III SA/Wa 963/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Alojzy Skrodzki po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu S.w W. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 maja 2016 r. sygn. akt III SA/Wa 963/16 odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S.w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2014 rok postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z 20 maja 2016 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odmówił S. w W. (dalej "Skarżący") przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych – w sprawie ze skargi Skarżącego na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2016 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2014 r. Referendarz sądowy uzasadniając wydane rozstrzygnięcie wyjaśnił, że z przedstawionych przez Skarżącego dokumentów nie wynika, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych i uiścić należnego w sprawie wpisu sądowego w kwocie 100.000 zł. Skarżący posiada środki, z których może uiścić wpis sądowy, natomiast fakt posiadania zadłużenia nie może stanowić jedynej przesłanki do przyznania prawa pomocy. Wskazał, że na rachunkach bankowych Skarżący posiada środki w kwotach: 5.014.241,16 zł, 107.294,13 zł, 2.757.986,20 zł, 37.681,37 zł, 181.712,96 USD, 24.843,56 GBP, 269.585,04 EUR, 45.209,61 CHF, 552.380,38 USD, 142.984,32 GBP, 580.729,37 EUR, 621.099,93 PLN oraz 35.386,39 EUR. Ponadto w kasie posiada 5.728.393,02 zł. W ocenie referendarza sądowego wskazane wartości w porównaniu z wysokością wymaganych na tym etapie postępowania kosztów sądowych, nie pozwalają stwierdzić, że Skarżący wykazał przesłankę z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a." Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 1 sierpnia 2013 r. (I FZ 327/13) wydatki na spory sądowe są, obok wydatków o charakterze cywilnoprawnym, co do zasady, związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Jednakże, wydatki związane z prowadzeniem tej działalności o charakterze cywilnoprawnym nie mogą mieć pierwszeństwa zaspokojenia przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, a do takich zalicza się koszty sądowe. W sprzeciwie z 7 czerwca 2016 r. Skarżący podniósł, że bieżące koszty stałe związane z działalnością masy upadłości wynoszą blisko 2 000 000 zł miesięcznie i stanowią w większej części koszty wynagrodzeń pracowników. Zaznaczył, że wierzytelności kredytowe przysługujące bankowi zostały przelane na rzecz N. oraz Skarbu Państwa celem zabezpieczenia kredytu refinansowego udzielonego przez N. w sierpniu 2015 r. Skarżący wyjaśnił, że nieruchomości zostały obciążone hipotecznie i także nie mogą stanowić źródła środków finansowych na pokrycie opłat sądowych. Podał, że nie może dysponować środkami zgromadzonymi na rachunkach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. stronie postępowania sądowo-administracyjnego może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie natomiast do treści art. 259 § 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia. Rozpoznając sprzeciw, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (art. 260 § 1 p.p.s.a.). Skarżąca wnosząc o zwolnienie od opłat sądowych domaga się, zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. W myśl art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., jej obowiązkiem było wykazanie, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Dokonując analizy wniosku Skarżącego, dokumentów dołączonych do wniosku oraz argumentacji zawartej we wniesionym sprzeciwie Sąd uznał, że referendarz sądowy zasadnie uznał, że Skarżący nie wykazał niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania i w konsekwencji odmówił przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Sąd zaznacza, że zgodnie z linią orzecznicza sądów administracyjnych samo postawienie podmiotu w stan upadłości nie stanowi przesłanki przyznania prawa pomocy i nie może przesądzać o konieczności zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych (postanowienie WSA w Warszawie z 6 lutego 2008 r., sygn. akt III Wa/SA 2093/07, postanowienie NSA z 11 grudnia 2015 r., sygn. akt II FZ 871/15). Odnosząc się do argumentów podniesionych w sprzeciwie Sąd wskazuje, że nie sposób uznać, że zaspokojenie zobowiązań związanych z kosztami postępowania upadłościowego oraz z zaspokojeniem w tym postępowaniu wierzycieli stanowi argument przemawiający za zwolnieniem z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Brak jest bowiem ustawowych podstaw dla przyjęcia, że wierzytelności o charakterze cywilnoprawnym korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed wierzytelnościami Skarbu Państwa wynikającymi z obowiązku finansowania przez stronę kosztów prowadzenia sprawy przed sądem administracyjnym (por. postanowienie NSA z dnia 01.08.2013r., sygn. akt I FZ 327/13). Ponadto godzi się zauważyć, że koszty sądowe należy traktować jako należności powstałe z czynności Syndyka, mieszczące się w pierwszej kategorii należności podlegających zaspokojeniu z funduszów masy upadłości – art. 342 § 1 pkt 1 ustawy z 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2012 r., poz. 1112 ze zm.). Skoro Syndyk wniósł w niniejszej sprawie skargę, to wydatki z tym związane, choć nie dotyczą samego postępowania upadłościowego, należą w rezultacie do pierwszej kategorii należności zaspokajanych z masy upadłości wskazanych w powołanym przepisie (por. postanowienie NSA z 6 grudnia 2012 r., sygn. akt I FZ 430-441/12, z 5 sierpnia 2013 r., sygn. I FZ 318/13, z 29 stycznia 2015 r., sygn. akt II GZ 20/15). Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że referendarz sądowy zasadnie odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Nie wykazano bowiem przesłanek określonych w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 260 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzeczono o utrzymaniu zaskarżonego postanowienia w mocy.