IV SA/Wa 1330/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w sprawie ze skargi S. O. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie wydalenia i zakazu ponownego wjazdu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i państw obszaru Schengen postanawia: oddalić wniosek. W piśmie z dnia 21 maja 2014 r. S. O., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika będącego adwokatem, wniósł za pośrednictwem organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] orzekającą o wydaleniu S. O., urodzonego [...] października 1969 r. w m. C., obywatela [...], z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pod konwojem i o zakazie ponownego wjazdu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i państw obszaru Schengen przez okres 5 lat licząc od dnia wykonania decyzji lub gdy decyzja nie zostanie wykonana – od dnia wydania decyzji oraz o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania powyższej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w całości. W jego uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego podniósł, że skarżący w Rzeczypospolitej Polskiej pozostawił żonę, która w chwili obecnej nie ma możliwości dołączenia do skarżącego oraz kilkuletni dorobek swojego życia, w tym dobrze prosperujący zakład mechaniczny. W ocenie pełnomocnika niewstrzymanie wykonania decyzji spowoduje wyrządzenie znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków, zwłaszcza w sytuacji rodzinnej i materialnej skarżącego. Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody [...] podtrzymany został również w piśmie pełnomocnika skarżącego z dnia 17 lipca 2014 r. W piśmie tym pełnomocnik wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody [...] w całości, a w razie nieuwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania tej decyzji w całości, wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji w części dotyczącej orzeczonego wobec skarżącego zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i państw obszaru Schengen przez okres 5 lat. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącego – cytując fragmenty uzasadnień postanowień Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2005 r. II OZ 1330/05 oraz z dnia 28 października 2010 r. II OSK 1907/10 i II OSK 1915/10 – wskazał, że brak wstrzymania wykonania przedmiotowej decyzji skutkować będzie pozbawieniem skarżącego możliwości osobistego uczestnictwa w postępowaniu sądowym. Udzielenie zatem ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania przedmiotowej decyzji stanowić będzie o zachowaniu standardów rzetelnej procedury i urzeczywistnieniu prawa skarżącego do sądu oraz umożliwi skarżącemu realizację jego uprawnień. Zdaniem pełnomocnika, również sytuacja osobista i życiowa skarżącego uzasadnia wstrzymanie wykonania decyzji, bowiem skarżący nie ma kontaktu z żoną – obywatelką Polski – nie ma również jakichkolwiek informacji o jej aktualnej sytuacji, w tym stanie zdrowia. Nadto skarżący pozostawił na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wszystkie dokumenty, w tym związane z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz dokumenty medyczne i osobiste, do których nie ma dostępu i które pozostały niezabezpieczone. Skarżący pozostawił na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej również wszystkie rzeczy ruchome stanowiące dorobek kilku jego lat pracy. W ocenie pełnomocnika, brak wstrzymania wykonania decyzji spowoduje znaczną szkodę i trudne do odwrócenia skutki, zwłaszcza w sytuacji rodzinnej i majątkowej skarżącego. Ponadto w piśmie z dnia 6 sierpnia 2014 r. pełnomocnik skarżącego podał, że skarżący na mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2014 r. został wydalony z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w dniu [...] lutego 2014 r. i od tego czasu przebywa poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w tym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek z tego przepisu spoczywa na wnioskodawcy. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 tej ustawy należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. O takim potencjalnym niebezpieczeństwie jest mowa w art. 61 § 3 powołanej ustawy i z taką sytuacją należy wiązać możliwość wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu polega bowiem na wstrzymaniu skutków prawnych, które decyzja ta wywołuje. Należy zatem uznać, że samo to, że dany akt jest rozstrzygnięciem odmawiającym przyznania uprawnienia nie przesądza o konieczności odmowy przyznania stronie postępowania sądowego ochrony tymczasowej. O możliwości przyznania ochrony, na podstawie art. 61 § 3 powołanej ustawy, nie decyduje zatem rodzaj aktu będącego przedmiotem skargi, ale to, czy w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym w granicach sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem administracyjnym, w wyniku wstrzymania wykonania tego aktu, nastąpi ochrona strony przed skutkami, o których mowa w art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dokonując w tej sprawie oceny możliwości wystąpienia niekorzystnych dla strony skutków, wobec wydania aktu na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 5 i art. 99b pkt 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011 r., Nr 264, poz. 1573 z późn. zm.) należy rozważyć nie tyle, czy zaskarżonym aktem nałożono na stronę jakiekolwiek obowiązki, które mogłyby być wykonane w sposób dobrowolny lub przymusowy, ale to, czy ewentualne wstrzymanie wykonania aktu umożliwi stronie realizację jej uprawnień. Innymi słowy, czy wobec zakończenia postępowania administracyjnego na skutek wydania decyzji, sytuacja prawna strony zmieniła się w stosunku do sytuacji prawnej strony w trakcie postępowania. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] kwietnia 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2014 r. orzekającą o wydaleniu i zakazie ponownego wjazdu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i państw obszaru Schengen przez okres 5 lat. Materialnoprawna podstawa decyzji Wojewody została wywiedziona z art. 88 ust. 1 pkt 5 i art. 99b pkt 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach. Równocześnie na podstawie art. 90 ust. 2 tej ustawy decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności, co oznacza, że decyzja taka jest natychmiast wykonalna i stanowi wyjętej od ogólnej zasady wynikającej z art. 130 § 1 kpa, że przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu. Stosownie bowiem do tego przepisu art. 90 ust. 2, decyzji o wydaleniu można nadać rygor natychmiastowej wykonalności, jeżeli dalszy pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanowiłby zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego albo naruszałby interes Rzeczypospolitej Polskiej. Przyjmując takie rozwiązanie ustawodawca uznał, że jest ono konieczne ze względu na dobra i wartości określone w tym właśnie przepisie. Wstrzymanie wykonania decyzji opatrzonej rygorem natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 90 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach byłoby zatem działaniem sprzecznym z założeniem ustawodawcy i niweczyłoby cel takiego uregulowania. Decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2014 r. uzyskała rygor natychmiastowej wykonalności z uwagi na ważny interes państwowy, dotyczy ona bowiem wydalenia cudzoziemca, którego pobyt w Polsce stanowi zagrożenie dla ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zatem jej wstrzymanie naruszałoby w sposób rażący interes państwowy, który stał się podstawą wydania decyzji. Kolizja interesu indywidualnego z interesem Rzeczypospolitej Polskiej, co ma miejsce w niniejszej sprawie, nie może przesądzać o pozytywnym rozstrzygnięciu wniosku skarżącego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2008 r., I OZ 491/08 i z dnia 1 marca 2011 r., I OSK 289/11 – dostępne na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie jest możliwe uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2014 r. również i z tej przyczyny, że – jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału aktowego – decyzja ta została wykonana w dniu [...] lutego 2014 r., a więc jeszcze przed zainicjowaniem postępowania sądowoadministracyjnego w tej sprawie. Na taki skutek pełnomocnik skarżącego sam wskazuje w piśmie z dnia 6 sierpnia 2014 r., podając, że cudzoziemiec w dniu [...] lutego 2014 r. opuścił Polskę w ramach przymusowego wykonania decyzji Wojewody i od tego czasu przebywa poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Podkreślenia wymaga to, że celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji, o której mowa w przepisie art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jest zapewnienie skarżącemu ochrony tymczasowej w toku sądowej kontroli skarżonego aktu przed następstwami wadliwych aktów lub czynności organów administracji publicznej, których wykonanie może doprowadzić do wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Udzielenie ochrony tymczasowej ma na celu przede wszystkim wstrzymanie skutków prawnych, które akt ten wywołuje, wiąże się więc zawsze z próbą zapobieżenia wystąpienia wyżej wskazanych zagrożeń, które mogą wystąpić jako następstwo wykonania aktu lub czynności. Udzielenie tej ochrony ma więc na celu umożliwić realizację uprawnień strony, a więc musi zmierzać do oceny, czy wobec zakończenia postępowania administracyjnego na skutek wydania skarżonego aktu, sytuacja prawna strony zmieniła się w stosunku do jej sytuacji w trakcie postępowania. Przesłanką zastosowania instytucji wstrzymania wykonania jest, jak już wyżej wskazano, groźba wystąpienia skutków, o których mowa w powołanym wyżej art. 61 § 3 tej ustawy. Instytucja ta nie służy odwróceniu już zaistniałych następstw wykonania decyzji. Nie ma zatem podstaw do jej zastosowania, gdy wszystkie skutki, które mogły wyniknąć z wykonania decyzji już wystąpiły. W sytuacji zatem, gdy decyzja została już wykonana – tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie – bezprzedmiotowym jest wydawanie postanowienia o wstrzymaniu jej wykonania. Skoro bowiem postanowienie Sądu ma uchronić stronę przed skutkami wykonania decyzji, to jej wykonanie niweczy cel zastosowania instytucji, o której mowa w art. 61 § 3 powołanej ustawy. Wykonanie decyzji przemawia za tym, że nie jest już możliwe – poprzez wstrzymanie jej wykonania – osiągnięcie celu, jaki przyświeca instytucji ustanowionej w art. 61 § 3 powołanej ustawy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r., II OZ 621/08; z dnia 10 lipca 2009 r., I OZ 716/09; z dnia 6 stycznia 2010 r., I OZ 1172/09 i z dnia 10 lutego 2011 r., II OZ 56/11 – dostępne na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Uwzględniając przedstawiony stan faktyczny i prawny, na podstawie art. 61 § 3 a contrario ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.