IV SA/Wa 1237/18

WyrokWSA w Warszawie2018-10-05

Skład orzekający: Anna Sękowska, Katarzyna Golat, Aleksandra Westra

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie pozwolenia na wytwarzanie odpadów, obejmującego zbieranie i przetwarzanie odpadów, jest uzasadnione naruszeniem warunków pozwolenia, w tym magazynowaniem nadmiernej ilości odpadów, ich nieselektywnym składowaniem i zakopywaniem, pomimo wezwania do usunięcia naruszeń?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo cofnęły pozwolenie na wytwarzanie odpadów. Ustalono, że skarżąca spółka od września 2016 r. nie dotrzymywała warunków pozwolenia, magazynując nadmierną ilość odpadów, składowała je w sposób nieselektywny i w miejscach do tego nieprzeznaczonych, a także zakopywała odpady, co stanowi naruszenie przepisów ustawy o odpadach i warunków pozwolenia. Spółka nie zastosowała się do wezwania do usunięcia naruszeń, co stanowiło podstawę do cofnięcia pozwolenia.
Stan faktyczny
Spółka Centrum Odzysku i Recyklingu S. Sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję Ministra Środowiska, która utrzymała w mocy decyzję Marszałka Województwa Ś. o cofnięciu pozwolenia na wytwarzanie odpadów. Marszałek Województwa pierwotnie cofnął pozwolenie z powodu magazynowania nadmiernej ilości odpadów, ich nieselektywnego składowania, zakopywania oraz braku zabezpieczeń przeciwpożarowych. Spółka odwołała się, zarzucając naruszenia postępowania i błędy w ustaleniach faktycznych. Minister Środowiska uchylił pierwszą decyzję Marszałka i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, po czym Marszałek ponownie wydał decyzję o cofnięciu pozwolenia, którą Minister utrzymał w mocy. Spółka zaskarżyła tę decyzję do WSA, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów K.p.a., błędu w ustaleniach faktycznych oraz niewłaściwego zastosowania art. 195 ust. 1 pkt 1 P.o.ś.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Sękowska, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat (spr.), sędzia del. SO Aleksandra Westra, Protokolant ref. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2018 r. sprawy ze skargi Centrum [...] Sp. z o.o. w W. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na wytwarzanie odpadów oddala skargę Decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...], sprostowaną postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r., o tym samym nr, Minister Środowiska, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23, ze zm.), określanej dalej jako "K.p.a.", art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935) oraz art. 377a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2017 r., poz. 519 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.o.ś." – po rozpatrzeniu odwołania Centrum Odzysku i Recyklingu S. Sp. z o.o., z siedzibą w W., określanej dalej jako "Spółka", "skarżąca" – uchylił, skierowaną do Spółki decyzję Marszałka Województwa Ś. z dnia [...] października 2017 r. nr [...], wydaną w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na wytwarzanie odpadów i orzekł: 1. cofnąć pozwolenie na wytwarzanie odpadów, uwzględniające zbieranie odpadów oraz przetwarzanie odpadów w zakładzie przetwarzania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego oraz w instalacji do produkcji materiału "I." z wyodrębnionych frakcji odpadów, udzielone Centrum Odzysku i Recyklingu S. Sp. z o.o. decyzją Marszałka Województwa Ś. z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...], zmienioną decyzją Marszałka Województwa Ś. z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...], 2. zobowiązać Centrum Odzysku i Recyklingu S. Sp. z o.o. do usunięcia odpadów z terenu zakładu w W. przy ul. E. [...] i przekazania ich uprawnionym podmiotom w terminie do dnia [...] maja 2018 r. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie przedstawiało się w sposób następujący. Decyzją z dnia [...] października 2017 r. nr [...], Marszałek Województwa Ś. cofnął Spółce, bez odszkodowania, pozwolenie na wytwarzanie odpadów, z uwzględnieniem zbierania odpadów i przetwarzania odpadów, w zakładzie przetwarzania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego oraz w instalacji do produkcji materiału "I." z wyodrębnionych frakcji odpadów, wydane decyzją Marszałka Województwa Ś. z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...], a także zobowiązał Spółkę do usunięcia z terenu zakładu odpadów i skutków prowadzonej działalności, w terminie do dnia [...] stycznia 2018 r. Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, bowiem organ nie uzasadnił odpowiednio decyzji o cofnięciu pozwolenia, która ma charakter uznaniowy, nadto wydał decyzję, bez dokładnego ustalenia stanu faktycznego, nie uwzględnił trudnej sytuacji finansowej Spółki i jej woli przeprowadzenia działań naprawczych, ani faktu, że w okresie zimowym nie można usunąć skutków pożarów. Zakwestionowała wyniki pomiarów zawartości substancji w glebie z terenu zakładu oraz podniosła, że przedmiotowy teren przed Spółką wykorzystywał inny podmiot, na cele transportowo-logistyczne. Ponadto, wskazała, że decyzja została doręczona niezgodnie z art. 40 § 1 K.p.a. W tych okolicznościach, po rozpatrzeniu odwołania strony, została wydana opisana na wstępie decyzja Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2018 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzja w sprawie pozwolenia na wytwarzanie odpadów uwzględnia zbieranie odpadów oraz przetwarzanie odpadów, zgodnie z art. 45 ust. 4-6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2018 r., poz. 21) i została cofnięta w całości, tj. w zakresie wytwarzania, przetwarzania i zbierania odpadów. Organ wyjaśnił, że po powzięciu od Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w K. informacji o stwierdzonych w ramach kontroli, przeprowadzonej w zakładzie we wrześniu i październiku 2016 r., naruszeniach warunków ww. pozwolenia na wytwarzanie odpadów, a także w związku z pożarami w zakładzie, Marszałek Województwa Ś. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia pozwolenia na podstawie art. 194 P.o.ś. Postępowanie to zostało umorzone decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...]. Następnie Marszałek Województwa Ś., dysponując dowodami świadczącymi o prowadzeniu działalności w zakresie zbierania i przetwarzania odpadów, niezgodnie z warunkami pozwolenia, wszczął z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia pozwolenia, na podstawie art. 195 ust. 1 pkt 1 P.o.ś. Jednocześnie z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania z dnia [...] grudnia 2016 r., organ pierwszej instancji wezwał stronę do usunięcia naruszeń warunków pozwolenia, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, do czego zobowiązuje art. 195 ust. 2 P.o.ś. oraz do niezwłocznego poinformowania o usunięciu naruszeń. Wskazane naruszenia polegały na: - magazynowaniu odpadów w ilości wielokrotnie większej, niż określona w pozwoleniu dopuszczalna ilość odpadów, jaka może znajdować się na terenie zakładu w W., - magazynowaniu odpadów w miejscach innych, niż określono w pozwoleniu, - nieselektywnym magazynowaniu odpadów, - braku właściwego zabezpieczenia przeciwpożarowego. Organ wyjaśnił, że wezwanie do usunięcia naruszeń stanowi etap postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia oraz podał, że Centrum Odzysku i Recyklingu S. Sp. z o.o. nie zastosowało się do ww. wezwania. Organ podkreślił, że pozwolenie w pkt V zawiera wyraźne ograniczenie do 600 Mg ilości odpadów, jaka może być jednorazowo zgromadzona w przedmiotowym zakładzie, a więc jest to łączna ilość odpadów wytworzonych, przeznaczonych do przetwarzania i magazynowanych, w ramach zbierania odpadów, przed ich przekazaniem uprawnionym podmiotom. W pozwoleniu wskazano, że odpady mają być magazynowane selektywnie, w sposób zapobiegający ich rozproszeniu, miejsca magazynowania odpadów mają mieć utwardzone, szczelne podłoże zabezpieczające przed przedostaniem się zanieczyszczeń do środowiska i mają być wyposażone w sorbenty do usuwania ewentualnych wycieków oraz w środki gaśnicze. Organ stwierdził, że w P.o.ś. określone zostały zasady gospodarowania odpadami, które w zakładzie zostały naruszone, w tym: art. 21 ust. 1, zakazujący mieszania odpadów niebezpiecznych z innymi odpadami, art. 23 ust. 1, zawierający zakaz selektywnego zbierania odpadów, art. 26 ust. 1, nakazujący niezwłoczne usunięcie odpadów, z miejsc nieprzeznaczonych do ich magazynowania. W toku postępowania ustalono, że na placu magazynowym nie ma żadnych zabezpieczeń przeciwpożarowych. Ponadto, oprócz magazynowania odpadów, w ilości znacznie przekraczającej dopuszczalną, na powierzchni nieutwardzonej, spowodowania wycieków do gruntu substancji chemicznych z uszkodzonych beczek, w których przechowywano odpady niebezpieczne, gromadzenia odpadów, w sposób nieuporządkowany, zmieszania odpadów, w tym odpadów niebezpiecznych z innymi odpadami, na terenie zakładu zostały zakopane odpady tekstylne i odpady świetlówek. Powyższe fakty niewłaściwego funkcjonowania zakładu ustalono na podstawie wyników kontroli nr [...],[...] i [...], przeprowadzonych przez WIOŚ w okresie od września 2016 r. do stycznia 2017 r., zdjęć wykonanych w czasie tych kontroli, oględzin nieruchomości położonej w W. przy ul. E. [...] (działek o nr ewid. [...] i [...]), przeprowadzonych przez organ pierwszej instancji, z udziałem strony w dniach [...] listopada i [...] grudnia 2016 r. oraz dokumentów ewidencji odpadów. Z oględzin sporządzono notatkę służbową, do której załączono materiał fotograficzny. Spółka w piśmie z dnia [...] lutego 2017 r., skierowanym do Marszałka Województwa Ś., zakwestionowała ilość magazynowanych odpadów, określoną przez WIOŚ, ale nie zaprzeczyła, że na terenie zakładu zgromadzono odpady w nadmiernej ilości. Spółka wskazała, iż powodem tego była konieczność wywiezienia instalacji, służącej do przetwarzania ich na materiał "I.", w związku z planowaną modernizacją budynku, w którym się mieściła. Strona miała zamiar przerobić zgromadzone odpady po wznowieniu produkcji materiału. Wyjaśniła, że choć od wielu miesięcy nie przerabiała odpadów, nadal przyjmowała je do odzysku, ponieważ odmowa przyjęcia odpadów skutkowałaby utratą dostawcy. Nieuprzątanie skutków pożarów, w tym nieusunięcie odpadów z powierzchni nieutwardzonych, strona usprawiedliwiła warunkami zimowymi i przekazanym ustnie nakazem Prokuratury powstrzymania się od jakichkolwiek działań, zacierających ślady przestępstwa. Organ wskazał, że jak wynika z akt sprawy, uprzątanie niektórych skutków pożaru miało miejsce, np. przenoszenie nadpalonych beczek i mauzerów na teren nieutwardzony, w wyniku czego doszło do wycieków niebezpiecznych substancji i zanieczyszczenia nimi gruntu oraz odpadów tekstylnych, zmieszania odpadów tekstylnych z odpadami niebezpiecznymi, a także z odpadami gruzu, opon i makulatury. Organ pierwszej instancji ustalił, że zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny oraz pojemniki z niebezpiecznymi odpadami, zostały wywiezione z terenu zakładu, lecz nadal znajdują się tam odpady magazynowane, w sposób niezgody z warunkami pozwolenia, a ponadto odpady zostały zakopane. Zakopanie odpadów świadczy o niewłaściwym prowadzeniu działalności w zakresie gospodarki odpadami, gdyż pozwolenie nie wskazywało na taki rodzaj odzysku odpadów. W związku z powyższym, Marszałek Województwa Ś. decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] cofnął bez odszkodowania pozwolenie z dnia [...] kwietnia 2015 r. oraz zobowiązał Spółkę do usunięcia odpadów i skutków prowadzonej działalności, w terminie do dnia [...] maja 2017 r. Minister Środowiska decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Spółki, uchylił decyzję z dnia [...] lutego 2017 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Ponownie rozpoznając sprawę, Marszałek Województwa Ś. uzyskał od Prokuratury Rejonowej w S. pismo z dnia [...] maja 2017 r. z informacją, że śledztwo w sprawie pożarów, jakie miały miejsce w zakładzie we wrześniu i grudniu 2016 r., zostało umorzone, a śledztwo w sprawie zakopania odpadów jest w końcowej fazie i nie ma przeciwwskazań co do usunięcia odpadów. W dniu [...] czerwca 2017 r. organ pierwszej instancji przeprowadził kolejne oględziny zakładu, w obecności Prezesa Zarządu Spółki. Protokół z oględzin, podpisany przez wszystkie strony, wskazuje na nieusunięcie naruszeń warunków pozwolenia i na dalsze przyjmowanie odpadów, w tym odpadów z demontażu pojazdów, odpadów opakowaniowych, odpadów farb proszkowych oraz płynnych szlamów w kilkunastu mauzerach. Ponadto stwierdzono występowanie zapachu chemicznego, w miejscu gdzie podczas wcześniejszych oględzin znajdowały się pogniecione, podziurawione beczki, zawierające niezidentyfikowaną zawartość. Organ odwoławczy podał, że dodatkowymi dowodami potwierdzającymi nieprawidłowe funkcjonowanie zakładu są także wyniki kontroli WIOŚ, w tym kontroli nr [...] i [...], przeprowadzonych odpowiednio w marcu i w lipcu 2017 r. WIOŚ ustalił, że odpady w dalszym ciągu są magazynowane w sposób nieselektywny, w miejscach na ten cel nieprzeznaczony, a Spółka, mimo nagromadzenia odpadów, w ilości wielokrotnie większej, niż wynikająca z pozwolenia, nadal przyjmuje odpady do zakładu i nie prowadzi właściwie ewidencji odpadów, wymaganej prawem. Minister wskazał, że w pismach z dnia [...] lipca 2017 r. i z dnia [...] sierpnia 2017 r. strona przedstawiła uwagi, w związku z oględzinami, a w piśmie z dnia [...] września 2017 r. prośbę o odstąpienie od zamiaru cofnięcia pozwolenia. Strona nie zaprzeczyła ustaleniom poczynionym przez organ, ale podniosła, że podejmuje działania, w celu uporządkowania terenu oraz ze względu na znaczną ilość spalonych odpadów termin ich usunięcia zależy od możliwości sprzętowych i finansowych Spółki. Ponadto, za przywóz nielegalnych odpadów obwiniła prokurenta. Poinformowała, że zamierza wystąpić z wnioskiem o restrukturyzację oraz o zmianę pozwolenia. W ocenie organu, argumentacja strony nie ma wpływu na rozstrzygnięcie, gdyż przedmiotem postępowania jest pozwolenie w aktualnym kształcie, zaś odpowiedzialność za prowadzoną działalność spoczywa na Spółce, jako osobie prawnej, a nie na pracownikach. Sytuacja finansowa Spółki nie usprawiedliwia braku dbałości o stan środowiska, nieusuwanie ich przez wiele miesięcy i dalsze naruszanie warunków pozwolenia. Organ podkreślił, że nie stanowią przeszkody powodującej niewykonalność decyzji ani kondycja finansowa Spółki, ani trudności techniczne. Nadto Minister wskazał, że przedmiotowe pozwolenie jest przede wszystkim pozwoleniem na wytwarzanie odpadów, dlatego podstawą do jego cofnięcia jest art. 195 P.o.ś. Nie można jednak pominąć faktu, że odpady powstają w związku z działalnością, prowadzoną przez Spółkę, a więc pozwolenie to pełni również funkcję zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów. Zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2016 r. poz. 1987, ze zm., obecnie Dz.U. z 2018 r., poz. 992 – dalej jako "ustawa o odpadach"), jeżeli posiadacz odpadów, który uzyskał zezwolenie na zbieranie odpadów lub zezwolenie na przetwarzanie odpadów, narusza przepisy ustawy, w zakresie działalności objętej zezwoleniem lub działa niezgodnie z wydanym zezwoleniem, właściwy organ wzywa go do niezwłocznego zaniechania naruszeń, wyznaczając termin usunięcia nieprawidłowości. Jak wynika z ust. 2 tego artykułu, który nie ma charakteru fakultatywnego, w przypadku gdy posiadacz odpadów, mimo wezwania, nadal nieprawidłowo gospodaruje odpadami, organ cofa to zezwolenie. W ocenie organu nie tylko okoliczności, takie jak skala nieprawidłowości i zwlekanie z ich usunięciem, ale także rodzaj działalności objętej pozwoleniem, tj. zbieranie i przetwarzanie odpadów, może mieć prawne znaczenie. Zdaniem organu ustalono, iż spółka co najmniej od września 2016 r. nie dotrzymuje warunków pozwolenia na wytwarzanie odpadów, obejmującego zbieranie i przetwarzanie odpadów, co daje podstawę do cofnięcia pozwolenia. Minister wskazał ponadto, że konsekwencją cofnięcia uprawnień jest obowiązek usunięcia negatywnych skutków w środowisku, na podstawie art. 197 ww. ustawy. Wyjaśnił, że organ pierwszej instancji, oprócz usunięcia odpadów z terenu zakładu, nakazał Spółce usunięcie innych skutków działalności, prowadzonej w zakładzie. Wobec podanej w uzasadnieniu decyzji informacji, że badania prób gleby pobranych podczas kontroli WIOŚ w dniu [...] lipca 2017 r. wykazały przekroczenia dopuszczalnych zawartości substancji powodujących, ryzyko z grupy wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych - zdaniem organu - można domniemywać, że nastąpiło zanieczyszczenie gleby. Organ wskazał, że działania, mające na celu usunięcie lub zmniejszenie ilości substancji powodujących ryzyko w glebie, ziemi i wodach gruntowych, stanowią remediację, zdefiniowaną w art. 3 pkt 3 1b P.o.ś. Biorąc pod uwagę, że działania naprawcze można prowadzić po ustaleniu przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska planu remediacji w odrębnym postępowaniu, organ odwoławczy zobowiązanie do usunięcia negatywnych skutków w środowisku ograniczył do obowiązku usunięcia wszystkich odpadów, znajdujących się w zakładzie i określił termin wykonania tego obowiązku na dzień [...] maja 2018 r. Odnosząc się do zarzutu odwołania, dotyczącego niewłaściwego doręczenia decyzji stronie, Minister Środowiska wskazał, że organ pierwszej instancji doręczył decyzję na adres, który strona wskazała w piśmie z dnia [...] lipca 2017 r. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. wniosła Spółka, wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji i zarzucając: - naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 7, 77, 107 § 3 K.p.a., poprzez wyjaśnienie sprawy przez organy orzekające jedynie w sposób powierzchowny, tj. z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej, w szczególności poprzez pominięcie słusznego interesu strony oraz przyjęcie interpretacji, która uniemożliwia stronie obronę swoich praw; art. 11 K.p.a., wskutek pominięcia przez organ pierwszej instancji całokształtu okoliczności sprawy, w szczególności istniejącego sporu właścicielskiego wśród wspólników skarżącego oraz toczących się postępowań wyjaśniających i przygotowawczych związanych z nieprawidłowością działań wspólnika; art. 7a K.p.a., poprzez nierozstrzygnięcie wątpliwości na korzyść strony, - błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na uznaniu, że eksploatacja instalacji prowadzona jest niezgodnie z pozwoleniem, - naruszenie prawa materialnego, tj. art. 195 ust. 1 pkt 1 P.o.ś., poprzez jego zastosowanie, pomimo że nie zaszły przesłanki określone w tym przepisie. W oparciu o tak sformułowane zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W piśmie z dnia [...] marca 2018 r. uzupełniającym skargę, skarżąca zarzuciła ponadto nieważność zaskarżonej decyzji z mocy prawa, jako dotyczącej sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, tj. decyzją Ministra Środowiska z dnia [...] kwietnia 2017 r. uchylającą w całości decyzję Marszałka Województwa Ś. z dnia [...] lutego 2017 r. W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), przy czym zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu administracji ani naruszenia norm prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniałoby uwzględnienie skargi. Przeprowadzona pod względem zgodności z prawem kontrola zaskarżonej decyzji, w ramach wskazanych kryteriów, prowadzi do oceny, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu podlegała decyzja Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] o cofnięciu pozwolenia na wytwarzanie odpadów oraz zobowiązaniu do usunięcia odpadów i przekazaniu ich uprawnionym podmiotom. Materialnoprawną podstawę kwestionowanej decyzji stanowi art. 195 ust. 1 pkt 1 P.o.ś., zgodnie z którym pozwolenie może zostać cofnięte bez odszkodowania, jeżeli eksploatacja instalacji jest prowadzona z naruszeniem warunków pozwolenia, innych przepisów ustawy lub ustawy o odpadach. Stosownie do art. 183 ust. 2 P.o.ś., o cofnięciu pozwolenia orzeka organ właściwy do wydania pozwolenia. Podlegające cofnięciu pozwolenie na wytwarzanie odpadów dotyczy m.in. zakładu przetwarzania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, który kwalifikowany jest jako przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Pozwolenie zostało wydane w pierwszej instancji przez Marszałka Województwa Ś. (art. 378 ust. 2a P.o.ś.), który również był organem właściwym do cofnięcia pozwolenia. Decyzja w sprawie pozwolenia na wytwarzanie odpadów uwzględnia zbieranie odpadów oraz przetwarzanie odpadów, zgodnie z art. 45 ust. 4-6 powoływanej wcześniej ustawy o odpadach, przy czym w ustawie tej określone są zasady gospodarowania odpadami, zawarte m.in. w art. 21 ust. 1 zakazującym mieszania odpadów niebezpiecznych z innymi odpadami, art. 23 ust. 1 nakazującym selektywne zbieranie odpadów, a także w art. 26 ust. 1, nakazującym niezwłoczne usunięcie odpadów z miejsc nieprzeznaczonych do ich magazynowania. Zauważyć dodatkowo trzeba, że przepis art. 47 ust. 1 ustawy o odpadach stanowi, że jeżeli posiadacz odpadów, który uzyskał zezwolenie na zbieranie odpadów lub zezwolenie na przetwarzanie odpadów, narusza przepisy ustawy w zakresie działalności objętej zezwoleniem lub działa niezgodnie z wydanym zezwoleniem, właściwy organ wzywa go do niezwłocznego zaniechania naruszeń, wyznaczając termin usunięcia nieprawidłowości. W przypadku gdy posiadacz odpadów, mimo wezwania, nadal nieprawidłowo gospodaruje odpadami, organ cofa to zezwolenie, w drodze decyzji, bez odszkodowania, o czym stanowi ust. 2 tego artykułu. Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu, warunki wynikające z udzielonego pozwolenia, a także zasady gospodarowania odpadami określone w ustawie o odpadach, zostały w niniejszej sprawie naruszone. Podkreślenia wymaga, że pozwolenie z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] na wytwarzanie odpadów, udzielone decyzją Marszałka Województwa Ś. dla Centrum Odzysku i Recyklingu S. Sp. z o.o., zostało zmienione w trybie art. 155 K.p.a. decyzją Marszałka Województwa Ś. z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...]. Natomiast decyzja Marszałka Województwa Ś. z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] o cofnięciu pozwolenia została uchylona w postępowaniu odwoławczym decyzją Ministra Środowiska z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...], a sprawa podlegała ponownego rozpoznaniu przez organ pierwszej instancji. W toku postępowania ustalono, że skarżąca na terenie zakładu przechowuje odpady w większej ilości, niż wynikająca z zezwolenia. Tej okoliczności Spółka nie kwestionuje. Nie jest też sporne między stronami, że Spółka nie wykonała zaleceń, dotyczących ochrony przyrody (por. treść protokołu kontroli nr WIOS-K. [...], karta 33 i nast. teczka 3/4 akt administracyjnych sprawy). Zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny oraz pojemniki z niebezpiecznymi odpadami zostały wprawdzie wywiezione z terenu zakładu, lecz pozostały tam odpady, magazynowane w sposób niezgodny z warunkami pozwolenia. Ponadto, odpady te zostały zakopane, pomimo iż udzielone pozwolenie nie wskazywało na tego rodzaju sposób odzysku odpadów. Kontrole WIOŚ, w tym kontrole nr [...] i [...] przeprowadzone w marcu i w lipcu 2017 r. wykazały, że odpady są magazynowane w sposób nieselektywny, w miejscach na ten cel nieprzeznaczonych, a Spółka pomimo nagromadzenia ich w ilości wielokrotnie większej, niż wynikająca z pozwolenia, nadal przyjmowała odpady do zakładu, jak również nie prowadziła właściwie ewidencji odpadów. Zdaniem Sądu, prawidłowo stwierdził organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że z ustaleń w sprawie wynika, iż skarżąca Spółka, co najmniej od września 2016 r., nie dotrzymywała warunków pozwolenia na wytwarzanie odpadów, obejmującego zbieranie i przetwarzanie odpadów. Spółka nie zastosowała się również do skierowanego do niej wezwania do usunięcia naruszeń warunków pozwolenia, stosownie do art. 195 ust. 2 P.o.ś., co skutkowało wydaniem decyzji o cofnięciu pozwolenia na wytwarzanie odpadów, uwzględniającego zbieranie odpadów oraz ich przetwarzanie. Prawidłowo również orzekł organ o zobowiązaniu strony skarżącej do usunięcia odpadów i przekazania ich uprawnionym podmiotom. Konsekwencją cofnięcia ww. pozwolenia jest bowiem obowiązek usunięcia negatywnych skutków w środowisku. Podzielić należy pogląd organu, wyrażony w zaskarżonej decyzji, że wezwanie do usunięcia naruszeń stanowi etap postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia, ma ono charakter incydentalny i nie rozstrzyga sprawy co do istoty, dlatego nie ma podstaw prawnych do nadania mu formy decyzji administracyjnej, o czym przesądza orzecznictwo (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 14 października 2016 r. sygn. akt II OSK 3367/14, z dnia 23 lutego 2016 r. sygn. akt II OSK 2771/15; dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl, określanej dalej jako CBOSA). Wezwanie przewidziane w art. 195 ust. 2 P.o.ś. jest elementem procedury, zmierzającej do rozstrzygnięcia sprawy, a jego celem jest doprowadzenie do przestrzegania prawa przez podmiot prowadzący instalację, w sytuacji gdy w wyniku poczynionych w postępowaniu ustaleń stwierdzone zostanie, że eksploatacja instalacji jest prowadzona z naruszeniem warunków pozwolenia lub przepisów prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2017 r. sygn. akt II OSK 52/16, LEX nr 2406605). Reasumując, ustalony przez organ odwoławczy stan faktyczny prawidłowo został uznany za dający podstawę do cofnięcia pozwolenia na wytwarzanie odpadów na podstawie art. 195 ust. 1 pkt 1 P.o.ś., bowiem skarżący nie dotrzymywał warunków prowadzonej działalności określonych w pozwoleniu. Odnosząc się do argumentacji prezentowanej przez stronę w toku postępowania sądowoadministracyjnego Sąd wskazuje, że w piśmiennictwie dotyczącym treści art. 195 ust. 1 pkt 2 P.o.ś. zwraca się uwagę na nadrzędność interesu społecznego nad interesem indywidualnym. "Przepis zawarty w ust. 1 pkt 2 dotyczy dość szczególnej sytuacji, w której ustawodawca uznał, iż interes społeczny, wyrażony poprzez zmianę przepisów ogólnych w sposób uniemożliwiający dalsze wykorzystywanie obowiązujących pozwoleń emisyjnych na dotychczasowych zasadach, powinien przeważyć nad interesem indywidualnym prowadzących instalacje i korzystających z wydanych na ich rzecz pozwoleń (...). Przepisy o ochronie środowiska, o których mowa w pkt 2, to wszystkie przepisy powszechnie obowiązujące z ochroną środowiska związane, niekoniecznie tylko dotyczące kwestii związanych z prawem emisyjnym". (zob. M. Górski, Komentarz do art. 195 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, [w:] M. Górski, M. Pchałek, W. Radecki, J. Jerzmański, M. Bar, S. Urban, J. Jendrośka, Prawo ochrony środowiska. Komentarz, Wydawnictwo C.H. BECK, Warszawa 2014, s. 614). Sąd nie podziela także zarzutu naruszenia art. 7a § 1 K.p.a., który określa, że jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. Podkreśla się w piśmiennictwie, że o istnieniu wątpliwości co do treści normy prawnej można mówić dopiero wówczas, gdy po zastosowaniu różnych metod wykładni przepisów, z uwzględnieniem pierwszeństwa wykładni językowej, treść normy prawa nadal budzi wątpliwości (por. Przybysz Piotr Marek, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 2017 rok, LEX). Tymczasem w sprawie takie wątpliwości nie istnieją, choćby w świetle niespornych okoliczności stanu faktycznego. W ocenie Sądu, chybione są też zarzuty skargi dotyczące braku uwzględnienia okoliczności, które zdaniem skarżącej świadczą o niewykonalności decyzji. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie wskazywano, że decyzja jest niewykonalna w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a. wówczas, gdy zachodzi przeszkoda w jej wykonaniu wynikająca z określonych przepisów prawa lub jest faktycznie niemożliwa do wykonania np. przy istniejącym stanie wiedzy technicznej. Nie uzasadnia natomiast twierdzenia o niewykonalności decyzji jej wysoki koszt lub nieopłacalność ekonomiczna i że niewykonalność decyzji ma charakter faktyczny, kiedy już w momencie wydania decyzji istnieje przeszkoda o charakterze faktycznym, obiektywnie wykluczająca określone działanie. Natomiast względy finansowe, ekonomiczne, trudności techniczne czy też negatywne nastawienie adresatów do wykonania decyzji nie powoduje jej niewykonalności (por. wyrok NSA z 8 lutego 1985 r. sygn. akt I SA 1090/84 czy wyrok WSA we Wrocławiu z 3 grudnia 2008 r. sygn. akt II SA/Wr 250/08, CBOSA). W judykaturze wskazuje się również, że niewykonalność musi mieć charakter obiektywny. W wyroku NSA z 13.11.2008 r., sygn. akt II OSK 1365/07, LEX nr 532603, wskazano, że niewykonalność obowiązku niepieniężnego musi mieć charakter obiektywny. Obowiązek taki musi być niemożliwy do wykonania nawet przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki. O niewykonalności obowiązku nałożonego decyzją ostateczną można bowiem mówić, gdy niewykonalność jest następstwem przeszkód o charakterze nieusuwalnym. Natomiast trudności techniczne lub ekonomiczne, choćby bardzo poważne, z wyegzekwowaniem wykonania obowiązku nałożonego decyzją, jak również negatywne stanowiska jej adresatów lub innych osób i zainteresowanych utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy, nie stanowią o niewykonalności obowiązku. Konieczność zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia, jak też względy techniczne i ekonomiczne, utrudniające wykonanie decyzji nie mogą być uznane za przesłankę niewykonalności decyzji (M. Jaśkowska, Komentarz do art.156 Kodeksu postępowania administracyjnego, Lex). Sąd nie dopatrzył się ponadto w działaniu organu administracji naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. W orzecznictwie przyjęty został pogląd, że jeżeli zachodzi potrzeba dokonania ustaleń, które mają służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu, Sąd powinien uchylić zaskarżoną decyzję i wskazać organowi zakres postępowania dowodowego, które organ ten powinien uzupełnić (por. wyrok NSA z dnia 25 września 2000 r. sygn. akt FSA 1/00, nie publ.). Taka sytuacja jednak nie zachodzi w niniejszej sprawie, gdyż organy tak pierwszej jak i drugiej instancji podjęły się wyjaśnienia elementów sprawy, mających znaczenie prawne i obligujących do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. W sposób wyczerpujący został zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, przy przeprowadzeniu koniecznych czynności wyjaśniających, zaś ocena okoliczności sprawy, wyrażona w zaskarżonej decyzji została sformułowana zgodnie z wymogiem art. 107 § 3 K.p.a. Nadto, strona skarżąca miała zapewniony w postępowaniu czynny udział, zgodnie z dyspozycją art. 10 § 1 K.p.a. Nie mogły w związku z powyższym odnieść skutku zarzuty skargi, dotyczące naruszenia przez organy przepisów postępowania, przez zaniechanie przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego. Z tych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło