III SAB/Wa 35/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak - Osetek, , po rozpoznaniu w dniu 28 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.S. na przewlekłe prowadzenie postępowania podatkowego przez Burmistrza K. w przedmiocie łącznego zobowiązania podatkowego za 2010 r. postanawia: odrzucić skargę Skarżąca – K.S. złożyła skargę na przewlekłość postępowania Burmistrza K. (dalej jako Burmistrz) w sprawie łącznego zobowiązania podatkowego za 2010 r. Burmistrz, w odpowiedzi na skargę, wniósł o oddalenie skargi. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 3 czerwca 2016 r. wezwano organ do nadesłania w terminie 7 dni informacji od doręczenia niniejszego wezwania, czy skarżąca przed wniesieniem skargi składała w toku postępowania, wezwanie do usunięcia naruszenia prawa lub ponaglenie. W odpowiedzi Organ poinformował, że Skarżąca nie składała przysługującego jej wezwania do usunięcia naruszenia prawa ani ponaglenia. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 26 sierpnia 2016 r. wezwano Organ do nadesłania w terminie 7 dni informacji od dnia doręczenia niniejszego wezwania, czy skarżąca przed wniesieniem skargi składała ponaglenie, o którym mowa w art. 141 Ordynacji podatkowej, względnie czy składała inny środek zaskarżenia bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a.). Ponadto na podstawie powyższego zarządzenia z dnia 26 sierpnia 2016 r. wezwano Skarżącą do złożenia odpisu ponaglenia na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie, o którym mowa w art. 141 Ordynacji podatkowej w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie doręczono Skarżącej w dniu 15 września 2016 r. W odpowiedzi na wezwanie Organ pismem z dnia 5 września 2016 r poinformował, iż Skarżąca przed wniesieniem skargi nie składała w toku postępowania wezwania do usunięcia naruszenia prawa ani ponaglenia i nie składała innego środka zaskarżenia. Skarżąca przy piśmie z dnia 20 września 2016 r. nadesłała dokumenty związane z prowadzonymi postępowaniami w sprawie łącznego zobowiązania podatkowego w postaci odwołań od decyzji oraz skarg do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skargę należało odrzucić. Kontroli sądowoadministracyjnej poddana została skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza K. w zakresie opodatkowania nieruchomości. Kluczową kwestią dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, którą Sąd rozważał w pierwszej kolejności, było zagadnienie związane z wymogiem wyczerpania środków zaskarżenia przysługujących w postępowaniu przed organami administracji publicznej. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 2 i pkt 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Z kolei na mocy art. 52 § 1 P.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Zgodnie z art. 52 § 2 P.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W przypadku skargi na bezczynność (przewlekłość) organu polegającą na niewydaniu decyzji administracyjnej w sprawach podatkowych wyczerpaniem środków zaskarżenia jest w rozumieniu wskazanego przepisu, wniesienie ponaglenia w trybie art. 141 § 1 O.p. Instytucja ta służy do zwalczania zarówno bezczynności organów podatkowych, ja też przewlekłości ich działania (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 15 kwietnia 2015 r., I SAB/GD 3/15, dostępny na stronie internetowej:orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z art. 141 § 1 O.p. na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie lub terminie ustalonym na podstawie art. 140 stronie służy ponaglenie do organu podatkowego wyższego stopnia. W okolicznościach faktycznych rozpatrywanej sprawy organem takim w odniesieniu do Burmistrza K. jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Na podstawie art. 141 § 2 O.p., organ ten, uznając ponaglenie za uzasadnione, winien wyznaczyć dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządzić wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby podjąć środki zapobiegające naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Odnosząc powyższe wyjaśnienia do okoliczności faktycznych sprawy poddanej sądowej kontroli stwierdzić należy, że z akt sprawy nie wynika, aby Skarżąca wniosła ponaglenie do organu podatkowego wyższego stopnia (Samorządowego Kolegium Odwoławczego) na niezałatwienie sprawy przez Burmistrza we właściwym terminie. Ponaglenia tego nie dopatrzył się Sąd w aktach administracyjnych, a brak ponaglenia potwierdził Burmistrz w odpowiedzi na skargę oraz w piśmie z dnia 5 września 2016 r . Również sama Skarżąca pomimo wezwania Sądu nie złożyła odpisu takiego ponaglenia, gdyż żaden z dokumentów nadesłanych przez Skarżącą przy piśmie z dnia 20 września 2016 r. nie został złożony w trybie art. 141 § 1 O.p. Mając na uwadze przytoczone przepisy w doktrynie podkreśla się, że naruszenie przepisów o terminach załatwiania spraw jest podstawą wystąpienia do sądu administracyjnego ze skargą na bezczynność lub przewlekłość postępowania. Wskazuje się w związku z tym, że ponaglenie wynikające z art. 141 § 1 jest środkiem zaskarżenia, z którego skorzystanie warunkuje dopuszczalność skargi do sądu administracyjnego (postanowienie WSA w Łodzi z dnia 16 maja 2006 r., I SAB/Łd 1/06, LEX nr 926485; podobnie zob. wyrok NSA w Łodzi z dnia 17 lutego 2000 r., I SA/Łd 660/98, LEX nr 687481). Jest to środek prawny o szczególnym charakterze, ponieważ nie dotyczy konkretnego rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu podatkowym, tylko jego braku w sytuacji, gdy powinno ono zostać podjęte (por. R.M. Hauser, Komentarz do art. 141 ustawy - Ordynacja podatkowa, LEX wersja elektroniczna). W świetle powyższego skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego na przewlekłość Burmistrza w prowadzeniu postępowania podatkowego powinno zostać poprzedzone ponagleniem skierowanym do organu wyższego stopnia. Brak ponaglenia oznacza, że nie zostały w sprawie wyczerpane środki zaskarżenia, co czyni skargę niedopuszczalną. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Skarżąca do dnia wydania niniejszego postanowienia nie uzupełniła braków formalnych skargi poprzez nadesłanie odpisu ponaglenia. Natomiast zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli jej wniesienie jest niedopuszczalne. Wobec niewyczerpania przez Skarżącą środka zaskarżenia, jaki służył jej w postępowaniu administracyjnym przed organem wskazanym w sprawie, Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i 6 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.