiej jak rozpatrywana w sprawie w postępowaniu głównym, w której na mocy krajowych przepisów podatkowych ze zwolnienia podatkowego nie mogą korzystać dywidendy wypłacane przez spółki mające siedzibę w państwie członkowskim na rzecz funduszu inwestycyjnego mającego siedzibę w państwie trzecim, podczas gdy fundusze inwestycyjne mające siedzibę we wspomnianym państwie członkowskim korzystają z takiego zwolnienia. Jednocześnie TSUE podkreślił, że art. 63 TFUE i art. 65 TFUE (poprzednio art. 58 TWE) należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwiają się one przepisom podatkowym państwa członkowskiego takim jak rozpatrywane w sprawie w postępowaniu głównym, na podstawie których ze zwolnienia podatkowego nie mogą korzystać dywidendy wypłacane przez spółki mające siedzibę w tym państwie członkowskim na rzecz funduszu inwestycyjnego mającego siedzibę w państwie trzecim w zakresie, w jakim istnieje pomiędzy tym państwem członkowskim a rozpatrywanym państwem trzecim zobowiązanie umowne do wzajemnej pomocy administracyjnej, które umożliwia krajowym organom podatkowym zweryfikowanie informacji przekazanych ewentualnie przez fundusz inwestycyjny. Trybunał uznał, że to do sądu odsyłającego należy zbadanie, w ramach sprawy w postępowaniu głównym, czy mechanizm wymiany informacji przewidziany w ramach tej współpracy rzeczywiście umożliwia polskim organom podatkowym zweryfikowanie, w stosownym wypadku, informacji dostarczonych przez fundusze inwestycyjne z siedzibą na terytorium Stanów Zjednoczonych Ameryki dotyczących warunków ich tworzenia i działania, w celu ustalenia, czy prowadzą one działalność w ramach regulacyjnych równoważnych z ramami regulacyjnymi Unii. Tym samym oceny zgodności przepisu art. 6 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.p. z prawem unijnym należy dokonać z punktu widzenia art. 56 TWE, czyli zasady swobody przepływu kapitału, a nie podnoszonej przez organ zasady swobody przedsiębiorczości (art. 43 TWE). Do środków zakazanych przez art. 56 TWE zalicza środki mogące zniechęcać osoby niebędące rezydentami do dokonania inwestycji w tym państwie członkowskim lub które mogą zniechęcić osoby będące rezydentami państwa członkowskiego do dokonywania inwestycji w innych państwach (wyroki TSUE: z dnia 18 grudnia 2007 r. w sprawie C-101/05 A, Zb.Orz. s. I-11531; z dnia 10 lutego 2011 r. w sprawach połączonych C-436/08 i C-437/08 Haribo Lakritzen Hans Riegel i Österreichische Salinen, Zb.Orz. s. I-305; wyrok z dnia 10 maja 2012 r. w sprawach połączonych od C-338/11 do C-347/11 Santander Asset Management SGIIC i in.). Różnica w traktowaniu pod względem podatkowym dywidend pomiędzy funduszami inwestycyjnymi będącymi rezydentami a funduszami inwestycyjnymi niebędącymi rezydentami może zniechęcać z jednej strony fundusze inwestycyjne z siedzibą w państwie trzecim do obejmowania udziałów spółek z siedzibą w Polsce, a z drugiej strony inwestorów będących rezydentami w tym państwie członkowskim do nabywania udziałów w funduszach inwestycyjnych niebędących rezydentami (zob. podobnie ww. wyrok TSUE w sprawach połączonych Santander Asset Management SGIIC i in.). Takie różne traktowanie może prowadzić do ograniczenia swobodnego przepływu kapitału. W wyroku z dnia 10 kwietnia 2014 r., C-190/12 TSUE wykluczył, aby ograniczenia wynikające z regulacji krajowych można uzasadnić koniecznością zachowania spójności systemu podatkowego, czy podziałem kompetencji podatkowych i zachowania wpływów podatkowych. Podkreślenia wymaga, że w sytuacji gdy uregulowania danego państwa członkowskiego uzależniają przyznanie korzyści podatkowej od spełnienia warunków, których przestrzeganie może zostać zweryfikowane jedynie w drodze uzyskania informacji od właściwych organów państwa trzeciego, co do zasady prawnie uzasadniona jest odmowa przez dane państwo członkowskie przyznania takiej korzyści, jeżeli, w szczególności z powodu braku umownego zobowiązania dostarczenia przez to państwo trzecie informacji, niemożliwe okazuje się uzyskanie informacji od tego ostatniego państwa (zob. ww. wyrok w sprawach połączonych Haribo Lakritzen Hans Riegel i Österreichische Salinen i przytoczone tam orzecznictwo). Istotny jest również brak wspólnych ram prawnych dotyczących współpracy administracyjnej z państwami trzecimi, na wzór obowiązującej w Unii Europejskiej Dyrektywy Rady 77/799/EWG z dnia 19 grudnia 1977 r. dotyczącej wzajemnej pomocy właściwych władz państw członkowskich w dziedzinie podatków bezpośrednich (Dz. U. L 336, s. 15 - wyd. spec. w jęz. polskim, rozdz. 