IV SA/Wa 1321/08
WyrokWSA w Warszawie2008-12-12
Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Aneta Dąbrowska, Łukasz Krzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy może zostać wydana, gdy w sąsiedztwie znajduje się drzewo, które jest przedmiotem postępowania o uznanie go za pomnik przyrody?Ratio decidendi
Decyzja o ustaleniu warunków zabudowy może zostać wydana, nawet jeśli w sąsiedztwie znajduje się drzewo, które jest przedmiotem postępowania o uznanie go za pomnik przyrody, jeśli postępowanie to zostało zawieszone lub zakończyło się decyzją negatywną. W takiej sytuacji ochrona drzewa nie różni się od ochrony innych drzew rosnących na sąsiednich posesjach, a właściciel gruntu, na który przenikają korzenie drzewa, może je obciąć, nie pozbawiając się możliwości korzystania z własnego gruntu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi H. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie i przebudowie domu jednorodzinnego. Skarżąca podnosiła m.in. zarzut naruszenia przepisów postępowania, ponieważ decyzja została wydana przed rozpatrzeniem jej zażalenia na postanowienie o zawieszeniu postępowania odwoławczego, a także zarzuty dotyczące wpływu inwestycji na drzewo w jej sąsiedztwie oraz nieaktualnego podkładu geodezyjnego. Wcześniejszy wyrok WSA uchylający decyzję został wyeliminowany przez NSA z powodu błędnego przyjęcia przez WSA braku akt w postępowaniu odwoławczym.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant Joanna Kurek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi H. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) stycznia 2006 r. nr (...) w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy - oddala skargę -
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4.06.2008 r., sygn. akt II OSK 2040/06 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31.07.2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 522/06, uchylający decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...].01.2006 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...].08.2005 r. ustalającą warunki zabudowy.
Stan faktyczny niniejszej sprawy przedstawiał się następująco.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005r. Prezydent. W. na podstawie art. 59 ust. 1, art. 60 oraz 61 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) po rozpoznaniu wniosku inwestorów R. D. i L. G. z dnia [...].07.2004r. ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na rozbudowie i przebudowie domu jednorodzinnego - dwóch segmentów w zabudowie bliźniaczej oraz realizacji zadaszeń dla dwóch miejsc parkingowych i zagospodarowania terenu przy ul. [...] na działkach o nr ew. [...] i [...] na terenie Dzielnicy M. w W..
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia wskazał, iż w wyniku złożenia wniosku zostało wszczęte postępowanie w oparciu o przepis art. 53 § 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W ramach tego postępowania sporządzono analizę warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewidywana była inwestycja. W tym celu zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26.08.2003r. (Dz.U. z 2003r. Nr 164, poz.1588) wyznaczono wokół działki budowlanej, której dotyczył wniosek, obszar analizowany i przeprowadzono na nim analizę funkcji oraz cech zabudowy w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Analizę tą zamieszczono w załączniku nr 2 stanowiącym integralną część tej decyzji. Wykazała ona dopuszczalność realizacji tego zamierzenia budowlanego na wskazanym przez inwestorów obszarze. Prezydenta W. wskazał nadto, iż na etapie projektu decyzji o warunkach zabudowy zamierzona inwestycja uzyskała niezbędne uzgodnienia m.in. z :
Sygn. akt IV SA/Wa 1321/08
* Wojewódzkim Konserwatorem Przyrody (z uwagi na znajdujące się w sąsiedztwie drzewo – [...], które może być uznane za pomnik przyrody).
* Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków (zamierzona inwestycja znajduje się na terenie Zespołu urbanistyczno budowlanego dawnego" M. zwanego też "M.")
W efekcie uznał, że zamierzona inwestycja jest zgodna z wymogami wynikającymi z przepisów odrębnych i warunkami wynikającymi z przeprowadzonych uzgodnień.
Odwołanie od tej decyzji wniosła H. F. właścicielka sąsiedniej działki podnosząc, iż decyzja ustalająca warunki zabudowy została wydana z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 Kpa bowiem w sprawie uznania [...] za pomnik przyrody toczy się jeszcze postępowanie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w zw. z art. 64 ust. 1 w zw. z art. 56 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wydało decyzję z dnia [...] stycznia 2006 r., którą utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podzielił stanowisko Prezydenta W. podkreślając, iż zamierzona inwestycja nie jest sprzeczna z przepisami odrębnymi, jak również została poprzedzona uzyskaniem wymaganych uzgodnień. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 Kpa Samorządowe Kolegium wskazało, iż w piśmie z dnia [...] października 2005 r. Dyrektor Wydziału Środowiska i Rolnictwa [...] Urzędu Wojewódzkiego w W. udzielił informacji, iż postępowanie w sprawie uznania [...] za pomnik przyrody zostało zawieszone, natomiast kolejnym pismem z dnia [...] listopada 2005 r. poinformował, iż rozporządzeniem Wojewody [...] drzewo to nie zostało i nie zostanie uznane za pomnik przyrody.
Odnosząc się do zarzutów odwołania SKO wskazało, iż występowanie na sąsiadującej z terenem inwestycji działce H. F. cennego obiektu przyrodniczego w postaci [...] nie może mieć istotnego wpływu na dopuszczalność planowanej inwestycji w sytuacji, gdy wspomniane drzewo nie jest i nie będzie uznane za pomnik przyrody (informacja udzielona przez Dyrektora Wydziału Środowiska i Rolnictwa [...] Urzędu Wojewódzkiego w W.). Podobnie nieistotna z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy pozostaje
Sygn. akt IV SA/Wa 1321/08
kwestia ewentualnego nieuwzględnienia na podkładzie ewidencyjnym, stanowiącym załącznik do decyzji organu I instancji wszystkich rosnących w pobliżu terenu planowanej inwestycji drzew.
Skargę na decyzję SKO wniosła H. F., podnosząc, iż decyzja ta wydana została z naruszeniem zarówno przepisów postępowania administracyjnego, jak i prawa materialnego. W kolejnych pismach procesowych rozwijała te zarzuty.
Po pierwsze, skarżąca wskazała, iż decyzję odwoławczą wydano przed rozpatrzeniem jej zażalenia na postanowienie SKO z dnia [...] grudnia 2005 r., znak [...], wydane w przedmiocie zawieszenia postępowania odwoławczego. Postanowieniem tym SKO uchyliło na podstawie art.138 § 1 pkt 2 w zw. z art.129 § 3 Kpa swoje wcześniejsze postanowienie z dnia [...] listopada 2005 r., znak [...], orzekające o zawieszeniu tego postępowania do czasu zakończenia przez Wojewodę [...] postępowania w sprawie uznania za pomnik przyrody [...] rosnącej na posesji przy ulicy [...] w W. oraz umorzyło postępowanie w przedmiocie zawieszenia. Skarżąca podniosła, iż zgodnie z pouczeniem zawartym w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2005 r. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, pomimo tego, iż prawidłowo sformułowane pouczenie winno było poinformować ją o prawie złożenia skargi do sądu administracyjnego. W reakcji na powyższe SKO wydało postanowienie o niedopuszczalności złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, informując, iż skarżąca może zwrócić się do sądu administracyjnego o przywrócenie uchybionego terminu do złożenia skargi na postanowienie z dnia [...] grudnia 2005 r. z racji błędnego pouczenia ją przez organ. Podsumowując ten wątek skargi, skarżąca wskazała, iż przed wyczerpaniem przez nią przysługujących jej prawnych możliwości kwestionowania postanowienia z dnia [...] grudnia 2005 r. SKO nie powinno było merytorycznie rozstrzygać odwołania od decyzji Prezydenta W..
Po drugie, w skardze podnosi się zignorowanie przez organ odwoławczy faktu, iż wykopy pod fundamenty planowane; budowy naruszą system korzeniowy [...] rosnącej na działce skarżącej, co doprowadzi do obumarcia drzewa.
Po trzecie, organy administracji orzekały w oparciu o nieaktualny podkład geodezyjny, nie uwzględniający drzewostanu znajdującego się na terenie inwestycji.
Po czwarte zarzuciła, iż Kolegium wydając zaskarżoną decyzję nie ustaliło prawidłowo kręgu stron tego postępowania. W efekcie w rozdzielniku decyzji organu odwoławczego widnieje osoba nieżyjąca – J. D..
Sygn. akt IV SA/Wa 1321/08
Nadto pełnomocnik skarżącej podniósł, iż w rzeczywistości powierzchnia zrealizowanej zabudowy przekracza powierzchnię dopuszczoną w decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...].08.2005 r., wynosi bowiem więcej niż 25 % pow. każdej z objętych wnioskiem działek. Realizując inwestycję nie zachowano więc warunków decyzji o ustaleniu warunków zabudowy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji..
Jak już zaznaczono uprzednim wyrokiem z dnia 31.07.2006 r. WSA uchylił zaskarżoną decyzję z innych przyczyn niż podniesione w skardze. Sąd stwierdził wówczas, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest odniesienia do ustaleń analizy funkcji (załącznik nr 2), ponieważ ową analizą organ odwoławczy nie dysponował i nie była przedmiotem jego oceny. Sąd przyjął, iż nieprzesłanie organowi odwoławczemu owego załącznika nr 2 zawierającego analizę stanowi istotne naruszenie art. 107 § 3 i 77 Kpa i na tej podstawie uchylił zaskarżoną decyzję. Jednocześnie uznał za niezasadne zarzuty zawarte we wniesionej skardze.
Od tego wyroku skargę kasacyjną wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. Organ odwoławczy zarzucił, iż załącznik nr 2 stanowiący analizę terenu znajdował się w aktach administracyjnych sprawy.
Drugą skargę kasacyjną złożyli inwestorzy R. D. i L. G..
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uznał za zasadne zarzuty przedstawione w skargach kasacyjnych i wyrokiem z dnia 4 czerwca 2008 r., sygn. akt II OSK 2040/06 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 lipca 2008 r.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji błędnie przyjął, iż organ odwoławczy wydał zaskarżoną decyzję nie zapoznając się z dokumentacją administracyjną (a w szczególności z załącznikiem nr 2 do decyzji, który stanowił jej cześć integralną). Załącznik ten bowiem znajdował się w aktach administracyjnych sprawy przekazanych Sądowi. NSA wskazał, iż Sąd I instancji w momencie powzięcia wątpliwości związanych z kompletnością akt i znaczeniem odpowiedzi organu odwoławczego z dnia [...] lipca 2006r. miał obowiązek otwarcia rozprawy na nowo i wyznaczenia nowego terminu rozprawy po zapoznaniu się przez strony z nową okolicznością ujawnioną po jej zamknięciu. Rzekomy brak załącznika nr 2 nie mógł stanowić podstawy uchylenia zaskarżonej decyzji.
Sygn. akt IV SA/Wa 1321/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie jest oparta na uzasadnionych podstawach.
Wojewódzkie sądy administracyjne w oparciu m. in. o art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. uprawnione są do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów Sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego. Należy nadto zauważyć, iż w myśl art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Nadto w myśl art. 190 P.p.s.a. Wojewódzki sąd administracyjny, któremu sprawa została przekazana jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA.
Sąd, dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. nie naruszyła zarówno przepisów prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, jak i przepisów postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wniosek inwestorów rozpoznany został w oparciu o przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.). Zgodnie z jej art. 59 ust. 1 ustalenia warunków zabudowy decyzją administracyjną wymaga każda zmiana zagospodarowania terenu, polegająca na wykonaniu robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu lub jego części, jeżeli na danym obszarze nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
Jak stanowi przepis art. 61 ust. 1 ustawy wydanie decyzji o warunkach jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków:
Sygn. akt IV SA/Wa 1321/08
co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;
teren ma dostęp do drogi publicznej;
3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest
wystarczające dla zamierzenia budowlanego;
4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych lub leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzeniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. I;
5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
Wskazane przesłanki ustalenia warunków zabudowy w drodze decyzji można podzielić na dwie grupy.
Druga grupa przesłanek, obejmuje pkt 4 i 5 art. 61 ust. 1 ustawy i dotyczą one ustalenia, czy teren objęty wnioskiem inwestora nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo objęty jest zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym oraz, czy decyzja jest zgodna z odrębnymi przepisami. W tym zakresie ustalenia poczynione przez organy orzekające należy uznać za trafne, uzyskano stosowne uzgodnienia, a przepisy odrębne nie uniemożliwiały realizacji tej inwestycji. Z uwagi na sąsiedztwo owej [...] zwrócono się o opinię Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody (była pozytywna).
Pierwsza grupa przesłanek obejmuje natomiast trzy wymagania, określone w punktach od 1 do 3, które ustala organ uprawniony do wydania decyzji o warunkach zabudowy. Sposób ustalania tych wymagań określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588).
Przepis § 3 cyt. rozporządzenia stanowi w ust. 1 "w celu ustalenia wymagań nowej zabudowy i zagospodarowania terenu właściwy organ wyznacza wokół działki
Sygn. akt IV SA/Wa 1321/08
budowlanej, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, obszar analizowany i przeprowadza na nim analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1 -5 ustawy", a w ust. 2 tego paragrafu stanowi "granice obszaru analizowanego wyznacza się na kopii mapy, o której mowa w art. 52 ust. 2 pkt 1 ustawy, w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków, nie mniejszej niż 50 metrów".
Z treści przytoczonych przepisów wynika, że organ uprawniony do wydania decyzji o warunkach zabudowy w razie braku planu zagospodarowania terenu dla obszaru objętego wnioskiem inwestora wyznacza na mapie w skali 1: 500 lub 1: 1000 granice obszaru w celu przeprowadzenia analizy i ustalenia czy możliwa jest realizacja planowanej inwestycji przy zachowaniu niezbędnych warunków wynikających z pkt 1-3 art. 61 ust. 1 cyt. ustawy.
Należy zauważyć, że § 3 ust. 2 rozporządzenia podaje minimalne granice obszaru, który ma być analizowany pod względem funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu. Istotne jest przy tym by był to obszar tworzący pewną urbanistyczną całość, a zatem zwrot "wokół" nie oznacza, iż odległość granic obszaru analizowanego zawsze z wszystkich stron musi być taka sama (por. wyrok NSA z dnia 28.08.2008 r., sygn. akt II OSK 15333/07). Celem jest zachowanie ładu urbanistycznego. Pojęcie "działki sąsiedniej" należy więc interpretować szeroko, jako nieruchomość lub jej część położoną w okolicy, tworzącej pewną urbanistyczną całość, określaną dla każdego przypadku osobno.
Organ przystępując do ustalenia granic obszaru w celu przeprowadzenia wspomnianej analizy powinien mieć na uwadze, wspomnianą zasadę dobrego sąsiedztwa, wynikającą z art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy, która uzależnia zmianę w zagospodarowaniu terenu od dostosowania się do określonych cech zagospodarowania terenu sąsiedniego. Do ustalenia warunków zabudowy konieczne jest istnienie co najmniej jednej działki sąsiedniej, dostępnej od drogi publicznej. Musi to być działka, na której roboty budowlane, polegające na budowie obiektów budowlanych, zostały już zrealizowane.
W ocenie Sądu przeprowadzona analiza zagospodarowania obszaru zawarta w załączniku nr 2 do decyzji z dnia [...].08.2005 r. spełnia te wymagania. W analizie tej stwierdzono, iż przyjęty wskaźnik utrzymania powierzchni biologicznie czynnej gwarantuje zachowanie willowo-ogrodowego charakteru osiedla – M.
Sygn. akt IV SA/Wa 1321/08
Wynosi on średnio 30 % teren zabudowany i utwardzony oraz 70 % powierzchnia biologicznie czynna. W decyzji ustalającej warunki zabudowy przyjęto dopuszczalny wskaźnik zabudowy - nie większy niż 25 %. Wartości tej nie kwestionuje skarżąca ani jej pełnomocnik, podnoszą natomiast, iż przy realizacji tej inwestycji na podstawie uzyskanego pozwolenia na budowę wartość ta została przekroczona (pismo z 12.02.2008 r., k - 300 akt sądowych). Okoliczność ta jednakże nie świadczy o nieprawidłowym określeniu dopuszczalnego wskaźnika zabudowy przedmiotowego obszaru w kontrolowanej decyzji o warunkach zabudowy i może jedynie być rozważana w ramach ewentualnej kontroli uzyskanego pozwolenia na budowę dla tej inwestycji. Jak wynika z decyzji z dnia [...].08.2005 r. także szczegółowe usytuowanie planowanych obiektów na przedmiotowych działkach rozstrzygnięte zostanie na etapie pozwolenia na budowę. Zapisano w niej jedynie, iż przed nieprzekraczalną limą zabudowy dopuszczono usytuowanie zadaszonych stanowisk parkingowych, po jednym na każdej z dwóch posesji. Jeśli w rzeczywistości zrealizowano ich więcej, jak podnosi skarżąca, przyzwolenia na to nie można upatrywać w decyzji ustalającej warunki zabudowy z dnia [...].08.2005 r. W decyzji tej zobowiązano nadto inwestora do zachowania wielu dotychczasowych parametrów, a mianowicie postanowiono, że szerokość elewacji frontowej budynku nie ulegnie zmianie, podobnie wysokość zabudowy oraz geometria dachu.
