IV SA/Wa 100/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska – Litwiniec po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Y. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi M. Y. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi W piśmie z dnia 5 grudnia 2013 r. K. G., działający w imieniu M. Y., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2012 r., nr [...] orzekającą o odmowie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wraz z wnioskiem pełnomocnik skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu podał, że w okresie, jaki był przewidziany na wniesienie skargi nastąpiło znaczne nasilenia jego dolegliwości chorobowych, łącznie z niedowładem kończyny górnej, co uniemożliwiło mu napisanie skargi. Dopiero po zastosowaniu kuracji lekowej ustąpiły jego dolegliwości. Postanowieniem z dnia 25 lutego 2014 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W dniu 9 kwietnia 2014 r. ustanowiony dla skarżącej adwokat stawił się w siedzibie Sądu i podpisał skargę oraz wniosek o przywrócenie terminu. Postanowieniem z dnia 23 maja 2014 r. Sąd odmówił przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia skargi. Na skutek wniesionego zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2014 r., sygn. II OZ 729/14, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. NSA wskazał, że "w okolicznościach niniejszej sprawy, Sąd I instancji winien był wezwać ustanowionego z urzędu pełnomocnika skarżącej nie tylko do podpisania wniosku o przywrócenie terminu, ale także do podania okoliczności wskazujących na brak winy skarżącej w uchybieniu terminu do wniesienia skargi". W piśmie z dnia 25 sierpnia 2014 r. Sąd wezwał pełnomocnika skarżącej ustanowionego z urzędu, do wykazania okoliczności wskazujących na brak winy skarżącej w uchybieniu terminu. W piśmie z dnia 19 września 2014 r. pełnomocnik skarżącej przedstawił stanowisko w sprawie. W piśmie z dnia 10 października 2014 r. pełnomocnik organu wniósł o oddalenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z wytycznymi wiążącego go postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 sierpnia 2014 r., sygn. II OZ 729/14, wezwał adwokata, ustanowionego w ramach prawa pomocy dla skarżącej, do podania okoliczności wskazujących na brak winy skarżącej w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. W piśmie z dnia 19 września 2014 r. profesjonalny pełnomocnik skarżącej podał, że M. Y. jest obywatelką [...] i słabo posługuje się językiem polskim. Nie zna prawa i nie wiedziała, że wniesienie skargi obwarowane jest terminem. Żyła w konkubinacie z K. G. i przez wzgląd na powyższe była zdana na jego pomoc. Nie zna w Polsce nikogo innego, kto mógłby jej pomóc. Podkreślił także, że stopień niepełnosprawności pełnomocnika nie stał początkowo na przeszkodzie prawidłowemu reprezentowaniu skarżącej. Skarżąca nie mogła spodziewać się, że dolegliwości pełnomocnika nasilą się do tego stopnia, że dotknie go niedowład prawej kończyny górnej. Niedowład uniemożliwiał pełnomocnikowi sporządzenie i podpisanie skargi w terminie. Wniosek zaś o przywrócenie terminu wraz ze skargą został wniesiony w dniu 5 grudnia 2013 r, tj. w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia (28 listopada 2013 r.). W ocenie Sądu wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - zwaną dalej Ppsa), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Warunkami skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu są zgodnie z art. 87 cyt. ustawy brak winy w uchybieniu, złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, - równoczesne ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu - dokonania czynności uchybionej. Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wiążącym w niniejszej sprawie postanowieniu, przedmiotem oceny może być okoliczność, czy to sama skarżąca nie ponosi winy w uchybieniu terminu. Bezsporne jest, że o braku winy w uchybieniu terminu procesowego można mówić wówczas, gdy przyczyna niedotrzymania terminu zaistniała w sposób nieprzewidziany i trudny do usunięcia, a sama strona lub jej pełnomocnik dołożyła należytej staranności w dokonywaniu czynności procesowych. Jak wynika z akt sprawy skarżąca jest cudzoziemką, obywatelką [...]. Mieszka w Polsce od 7 maja 2008 r. i pozostaje w nieformalnym związku z K. G., który był jej pełnomocnikiem w postępowaniu administracyjnym. Skarżąca w postępowaniu administracyjnym do akt sprawy składała orzeczenie o stopniu niepełnosprawności K. G. Zdaniem Sądu jako osoba deklarująca wykształcenie medyczne, powinna przewidzieć, że taki pełnomocnik, z uwagi na swe dolegliwości, może mieć problem z jej prawidłowym reprezentowaniem. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie dającej się przezwyciężyć. Oceniając wystąpienie powyższej przesłanki, sąd obowiązany jest przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o własne interesy (por. postanowienie NSA z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OZ 1199/13). Oznacza to, że strona wnosząca wniosek, celem uprawdopodobnienia braku swojej winy w uchybieniu terminu, powinna wskazać na okoliczności, które nastąpiły nagle i niespodzianie, uniemożliwiając prawidłowe dokonanie czynności procesowej (por. postanowienie NSA z 5 czerwca 2014 r., sygn. akt II OZ 553/14). Okoliczność pogorszenia zdrowia jej dotychczasowego pełnomocnika nie jest natomiast okolicznością pozwalającą na stwierdzenie braku winy w uchybieniu terminu. Przede wszystkim nie dotyczy ona samej skarżącej, która jako osoba zdrowa mogła we właściwym czasie choćby zwrócić się do osoby, z którą zamieszkuje o wskazanie osoby, która mogłaby sporządzić skargę. W ocenie Sądu przekazanie wszelkich danych czy dokumentów niezbędnych do jej sporządzenia i wniesienia nie wykracza poza możliwości osoby należycie dbającej o swoje interesy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się również, że przesłanki uzasadniającej brak winy w dochowaniu terminu nie stanowi nieznajomość przepisów prawa (por. postanowienia NSA z dnia 19.11.2010 r. sygn. akt I OZ 865/10 i z 09.06.2011 r. sygn. akt I OZ 402/11). Również trudność porozumiewania się w języku polskim nie stanowi usprawiedliwienia dla uchybienia terminowi dla dokonania czynności procesowej (por. postanowienie NSA z dnia 20.02.2008, sygn. akt II OZ 128/08). Podkreślić należy, że przy ocenie winy, należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu dotrzymanie terminu. Skarżąca w niniejszym postępowaniu nie uprawdopodobniła, że podjęła czynności mające na celu choćby znalezienie osoby, która ze względu na pogorszenie zdrowia jej dotychczasowego pełnomocnika, pomogłaby sporządzić jej skargę do sądu administracyjnego w przepisanym prawem terminie. Z tych względów Sąd uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminowi do wniesienia skargi nastąpiło bez jej winy. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 86 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.