9, t. 1, s. 63). Powstaje zatem pytanie, czy polskie organy podatkowe są w stanie zweryfikować, w odniesieniu do funduszy inwestycyjnych niebędących rezydentami, czy spełnione są szczególne warunki ustanowione przez polskie przepisy dla funduszy inwestycyjnych. Odpowiadając na to pytanie należy zauważyć, że w rozpatrywanej sprawie ramy prawne wzajemnej pomocy administracyjnej pomiędzy Rzeczypospolitą Polską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki, umożliwiające wymianę informacji w zakresie stosowania przepisów podatkowych, wynikają w szczególności z art. 23 umowy z dnia 8 października 1974 r. między Rządem Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki o uniknięciu podwójnego opodatkowania, a także z art. 4 Konwencji Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) i Rady Europy, podpisanej w Strasburgu w dniu 25 stycznia 1988 r. o wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach podatkowych. Biorąc zatem pod uwagę istnienie zobowiązań umownych pomiędzy Rzeczypospolitą Polską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki, ustanawiających wspólne ramy prawne współpracy i przewidujących mechanizmy wymiany informacji pomiędzy danymi organami krajowymi, nie można wykluczyć a priori, że fundusze inwestycyjne z siedzibą na terytorium Stanów Zjednoczonych Ameryki będą w stanie dostarczyć informacje i dowody umożliwiające polskim organom podatkowym zweryfikowanie we współpracy z właściwymi organami Stanów Zjednoczonych Ameryki, iż wykonują one działalność na warunkach równoważnych z tymi, które mają zastosowanie do funduszy inwestycyjnych z siedzibą na terytorium Unii. Wobec powyższego kluczową w sprawie kwestią, a nie rozważoną należycie przez organy podatkowe, jest zagadnienie porównywalności funduszy krajowych i amerykańskich oraz sposób rozumienia tego pojęcia, szczególnie istotną w kontekście powoływanej przez Skarżący Fundusz zasady niedyskryminacji. Odmienne traktowanie podatników, w świetle powołanych przez Skarżącą zasad traktatowych, może dotyczyć bowiem wyłącznie przypadków, w których obiektywnie sytuacja podatników nie jest możliwa do porównania lub jest to uzasadnione względami ogólnego interesu. W ocenie Skarżącego, sytuacja krajowych i amerykańskich funduszy inwestycyjnych w zakresie uzyskiwanych na terytorium Polski dochodów z dywidend jest porównywalna, a wskazane odmienności nie mogą być podstawą do wyciągnięcia wniosku o braku porównywalności i odmowy zastosowania w stosunku zastosowania w stosunku do Skarżącej art. 56 TWE. Natomiast według organu odwoławczego, Fundusz różni się od funduszy krajowych. Organ odwoławczy po przeprowadzeniu analizy wskazał na różnice funkcjonowaniu Spółki i funduszy inwestycyjnych działających na podstawie ustawy o funduszach inwestycyjnych. Organ podatkowy podniósł, że Fundusz nie prowadzi działalności na podstawie zezwolenia właściwych władz państwa, w którym Fundusz ma siedzibę. Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że zgodnie z przyjętym przez polskiego prawodawcę modelem, fundusze inwestycyjne zarządzane są przez odrębną od nich osobę prawną, tj. towarzystwo funduszy inwestycyjnych. Z kolei Fundusz, zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, zarządzany jest przez "doradcę – E. jak i zarząd", co przesądza o braku porównywalności Funduszu do polskich funduszy inwestycyjnych, art. 4 ust. 1 ustawy o funduszach inwestycyjnych mówi bowiem o "zarządzeniu" a nie "współzarządzaniu". Powyższe powoduje, że także w tym przypadku "brakuje porównywalności" Skarżącego z funduszami inwestycyjnymi w rozumieniu przepisów polskich. Zdaniem Sądu, czynności porównania między funduszami należy jednak dokonać w szerszym zakresie, niż to uczynił organ. Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygając sprawę o zbliżonych okolicznościach faktycznych jak w sprawie niniejszej stwierdził, że organy podatkowe nie wykazały jakiemu celowi służy odmienne traktowanie funduszy inwestycyjnych działających na podstawie przepisów ustawy o funduszach inwestycyjnych od funduszy amerykańskich, który uzasadniałby wyłączenie tych drugich funduszy z zakresu zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.p. (zob. wyroki NSA z dnia 3 czerwca 2014 r. w sprawach o sygn. akt II FSK 1702/12 i II FSK 1284/12, dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie wskazuje się wyraźnie na wymóg wykazania przez organy podatkowe jakiemu interesowi służy odmienne traktowanie funduszy inwestycyjnych działających na podstawie przepisów ustawy o funduszach inwestycyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.p.) od funduszy amerykańskich, który uzasadniałby wyłączenie tych drugich funduszy z zakresu zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych. Między innymi przesłanka polegająca na konieczności zapewnienia skuteczności nadzoru podatkowego, nie może uzasadniać odmiennego traktowania funduszu zagranicznego, tym bardziej w sytuacji, w której zwolnienie wynikające z przepisu art. 6 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.p. nie zawiera takich warunków (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 4 czerwca 2014 r., sygn. akt I SA/Łd 532/14, dostępny na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Poglądy te pozostają w zgodzie z powołanym także przez Skarżącą ww. orzeczeniu TSUE z dnia 10 kwietnia 2014 r. Do tego stanowiska nawiązał także Naczelny Sąd Administracyjny w powołanych wyżej wyrokach. Jak zaznaczono już wyżej, w cytowanym wyżej wyroku TSUE w sprawie C- 190/12, Trybunał zwrócił szczególną uwagę na kwestię możliwości zweryfikowania przez organy podatkowe w ramach możliwej pomocy udzielonej przez administrację podatkową w państwie siedziby danego funduszu, informacji przekazanych przez zagraniczny fundusz inwestycyjny, ocenionych następnie przez organy podatkowe w kontekście porównywalności takiego funduszu z funduszami krajowymi. Wymiana informacji ma przede wszystkim ustalić, czy fundusze amerykańskie wykonują działalność na warunkach równoważnych z tymi, które mają zastosowanie do funduszy inwestycyjnych z siedzibą na terytorium Unii. Zdaniem Sądu, pojęcie "wykonywanie działalność na warunkach równoważnych z tymi, które mają zastosowanie do funduszy inwestycyjnych z siedzibą na terytorium Unii należy rozumieć w kontekście zadań zarządzających funduszem polegających na inwestowaniu wpłaconych do funduszu środków w taki sposób, aby osiągnąć jak największy zysk dla uczestników funduszu, przy jednoczesnym ograniczeniu ryzyka inwestycyjnego. Istota funduszy inwestycyjnych opiera się zatem na połączeniu środków (zasobów kapitałowych) indywidualnych inwestorów w celu wspólnego ich inwestowania. Ze względu na potrzebę zapewnienia ochrony interesów inwestorów w polskim porządku prawnym, czy szerzej porządku prawnym Unii istnieje szereg aktów prawnych chroniących interesy inwestorów, choćby wspomniana ustawa o funduszach inwestycyjnych. Z akt sprawy wynika, iż Skarżący był akcjonariuszem wymienionej w decyzji spółki, nie wynika jednak czy na obszarze Polski były dystrybuowane jego tytuły uczestnictwa. Należy zauważyć, iż na terenie Polski mogą być dystrybuowane tylko takie fundusze z siedzibą w państwach należących do OECD, które zbywają i odkupują tytuły uczestnictwa na każde żądanie uczestnika oraz stosują zasady lokowania i ograniczenia inwestycyjne takie same jak polskie fundusze inwestycyjne otwarte. Zbywając tytuły uczestnictwa w Polsce, fundusz zagraniczny ma obowiązek bezpłatnie udostępniać uczestnikom w języku polskim prospekt informacyjny, skrót prospektu, roczne i półroczne sprawozdanie finansowe, a także wszelkie informacje, które udostępnia uczestnikom w swoim kraju macierzystym. Zgodnie z tezą Trybunału różnica w traktowaniu pod względem podatkowym dywidend pomiędzy funduszami inwestycyjnymi będącymi rezydentami a funduszami inwestycyjnymi niebędącymi rezydentami może zniechęcać z jednej strony fundusze inwestycyjne z siedzibą w państwie trzecim do obejmowania udziałów spółek z siedzibą w Polsce, a z drugiej strony inwestorów będących rezydentami w tym państwie członkowskim do nabywania udziałów w funduszach inwestycyjnych niebędących rezydentami. Akceptując tą tezę należy podnieść, iż przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organy podatkowe winny mieć na uwadze przedstawioną wyżej ocenę prawną, uwzględniającą prowspólnotową wykładnię art. 6 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.p., oraz dokonać porównania działalności Skarżącej z funduszami działającymi na podstawie regulacji krajowej (ustawa z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych). Zdaniem Sądu, porównania między funduszami należy dokonać w szerszym zakresie niż to uczynił organ. Przede wszystkim należy przeanalizować zebrany w sprawie materiał dowodowy i ustalić, jakie są cele i zasady funkcjonowania Skarżącego funduszu, w szczególności jakie są nałożone na ten fundusz obowiązki informacyjne przez regulatora rynku amerykańskiego, w tym wobec organu nadzoru i potencjalnych inwestorów będących rezydentami w państwie członkowskim. Przede wszystkim należy ustalić, jakie są cele i zasady funkcjonowania Funduszu, w szczególności jaki jest przedmiot jego działalności, obowiązki, jakie stosowane są wobec niego środki kontroli oraz poczynić dokładne ustalenia co do kwestii zarządu, uwzględniając regulacje prawne i zasady prawa obowiązujące w danym państwie trzecim. Należy choćby zwrócić uwagę na rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie sposobu, trybu oraz warunków prowadzenia działalności przez towarzystwa funduszy inwestycyjnych, które reguluje m.in. sposób, warunki i szczegółowy zakres działania systemu kontroli wewnętrznej, w tym systemu nadzoru zgodności działalności z prawem, systemu zarządzania ryzykiem oraz systemu audytu wewnętrznego w towarzystwie, czy też szczegółowe wymagania w zakresie działania towarzystwa w najlepiej pojętym interesie funduszu inwestycyjnego oraz uczestników funduszu inwestycyjnego, w tym w zakresie wykonywania decyzji inwestycyjnych w zarządzaniu portfelami inwestycyjnymi funduszy inwestycyjnych oraz w zakresie składania zleceń nabycia lub zbycia instrumentów finansowych łącznie dla różnych funduszy inwestycyjnych zarządzanych przez towarzystwo oraz łącznie z innymi zleceniami składanymi przez towarzystwo, oraz przeprowadzania analiz przy doborze lokat funduszu inwestycyjnego. Sąd podkreśla, iż na żadnym etapie postępowania organ podatkowy nie badał czy Skarżący przedstawił wystarczające dowody, iż jego działalność spełnia wymogi równoważne z tymi określonymi np. w ww. rozporządzeniu Ministra Finansów czy też w zakresie regulacji prawnych dotyczących ochrony praw inwestorów, w tym będących rezydentami w państwie członkowskim. Przypomnieć należy, iż jednym z celów interwencji publicznej rozumianej jako regulacja i reglamentacja gospodarcza jest zapewnienie funkcjonowania gospodarki zgodnie z interesem publicznym. Jest to funkcja organów władzy publicznej zorientowana na ochronę pewnych wartości publicznych w życiu gospodarczym. Reglamentacja gospodarcza w zakresie prowadzenia funduszy inwestycyjnych jest formą interwencji każdego państwa w działalność gospodarczą w celu ochrony interesów zbiorowych. Reglamentacja działalności gospodarczej nie jest konieczna ze względu na zagrożenia, jakie działalność gospodarcza tworzy dla pewnych wartości i dóbr chronionych przez państwo. Wartości te są bowiem skuteczni chronione poza systemem reglamentacji. Jest ona natomiast uzasadniona tam, gdzie działalność gospodarcza jest niebezpieczna dla interesów obywateli (zob. C. Kosikowski, Koncesje i zezwolenia na działalność gospodarczą, Warszawa 2002, s. 42). Należy zaznaczyć, iż odwoływanie się przez organ podatkowy wyłącznie do obecnej treści przepisów u.p.d.o.p. nie jest w pełni prawidłowe, gdyż przepisy te odnoszą się do funduszy inwestycyjnych z krajów Unii. Z natury więc rzeczy pomimo pewnych odrębności prawnych i organizacyjnych w każdym kraju członkowskim obowiązuję regulacje zgodne z dyrektywą UCITS, w tym dotyczące systemu nadzoru nad funduszami inwestycyjnymi i ochrony praw inwestorów. Jakkolwiek organ odwoławczy powołał się na brak porównywalności Funduszu z funduszami inwestycyjnymi działającymi na mocy ustawy o funduszach inwestycyjnych w zakresie sprawowanego nad nim zarządu, jako istotną różnicę wskazując zarządzanie Funduszem przez wewnętrzny zarząd - to jednakże nie ustosunkował się do argumentów Skarżącego, że porównywalność nie oznacza identyczności. Sąd zgadza się z Dyrektorem Izby Skarbowej, że współzarządzanie, które występuje w Funduszu stanowi odmienność od rozwiązania prawnego, o którym mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o funduszach inwestycyjnych, zgodnie z którym towarzystwo funduszy inwestycyjnych tworzy fundusz inwestycyjny, zarządza nim i reprezentuje go w stosunkach z osobami trzecimi. Tym niemniej w sprawie organ przed wyrażeniem poglądu, że w sprawie nie będzie miał zastosowanie przepis art. 63 TFUE i z tego powodu Fundusz nie będzie mógł skorzystać z dobrodziejstwa płynącego z treści ar. 6 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.p. winien dokładnie wyjaśnić pozycję doradcy inwestycyjnego funkcjonującego w strukturach Funduszu, jako jednego z podmiotów zarządzających (portfel inwestycyjny Funduszu) z punktu widzenia porównywalności. Należy też pamiętać, że z ww. orzecznictwa TSUE wynika, że forma organizacyjno-prawna nie może mieć rozstrzygającego znaczenia w sprawie. W związku z powyższym wskazać należy, że w szczególności wyjaśnienia w oparciu o powyższe kryteria wymaga, zdaniem Sądu, kwestionowana przez organ pozycja doradcy inwestycyjnego funkcjonującego w strukturach Skarżącego jako jeden z podmiotów zarządzających (współzarządzających). Zbadania i wyjaśnienia wymaga kwestia funkcjonowania w systemach common law (w tym w amerykańskim systemie prawnym) koncepcji rozdziału własności ekonomicznej i prawnej. W związku bowiem z tym, zdaniem Funduszu, z punktu widzenia ochrony interesów inwestorów tworzenie w przypadku funduszy działających w Stanach Zjednoczonych Ameryki dodatkowych rozwiązań polegających na wyodrębnianiu funduszu i towarzystwa (jako podmiotu zarządzającego funduszem) nie jest rozwiązaniem potrzebnym. Należy też ustosunkować się do zagadnienia, że poszczególne jurysdykcje podatkowe, przyjmując analogiczne konstrukcje prawne, mogą różnić się w zakresie szczegółowych rozwiązań i mimo odmiennej redakcji przepisów dyrektywy UCITS oraz ICA, na podstawie której działa Fundusz, zawierać - co do istoty - takie same uregulowania. Zdaniem Sądu, porównanie przeprowadzone przez organ podatkowy nie może być również fragmentaryczne, dokonane tylko z jednego punktu widzenia (np. czy utworzenie funduszu zagranicznego wymaga uzyskania zezwolenia w kraju jego siedziby). Obowiązek zgłoszenia przez Spółkę inwestycyjną działającą na podstawie przepisów prawa amerykańskiego do zarejestrowania funduszy inwestycyjnych do Komisji Papierów Wartościowych, też jest środkiem kontroli, a organ tę okoliczność zdeprecjonował. Nie chodzi bowiem o to, aby fundusze te były identyczne. Forma organizacyjno-prawna w jakiej działają fundusze również nie może mieć rozstrzygającego znaczenia w sprawie. Stawianie wymogu identyczności nierezydentów z rezydentami może stanowić ukrytą dyskryminację. Regułą bowiem jest, że między poszczególnymi funduszami w różnych krajach zawsze będą istnieć różnice dotyczące szczegółowych rozwiązań, co samo przez się nie stanowi jeszcze o braku porównywalności. Ponownie należy podkreślić, iż nie chodzi o to, aby fundusze funkcjonujące w państwach trzecich były identyczne jak te, które działają w Unii Europejskiej, lecz aby były odpowiednie dla realizacji celów i zasad funkcjonowania. Fundusze te powinny być zatem porównywalne w zakresie realizacji celów i zasad funkcjonowania funduszy inwestycyjnych, działających na