IV SA/Wa 1145/14

WyrokWSA w Warszawie2014-12-16

Skład orzekający: Beata Sobocha, Agnieszka Wójcik, Teresa Zyglewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze rażąco naruszyło prawo, rozpatrując odwołanie wniesione po terminie, co skutkuje stwierdzeniem nieważności decyzji?
Ratio decidendi
Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.). W takiej sytuacji dochodzi do weryfikacji w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, co narusza zasadę trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 K.p.a.). Sąd stwierdził nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, ponieważ organ ten nieprawidłowo ustalił datę doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, co uniemożliwiło prawidłową ocenę terminowości wniesienia odwołania.
Stan faktyczny
C. S. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która uchyliła decyzję Wójta Gminy B. odmawiającą ustalenia warunków zabudowy i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Skarżący zarzucił organowi odwoławczemu nieuwzględnienie jego argumentów. Sąd badał, czy odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji zostało wniesione w ustawowym terminie. Kluczowe dla sprawy było ustalenie daty doręczenia decyzji organu pierwszej instancji C. S. oraz daty wniesienia odwołania.
Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji. 2. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Beata Sobocha, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Wójcik, sędzia WSA Teresa Zyglewska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Przesław, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi C. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Wójt Gminy B. decyzją z dnia [...] września 2013 r. nr [...] (znak: [...]) odmówił C. S. ustalenia warunków zabudowy. C. S. za pośrednictwem Wójta Gminy B. złożył odwołanie od powołanej decyzji organu pierwszej instancji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzja z dnia [...] kwietnia 2014 r. znak: [...], na zasadzie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, uchyliło zaskarżoną decyzję Wójta Gminy B. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. We wstępnej części uzasadnienia decyzji organ odwoławczy wskazał m.in., że odwołanie zostało wniesione z dochowaniem ustawowego terminu. C. S. w piśmie z dnia 6 maja 2014 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [....] kwietnia 2014 r. Skarżący zarzucił rażące naruszenie wielu zasad prawnych opisanych w pismach składanych przez niego w toku postępowania administracyjnego, w szczególności w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Stwierdził, że Kolegium nie odniosło się do żadnych jego argumentów. W obszernym uzasadnieniu skargi przedstawił argumentację mającą przemawiać za jej zasadnością. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi. W piśmie z dnia 13 listopada 2014 r. Sąd zobowiązał organ odwoławczy do nadesłania dokumentu potwierdzającego, że odwołanie zostało wniesione z dochowaniem terminu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w piśmie z dnia 20 listopada 2014 r. poinformowało, że wystąpiło o przekazanie żądanych dokumentów do Wójta Gminy B., który prześle je bezpośrednio do Sądu. W dniu 5 grudnia 2014 r. do akt sprawy wpłynęło pismo z dnia 2 grudnia 2014 r., w którym Sekretarz Gminy B. poinformował, że C. S. złożył odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji osobiście w kancelarii Urzędu Gminy w dniu 30 września 2013 r. Ponadto, do akt sprawy dołączono wydruk z programu komputerowego, potwierdzający rejestrację w tym dniu odwołania od decyzji, wniesionego przez C. S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. W przypadku skarg na decyzje administracyjne rolą sądu administracyjnego jest zatem ustalenie, czy podlegająca jego kontroli decyzja i poprzedzające ją postępowanie naruszają prawo, a jeżeli tak, to czy naruszenie to jest tego rodzaju, że skutkuje wyeliminowaniem tej decyzji z obrotu prawnego. Sąd, badając legalność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. w oparciu o wyżej powołane kryteria i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa - zarzutami i wnioskami skargi uznał, że decyzja ta rażąco narusza prawo. Wobec tego, stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 2 ppsa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. – dalej K.p.a.), należało stwierdzić jej nieważność. Zgodnie z art. 129 § 1 K.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Stosownie zaś do treści art. 129 § 2 K.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Po upływie wskazanego terminu strona traci uprawnienie do wniesienia odwołania, a w konsekwencji decyzja organu pierwszej instancji staje się ostateczna. Zgodnie bowiem z art. 16 § 1 K.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Zarówno w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, jak w doktrynie postępowania administracyjnego ugruntowany jest pogląd, że rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a). W takiej sytuacji dochodzi bowiem do weryfikacji w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a zatem decyzji, która w świetle powołanego wyżej art. 16 § 1 K.p.a. korzysta z ochrony trwałości (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 listopada 1999 r. sygn. akt I SA 330/99. Niepublikowany. Dostępny: Lex nr 48749; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 1999 r. sygn. akt I SA 1823/98, ONSA 2000, nr 2, poz. 70; uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 1998 r. sygn. akt OPS 11/98, ONSA 1999, nr 1, poz. 4; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 kwietnia 1998 r. sygn. akt IV SA 1006/96. Niepublikowany. Dostępny: LEX nr 43356; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2012 r. sygn. akt I OSK 552/11. Niepublikowany. Dostępny: http://orzeczenia.nsa.gov.pl; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lutego 2012 r. sygn. akt II OSK 2190/11. Niepublikowany. Dostępny: http://orzeczenia.nsa.gov.pl; B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2008 r., str. 610; K. Glibowski [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz pod red. M. Wierzbowskiego i A. Wiktorowskiej. Warszawa 2011 r., str. 730; H. Knysiak-Molczyk. Uprawnienia strony w postępowaniu Administracyjnym. Zakamycze 2004, str. 261). Należy podkreślić, że stwierdzenie, iż odwołanie wniesiono z dochowaniem terminu lub stwierdzenie uchybienia tego terminu nie jest zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 stycznia 1997 r. sygn. akt SA/Gd 1482/96. Niepublikowany. Dostępny: Lex nr 29004). Jednym z podstawowych obowiązków organu odwoławczego jest zatem zbadanie w postępowaniu wstępnym, czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie (zob. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz..., str. 610). Gdy tak, jak w przedmiotowej sprawie, postępowanie charakteryzuje się wielopodmiotowością (toczyło się z udziałem kilku stron), wszystkie strony postępowania mają prawo oczekiwać, że z upływem czternastu dni od doręczenia im decyzji organu pierwszej instancji bez powiadomienia ich o wniesieniu odwołania, decyzja ta stała się ostateczna ze wszystkimi skutkami z tego wynikającymi. Należyta realizacja obowiązku ustalenia dochowania terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji jest więc koniecznym warunkiem ochrony praw wszystkich stron postępowania i organ administracji jest obowiązany mieć tę ochronę na względzie w każdym przypadku wstępnego badania tego środka prawnego. Prawidłowe zbadanie zachowania terminu do wniesienia odwołania wymaga ustalenia po pierwsze faktu i daty doręczenia zaskarżanej decyzji, a po drugie daty wniesienia odwołania. Analiza akt sprawy przekazanych Sądowi przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. prowadzi do wniosku, że organ odwoławczy w sposób dowolny, przedwczesny, a konsekwencji nieuprawniony, przyjął, że odwołanie C.S. od decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...] września 2013 r. zostało wniesione z dochowaniem ustawowego terminu. Lakoniczne stwierdzenie w tej kwestii zawarte we wstępnej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie znajduje oparcia w materiale dowodowym sprawy. W świetle zaś poczynionych wyżej rozważań odnośnie do konsekwencji płynących z zasady trwałości decyzji ostatecznych, w szczególności zaś gwarancji ochrony prawa wszystkich stron postępowania, jakie zapewnić ma realizacja tej zasady, nie ma jakichkolwiek prawnych przesłanek przemawiających za uprzywilejowanym traktowaniem jednej ze stron postępowania. W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy bezpodstawnie przyznał zatem pierwszeństwo ochronie uprawnień odwołującego się kosztem gwarancji, jakie art. 16 K.p.a. daje wszytym stronom postępowania. Data wniesienia przez C.S. odwołania od decyzji organu pierwszej instancji nie pozostawia wątpliwości. Na znajdującym się w aktach postępowania administracyjnego odwołaniu C. S. od decyzji organu pierwszej instancji znajduje się prezentata Urzędu Gminy B. z widoczną datą wpływu – [...] września 2013 r. W związku z wątpliwościami jakie Sąd powziął w zakresie prawidłowości ustalenia, że odwołanie zostało wniesiono w terminie, pismem z dnia 13 listopada 2014 r. zobowiązał Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. do nadesłania dokumentu potwierdzającego tę okoliczność. Organ odwoławczy w piśmie z dnia 20 listopada 2014 r. poinformował o przekazaniu wezwania organowi pierwszej instancji, który z kolei przekazał Sądowi pismo Sekretarza Gminy z dnia 2 grudnia 2014 r. informujące o tym, że C. S. złożył odwołanie osobiście w kancelarii urzędu gminy w dniu [...] września 2013 r., a także wydruk z programu komputerowego, potwierdzający rejestrację w tym dniu odwołania od decyzji, wniesionego przez C. S. Wskazane dokumenty w zestawieniu z informacjami wynikającymi z prezentaty umieszonej na znajdującym się w aktach administracyjnych odwołaniu pozwalają na dokonanie ustalenia, że skarżący wniósł odwołanie z pośrednictwem Wójta Gminy B. w dniu [...] września 2013 r. Zestawienie wskazanej daty z możliwymi do ustalenia na podstawie akt sprawy okolicznościami doręczenia skarżącemu decyzji z dnia [...] września 2013 r. nie daje podstaw do stwierdzenia, że odwołanie wniesiono w terminie. W pierwszym rzędzie należy wskazać, że jedynym znajdującym się w aktach postępowania administracyjnego źródłem informacji w tym zakresie jest pokwitowanie odbioru skierowanej do C.S. przesyłki poleconej, w której przesłano mu decyzję (pokwitowanie znajduje się w kopercie przytwierdzonej do obwoluty akt postępowania przed organem administracji pierwszej instancji). Na dokumencie tym znajduje się odciśnięta za pomocą datownika data 13 września 2013 r. oraz podpis odbiorcy, a nad nim nieczytelna adnotacja. Imię i nazwisko kwitującego wpisane są w sposób uniemożliwiający pełne ich odczytanie, jednakże niewątpliwie nie są to dane skarżącego. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania liczony od daty wskazanej na pokwitowaniu odbioru, upłynął [...] września 2013 r., zatem trzy dni przed wniesieniem przez skarżącego odwołania od decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...] września 2013 r. ([...] września 2013 r.). Mając na uwadze powyższe ustalenia, należy wskazać, że stosownie do treści art. 42 § 1 K.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Decyzję z dnia [...] września 2013 r. wysłano do C. S. na adres podany przez niego we wniosku o ustalenie warunków zabudowy. Stosownie do treści art. 43 K.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Dopuszczalność dokonania uregulowanego powołanym przepisem tzw. doręczenia zastępczego uzależniona jest od spełnienia szczegółowo wskazanych w nim warunków (zob. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz..., str. 310). Po pierwsze, adresat jest nieobecny i jest to nieobecność w czasie samego doręczenia. Po drugie, pismo przyjmują osobiście za pokwitowaniem pełnoletnie osoby wymienione w przepisie, z zachowaniem kolejności w nim podanej, tzn. domownik, sąsiad, dozorca domu. Po trzecie, osoby te zobowiązują się do oddania pisma osobiście adresatowi. W odniesieniu doręczenia zastępczego sąsiadowi lub dozorcy domu ustawodawca wprowadził dodatkowy warunek w postaci pozostawienia zawiadomienia w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Co szczególnie istotne w realiach przedmiotowej sprawy, o ile wskazane wyżej warunki doręczenia zastępczego zostaną spełnione, to miarodajną dla oceny daty doręczenia jest data przyjęcia pisma przez domownika, sąsiada lub dozorcę domu, niezależnie od tego, czy wywiązali się oni z obowiązku dostarczenia pisma w odpowiednim czasie (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2000 r. sygn. akt I SA/Lu 1731/98. Niepublikowany. Dostępny: Lex nr 40679). Należy zaznaczyć, że określony w art. 43 K.p.a. sposób zastępczego doręczenia pisma opiera się na domniemaniu, że osoba wskazana na potwierdzeniu odbioru pisma jako domownik, sąsiad lub dozorca domu, która pokwitowała odbiór pisma, przyjęła je w celu oddania go adresatowi oraz że pismo to zostało mu doręczone (por. też np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2007 r. sygn. akt II GSK 315/06. Niepublikowany. Dostępny: LEX nr 321253). Jak powyżej ustalono, informacje zawarte na analizowanym pokwitowaniu pozwalają stwierdzić, że jej odbioru w dniu 13 września 2013 r. nie potwierdził osobiście adresat – C. S.. Na pokwitowaniu znajduje się podpis innej osoby, której personaliów nie sposób jednak jednoznacznie ustalić oraz nieczytelna adnotacja. Doręczyciel, dokonując doręczenia na adres strony podany we wniosku wszczynającym postępowanie, niewątpliwie wydał zatem przesyłkę pocztową zawierającą decyzję innej osobie niż adresat. O ile więc ziściły się wymienionej wyżej warunki doręczenia zastępczego w trybie art. 43 K.p.a., to data pokwitowania odbioru przesyłki przez tę osobę jest datą doręczenia decyzji skarżącemu. Należy przy tym zaznaczyć, że dla skuteczności doręczenia nie jest konieczne, aby podpis na pokwitowaniu odbioru był czytelny. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 października 2010 r. sygn. akt I OSK 1493/10 (Niepublikowany. Dostępny: Lex nr 784355) podpis, nawet nieczytelny, na potwierdzeniu odbioru przesyłki nadanej w toku postępowania administracyjnego jest postawą do uznania jej za skutecznie doręczoną. Przepis art. 46 § 1 K.p.a. nie wymaga też, aby odbierający pismo własnoręcznie nanosił na zwrotne poświadczenie odbioru pisma datę tego odbioru. Data doręczenia musi być natomiast wskazana, aby odbierający pismo mógł również ją potwierdzić własnoręcznym podpisem (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 2010 r. sygn. akt I OSK 934/09. Niepublikowany. Dostępny: Lex nr 595623). Pokwitowanie odbioru decyzji organu pierwszej instancji nie pozwala jednakże na ustalenie, czy wszystkie przesłanki dopuszczalności doręczenia zastępczego zostały spełnione. Nie można bowiem na jego podstawie ustalić, czy decyzję odebrała osoba określona w art. 43 K.p.a. Fakt doręczenia decyzji innej osobie niż adresat powinien znaleźć odzwierciedlenie na potwierdzeniu odbioru, jednakże adnotacja poczyniona na potwierdzeniu odbioru decyzji organu pierwszej instancji jest nieczytelna. Umieszczone na pokwitowaniu informacje bynajmniej nie pozwalają jednak na przyjęcie, że odwołanie C. S. wniesione zostało z dochowaniem ustawowego terminu. Chociaż – jak wskazano – termin czternastu dni liczony od daty umieszczonej na pokwitowaniu przy podpisie kwitującego upłynął trzy dni przed wniesieniem odwołania, to organ odwoławczy nie wyjaśnił w żaden sposób, dlaczego przyjął, że strona terminowo dokonała tej czynności. Kolegium nie podało, jaką datę uznało za datę doręczenia zaskarżonej decyzji. Należy tymczasem zaznaczyć, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zgodnie wskazuje się, iż potwierdzenie doręczenia pisma w formie pokwitowania nie jest jedynym dowodem, który należy brać pod uwagę przy ocenie daty rozpoczęcia lub zakończenia terminu oraz możliwości dokonania określonych czynności. Podkreśla się, że zarówno sam fakt doręczenia decyzji, jak i termin, w jakim doręczenie nastąpiło, mogą potwierdzać także inne dowody (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2013 r. sygn. akt I GSK 1356/11. Niepublikowany. Dostępny: Lex nr 1333068). Gdy zatem tak, jak w przedmiotowej sprawie, pokwitowanie odbioru decyzji organu pierwszej instancji nie pozawala na jednoznaczne stwierdzenie, że spełnione zostały wszystkie przesłanki doręczenia zastępczego w trybie art. 43 K.p.a., to obowiązkiem organu odwoławczego dokonującego wstępnej kontroli odwołania jest skorzystanie z przysługujących mu uprawnień w celu zweryfikowania prawidłowości czynności podjętych przez doręczyciela, które pozwolą ocenić, czy skutek doręczenia nastąpił w dniu potwierdzenia odbioru przesyłki przez osobę inną niż adresat. W okolicznościach przedmiotowej sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., realizując obowiązek ustalenia, czy odwołanie zostało wniesione w terminie, powinno przede wszystkim zażądać wyjaśnień od operatora pocztowego, co do tego, kto pokwitował odbiór przesyłki pocztowej poleconej zawierającej decyzję organu pierwszej instancji, czy osobą tą był domownik, czy może sąsiad adresata, a także, czy osoba ta podjęła się oddania pisma adresatowi oraz – jeżeli odbiór pokwitował sąsiad – czy doręczyciel umieścił zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, o ile nie było to możliwe, w drzwiach mieszka. Jeżeli wyjaśnienia operatora pocztowego okażą się niewystarczające do ustalenia wskazanych okoliczności, organ odwoławczy przeprowadzi inne niezbędne dowody. W szczególności ustali osobę, która pokwitowała odbiór przesyłki i w razie potrzeby dokona jej przesłuchania, a jeżeli uzna to za konieczne - także przesłuchania doręczyciela i skarżącego. Jeżeli ustalenia organu odwoławczego potwierdzą, że decyzja Wójta Gminy B. została doręczona C. S. z poszanowaniem wymogów art. 43 K.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdzi uchybienie terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 K.p.a. Jeżeli zaś okaże się, że warunki doręczenia zastępczego nie zostały zachowane, za datę doręczenia skarżącemu decyzji organu pierwszej instancji Kolegium przyjmie datę faktycznego przekazania decyzji skarżącemu i z uwzględnieniem tej daty zbada, czy odwołanie zostało wniesione w terminie. Konkludując, Sąd podkreśla, że uchybienie terminu jest czynnością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie w trybie art. 134 K.p.a. postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 1997 r. sygn. akt SA/Łd 2990/95. Niepublikowany. Dostępny: Lex nr 29079). Celem normy prawnej zawartej w art. 16 K.p.a. oraz szczegółowych uregulowań procedury administracyjnej stanowiących narzędzia realizacji statuowanej nią zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, jest zagwarantowanie nie tylko ochrony praw nabytych jednostki (strony postępowania) lecz również zapewnienie ochrony porządku prawnego i pewności obrotu prawnego. Cele te są na tyle istotne i jasno w K.p.a. określone, że naruszenie normy prawnej prowadzące w istocie do obrazy art. 16 § 1 k.p.a. musi być uznane za rażące naruszenie prawa (zob. też H. Knysiak-Molczyk. Uprawnienia strony..., str. 262.). Gdy zatem tak, jak w przedmiotowej sprawie: 1) organ odwoławczy nie ustalił daty doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, 2) akta sprawy nie pozwalają na dokonanie przez Sąd samodzielnego i jednoznacznego ustalenia, czy odwołanie wniesiono w terminie, 3) a przeciwnie znajdujące się w nich pokwitowanie odbioru decyzji wskazuje, że skarżący uchybił terminowi, obowiązkiem Sądu jest stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i zobowiązanie organu odwoławczego do wywiązania się ze spoczywającego na nim obowiązku. Należy też zaznaczyć, że zgodnie z art. 133 § 1 ppsa sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy, w świetle zaś art. 106 ppsa z urzędu lub na wniosek stron może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Jak już wskazano, w toku postępowania Sąd zobowiązał organ odwoławczy do udokumentowania, że odwołanie C. S. od decyzji organu pierwszej instancji zostało wniesione z dochowaniem terminu. Pomimo wystosowanego wezwania, znajdujące się w aktach sprawy dowody nadal nie dają podstaw do stwierdzenia, że C. S. terminowo dokonał tej czynności w postępowaniu. W świetle powołanych przepisów ppsa Sąd nie miał zaś możliwości przeprowadzenia dowodów niezbędnych dla ustalenia tej okoliczności we własnym zakresie. Zgodnie z przedstawionymi wyżej wskazaniami Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. przeprowadzi takie dowody po zwrocie akt z odpisem prawomocnego wyroku. Ponieważ Sąd stwierdził naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji, to w świetle art. 134 § 2 ppsa nie był związany zakazem wydania orzeczenia na niekorzyść skarżącego. Wobec stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji i przekazania akt sprawy organowi odwoławczemu w celu weryfikacji terminowości wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, odniesienie się do argumentacji skarżącego przedstawionej w uzasadnieniu skargi okazało się przedwczesne. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ppsa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 16 § 1 w zw. z art. 129 § 2 K.p.a. oraz na podstawie art. 152 ppsa, Sąd odrzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło