III SA/Wa 854/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. Sp. z o.o. w likwidacji o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi E. Sp. z o.o. w likwidacji na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2012 r. postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie - We wniosku złożonym na urzędowym formularzu skarżącą – E. Sp. z o.o. w likwidacji wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika. W uzasadnieniu wniosku likwidator spółki wskazała, że spółka nie ma środków finansowych. Z oświadczeń zawartych w formularzu wynika jedynie, że wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi [...] zł. Z uwagi na fakt, że oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, na podstawie art. 255 w zw. z art. 252 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej – "P.p.s.a."), skarżąca została wezwana do: wyjaśnienia, czy w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą, udokumentowania aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej spółki, poprzez nadesłanie ostatnich zeznań podatkowych (za 2014 i 2015 r.), sprawozdań finansowych (bilans i rachunek zysków i strat), wykazu środków trwałych, zestawienia należności i zobowiązań, nadesłania wydruku z podatkowej księgi przychodów rozchodów za ostatnie trzy miesiące, nadesłania deklaracji VAT-7 za ostanie 3 miesiące, nadesłania wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych spółki za ostatnie 3 miesiące, nawet jeśli brak na nich środków finansowych, nadesłania innych dokumentów, które dotyczą aktualnej sytuacji finansowej spółki (w tym np. dotyczących postępowania likwidacyjnego). Wezwanie doręczono w dniu 28 lipca 2016 r., zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Do dnia dzisiejszego spółka nie odpowiedziała na wezwanie, nie złożyła stosownych wyjaśnień, ani nie nadesłała żadnego z żądanych dokumentów. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Podstawą prawną rozpoznania złożonego przez skarżącą wniosku są przepisy art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Zgodnie z ich brzmieniem, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a więc w zakresie częściowym, w przypadku osób prawnych może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jak wskazuje się w piśmiennictwie, osoba prawna zobowiązana jest wykazać, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Wyd. 2, Warszawa 2006, s. 504). Ciężar dowodu wystąpienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie, która ubiega się o jego przyznanie (postanowienie NSA z 13 września 2011 r., II FZ 439/11). W rozpoznawanej sprawie, mimo wezwania, skarżącą nie złożyła stosownych wyjaśnień, ani nie nadesłała żadnego z żądanych dokumentów. Przed wszystkim skarżąca nie wyjaśniła i nie udokumentowała podstawowej kwestii, a mianowicie tego, czy w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą. Referendarz sądowy, poza lakonicznymi oświadczeniami zawartymi w formularzu, nie ma żadnej wiedzy na temat aktualnej sytuacji finansowej spółki. Okoliczności te, mimo wezwania, nie zostały w żaden sposób udokumentowane. W ocenie referendarza sądowego, brak podstawowych informacji chociażby o aktualnych przychodach, majątku i działalności spółki uniemożliwia ocenę spełnienia przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy tj. ocenę tego, czy spółka jest w stanie partycypować w kosztach wszczętego postępowania sądowoadministracyjnego, a jeśli tak, to w jakim zakresie. Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego ocenia taką sytuację jednoznacznie. Jeżeli strona w jakikolwiek sposób uchyla się od złożenia wyjaśnień, oświadczeń lub dokumentów służących ocenie jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, to musi się liczyć z tym, że sąd nie będzie miał podstaw do przyjęcia jej wniosku za uzasadniony (por. np. postanowienie NSA z 23 kwietnia 2009 r., I FZ 71/09, z 23 lipca 2009 r., II FZ 260/09 z 28 lipca 2009 r., I OZ 744/09). Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.