mocy ustawy o funduszach inwestycyjnych. Jak już wskazano, forma organizacyjno-prawna w jakiej działają fundusze nie może mieć rozstrzygającego znaczenia w sprawie. Organ będzie miał na względzie, że zweryfikowanie dowodów przedłożonych przez Skarżącą może wymagać wystąpienia do amerykańskich władz podatkowych, na podstawie art. 23 umowy z dnia 8 października 1974 r. między Rządem Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki o uniknięciu podwójnego opodatkowania i zapobieżeniu uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu, czy art. 4 Konwencji Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) i Rady Europy, podpisanej w Strasburgu w dniu 25 stycznia 1988 r. o wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach podatkowych. Jak już to wskazano powyżej, w ocenie Sądu, zobowiązania umowne pomiędzy Rzeczypospolitą Polską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki, ustanawiające wspólne ramy prawne współpracy i przewidujące mechanizmy wymiany informacji pomiędzy danymi organami krajowymi, umożliwiają polskim organom podatkowym wymianę informacji podatkowych dotyczących podatników podatku dochodowego od osób prawnych, w tym amerykańskich funduszy inwestycyjnych. Jednakże ww. akty prawne, zdaniem Sądu, dotyczą wymiany informacji, które okażą się konieczne do stosowania przepisów podatkowych. Nie jest to wymiana informacji pomiędzy regulatorami rynku finansowego, gdyż takimi regulatorami rynku finansowego nie są polskie organy podatkowe. Organ podatkowy może weryfikować informacje przekazywane przez stronę Skarżącą, nie jest natomiast uprawniony do wymiany informacji w zakresie wydawanie zezwoleń i nadzoru nad funduszami inwestycyjnymi, w konsekwencji nie można jemu przyznawać uprawnienia do przeprowadzania lub zlecania kontroli w celu zweryfikowania, czy fundusze inwestycyjne wywiązały się ze zobowiązań, jakie na nich ciążą z tytułu ustawy o funduszach inwestycyjnych, ponieważ uprawnienie to jest zarezerwowane dla organów nadzorczych, którym przyznano to uprawnienie w myśl prawa. Organ oceni, czy otrzymane informacje czy to od Skarżącego czy w drodze wymiany informacji, umożliwiają zweryfikowanie charakteru funduszy inwestycyjnych z siedzibą w Stanach Zjednoczonych Ameryki jako porównywalnego z charakterem funduszy inwestycyjnych z siedzibą w Polsce, oraz czy prowadzą one działalność w ramach regulacyjnych równoważnych z ramami regulacyjnymi funduszy krajowych, a patrząc szerzej - funduszy inwestycyjnych z siedzibą na terytorium Unii. Należy zauważyć, że na podstawie art. 187 § 1 O.p. organ podatkowy jest zobowiązany do zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Normatywną treścią zasady wyrażonej w tym przepisie jest obowiązek organu zebrania wszystkich dowodów niezbędnych do zbudowania podstawy faktycznej rozstrzygnięcia podatkowego oraz obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału nie może polegać na fragmentarycznej ocenie faktów, lecz oznacza dochodzenie do wyjaśnienia stanu faktycznego w sposób dokładny, z uwzględnieniem pełnego kontekstu. Obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest ściśle związany z wynikającą z art. 191 O.p. zasadą swobodnej oceny dowodów. Ocena swobodna powinna być bowiem oparta na wszechstronnej ocenie całości materiału dowodowego. Zdaniem Sądu, organy podatkowe naruszyły powyższe przepisy. Rzeczą organu podatkowego jest zatem ustalenie, czy otrzymane informacje umożliwiają zweryfikowanie, czy charakter funduszy inwestycyjnych z siedzibą w Stanach Zjednoczonych Ameryki jest porównywalny z charakterem funduszy inwestycyjnych z siedzibą w Polsce. Jeżeli na podstawie uzyskanych informacji organy podatkowe ustalą, że Skarżący wykonuje działalność na warunkach równoważnych z tymi, które mają zastosowanie do funduszy inwestycyjnych z siedzibą na terytorium Unii, to powinny uwzględnić wniosek Skarżącego o zwrot nadpłaty zapłaconego podatku od osób prawnych. Mając powyższe uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach sądowych postanowiono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § p.p.s.a.