III SAB/Wa 42/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Bożena Dziełak, , po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "I." sp. j. z siedzibą w L. na bezczynność Ministra Finansów w przedmiocie rozpoznania zażalenia na bezczynność organu pierwszej instancji postanawia: 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz strony skarżącej uiszczony wpis sądowy w kwocie 100 zł (słownie: sto złotych). Dyrektor Izby Celnej w L. prowadził postępowanie egzekucyjne przeciwko Skarżącej – "I." sp. j. z siedzibą w L.. W związku z dokonanymi czynnościami egzekucyjnymi, pismem z 7 kwietnia 2010 r. Skarżąca wniosła do Dyrektora Izby Skarbowej w L. skargę na zajęcie prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego. Pismem z 21 października 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej w L. skargę powyższą pozostawił bez rozpoznania. Skarżąca wniosła do Ministra Finansów zażalenie z 25 października 2011r. na niezałatwienie przez Dyrektora Izby Skarbowej w L. w terminie określonym w art. 35 Kodeksu postępowania administracyjnego ("k.p.a.") jej skargi na czynności egzekucyjne. Powołała się na art. 37 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.) – dalej: "u.p.e.a." Pismem z 9 października 2012 r. Minister Finansów, powołując się na art. 64 § 2 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poinformował Skarżącą, że zażalenie powyższe pozostawia bez rozpoznania z uwagi na uzupełnienie braków niezgodne z wymogami określonymi w wezwaniu. Skarżąca złożyła skargę na bezczynność Ministra Finansów polegającą na nierozpoznaniu zażalenia z 25 października 2011r. Wniosła o stwierdzenie bezczynności Ministra Finansów w tym zakresie, a także o stwierdzenie bezczynności Dyrektora Izby Skarbowej w L. w sprawie rozpoznania skargi z 7 kwietnia 2010 r. na czynność zajęcia prawa majątkowego oraz o zobowiązanie Ministra Finansów do rozpoznania zażalenia w terminie nie dłuższym niż 7 dni. Powołując się na art. 35 § 1 i § 4 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. wskazała, iż postępowanie przed Dyrektorem Izby Skarbowej w L. w przedmiocie skargi na czynność zajęcia prawa majątkowego trwało ponad 18 miesięcy. Natomiast Minister Finansów prowadził postępowanie w sprawie zażalenia przez kolejnych dziewięć miesięcy. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o odrzucenie skargi albo jej oddalenie. Niedopuszczalność skargi, skutkującą jej odrzuceniem, Minister Finansów wywiódł z braku wystąpienia przez Skarżącą przed złożeniem skargi z wnioskiem o usunięcie naruszenia prawa, przewidzianym art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270 z późn. zm.) – dalej: "p.p.s.a.". Natomiast wniosek o oddalenie skargi umotywował brakiem swojej bezczynności, a mianowicie poinformowaniem Skarżącej pismem z 9 października 2012r. o pozostawieniu zażalenia bez rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, aczkolwiek nie z powodów wskazanych przez Ministra Finansów. Zgodnie z art. 3 § 2 8 p.p.s.a. sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie między innymi w sprawach skarg na bezczynność organów administracji w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a tej ustawy. Bezczynność organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie – ale mimo istnienia takiego obowiązku – nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub innego aktu. Skuteczne wniesienie do sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu administracji wymaga istnienia sprawy administracyjnej zawisłej przed tym organem, w której to sprawie organ ten jest właściwy i zobowiązany do wydania jednego z aktów wskazanych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Skarżąca domaga się rozpoznania skargi na bezczynność Ministra Finansów w przedmiocie rozpoznania zażalenia na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w L. złożonego w trybie art. 37 ust. 1 k.p.a., polegającą na nierozpoznaniu skargi na czynność egzekucyjną. Zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a., na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36 stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Organ ten uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy. Zażalenie wniesione na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. ma zatem na celu likwidację bezczynności organu administracyjnego w trybie administracyjnym. Wyczerpanie powyższego trybu zażaleniowego stanowi również warunek formalny wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu pierwszej instancji (art. 52 p.p.s.a.). Zażalenie związane jest bowiem z bezczynnością właśnie organu pierwszej instancji (Dyrektora Izby Skarbowej). Przepis art. 37 k.p.a. nie określa formy, w jakiej organ administracji publicznej wyższego stopnia ma zażalenie takie rozstrzygnąć. Przyjmuje się jednak, że stanowisko organu wyższego stopnia wyrażone w trybie art. 37 § 1 k.p.a. powinno mieć formę postanowienia, na które nie służy zażalenie. Zgodnie bowiem z art. 141 § 1 k.p.a., na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Postanowienie to ma charakter wpadkowy (incydentalny), a zatem nie kończy postępowania w sprawie i nie zawiera rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Organ wyższego stopnia uznając zażalenie za uzasadnione wyznacza jedynie dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Opisana instytucja odnosi się zatem wyłącznie do kwestii ściśle procesowej uregulowanej w art. 35 i art. 37 k.p.a. Postanowienie organu wyższego stopnia nie kreuje również nowej sprawy administracyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 sierpnia 2010r. sygn. akt II GSK 708/09). Nie jest to więc postanowienie podlegające zaskarżeniu do sądu administracyjnego, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 kwietnia 2012r. sygn. akt I OSK 872/12). Nie jest to także inny akt lub czynność organu dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Ponieważ postanowienie wydane na podstawie art. 37 § 2 k.p.a. nie podlega kontroli sądu administracyjnego, niedopuszczalna jest również skarga na bezczynność organu rozpoznającego zażalenie, skutkiem którego może być ono wydane (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 kwietnia 2008r. sygn. akt II OSK 560/08). Postępowanie, o którym mowa w art. 37 § 1 i 2 k.p.a., nie może być bowiem traktowane jako odrębne i samodzielne postępowanie administracyjne (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 marca 2009r. sygn. akt II OSK 469/09). Jak już Sąd wskazał, skarga na bezczynność jest wyłącznie pochodną skargi na określone, nazwane, prawne formy działania organów administracji publicznej. Sąd stwierdza zatem, że ponieważ na postanowienie wydane w trybie art. 37 k.p.a., jakie powinno być skutkiem rozpatrzenia przez Ministra Finansów zażalenia Skarżącej z 25 października 2011r., nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, to tym samym nie przysługuje skarga na bezczynność Ministra Finansów polegającą na nierozpoznaniu zażalenia wniesionego w trybie art. 37 § 1 k.p.a. Oznacza to, że skarga na bezczynność Ministra Finansów w rozpoznaniu zażalenia Skarżącej jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu. Wyjaśnić przy tym należy, że niezależnie od formy załatwienia przez organ wyższego stopnia zażalenia na bezczynność organu pierwszej instancji, stronie postępowania administracyjnego zostaje otwarta droga do wniesienia skargi na bezczynność organu pierwszej instancji, czego warunkiem formalnym jest właśnie wniesienie zażalenia. W tym stanie rzeczy Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. O zwrocie Skarżącej wpisu od skargi Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.