III SO/Wa 18/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. C. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi postanawia przywrócić termin do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi W dniu 30 maja 2014 r. wpłynęło do Sądu pismo M. C. z 28 maja 2014 r. zatytułowane wniosek o "przywrócenie terminu do wniesienia skargi". W piśmie tym wskazał, że w dniu 20 maja 2014 r. otrzymał wezwanie dotyczące przedłożenia w terminie 7 dni skargi. Termin na jej złożenie upłynął w dniu 27 maja 2014 r. Wnioskodawca wyjaśnił, iż uchybił o jeden dzień temu terminowi, gdyż z uwagi na stopień skomplikowania sprawy szukał osoby, która pomoże mu napisać skargę w sposób profesjonalny. Osobę taką znalazł dopiero w dniu 28 maja 2014 r. Do wniosku wnioskodawca dołączył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] lutego 2014 r. Zastrzegł jednocześnie, że nie wszystko w niej ujął, w związku z tym zwrócił się o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Jakkolwiek wnioskodawca pismo swoje zatytułował jako wniosek o "przywrócenie terminu do wniesienia skargi", to de facto pismo to jest wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Pismem z 13 maja 2014 r. wezwano go bowiem do usunięcia – w terminie 7 dni - braku formalnego tego wniosku i to właśnie temu terminowi wnioskodawca uchybił, co zresztą sam przyznał w piśmie z 28 maja 2014 r. Wskazał mianowicie, że w dniu 20 maja 2014 r. otrzymał wezwanie dotyczące przedłożenia w terminie 7 dni skargi, a termin na jej złożenie upłynął w dniu 27 maja 2014 r. W związku z tym, że uchybił o jeden dzień terminowi, jaki zakreślił mu Sąd zwrócił się o "pozytywne rozpatrzenie" swojej prośby. Reasumując wniosek z 28 maja 2014 r. należało rozpoznać jako wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Zdaniem Sądu wniosek ten należało uwzględnić. Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej: "P.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu tego terminu. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 25 listopada 2011 r. (II OZ 1123/11) zasadniczym celem przywrócenia terminu jest wyeliminowanie negatywnych skutków jego uchybienia, w sytuacji gdy do uchybienia tego doszło w rezultacie okoliczności niezawinionych przez stronę, zobligowaną do dokonania czynności procesowej w oznaczonym czasie. Jeszcze dobitniej podobny pogląd Naczelny Sąd Administracyjny wyraził w postanowieniu z 31 sierpnia 2011 r. (II FZ 412/11) stwierdzając, że instytucja przywrócenia terminu służy pogodzeniu zasady sprawności postępowania (art. 7 P.p.s.a.), której służą m.in. wymogi proceduralne dotyczące terminów, z prawem do sądu. Z powyższego wynika zatem, że przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu intencją ustawodawcy było umożliwienie stronie obrony swoich praw przed sądem w sytuacji, gdy upływ tego terminu wywołał negatywne dla niej skutki, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Konieczną i zarazem podstawową przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać czynności sądowej. Przepisy art. 86 § 1 i art. 87 § 2 P.p.s.a., stanowiąc o tej przesłance nie określają, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony ubiegającej się o przywrócenie terminu. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 22 października 2010 r. (II FZ 534/10) ocena ta została pozostawiona uznaniu sądu, który brak winy w uchybieniu terminu powinien oceniać z wykorzystaniem wszystkich okoliczności sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. W ocenie Sądu przesłanka braku winy określona w art. 86 § 1 P.p.s.a. została w niniejszej sprawie spełniona. Na taką ocenę rzutował przede wszystkim fakt toczącego się równolegle w sprawie III SO/Wa 15/14 postępowania o przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy. W sprawie tej zwrócił się mianowicie z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w celu przygotowania skargi, do wniesienia której terminowi uchybił, co jest z kolei przedmiotem niniejszego postępowania. Ostatecznie postanowieniem z 26 maja 2014 r. wnioskodawcę zwolniono od tych kosztów i ustanowiono na jego rzecz adwokata, którym wyznaczony został T. D.. Wnioskodawca miał zatem prawo oczekiwać, że w przypadku przyznania mu pełnomocnika z urzędu, to on sporządzi w jego imieniu skargę. Tym bardziej, że jak wynika z treści wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia tej skargi spodziewał się, że jej sporządzenie będzie konieczne dopiero po pozytywnym załatwieniu tego wniosku. Zdaniem Sądu w opisanym wyżej zachowaniu wnioskodawcy nie sposób doszukać się winy. Uzasadnia to zatem przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.