III SA/Wa 913/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-06-19
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżącemu przysługuje prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu) w sprawie podatku od spadków i darowizn, biorąc pod uwagę jego sytuację materialną?Ratio decidendi
Skarżącemu przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Jego sytuacja materialna, obejmująca niskie dochody z zasiłków i brak innych środków, uzasadnia przyznanie pełnego wsparcia, w tym zwolnienia od opłat sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego.Stan faktyczny
Skarżący A.H. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego, w sprawie dotyczącej odmowy wszczęcia postępowania w podatku od spadków i darowizn. W uzasadnieniu wskazał na brak środków materialnych, brak dochodu, wspólne gospodarstwo domowe z bezrobotną córką oraz utrzymywanie się z zasiłku z OPS w kwocie 271 zł miesięcznie. Dołączył dokumenty potwierdzające jego stan zdrowia i niepełnosprawność.Rozstrzygnięcie
Przyznano stronie prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu (doradcy podatkowego) w sprawie ze skargi A.H. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2013 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w podatku od spadków i darowizn p o s t a n a w i a przyznać stronie prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego
I. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.) i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym, o który wnioskujący ubiega się, obejmuje zwolnienie od opłat sądowych, czyli wpisu i opłaty kancelaryjnej oraz zwrot wydatków i ustanowienie pełnomocnika z urzędu (art. 245 § 2 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt u.p.p.s.a.). Jeżeli skarżący zamierza skorzystać z instytucji prawa pomocy powinien uprawdopodobnić okoliczności, od zaistnienia których zależy możliwość skorzystania przez Sąd z tej instytucji, natomiast Sąd jest zobowiązany do analizy przedstawionych materiałów, także z uwzględnieniem zasad logicznego myślenia, a przede wszystkim - doświadczenia życiowego.
II. A. H., dalej jako strona lub skarżący, wnioskiem na urzędowym formularzu PPF z 14 maja 2013 r. , zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego. W uzasadnieniu strona poinformowała o tym, że: - nie ma dostatecznych środków materialnych umożliwiających prowadzenie sprawy przed Sadem; - nie posiada "żadnego dochodu"; - prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką (M., ur. [...] r.), pozostającą bez pracy; - posiada mieszkanie kwaterunkowe 59,5 m.kw. nabyte w drodze spadku; - utrzymuje się z zasiłku z OPS w kwocie 271 zł miesięcznie.
W wykonaniu wezwania referendarza sadowego z 21 maja 2013 r. skarżący przekazał orzeczenie o stopniu niepełnosprawności oraz zaświadczenie o stanie zdrowia. Nadto poinformował, ze córka M. podjęła w styczniu 2012 r. pracę, zamieszkiwała ze strona do 30 kwietnia 2012 r. ale prowadziła odrębne gospodarstwo domowe. Za 2011 r. nie składał zeznań podatkowych, nie posiada tez rachunku bankowego. Opłaty za eksploatację mieszkania były pokrywane przez stronę, córkę M. i matkę.
III. Referendarz sądowy zauważa, że w postępowaniu z wniosku o przyznanie prawa pomocy na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania przesłanek wynikających z przepisu, tj. art. 246 p.p.s.a. (np. w sprawie o sygn. akt postanowienie z 10 stycznia 2008 r. sygn. I FZ 597/07, postanowieni z 16 stycznia 2008 r. sygn. I FZ 515/07, postanowienie z 21 lutego 2008 r. sygn. I FZ 31/08, postanowienie z 9 kwietnia 2008 r. sygn. I FZ 131/08). Referendarz sądowy, podobnie jak Sąd w pozostałych sprawach uprzednio rozpatrywanych wobec skarżącego, nie doszukał się uchybień strony w sposobie wykazania przez nią swojej aktualnej sytuacji majątkowej. Zarazem referendarz sądowy zwraca uwagę, na mocy art. 249 u.p.p.s.a., że przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeśli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Podejmując rozstrzygnięcie wyrażone w sentencji, referendarz sądowy zwraca uwagę na fakt, że skarżącemu przyznano już prawo pomocy w zakresie całkowitym w innych sprawach zawisłych przed Sądem (por postanowienia WSA w Warszawie z 25 listopada 2011 r. III SA/Wa 2657 i 2657/11). Nadto postanowieniami z 16 września 2011 r. III SA/Wa 2270/11; z 13 września 2011 r. I SA/Wa 1007/11; z 2 września 2011 r. III SA/Wa 1787/11 przyznano stronie prawo pomocy w zakresie częściowym. Przedstawioną tam argumentację referendarz sądowy podziela, zwłaszcza, że jak wynika z nadesłanych materiałów sytuacja skarżącego nie uległa zmianie (korzysta on z pomocy finansowej Ośrodka Pomocy Społecznej w formie zasiłków stałych, okresowych, celowych).
Referendarz zadecydował o przyznaniu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi wyważając wysokość środków pozostających w dyspozycji strony (ok. 270 zł) i minimalny koszt ewentualnych starań strony, wynikający z rozporządzeń korporacyjnych, podjętych w celu samodzielnego ustanowienia pełnomocnika. Na zakres przyznanego prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów ma wpływ, ilość spraw strony zawisłych przed Sądem, a także wielkość i rodzaj wymagalnych obecnie kosztów sądowych, tj wpisu od skargi w wysokości 100 zł, którego uiszczenie warunkuje rozpoznanie sprawy i – w konsekwencji – dostęp strony do Sądu.
W ocenie referendarza sądowego, kwota, którą dysponuje skarżący pozwala na zaspokojenie tylko podstawowych potrzeb życiowych, natomiast nie sposób uznać, ze strona ma dostateczne środki na prowadzenie sprawy przed sądem.
Z tych powodów referendarz sądowy, uznał, na podstawie art.243 § 1, art. 245 § 1, § 2 oraz art. 246 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a., jak w sentencji.
.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło