IV SA/Wa 1293/17

WyrokWSA w Warszawie2018-04-24

Skład orzekający: Anna Sękowska, Aneta Dąbrowska, Wanda Zielińska-Baran

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze mogło nałożyć na przedsiębiorcę obowiązki dotyczące prowadzenia ewidencji umów i ilości wywiezionych nieczystości, opierając się na uchwale rady gminy, która została uznana za nieważną w części dotyczącej tych obowiązków?
Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uznając, że nałożone na przedsiębiorcę obowiązki dotyczące prowadzenia ewidencji umów i ilości wywiezionych nieczystości, oparte na uchwale rady gminy, były wadliwe. Uchwała ta została częściowo uznana za nieważną przez WSA w innym postępowaniu, a nałożone obowiązki wykraczały poza zakres upoważnienia ustawowego dla rady gminy oraz nie mieściły się w definicji wymagań dotyczących jakości usług określonych w zezwoleniu. W konsekwencji, postępowanie w tej części zostało umorzone.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. uzyskała zezwolenie Wójta Gminy na świadczenie usług w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpatrując odwołanie, uchyliło część decyzji Wójta i nałożyło na spółkę nowe obowiązki dotyczące m.in. wystawiania dowodów korzystania z usług, prowadzenia ewidencji umów i ilości wywiezionych nieczystości. Spółka zaskarżyła decyzję SKO, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, wskazując, że nałożone obowiązki wykraczają poza zakres upoważnienia ustawowego i opierają się na nieważnej uchwale rady gminy. WSA uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił punkt V decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz punkt 5 zezwolenia Wójta Gminy i umorzył postępowanie w tym zakresie, zasądzając od SKO na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Sękowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant ref. Marika Bibrowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na świadczenie usług w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych 1. uchyla pkt V decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2017 r. nr [...], orzekający o uchyleniu pkt 5 zezwolenia Wójta Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. Nr [...] i orzekający w tym zakresie co do istoty; 2. uchyla pkt 5 zezwolenia Wójta Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. Nr [...] i umarza postępowanie administracyjne w tym zakresie; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz strony skarżącej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z [...] sierpnia 2016 r., Nr [...], Wójt [...] udzielił Skarżącemu – [...] Sp. z o.o. zezwolenia na świadczenie usług związanych z opróżnianiem zbiorników bezodpływowych od właścicieli nieruchomości i transportu nieczystości ciekłych na terenie gminy [...] (Zezwolenie). Od decyzji Wójta Skarżący wniósł odwołanie, zaskarżając ją w części w zakresie: punktu 3. ust. 1 decyzji Wójta w zakresie wyrażenia "z poszanowaniem interesów osób trzecich"; punktu 3. ust. 3 decyzji Wójta w zakresie wyrażeń "niezwłocznie" oraz "w ilości i na warunkach określonych w pozwoleniu"; punktu 3. ust. 4 decyzji Wójta; punktu 3. ust. 5 decyzji Wójta; punktu 5. decyzji Wójta; punktu 6. decyzji Wójta w zakresie wyrażeń "Umowa z", "z dnia 23 czerwca 2016r.", "Umowa Nr 8/D/2009 z", "z dnia 1 października 2009r.", "Umowa Nr 006044/005/2/14 z" oraz "z 5 marca 2014r."; punktu 7. decyzji Wójta. Ponadto Skarżący wniósł o uchylenie decyzji Wójta w zaskarżonej części, orzeczenie co do istoty sprawy w zakresie uchylonego postanowienia pkt 5. decyzji Wójta oraz umorzenie postępowania w pozostałym zakresie. Decyzją z [...] marca 2017 r., Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło decyzję Wójta w części, orzekając w tym zakresie co do istoty sprawy poprzez nałożenie na Skarżącego obowiązków dotyczących udzielonego Zezwolenia. W szczególności na Skarżącego nałożono (pierwszy pkt V. zaskarżonej decyzji) następujące obowiązki: wystawiania właścicielom nieruchomości dowodów w formie potwierdzeń korzystania przez nich z usług w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych do stacji zlewnej; prowadzenia ewidencji zawartych z właścicielami nieruchomości umów w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych, przy czym ewidencja ta powinna zawierać: numer umowy, datę zawarcia umowy, imię i nazwisko lub nazwę właściciela nieruchomości, adres właściciela nieruchomości oraz adres samej nieruchomości; prowadzenia ewidencji ilości wywiezionych nieczystości ciekłych oddzielnie dla każdego właściciela nieruchomości. Obowiązki wskazane w akapicie poprzedzającym zostały powtórzone w zaskarżonej decyzji za przepisami zawartymi w ust. 5 pkt 2-4 Załącznika Nr 2 do uchwały Nr [...] Rady Gminy w [...] z dnia [...] marca 2011 r. w sprawie wymagań, jakie powinni spełniać przedsiębiorcy ubiegający się o uzyskanie zezwolenia w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych, ochrony przed bezdomnymi zwierzętami oraz prowadzenia schronisk dla bezdomnych zwierząt (Uchwała). Skargę na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] marca 2017 r., wniosła spółka [...] Sp. z o. o., zarzucając jej naruszenie art. 9 ust. 1 i 1aa ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (ustawa o czystości), poprzez zawarcie w pierwszym pkt V zaskarżonej decyzji elementów nieprzewidzianych w ww. przepisach. Mając na uwadze powyższe Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w zaskarżonej części oraz o zasądzenie od organu II instancji na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi Skarżący wyjaśnił, iż zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o czystości, Zezwolenie powinno określać: imię i nazwisko lub nazwę oraz adres zamieszkania lub siedziby przedsiębiorcy; przedmiot i obszar działalności objętej Zezwoleniem; termin podjęcia działalności; wymagania w zakresie jakości usług objętych Zezwoleniem; niezbędne zabiegi z zakresu ochrony środowiska i ochrony sanitarnej wymagane po zakończeniu działalności objętej Zezwoleniem; inne wymagania szczególne wynikające z odrębnych przepisów, w tym wymagania dotyczące standardu sanitarnego wykonywania usług, ochrony środowiska i obowiązku prowadzenia odpowiedniej dokumentacji działalności objętej Zezwoleniem. Nadto, stosownie do art. 9 ust. 1aa ustawy o czystości, Zezwolenie powinno określać również stacje zlewne. Zdaniem Skarżącego przepisy ustawy o czystości dopuszczają zawarcie w treści decyzji administracyjnej obejmującej Zezwolenie jedynie elementów określonych w art. 9 ust. 1 oraz ust. 1aa tej ustawy, a także innych wymagań szczególnych wynikających z odrębnych przepisów (ust. 1 pkt 6). Konstrukcja art. 9 ust. 1 oraz ust. 1aa ustawy o czystości wyraźnie wskazuje, że przepis ten ma charakter zamknięty, co oznacza, że wójt, burmistrz, prezydent miasta nie jest uprawniony do zawarcia, w treści decyzji zawierającej Zezwolenie, żadnych innych elementów, niż wynikające z art. 9 ust. 1 oraz ust. 1aa ustawy o czystości. W zaskarżonej decyzji natomiast nałożono na przedsiębiorcę obowiązki wykraczające poza zakres wskazany w ustawie, a oparte na przepisach prawa miejscowego (ww. Uchwała). Przy tym jednak – wywiódł Skarżący – zastosowane przepisy prawa miejscowego jako naruszające przepisy ustawowe są nieważne i nie powinny mieć zastosowania w sprawie. Uzasadniając swoje stanowisko Skarżący wyjaśnił, że Rada Gminy w [...] na podstawie art. 7 ust. 3a ustawy o czystości, była upoważniona do określania w Uchwale jedynie wymogów, jakie spełniać musi przedsiębiorca ubiegający się o udzielenie mu Zezwolenia. Artykuł 7 ust. 3a ustawy o czystości nie upoważnia rady gminy do określania wymagań, jakie powinien spełniać przedsiębiorca prowadzący już działalność objętą Zezwoleniem. Tak więc rada gminy nie jest uprawniona do stanowienia warunków, jakim podlegać ma już samo wykonywanie działalności. Powyższe stanowisko zgodne jest w szczególności z wykładnią systemową ustawy o czystości. Otóż powołany art. 7 ust. 3a ustawy o czystości zawarty został w Rozdziale 4 tej ustawy zatytułowanym "Warunki udzielania zezwoleń na świadczenie usług". Tym samym nie obejmuje kwestii związanych z obowiązkami tych podmiotów powstającymi w trakcie realizacji wymienionych zadań. Obowiązki, jakie przedsiębiorca winien spełniać przy wykonywaniu usług objętych zezwoleniem określa w zezwoleniu organ wykonawczy gminy (art. 9 ustawy). Podobne stanowisko zostało wyrażone przez WSA w Olsztynie w wyroku z 31 sierpnia 2010 r., II SA/Ol 616/10 oraz przez WSA w Opolu w wyroku z 17 października 2013 r., II SA/Op 298/13. Skarżący wskazał również, że ustawa o czystości nie pozostawia radom gmin możliwości swobodnego kształtowania treści wymagań, jakie powinien spełniać przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie zezwolenia. W myśl art. 7 ust. 7 tej ustawy szczegółowy sposób określania takich wymagań określić ma w drodze rozporządzenia minister właściwy do spraw środowiska. W paragrafie 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z 30 grudnia 2005 r. w sprawie szczegółowego sposobu określania wymagań, jakie powinien spełniać przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie zezwolenia obowiązującego w dniu wydania Uchwały, wskazano że wymagania te, zgodnie z tym przepisem, miałyby obejmować: opis wyposażenia technicznego zawierający wymagania odnośnie do bazy transportowej, zabiegi sanitarne i porządkowe związane ze świadczonymi usługami. Zatem uchwała, w kwestiach niedotyczących opisu wyposażenia technicznego (bazy transportowej), mogła odnosić się jedynie do zabiegów sanitarnych i porządkowych związanych ze świadczonymi usługami. Skarżący wskazał, że pojęcie "związane" – stosownie do informacji zawartych w internetowym Słowniku Języka Polskiego PWN – należy rozumieć jako "dotyczące", "odnoszące się" czy też "stosujące się" do czegoś. Zatem przez zabiegi sanitarne lub porządkowe związane ze świadczonymi usługami należy rozumieć takie zabiegi, które dotyczą lub odnoszą się właśnie do świadczonych usług. Zdaniem skarżącego obowiązek wystawiania właścicielom nieruchomości dowodów korzystania przez nich z przedmiotowych usług w formie potwierdzeń (zawarty w ust. 5 pkt 2 Załącznika Nr 2 do Uchwały), prowadzenia ewidencji zawartych z właścicielami nieruchomości umów w zakresie przedmiotowych usług oraz przekładania tej ewidencji Wójtowi Gminy [...] w ustawowym terminie (zawarty w ust. 5 pkt 3 Załącznika Nr 2 do Uchwały), jak też prowadzenia ewidencji ilości wywiezionych nieczystości ciekłych oddzielnie dla każdego właściciela nieruchomości (zawarty w ust. 5 pkt 4 Załącznika Nr 2 do Uchwały), nie dotyczy zabiegów sanitarnych lub porządkowych związanych ze świadczonymi usługami. Obowiązki te dotyczą bowiem zawierania umów z właścicielami nieruchomości i ewidencjonowania tych umów w określony sposób, jak też nakładają wymóg potwierdzania wykonania usługi w określony sposób. Skarżący przywołał wyroki sądów administracyjnych potwierdzających powyższą argumentację (m. in. wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 517/11, IV SA/Wa 1116/11, wyrok NSA II OSK 251/12) Podsumowując Skarżący wskazał, iż obowiązków, zawartych w pierwszym pkt V zaskarżonej decyzji, nie sposób uznać za jedno z innymi wymaganiami szczególnymi wynikającymi z odrębnych przepisów, które zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 6 ustawy o czystości może określać zezwolenie Nadto, Uchwala jest aktem dotyczącym przedsiębiorcy dopiero ubiegającego się o uzyskanie zezwolenia. Tymczasem obowiązki nakładane w decyzji udzielającej zezwolenia winny określać warunki świadczenia usług w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych, a zatem dotyczyć zupełnie innego etapu wykonywania przedmiotowej działalności. Tym samym przepisy Uchwały nie mogą stanowić "przepisów odrębnych" o jakich mowa w art. 9 ust. 1 pkt 6 ustawy o czystości, bowiem nie obejmują kwestii związanych z obowiązkami powstającymi w trakcie wykonywania przedmiotowej działalności. Dalej Skarżący omówił kolejne obowiązki nałożone w zaskarżonej części decyzji, wskazując że: - obowiązek wystawiania właścicielom nieruchomości dowodów – w formie potwierdzeń – korzystania przez nich z usług w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych do stacji zlewnej, nie znajduje podstawy w żadnym z przepisów prawa. Ustawa o czystości w art. 6 ust. 1 nakłada wprawdzie obowiązek udokumentowania korzystania z usług przedsiębiorcy prowadzącego działalność w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych, jednak obowiązek ten jest skierowany do właścicieli nieruchomości a nie do przedsiębiorców, którzy uzyskali Zezwolenie. Skarżący wskazał, że w zezwoleniu udzielonym przedsiębiorcy mogą zostać określone jedynie takie wymagania przewidziane prawem (art. 9 ust. 1 pkt 6 ustawy o czystości), które są skierowane bezpośrednio do tego przedsiębiorcy. Skarżący przywołał również pogląd wyrażony w wyroku NSA z 24 września 2015 r., II OSK 162/14 oraz wyroku WSA w Olsztynie z 29 października 2013 r., II SA/Ol 832/13, z których wynika, że obowiązek dokumentowania wykonania usługi wynika z przepisów podatkowych i ich powtarzania w zezwoleniu nie jest konieczne, zaś obowiązki nałożone ustawą o czystości na właścicieli nieruchomości nie mogą być automatycznie przenoszone na przedsiębiorcę. Skarżący wyjaśnił również, że obowiązek wystawiania właścicielom nieruchomości dowodów – w formie potwierdzeń – korzystania przez nich z usług w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych do stacji zlewnej nie wynika także z ustaw innych niż ustawa o czystości i nie może również zostać zakwalifikowany do wymagań w zakresie jakości usług objętych Zezwoleniem, które na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 4 ustawy o czystości określane są w treści Zezwolenia. Obowiązek ten nie odnosi się bowiem do sposobu, w jaki usługi mają być przez przedsiębiorcę wykonywane, a jedynie nakłada wymóg potwierdzania wykonania usługi w określony sposób. Wymogi dotyczące jakości świadczonych usług powinny natomiast odnosić się do technicznych aspektów wykonywania działalności. Stanowisko to również potwierdza orzecznictwo (por. przywołany wyrok II SA/Ol 832/13, w którym Sąd wskazał, że literalne brzmienie tego przepisu wskazuje raczej na możliwość określenia w zezwoleniu technicznych aspektów wykonywanej działalności). - obowiązek prowadzenia ewidencji zawartych z właścicielami nieruchomości umów nie znajduje podstawy w żadnym z przepisów prawa. Skarżący wskazał, że artykuł 9o ustawy o czystości przewiduje obowiązek składania sprawozdań przez podmiot, któremu udzielono Zezwolenia. Nie jest to jednak obowiązek prowadzenia ewidencji i nie podlega on nałożeniu w Zezwoleniu jako wynikający wprost z tej ustawy. Tak zredagowany obowiązek nie może również zostać zakwalifikowany do wymagań w zakresie jakości usług objętych Zezwoleniem, które na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 4 ustawy o czystości określane są w treści Zezwolenia. Obowiązek ten nie odnosi się bowiem do sposobu, w jaki usługi mają być przez przedsiębiorcę wykonywane, a jedynie nakłada wymóg ewidencjonowania wykonanych usług w określony sposób. Wymogi dotyczące jakości świadczonych usług powinny natomiast odnosić się do technicznych aspektów wykonywania działalności. - obowiązek prowadzenia ewidencji ilości wywiezionych nieczystości ciekłych oddzielnie dla każdego właściciela nieruchomości nie może zostać uznany za jedno z wymagań w zakresie jakości usług objętych Zezwoleniem (art. 9 ust. 1 pkt 4 ustawy o czystości), ponieważ obowiązek ten ma charakter ściśle sprawozdawczy. Wymogi dotyczące jakości świadczonych usług powinny natomiast odnosić się do technicznych aspektów wykonywania działalności. Obowiązku tego nie można uznać za "obowiązek prowadzenia odpowiedniej dokumentacji działalności objętej zezwoleniem", o którym mowa w art. 9 ust. 1 pkt 6 ustawy o czystości. Obowiązek ten, zdaniem Skarżącego, należy uznać za modyfikację, wynikającego wprost z art. 9o ustawy o czystości, wymogu sporządzania i przekazywania wójtowi, burmistrzowi łub prezydentowi miasta sprawozdań kwartalnych, który jednak nie określa obowiązku prowadzenia jakiejkolwiek ewidencji, a jedynie zobowiązuje do sporządzania kwartalnych sprawozdań. Przepisy ustawy o czystości ani żadnego innego aktu prawnego nie zobowiązują przedsiębiorców prowadzących działalność w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych do prowadzenia ewidencji odebranych nieczystości ciekłych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest zasadna. Przedmiotem skargi jest decyzja w sprawie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości. Tego rodzaju działalność jest regulowana przepisami ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2012 r., poz. 391), zwanej dalej: "ustawą o czystości". Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o czystości, na prowadzenie przez przedsiębiorców działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych wymagane jest uzyskanie zezwolenia. Zezwolenia udziela w drodze decyzji wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwy ze względu na miejsce świadczenia usług (art. 7 ust. 6 ustawy o czystości). Art. 9 ust. 1 i 2 ustawy o czystości stanowi, że zezwolenie powinno określać imię i nazwisko lub nazwę oraz adres zamieszkania lub siedziby przedsiębiorcy, przedmiot i obszar działalności objętej zezwoleniem, termin podjęcia działalności, wymagania w zakresie jakości usług objętych zezwoleniem, niezbędne zabiegi z zakresu ochrony środowiska i ochrony sanitarnej wymagane po zakończeniu działalności objętej zezwoleniem, inne wymagania szczególne wynikające z odrębnych przepisów, w tym wymagania dotyczące standardu sanitarnego, wykonywania usług, ochrony środowiska i obowiązku prowadzenia odpowiedniej dokumentacji działalności objętej zezwoleniem. Ponadto zezwolenie na opróżnianie zbiorników bezodpływowych i transport nieczystości ciekłych powinno określać stacje zlewne.(art. 9 ust. 1aa). Organ wydający zezwolenie na opróżnianie zbiorników bezodpływowych i transport nieczystości ciekłych może zawrzeć w nim tylko takie wymogi, które wynikają z przepisów prawa. Zaskarżoną decyzją Kolegium zmodyfikowało udzielone przez Wójta Gminy [...] zezwolenie w ten sposób, że Kolegium zmieniło bądź wyeliminowało część zapisów zawartych w decyzji organu I instancji. Z zasadniczą częścią decyzji strona skarżąca się zgadza, kwestionuje jedynie zapisy zawarte w punkcie V (określonym przez Skarżącego jako "pierwszy punkt V." z uwagi na fakt, że w decyzji Kolegium znajdują się dwa punkty oznaczone rzymską cyfrą "V"). Kwestionowana część decyzji Kolegium inkorporowała do Zezwolenia zapisy Uchwały Rady Gminy [...] Nr [...] z dnia [...] marca 2011 r., a konkretnie zapisy zawarte w ust. 5 pkt 2-4 Załącznika Nr 2 do tejże uchwały dotyczącej wymagań, jakie powinni spełniać przedsiębiorcy ubiegający się o uzyskanie zezwolenia w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych, ochrony przed bezdomnymi zwierzętami oraz prowadzenia schronisk dla bezdomnych zwierząt. Skarżący zarzucił, że nałożone na niego w zaskarżonej decyzji obowiązki stanowiły powtórzenie regulacji zawartych w uchwale, jednak uchwała w tej części wydana została z naruszeniem upoważnienia ustawowego, a zatem jej zapisy nie były ważne. W pozostałej zaś części nałożone decyzją obowiązki stanowiły modyfikację regulacji ustawowej, a zatem nie były dopuszczalne. W ocenie Sądu zarzuty podniesione przez skarżącego zasługują na uwzględnienie w całości. Zawarte w zaskarżonym pkt V decyzji SKO obowiązki, wynikające z załącznika Nr 2 do uchwały Nr [...] Rady Gminy w [...] z dnia [...] marca 2011 r. w sprawie wymagań, jakie powinni spełniać przedsiębiorcy ubiegający się o uzyskanie zezwolenia w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych, ochrony przed bezdomnymi zwierzętami oraz prowadzenia schronisk dla bezdomnych zwierząt, są bowiem zdaniem Sądu dotknięte wadą nieważności. Kwestia ta została zresztą przesądzona, albowiem wyrokiem z dnia 24 listopada 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 1595/17 (wyrok prawomocny) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność tej uchwały właśnie w części, która ma znaczenie dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. W tych zatem okolicznościach uwzględnienie skargi było uzasadnione. Sąd bowiem w przywołanym wyroku uznał, że treść ust. 5 pkt 2-4 Załącznika Nr 2 do zaskarżonej uchwały wykroczyła poza przedmiotowy zakres umocowania dla rady gminy, wynikającego z art. 7 ust. 3a i ust. 7 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz § 3 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 grudnia 2005r w sprawie szczegółowego sposobu określania wymagań, jakie powinien spełniać przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie zezwolenia. Sąd wyjaśnił, że Rada Gminy w [...] na podstawie art. 7 ust. 3a ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, upoważniona została do określenia wymogów, jakie spełniać musi przedsiębiorca ubiegający się o udzielenie Zezwolenia. W ocenie Sądu art. 7 ust. 3a ustawy nie upoważnia rad gminy do określenia wymagań, jakie powinien spełniać przedsiębiorca prowadzący już działalność objętą Zezwoleniem. Zatem Rada Gminy w [...] nie była uprawniona do stanowienia warunków, jakim podlegać ma już samo wykonywanie działalności objętej Zezwoleniem. Nadto Sąd wywiódł, że jak wynika z zaskarżonych zapisów Załącznika nr 2 do uchwały, odnoszą się one do przedsiębiorcy prowadzącego działalność w przedmiotowym zakresie, co jest możliwe dopiero po uzyskaniu zezwolenia. Przepis art. 7 ust. 3a ustawy ogranicza kompetencje stanowiące organu gminy wyłącznie do ustalenia wymagań w stosunku do przedsiębiorców ubiegających się dopiero o uzyskanie zezwolenia. Tym samym nie obejmuje kwestii związanych z obowiązkami tych podmiotów powstającymi w trakcie realizacji wymienionych zadań. Obowiązki, jakie przedsiębiorca winien spełniać przy wykonywaniu usług objętych zezwoleniem określa w zezwoleniu organ wykonawczy gminy (art. 9 ustawy). Sąd wyjaśnił, że powyższe stanowisko zgodne jest z wykładnią systemową ustawy o czystości - powołany art. 7 ust. 3a ustawy o czystości zawarty został w jej Rozdziale 4 zatytułowanym "Warunki udzielania zezwoleń na świadczenie usług". W ocenie Sądu wyrażonej w ww. wyroku, skoro art. 7 ust. 3 a ustawy o czystości upoważniał Radę Gminy w [...] do określenia jedynie wymagań, jakie powinien spełnić przedsiębiorca ubiegający się o udzielenie Zezwolenia, to organ ten nie był uprawniony do określenia wymagań wobec przedsiębiorców prowadzących już działalność objętą Zezwoleniem. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela ww. stanowisko wyrażone w wyroku z dnia 24 listopada 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 1595/17, co z kolei uzasadnia uchylenie decyzji Kolegium w zaskarżonej części. Niezależnie od powyższego Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko skarżącego, że obowiązek udokumentowania wykonania usługi właścicielowi nieruchomości w formie umowy oraz dowodu uiszczenia opłaty, w taki sposób aby co najmniej wynikało z nich: kto jest właścicielem nieruchomości, na jakiej nieruchomości zlokalizowany jest opróżniany zbiornik, kiedy wykonana została usługa i jaka ilość nieczystości ciekłych została usunięta, wykracza poza wymogi ustawowe. Nie można bowiem uznać, że nałożenie tego rodzaju obowiązków mieści się w pojęciu wymagań w zakresie jakości usług objętych zezwoleniem (art. 9 ust. 1 pkt 4 ustawy o czystości). Jak przyjmuje się bowiem w orzecznictwie (orzeczenia wskazane w skardze), co wskazywał skarżący, a co Sąd orzekający w niniejszej sprawie uznaje za trafne, literalne brzmienie tego przepisu wskazuje na możliwość określenia w zezwoleniu technicznych aspektów wykonywanej działalności. Trudno bowiem uznać, że konieczność zawarcia umowy, czy tez wystawienia dowodu uiszczenia opłaty zawierającego określone dane będzie miało wpływ na jakość usługi, która polega na odbiorze i transporcie nieczystości ciekłych. Nie można także obowiązku określonego w art. 6 ust. 1 ustawy o czystości, tj. obowiązku dokumentowania w formie umów i dowodów uiszczenia opłaty za korzystanie z usług związanych z pozbywaniem się nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości, skierowanego do właścicieli nieruchomości wywodzić, że taki obowiązek ma także przedsiębiorca wykonujący te usługi. Faktem jest, że obowiązek zawierania takich umów przez przedsiębiorcę wynika pośrednio z treści art. 9o ust. 4 ustawy o czystości zawierającego obowiązek dołączania do sprawozdania przekazanego wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi wykazu właścicieli nieruchomości, z którymi w okresie objętym sprawozdaniem zawarł umowy na opróżnianie zbiorników bezodpływowych. Przepis ten ma charakter powszechnie obowiązującego, a zatem nakłada obowiązki bezpośrednio na przedsiębiorcę, bez konieczności określenia go w zezwoleniu. Ponadto przepis ten zawarty jest w ustawie o utrzymaniu czystości, a nie w przepisach odrębnych. Podobnie obowiązki związane z wystawianiem faktur, czy też rachunków wynikają z przepisów prawa podatkowego i także w tym zakresie wiąże ono przedsiębiorcę. Przy czym dodatkowo należy wskazać, że określanie w zezwoleniu elementów, jakie winny być zawarte w umowie z właścicielem nieruchomości, czy też w dowodzie uiszczenia opłaty w ogóle nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Powyższe stanowisko uzasadnia uwzględnienie wniosków skarżącego w zakresie uchylenia zapisów zawartych w decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania w ww. zakresie. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W związku z tym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 145 § 3 w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jt. Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło