IV SA/Wa 1355/21
WyrokWSA w Warszawie2021-11-17
Skład orzekający: Grzegorz Rząsa, Wojciech Rowiński, Aleksandra Westra
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy upływ terminów wykonania obowiązków nałożonych decyzją administracyjną, w której określono te terminy, stanowi przesłankę do umorzenia postępowania w sprawie zmiany tej decyzji w trybie art. 155 k.p.a.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że upływ terminów wykonania obowiązków nałożonych decyzją administracyjną nie stanowi przesłanki do umorzenia postępowania w sprawie zmiany tej decyzji w trybie art. 155 k.p.a. Tryb ten może być stosowany również po upływie terminu wykonania obowiązku, a jego zastosowanie zależy od spełnienia przesłanek formalnych i materialnych, a nie od bezprzedmiotowości postępowania z powodu upływu terminów. Organy błędnie umorzyły postępowanie, nie rozpatrując wniosku merytorycznie.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o zmianę decyzji pozwolenia na wprowadzanie gazów do powietrza, domagając się uchylenia obowiązku zainstalowania stanowisk pomiarowych i wykonania pomiarów emisji na niektórych emitorach oraz zmiany terminów wykonania tych obowiązków. Organ I instancji umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe z powodu upływu terminów wykonania obowiązków. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję o umorzeniu. Spółka zaskarżyła decyzję SKO, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy Prawo ochrony środowiska, w tym błędne zastosowanie art. 105 § 1 k.p.a. i nieuwzględnienie możliwości zastosowania art. 155 k.p.a.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2021 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...].Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rząsa Sędziowie sędzia WSA Wojciech Rowiński sędzia del. SO Aleksandra Westra (spr.) Protokolant: sekr. sąd. Agnieszka Jastrzębska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2021 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2021 r. sygn. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] od decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 155 k.p.a. i art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 192 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2020 r., poz. 1219 z późn. zm.), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:
Pismem z dnia 9 marca 2021 r. spółka [...] Polska Sp. z o.o. z siedzibą w [...], wystąpiła z wnioskiem o zmianę decyzji Nr [...] Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. znak [...], w części dotyczącej udzielenia spółce [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], pozwolenia na wprowadzanie gazów do powietrza z instalacji należących do Spółki, zlokalizowanych w [...], przy ul. [...]. Strona wniosła o zmianę w/w części decyzji, w zakresie:
1. uchylenia obowiązku zainstalowania stanowisk do pomiaru wielkości emisji i wykonania pomiarów emisji substancji wprowadzanych do powietrza na 6 emitorach: E-03, E-04, E-05, E-06, E-08 i E-14 oraz zmiany terminu wykonania stanowisk do pomiaru emisji na pozostałych emitorach z terminu 3 miesięcy, licząc od dnia, gdy decyzja stanie się ostateczna, na dzień [...] kwietnia 2021 r.
2. zmiany terminu wykonania pomiarów emisji substancji wprowadzanych do powietrza na pozostałych emitorach, z terminu 1 miesiąca, licząc od dnia zainstalowania stanowisk pomiarowych, na dzień [...] maja 2021 r. oraz uchylenia obowiązku wykonania pomiarów emisji bezwodnika kwasu octowego.
Starosta [...] decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r. orzekł o umorzeniu postępowania, w sprawie zmiany decyzji Nr [...] Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2020 r., w części dotyczącej udzielenia spółce [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], przy ul. [...], [...] pozwolenia na wprowadzanie gazów do powietrza z instalacji należących do Spółki, zlokalizowanych w [...], przy ul. [...], w zakresie:
a. terminu zainstalowania stanowisk do pomiaru wielkości emisji na emitorach: E-01, E-02, E-03, E-04, E-05, E-06, E-08, E-09, E-10, E-11, E-12, E-13, E-14 i E-15,
b. terminu wykonania pomiarów emisji substancji do powietrza na emitorach: E-01, E-02, E-03, E-04, E-05, E-06, E-08, E-09, E-10, E-11, E-12, E-13, E-14 i E-15
c. uchylenia obowiązku zainstalowania stanowisk do pomiaru wielkości emisji na emitorach: E-03, E-04, E-05, E-06, E-08 i E-14,
d. uchylenia obowiązku wykonania pomiarów emisji substancji do powietrza na emitorach: E-03, E-04, E-05, E-06, E-08 i E-14,
e. uchylenia obowiązku wykonania pomiarów emisji bezwodnika kwasu octowego.
Organ I. instancji ustalił i ocenił, że do dnia wystąpienia Spółki z wnioskiem o zmianę decyzji Nr [...] Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. tj. do dnia [...] marca 2021 r. wszystkie terminy wykonania obowiązków nałożonych przedmiotową decyzją upłynęły, tak więc wniosek stał się bezprzedmiotowy. Ponadto, powołując art. 224 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, Starosta wskazał, że obowiązek usytuowania stanowisk do pomiaru wielkości emisji w zakresie gazów lub pyłów wprowadzanych do powietrza wynika wprost z przepisów prawa, które to przepisy nie określają wyjątków dopuszczających odstąpienie od niego. Organ zauważył również, że bez wykonania stanowisk do pomiaru wielkości emisji na wszystkich emitorach instalacji, warunki udzielonego pozwolenia, w którym określa się rodzaje substancji wprowadzanych do powietrza oraz ustala się dopuszczalną wielkość emisji tych substancji, pozostałyby bez kontroli i możliwości weryfikacji.
We wniesionym odwołaniu Spółka zarzuciła, że decyzja została wydana z naruszeniem art. art. 7, 77 § 1, 105 § 1, 107 § 3 oraz 155 k.p.a. oraz art. 192 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Wskazano, że organ nie rozważył możliwości zastosowania art. 155 k.p.a., a upływ terminów określonych w decyzji nr [...] nie oznacza braku sprawy administracyjnej i podstaw do jej umorzenia w całości. Strona podniosła, powołując wyrok NSA z 18.08.2017 r. sygn. II OSK 2940/15, że mogła ona w przedmiotowym przypadku wnioskować o przedłużenie terminu wykonania nałożonego obowiązku.
Po rozpoznaniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało powołaną na wstępie zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że przepis art. 192 Poś należy rozumieć w ten sposób, że może być wydana decyzja w trybie art. 155 k.p.a. o zmianie decyzji o ww. pozwoleniu. W dalszej kolejności organ odwoławczy zauważył, że decyzja wydana na podstawie art. 155 k.p.a. (pozytywna lub negatywna) może być wydana tylko wtedy, gdy poszczególne postanowienia decyzji pozwolenia (na wprowadzanie gazów do powietrza z instalacji) nie wyekspirowały. W omawianej sprawie organ odwoławczy ustalił, że poszczególne terminy upłynęły przed dniem złożenia wniosku o zmianę decyzji o pozwoleniu; wniosek został złożony 9 marca 2021 r. Powołano, wskazując na wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 września 2004 r. IV SA/Wa 1179/03, że brak przesłanek do zastosowania art. 155 k.p.a. powoduje bezprzedmiotowość postępowania zatem zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. postępowanie wszczęte w tej sprawie podlega umorzeniu. Organ wskazał, że gdy istnieją przesłanki do rozpatrzenia żądania zmiany decyzji w trybie art. 155 k.p.a. (np. w związku z art. 192 Poś), należy wydać decyzję merytoryczną, a gdy - tak jak w omawianym przypadku - występuje bezprzedmiotowość postępowania (terminy do wykonania nałożonych obowiązków wygasły), należało wydać decyzję o umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., tu w związku z art. 192 Poś. Z tych względów Kolegium orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] Spółka zarzuciła, że przedmiotowa decyzja została wydana z naruszeniem przepisów art. 7, 77 § 1, 105 § 1, 107 § 3 oraz 155 k.p.a. i art. 192 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.
W uzasadnieniu strona wskazała, że zarówno organ odwoławczy jak i organ I. instancji błędnie zastosował przepis art. 105 § 1 k.p.a., bez uprzedniego rozważenia, w świetle okoliczności przedstawionych w odwołaniu, dopuszczalności zastosowania procedury określonej w art. 155 k.p.a. i 192 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Strona wskazała, że zgodnie z przepisem art. 155 k.p.a., decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Strona zauważyła, że upływ części terminów określonych w decyzji nr [...] Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. nie oznacza braku sprawy administracyjnej i podstaw do jej umorzenia w całości. Ponadto wskazano, że decyzja nr [...] Starosty [...] nałożyła na Spółkę określone obowiązki w zakresie nie tylko terminu zainstalowania stanowisk do pomiaru wielkości emisji na wskazanych w niej emitorach oraz terminu pierwszego wykonania pomiarów emisji substancji do powietrza na tych emitorach ale także obowiązki monitorowania wielkości emisji i przekazywanie stosownych ustaleń Staroście [...], stosownie do treści pkt I.9 tej decyzji. Powołano, że spółka w celu prawidłowego wykonania decyzji zleciła opracowanie analizy technicznych możliwości wykonania stanowisk pomiarowych i dokonała rozpoznania asortymentu pomiarów i o znaczeń substancji. Wskazano, że jak wynika ze złożonych dowodów, w przypadku 6 emitorów E - 03, E - 04, E - 05, E - 06, E - 08 i E - 14 nie ma możliwości zlokalizowania przekrojów pomiarowych i montażu króćców spełniających wymagania Polskiej Normy. Natomiast po uzyskaniu informacji z akredytowanych laboratoriów okazało się, że nie dysponują one możliwością wykonania pomiarów emisji jednej z ww. substancji, tj. bezwodnika kwasu octowego (bezwodnika octowego), z powodu braku akredytacji dla tego oznaczenia. Powołano, że wg danych z wyszukiwarki [...], obecnie w Polsce brak jest akredytowanego laboratorium wykonującego pomiary emisji bezwodnika octowego w gazach odlotowych (wg stanu na dzień składania niniejszej skargi). Wobec powyższego strona oceniła, że decyzja nr [...] Starosty [...] musi zostać skorygowana w trybie 155 k.p.a. i art. 192 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, zaś decyzja skarżonego organu w sposób nieuzasadniony zamyka Spółce i Staroście [...] drogę do odpowiedniej zmiany wydanego pozwolenia. Zarzucono, że przyjęcie prezentowanej przez skarżony organ wykładni przepisu art. 155 k.p.a. prowadziłoby do sytuacji, w której w żadnym przypadku nie mogłoby dojść do zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej jeśli organ ten określił wiążące strony terminy i sposób jej wykonania, nawet jeśli później uległby zmianie np. stan techniki albo metody badawcze pomiarów emisji powodujące niewykonalność obowiązków nałożonych na stronę.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację prawną przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie uzupełniającym skargę z dnia 12 listopada 2021 r. Pełnomocnik skarżącej podtrzymał dotychczasowe zarzuty skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.) sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego pod względem jego zgodności z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Dokonana sądowa kontrola zaskarżonego aktu wykazała konieczność zastosowania w niniejszej sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z przywołanym przepisem zaskarżony akt podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszym postępowaniu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2021 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zmiany decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. w części dotyczącej udzielenia pozwolenia na wprowadzania gazów do powietrza z instalacji spółki.
Organy ustaliły, że w pkt 1.8.a decyzji z dnia [...] czerwca 2020 r. spółka została zobowiązana do zainstalowania na emitorach E-01, E-02, E-03, E04, E-05, E-06, E-08, E-09, E-10, E-11, E-12, E-13 , E- 14 i E-15, stanowisk do pomiaru wielkości emisji, zgodnie z polską normą, w terminie 3 miesięcy licząc od dnia, gdy decyzja stanie się ostateczna. W pkt 1.9.c ww. decyzji zobowiązano spółkę, w terminie 1 miesiąca, licząc od dnia zainstalowania na emitorach E-01, E-02, E-03, E04, E-05, E-06, E-08, E-09, E-10, E- 11, E-12, E-13 , E-14 i E-15, stanowisk do pomiaru wielkości emisji, do wykonania pomiarów emisji do powietrza na emitorach E-01, E-02, E-03, E04, E-05, E-06, E-08, E-09,' E-10, E-11, E-12, E-13 , E-14 i E-15 oraz do przedłożenia wyników wykonanych pomiarów do Wydziału Ochrony Środowiska Starostwa Powiatowego w [...], w terminie 40 dni od dnia zakończenia pomiaru. Decyzja nr [...] stała się ostateczna [...].06.2020 r., termin 3 miesięcy licząc od dnia, gdy decyzja stała się ostateczna upłynął [...].09.2020 r., a ostateczny termin na wykonanie pomiarów wielkości emisji upłynął [...].10.2020 r. Organy ustaliły, że do dnia wystąpienia Spółki z wnioskiem o zmianę decyzji nr [...], tj. do [...] marca 2021 r., wszystkie terminy wykonania obowiązków nałożonych przedmiotową decyzją upłynęły i wniosek stał się bezprzedmiotowy.
Wniosek skarżącej z [...] marca 2021 r. o zmianę decyzji nr [...] został złożony w trybie art. 155 k.p.a. Wyjaśnić zatem na wstępie trzeba, że art. 155 k.p.a. dotyczy jednego z nadzwyczajnych trybów wzruszenia decyzji ostatecznych. Przepis ten stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes stron; przepis art. 154 § 2 k.p.a. stosuje się odpowiednio. Przepis ten nie może być interpretowany rozszerzająco, a zmiana decyzji może nastąpić tylko w przypadku spełnienia wszystkich przesłanek określonych w tym przepisie.
Przewidziany w art. 155 k.p.a. tryb wzruszenia decyzji dotyczy decyzji ostatecznych prawidłowych lub dotkniętych wadami niekwalifikowanymi, a istotą określonego w nim postępowania jest sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją warunki do jego zastosowania, a także, czy występują szczególne przesłanki, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Ponadto, prawna możliwość zastosowania wskazanego trybu uwarunkowana jest prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego. Postępowanie to nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem. Organ administracji orzekający w trybie art. 155 k.p.a. przeprowadza kontrolę decyzji ostatecznej jedynie pod kątem tego, czy za jej zmianą albo uchyleniem przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Jednocześnie organ zobowiązany jest do ustalenia, czy przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji.
Przepis art. 155 k.p.a. zawiera zatem dwa rodzaje przesłanek - formalne i materialne. Formalne to istnienie decyzji ostatecznej i zgoda strony postępowania, zaś materialne to brak sprzeciwu przepisów szczególnych, wystąpienie interesu społecznego lub słusznego interesu strony. Przesłanki te muszą być spełnione łącznie, aby mogło dojść do zmiany lub uchylenia decyzji. Niewystępowanie więc którejkolwiek z nich nie może do takiego skutku doprowadzić. Przesłanki, jakimi organ winien kierować się w sprawie z wniosku o zmianę bądź uchylenie decyzji w trybie art. 155 k.p.a., powinny odnosić się do względów celowości istotnych dla strony i przez nią przedstawionych, którym nie sprzeciwia się słuszny interes społeczny.
W doktrynie i orzecznictwie dominuje pogląd, że tryb wzruszenia decyzji na podstawie art. 155 k.p.a. może mieć zastosowanie tylko do decyzji uznaniowych lub do decyzji, przy wydaniu których organ ma do wyboru pewną gamę rozstrzygnięć, z których każde jest zgodne z prawem. W doktrynie wskazuje się na szerokie rozumienie praw nabytych, o których mowa w art. 155 k.p.a. Treścią prawa nabytego jest również rozstrzygnięcie o obowiązkach jednostki (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2019, s.898). Decyzje nakładające obowiązek są decyzjami, na mocy których strony nabywają prawo do wykonania tylko obowiązków określonych w decyzji a nie innych. Istotna dla rozstrzygnięcia tej sprawy jest kwestia temporalnego zastosowania art. 155 k.p.a., a w szczególności zastosowanie tego trybu po upływie terminu wykonania decyzji. Z treści przepisu wynika, że weryfikacja decyzji w tym trybie może nastąpić "w każdym czasie". Generalnie rzecz ujmując, termin początkowy to dzień, w którym decyzja stała się ostateczna, a termin końcowy, to dzień wyeliminowania decyzji z obrotu prawego w innym trybie lub z mocy prawa. Dla temporalnego aspektu możliwości weryfikacji decyzji w trybie art. 155 k.p.a. znaczenie ma to, czy na mocy danej decyzji jej adresat nabywa prawo w ścisłym rozumieniu czy też nakładany jest na niego obowiązek. W przypadku decyzji przyznających jakieś uprawnienie ograniczonych terminem wskazuje się, że wraz z upływem terminu tracą one moc obowiązującą, nie podlegają egzekucji administracyjnej i nie mogą wówczas być już uchylane lub zmieniane w trybie art. 155 k.p.a. (por. wyrok NSA z 12 września 2018 r., II OSK 3351/17, wyrok NSA z 17 września 2009 r., II OSK 1406/08, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast w przypadku decyzji nakładających obowiązek upływ terminu nie ma wpływu na obowiązywanie danej decyzji, lecz powstaje możliwość wszczęcia postępowania egzekucyjnego mającego na celu doprowadzenie do wykonania nałożonego obowiązku. Decyzje nakładające obowiązki, w których został wskazany termin ich wykonania mogą być weryfikowane w trybie art. 155 k.p.a. również po upływie tego terminu. Upływ terminu może stanowić jednak przesłankę negatywną do zmiany lub uchylenia decyzji w tym trybie, rozpatrywaną w kontekście interesu społecznego i słusznego interesu strony (por. wyrok NSA z 4 grudnia 2019 r., II OSK 3088/18).
W przedmiotowej sprawie organy stanęły na stanowisku, że z powodu upływu terminów do wykonania obowiązków, określonych w decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2020 r., prowadzenie postępowania stało się bezprzedmiotowe i zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. Stosownie bowiem do treści powołanego przepisu, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.
Powyższe stanowisko organów było błędne.
W doktrynie i orzecznictwie wskazuje się że "Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego jest refleksem bezprzedmiotowości sprawy administracyjnej, która miała być rozstrzygnięta w danym postępowaniu (W. Dawidowicz, Zarys procesu..., s. 134). Bezprzedmiotowość postępowania oznacza zatem, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (wyrok NSA z 27 stycznia 1998 r., I SA/Łd 1025/96, LEX nr 1690657). W orzecznictwie wskazuje się także, iż do bezprzedmiotowości postępowania dochodzi wówczas, gdy postępowanie zostało wszczęte i toczy się w sprawie, która nie jest sprawą z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 1 pkt 1 (zob. postanowienie NSA z 22 listopada 2001 r., II SAB/Wr 114/00, LEX nr 656489). W orzecznictwie oraz literaturze zwraca się uwagę na różnicę między bezprzedmiotowością postępowania a brakiem przesłanek do uwzględnienia żądania strony. Organ administracji, stwierdzając bezzasadność żądania strony, nie może umorzyć postępowania, gdyż będzie to niezgodne z prawem uchylanie się od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, ale jest zobowiązany do wykazania bezzasadności żądania strony w decyzji załatwiającej sprawę co do jej istoty (J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks..., art. 105, pkt 8, i orzecznictwo tam przytoczone)." (Komentarz Przybysz Piotr Marek, kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz wydanie XII, WKP 2017).
W przedmiotowej sprawie nie można podzielić stanowiska organów, że brak jest podstaw do merytorycznego rozpoznania wniosku strony o zmianę decyzji w trybie art. 155 k.p.a. z uwagi na upływ określonych w niej terminów, a co za tym idzie zachodzi przesłanka do umorzenia postępowania w sprawie. O zasadności prowadzenia merytorycznego postępowania w sprawach zainicjowanymi wnioskami w przedmiocie zmiany prawomocnych decyzji w zakresie terminu nałożonego na stronę obowiązku wielokrotnie wypowiadały się sądy administracyjne (np. wyrok NSA II OSK 2468/14 z dnia 14 czerwca 2016 r., WSA w Warszawie IV SA/Wa 97/21 z dnia 13 kwietnia 2021 r. , IV SA/Wa 2099/20 wyrok z 4 lutego 2021 r.) Podkreślić również należy, że we wniosku inicjującym postępowanie spółka nie tylko wniosła o zmianę terminów zainstalowania stanowisk do pomiaru wielkości emisji i terminu wykonania pomiarów emisji ale również o zmianę w postaci uchylenia obowiązku zainstalowania stanowisk do pomiaru wielkości emisji na wskazanych we wniosku emitorach, uchylenia obowiązku wykonania pomiarów emisji na wskazanych emitorach i uchylenia obowiązku wykonania pomiarów emisji bezwodnika kwasu octowego. Ostatnie trzy powołane obowiązki nie były obwarowane żadnymi terminami. Organ odwoławczy w ogóle nie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do możliwości zmiany tych trzech ostatnich obowiązków. Natomiast organ I. instancji powołał w tym zakresie, że obowiązek usytuowania stanowisk do pomiaru emisji wynika wprost w z przepisów prawa, które to przepisy nie określają wyjątków dopuszczających odstąpienie od niego. Tym samym stwierdzić należy, że w pewnym zakresie organ I. instancji merytorycznie wypowiedział się odnośnie zgłoszonego przez stronę żądania, ale treść sentencji decyzji Starosty [...] umarzającej postępowanie stanowi rozstrzygnięcie formalne, a nie merytoryczne.
Z uwagi na stwierdzone naruszenie art. 155, 7, 77 § 1 k.p.a. i art. 105 § 1 k.p.a., które niewątpliwie miało istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia, należało uchylić zaskarżoną decyzją, jak również w trybie art. 135 p.p.s.a. rozstrzygnięcie organu I. instancji.
Wobec powyższego organy rozpoznając ponownie sprawę winny merytorycznie rozpoznać zgłoszony przez spółkę wniosek w aspekcie jego zasadności w trybie art. 155 k.p.a. Postępowanie powinno być prowadzone zgodnie z zasadami wynikającymi art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Swe ustalenia organ winien szczegółowo powołać w uzasadnieniu decyzji, a swą ocenę szczegółowo umotywować zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.
Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono natomiast na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a., a na zasądzone koszty złożyły się: kwota wpisu sądowego w wysokości 200 zł, wynagrodzenie radcy prawnego w wysokości 480 zł ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz należna opłata skarbowa od złożonego pełnomocnictwa – 17 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło