III SO/Wa 4/17
PostanowienieWSA w Warszawie2017-04-13
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona, która wykazała brak wystarczających środków materialnych na prowadzenie sprawy, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych i mieć ustanowionego pełnomocnika z urzędu?Ratio decidendi
Strona, która wykazała, że nie posiada wystarczających środków materialnych na prowadzenie sprawy, w tym ponoszenie kosztów sądowych i opłat, powinna zostać zwolniona od tych kosztów oraz mieć ustanowionego pełnomocnika z urzędu. Sąd jest zobowiązany do analizy przedstawionych przez stronę materiałów, uwzględniając zasady logicznego myślenia i doświadczenia życiowego, a w przypadku potwierdzenia trudnej sytuacji materialnej, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zasługuje na uwzględnienie.Stan faktyczny
Strona A.H. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie dotyczącej podatku od spadków i darowizn. Strona wykazała, że utrzymuje się z zasiłku z OPS w kwocie 350 zł miesięcznie, ponosi znaczne wydatki na czynsz, prąd, gaz, leki i wyżywienie, a poza mieszkaniem kwaterunkowym nie posiada innego majątku. Referendarz sądowy, analizując przedstawione materiały, uznał, że sytuacja materialna strony nie uległa zmianie od poprzednich postępowań, w których również przyznano jej prawo pomocy.Rozstrzygnięcie
Przyznano stronie prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu13/4/2017 r na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu (adwokata) w sprawie ze skargi A.H. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2011 r Nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn p o s t a n a w i a przyznać stronie prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata
I. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. 2016 r., poz 718 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.) i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym, o który wnioskujący ubiega się, obejmuje zwolnienie od opłat sądowych, czyli wpisu i opłaty kancelaryjnej oraz zwrot wydatków i ustanowienie pełnomocnika z urzędu (art. 245 § 2 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt u.p.p.s.a.). Jeżeli skarżący zamierza skorzystać z instytucji prawa pomocy powinien uprawdopodobnić okoliczności, od zaistnienia których zależy możliwość skorzystania przez Sąd z tej instytucji, natomiast Sąd jest zobowiązany do analizy przedstawionych materiałów, także z uwzględnieniem zasad logicznego myślenia, a przede wszystkim - doświadczenia życiowego.
II. A. H., dalej jako strona lub skarżący, wnioskiem na urzędowym formularzu PPF z 5/4/2017 r, zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu strona poinformowała o tym, że: - nie ma dostatecznych środków materialnych umożliwiających prowadzenie sprawy przed Sadem;- posiada mieszkanie kwaterunkowe 59,5 m.kw. nabyte w drodze spadku; - utrzymuje się z zasiłku z OPS w kwocie 350 zł miesięcznie. Nadto wskazał, ze iż ponosi wydatki na "komorne" (158,18 zł), prąd (744 zł), gaz (150 zł), leki (100 zł), obiady (583 zł). Korzysta także z zasiłków celowych w kwocie 2940,56 zł za okres od stycznia do marca 2017 r.. Podał, iż poza mieszkaniem kwaterunkowym nie posiada żadnego majątku.
W wykonaniu wezwania referendarza sadowego przedstawił informację dotyczącą pobranych świadczeń, dokumenty obrazujące wydatki, historię rachunku, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności.
III. Referendarz sądowy zauważa, że w postępowaniu z wniosku o przyznanie prawa pomocy na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania przesłanek wynikających z przepisu, tj. art. 246 p.p.s.a. (np. w sprawie o sygn. akt postanowienie z 10 stycznia 2008 r. sygn. I FZ 597/07, postanowieni z 16 stycznia 2008 r. sygn. I FZ 515/07, postanowienie z 21 lutego 2008 r. sygn. I FZ 31/08, postanowienie z 9 kwietnia 2008 r. sygn. I FZ 131/08). Referendarz sądowy, podobnie jak Sąd w pozostałych sprawach uprzednio rozpatrywanych wobec skarżącego, nie doszukał się uchybień strony w sposobie wykazania przez nią swojej aktualnej sytuacji majątkowej. Zarazem referendarz sądowy zwraca uwagę, na mocy art. 249 u.p.p.s.a., że przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeśli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Podejmując rozstrzygnięcie wyrażone w sentencji, referendarz sądowy zwraca uwagę na fakt, że skarżącemu przyznano już prawo pomocy w zakresie całkowitym w innych sprawach zawisłych przed Sądem (por postanowienia WSA w Warszawie z 25 listopada 2011 r. III SA/Wa 2657 i 2657/11). Nadto postanowieniami z 16 września 2011 r. III SA/Wa 2270/11; z 13 września 2011 r. I SA/Wa 1007/11; z 2 września 2011 r. III SA/Wa 1787/11 przyznano stronie prawo pomocy w zakresie częściowym. Przedstawioną tam argumentację referendarz sądowy podziela, zwłaszcza, że jak wynika z nadesłanych materiałów sytuacja skarżącego nie uległa zmianie (korzysta on z pomocy finansowej Ośrodka Pomocy Społecznej w formie zasiłków stałych, okresowych, celowych).
Oceniając wniosek Skarżącego z punktu widzenia powyższej przesłanki referendarz sądowy uznał, że zasługuje on na uwzględnienie. Jak wynika z nadesłanych materiałów Skarżący korzysta z pomocy finansowej Ośrodka Pomocy Społecznej. Pobiera mianowicie zasiłek okresowy (z powodu długotrwałej choroby i bezrobocia) w wysokości 350 zł. Korzysta także z zasiłków celowych na opłacenie czynszu, rachunków za gaz, energię elektryczną, zakup żywności, odzieży, leków.
Uwzględniając powyższe oraz to, że kwota, którą Skarżący dysponuje pozwala na zaspokojenie tylko podstawowych potrzeb życiowych uznać należało, iż wykazał on, że nie ma dostatecznych środków na prowadzenie sprawy przed sądem. W tej sytuacji zasadne jest zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie na jego rzecz adwokata. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło