III SAB/Wa 36/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie Przewodniczący sędzia WSA Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 19 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na bezczynność Naczelnika [...] Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w [...] w zakresie zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od marca do czerwca 2015 r. postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić Skarżącej kwotę 100 złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] ("Skarżąca") wniosła w dniu [...] lipca 2017 r. skargę na bezczynność Naczelnika [...] Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w [...] ("NUS") w zakresie zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od marca do czerwca 2015 r. W treści skargi wskazano, że Skarżąca złożyła ponaglenie do Dyrektora Izby Skarbowej w [...] pismem z [...] czerwca 2016 r. Ponadto, powołano się na złożenie przez Skarżącą zażalenia na postanowienie NUS z dnia [...] marca 2017 r. w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług za kwiecień 2015 r. Wskazano, iż Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] postanowieniem z [...] czerwca 2017 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W odpowiedzi na skargę NUS wniósł o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 935, dalej "P.p.s.a."). W uzasadnieniu wskazano, że w ocenie NUS Skarżąca nie spełniła warunków uprawniających do złożenia skargi na bezczynność organu w zakresie niedokonania zwrotu, wynikających z treści normy art. 52 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 141 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2016 r. poz. 1948, dalej "O.p."). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Zgodnie z art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym w chwili wniesie nia skargi, skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. W przypadku skargi na bezczynność (przewlekłość) organu polegającą na niedokonaniu zwrotu podatku wyczerpaniem środków zaskarżenia jest w rozumieniu wskazanego przepisu, wniesienie ponaglenia w trybie art. 141 § 1 O.p. Instytucja ta służy do zwalczania zarówno bezczynności organów podatkowych, ja też przewlekłości ich działania (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 15 kwietnia 2015 r., I SAB/GD 3/15, dostępny na stronie internetowej:orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z art. 141 § 1 O.p. na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie lub terminie ustalonym na podstawie art. 140 stronie służy ponaglenie do organu podatkowego wyższego stopnia. W okolicznościach faktycznych rozpatrywanej sprawy organem takim w odniesieniu do NUS jest Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (wcześniej Dyrektor Izby Skarbowej). Na podstawie art. 141 § 2 O.p., organ ten, uznając ponaglenie za uzasadnione, winien wyznaczyć dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządzić wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby podjąć środki zapobiegające naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Odnosząc powyższe do okoliczności faktycznych sprawy poddanej sądowej kontroli stwierdzić należy, że z akt sprawy nie wynika, aby Skarżąca wniosła ponaglenie do organu podatkowego wyższego stopnia (Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...]) na niedokonanie zwrotu nadpłaconego podatku od towarów i usług przez NUS we właściwym terminie. Ponaglenia tego nie dopatrzył się Sąd w aktach administracyjnych, a brak ponaglenia potwierdził NUS w odpowiedzi na skargę. Ustosunkowując się do ponaglenia, datowanego na dzień 29 czerwca 2016r., wniesionego do Dyrektora Izby Skarbowej w [...], Sąd wskazuje, że z urzędu jest mu wiadome, że przedmiotowe ponaglenie stanowiło podstawę do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] na bezczynność i przewlekłość postępowania Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] w przedmiocie zwrotu podatku od towarów i usług. Przedmiotowej sprawie została nadana sygn. akt [...], a w dniu [...] grudnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] wydał wyrok, w którym oddalił skargę Skarżącej. Ocenić należy, że poprzez wniesienie skargi do WSA w [...] ponaglenie, na które powołuje się Skarżąca, zostało "skonsumowane" a w konsekwencji Skarżąca przed wniesieniem kolejnej skargi do sądu na bezczynność musi wystosować nowe ponaglenie w trybie art. 141 § 1 O.p. Zauważyć należy, że naruszenie przepisów o terminach załatwiania spraw jest podstawą wystąpienia do sądu administracyjnego ze skargą na bezczynność lub przewlekłość postępowania. Wskazuje się w związku z tym, że ponaglenie wynikające z art. 141 § 1 O.p. jest środkiem zaskarżenia, z którego skorzystanie warunkuje dopuszczalność skargi do sądu administracyjnego (postanowienie WSA w Łodzi z dnia 16 maja 2006 r., I SAB/Łd 1/06, LEX nr 926485; podobnie zob. wyrok NSA w Łodzi z dnia 17 lutego 2000 r., I SA/Łd 660/98, LEX nr 687481). Jest to środek prawny o szczególnym charakterze, ponieważ nie dotyczy konkretnego rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu podatkowym, tylko jego braku w sytuacji, gdy powinno ono zostać podjęte (por. R.M. Hauser, Komentarz do art. 141 ustawy - Ordynacja podatkowa, LEX wersja elektroniczna). W świetle powyższego skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego na bezczynność NUS w prowadzeniu postępowania podatkowego powinno zostać poprzedzone ponagleniem skierowanym do organu wyższego stopnia. Brak ponaglenia oznacza, że nie zostały w sprawie wyczerpane środki zaskarżenia, co czyni skargę niedopuszczalną. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli jej wniesienie jest niedopuszczalne. Mając na uwadze powyższe, Sąd, na podstawie przytoczonych przepisów, orzekł, jak w pkt 1 sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.