W tym stanie rzeczy należy uznać, iż poprawnie dokonano owej analizy, a płynące z niej wskazania zawarto w decyzji z dnia [...].08.2005 r. Nie są więc trafne zarzuty podniesione odnośnie ustalonych warunków zabudowy. Sąd wprawdzie dostrzega lakoniczność uzasadnienia decyzji organu odwoławczego, ale wobec prawidłowych ustaleń poczynionych przez Prezydenta W. w niniejszej sprawie należy uznać, iż uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.
W ocenie Sądu nie zasługują na uwzględnienie także pozostałe argumenty skargi.
Nietrafnie podnosi skarżąca, iż z naruszeniem przepisów prawa zaskarżoną decyzję wydano przed ostatecznym wyjaśnieniem kwestii zawieszenia postępowania odwoławczego. Przede wszystkim należy podkreślić, iż zawieszenie to było przedmiotem dwukrotnej kontroli Samorządowego Kolegium (postanowienia z dnia [...] listopada i [...] grudnia 2005 r.), co oznacza, iż tryb administracyjny odnośnie tej sprawy został wyczerpany. Skarżącej przysługiwało wprawdzie prawo wniesienia
Sygn. akt IV SA/Wa 1321/08
skargi do sądu administracyjnego od postanowienia z dnia [...] grudnia 2005 r. (o czym organ skarżącej nie poinformował), niemniej okoliczność ta nie tamowała możliwości merytorycznego rozstrzygnięcia postępowania odwoławczego, co podnosił uprzednio WSA, a nie zakwestionował tych ustaleń NSA. Sąd, rozpatrując niniejszą skargę, zobowiązany jest nadto do dokonania z urzędu oceny, czy wydanie zaskarżonej decyzji było dopuszczalne, tj. m.in., czy przeszkodą do jej wydania nie była konieczność rozstrzygnięcia kwestii wstępnej przez inny organ administracji lub sąd. Z materiału dowodowego sprawy wynika, iż nie ma podstaw do zawieszania postępowania administracyjnego celem rozstrzygnięcia kwestii ustanowienia pomnikiem przyrody [...] rosnącej na działce skarżącej. Kwestia ta bowiem została już rozstrzygnięta. Z powołanego w zaskarżonej decyzji pisma Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody z dnia [...] listopada 2005 r. wynika bowiem jednoznacznie, iż przedmiotowe drzewo za pomnik przyrody nie zostało uznane, a nastąpiło to przed wydaniem zaskarżonej decyzji.
W sytuacji, gdy drzewo to nie stało się i stać się nie może pomnikiem przyrody jego ochrona nie różni się od ochrony innych drzew rosnących na sąsiednich posesjach. Żądanie zastosowania szczególnej ochrony nie znajduje więc uzasadnienia. W szczególności uprawnienia właściciela gruntu, na którego teren przenikają korzenie drzewa rosnącego na sąsiedniej działce są szerokie, co znalazło wyraz m. in. w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego 2003 r., sygn. akt IV CKN 1731/00, publ. LEX nr 78277. Zgodnie z jego tezą, jeżeli właścicielowi gruntu, na który z sąsiedniego gruntu przechodzą korzenie, przysługuje w stosunku do sąsiada roszczenie o nieczynienie przeszkód w obcięciu tych korzeni, to tym bardziej przenikanie korzeni nie może go pozbawić możliwości korzystania z gruntu w granicach jego usprawiedliwionych potrzeb. Stanowisko przeciwne oznaczałoby bowiem prymat interesu właściciela nieruchomości sąsiedniej, czego nie da się usprawiedliwić brzmieniem art. 150 K.c. i co pozostawałoby w sprzeczności z ideą ochrony własności wyrażoną w art. 140 K.c. Jeżeli zatem drzewo zasadzone przez właściciela na własnym gruncie rozprzestrzeni się na grunt sąsiedni, właściciel gruntu sąsiedniego może obciąć korzenie tego drzewa, przy czym właściciel gruntu, na którym drzewo rośnie, nie może się temu sprzeciwić. Nadto naruszający korzenie nie musi o swym zamiarze uprzedzać właściciela gruntu sąsiedniego. Następstwa obcięcia korzeni, w postaci choroby lub obumarcia drzewa, nie obciążają właściciela, który ze swego prawa skorzystał prowadząc m. in. działalność inwestycyjną.
Sygn. akt IV SA/Wa 1321/08
Także zarzuty skarżącej co do niezaktualizowania mapy, w oparciu o którą orzekano w postępowaniu administracyjnym, należy uznać za nietrafne. Zgodnie z art.52 ust.2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wniosek o ustalenie warunków zabudowy zawiera określenie granic terenu objętego wnioskiem, przedstawionych na kopii mapy zasadniczej lub, w przypadku jej braku, na kopii mapy katastralnej, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, obejmujących teren, którego wniosek dotyczy, i obszaru, na który ta inwestycja będzie oddziaływać, w skali 1:500 lub 1:1.000, jak już nadmieniono. Przepis nie wymaga, aby była to mapa uaktualniona przez geodetę. Odmiennie jest w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę - zgodnie bowiem z art. 34 ust.3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. nr 106, poz.1126 ze zm.) projekt budowlany powinien zawierać projekt zagospodarowania działki lub terenu, sporządzony na aktualnej mapie. W związku z powyższym należy stwierdzić, iż aktualną mapę zasadniczą inwestorzy obowiązani byli przedłożyć dopiero w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, w którym szczegółowo analizuje się wszystkie techniczno - budowlane aspekty zagospodarowania terenu inwestycji. Wymóg taki nie dotyczy natomiast postępowania o ustalenie warunków zabudowy, co jest uzasadnione tym, iż postępowanie to koncentruje się wyłącznie na zasadniczych wymaganiach ładu przestrzennego wobec przyszłej inwestycji.
Odnosząc się na koniec do zarzutu pełnomocnika skarżącej, iż w rozdzielniku zaskarżonej decyzji figurowała nieżyjąca J. D., stwierdzić należy, iż uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. O terminie rozprawy zarówno przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w tej sprawie, jak i obecnie Wojewódzkim Sądem Administracyjnym powiadomiona została jej spadkobierczyni Y. D. i była obecna na rozprawie przed NSA. Naczelny Sąd Administracyjny nie podniósł tego uchybienia w swym rozstrzygnięciu. W ewidencji gruntów figurowała nieżyjąca J.D. i w tej sytuacji nie można wymagać od organów orzekających, by każdorazowo weryfikowały aktualność zapisów ewidencji gruntów. Obowiązek aktualizacji danych tej ewidencji spoczywa bowiem na właścicielach nieruchomości. W tym stanie rzeczy należy uznać, iż wskazanie w rozdzielniku decyzji zmarłej strony nie było przez organ zawinione, a uczestnik postępowania, który wiedział o tym fakcie winien to podnieść w trakcie toczącego się postępowania administracyjnego.
Sygn. akt IV SA/Wa 1321/08
Należy także zaznaczyć, iż w trafcie postępowania toczącego się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w tej sprawie zmarła M. K. ([...].06.2007 r.) i o toczącym się postępowaniu sądowym zawiadomieni zostali jej spadkobiercy – M. B. i N. B. -właściciele posesji przy ul. [...]. Nadto powiadomieni zostali aktualni właściciele budynku przy ul. [...] – J. i K. W. oraz budynku przy ul. [...] – Z., A. i W. L..
Należy także zauważyć, iż skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i zwrot poniesionych wydatków w tej sprawie. Wobec wątpliwości, czy wnosi jedynie o zwolnienie od kosztów, czy również o przyznanie adwokata lub radcy prawnego z urzędu do sprecyzowania tej kwestii został zobowiązany pełnomocnik skarżącej obecny na rozprawie, jej mąż – W. F.. Stwierdził, iż jego mocodawczyni wnosi tylko o zwolnienie od kosztów sądowych, a nie zamierza ubiegać się o pełnomocnika profesjonalnego z urzędu. Wobec faktu, iż obecny etap postępowania sądowego nie wiąże się z koniecznością ponoszenia kosztów, a już uiszczone, w szczególności zasądzone przez NSA nie będą podlegały zwrotowi Sąd rozpoznał sprawę. Jednocześnie zobowiązał pełnomocnika skarżącej do złożenia urzędowego formularza PPF w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, bowiem konieczność poniesienia kosztów sadowych może się pojawić w razie ewentualnego wniesienia przez skarżącą skargi kasacyjnej.
Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło