IV SA/Wa 1384/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.), sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2014 r. sprawy ze skargi P. R. i T. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Wójta Gminy L. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] ze skargi P. R.; 2. oddala skargę T. S. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem Nr [...], z dnia [...] maja 2014 r., wydanym na podstawie art. 123, art. 124 w związku z art. 105 § 1, art. 144 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy postanowienie Wójta Gminy L. Nr [...], z dnia [...] marca 2014 r., o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej w postanowieniu o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego nr [...], z dnia [...] lutego 2014 r., w ten sposób, że wpisaną powierzchnię "0,49 ha" działki nr [...] zastępuje się powierzchnią "0,5004 ha". Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu 30 grudnia 2013 r. P. R. zwrócił się do Wójta Gminy L. o dokonanie rozgraniczenia nieruchomości położonej w miejscowości R. i uregulowanej w księdze wieczystej KW Nr [...], stanowiącej działki ewidencyjne nr [...] i [...] z działką nr [...]. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. Wójt Gminy L. postanowił wszcząć na wniosek P. R. postępowanie rozgraniczeniowe granicy między nieruchomościami stanowiącymi: działkę oznaczoną w ewidencji gruntów numerem [...] o powierzchni 0,75 ha, położoną w obrębie R., w gminie L., będącej współwłasnością P. R. (udział 5/6) i T. S. (udział 1/6) a działką oznaczoną w ewidencji gruntów numerem [...] o powierzchni 0,49 ha, położoną w obrębie R., w gminie L., będącej własnością T. i M. N. Organ wskazał w postanowieniu, że przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego jest niezbędne z uwagi na zaistniałe niezgodności granic w obrębie tych działek. W dniu 11 maja 2014 r. do Wójta Gminy L. wpłynął wniosek T. N. i M. N. o sprostowanie na podstawie art. 113 w zw. z art. 126 k.p.a. w treści postanowienia z dnia [...] lutego 2014 r. oczywistej omyłki poprzez zastąpienie w stosunku do działki nr [...] niewłaściwej powierzchni "0,49 ha" powierzchnią "0,5004 ha". Wnioskodawcy wskazali, że w dacie wydania postanowienia powierzchnia działki nr [...] wynosiła 0,5004 ha, co potwierdza wypis z ewidencji gruntów wydany przez Starostę W. Postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. Wójt Gminy L. postanowił sprostować oczywistą omyłkę pisarską w postanowieniu o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego z dnia [...] lutego 2014 r. w ten sposób, że wpisaną powierzchnię "0,49 ha" działki nr [...] zastąpiono powierzchnią "0,5004 ha". W uzasadnieniu wskazano, że w postanowieniu o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego powierzchnię działki nr [...] - obręb R. jako wartość 0,49 ha wpisano w oparciu o dostępne organowi dokumenty Natomiast zgodnie z decyzją Starosty W. nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. powierzchnia działki nr [...] uległa zmianie i wynosi 0,5004 ha a nie 0,49 ha jak podano w rejestrze gruntów obrębu R. Na postanowienie Wójta Gminy L. z dnia [...] marca 2014 r. zażalenie wnieśli P. R. i T. S. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w toku postępowania zażaleniowego uzupełniło materiał dowodowy o wypis z rejestru gruntów dotyczący działki nr [...] według stanu na dzień [...] lutego 2014 r., tj. dzień podjęcia postanowienia o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego. Kolegium wskazało, że organ I instancji swoje rozstrzygnięcie o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej oparł na stanie prawnym i faktycznym działki nr [...] wynikającym z decyzji Starosty W. nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r., która została podjęta w oparciu o operat techniczny przyjęty do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej za nr [...] sporządzony w wyniku czynności związanych z wyznaczeniem punktów granicznych uprzednio ujawnionych w ewidencji gruntów. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu 27 stycznia 2014 r. i stanowiła podstawę do dokonania weryfikacji danych w ewidencji gruntów. Jak wskazuje treść wypisu z rejestru gruntów według stanu na dzień 19 lutego 2014 r. działka nr ew. [...] miała już ujawnioną powierzchnię 0,5004 ha, a nie 0,49 ha jak to podał Wójt Gminy L. w postanowieniu z dnia [...] lutego 2014 r. Natomiast podejmując postanowienie o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego organ I instancji oparł swoje ustalenia na podstawie dostępnej informacji z rejestru gruntów według stanu na dzień 10 stycznia 2014 r., według którego działka nr ew. [...] posiadała powierzchnię 0,49 ha. W oparciu o powyższe dane Kolegium uznało, że Wójt Gminy L. w postanowieniu o wszczęciu postępowania w sprawie rozgraniczenia przedmiotowych nieruchomości nie dokonał weryfikacji, pod względem aktualności danych dotyczących m.in. działki nr [...]. To niedopatrzenie spowodowało, że powierzchnia działki nie była już zgodna ze stanem ujawnionym w rejestrze gruntów. Z przedłożonych dokumentów wynika wprost, że w sprawie zachodzi tożsamość nieruchomości podlegającej rozgraniczeniu a błędne podanie jej powierzchni może być kwalifikowane jako oczywista omyłka, która podlega sprostowaniu w trybie w art. 113 § 1 k.p.a. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] maja 2014 r. wnieśli P. R. i T. S. kwestionując sprostowana powierzchnię działki nr ew. [...] jako prawidłową. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Podkreślić należy, że dokonując kontroli legalności zaskarżonego aktu, sąd, stosownie do treści art. 134 p.p.s.a. nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten umożliwia sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów. Mając na uwadze powyższe kryteria Sąd uznał, iż skarga P. R. zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] maja 2014 r. utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy L. z dnia [...] marca 2014 r. w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w postanowieniu Wójta Gminy L. z dnia [...] lutego 2014 r. Podstawą wydania zaskarżonych rozstrzygnięć był przepis art. 113 k.p.a., który w myśl art.126 k.p.a. stosuje się odpowiednio do postanowień. Zgodnie z treścią art. 113 § 1 k.p.a. organ administracji może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Wprowadzone w powołanym przepisie pojęcia "błędów pisarskich i rachunkowych" oraz innych "oczywistych pomyłek", nie mają swojej ustawowej definicji. W związku z tym, stosując ten przepis, należy mieć na uwadze potoczne znaczenie tych pojęć, a więc takie, jakie jest stosowane w życiu codziennym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 1998 r. sygn. akt SA/Lu 1091/96, niepubl.), jak również znaczenie nadane przez doktrynę i orzecznictwo. Jak powszechnie wskazuje się zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w doktrynie, przyjęta w treści art. 113 k.p.a. klasyfikacja wadliwości decyzji (postanowienia), uzasadniająca jej sprostowanie jest wyczerpująca. Sprostowanie decyzji w trybie art. 113 § 1 k.p.a. może dotyczyć tylko nieistotnych wadliwości decyzji, polegających na prostowaniu błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek. W literaturze prawniczej powszechnie wykorzystuje się określenie tych pojęć zaproponowane przez Najwyższy Trybunał Administracyjny w wyroku z dnia 13 stycznia 1932 r., L. Rej. 8534/30. Zgodnie z powyższym wyrokiem, cytowanym przez J. Pokrzywnickiego w "Postępowanie administracyjne. Komentarz – Podręcznik, Warszawa 1948" s. 40-41, błąd pisarski to "widoczne wbrew zamierzeniu władzy niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia albo widoczne niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów itp.". Z kolei błąd rachunkowy oznacza "omyłkę w wykonaniu działania matematycznego, np. dodawania lub dzielenia", a inna oczywista omyłka to "co do istoty swojej stojące na równi z błędami pisarskimi lub rachunkowymi omyłki polegające na tym, że w decyzji wyrażono coś, co widocznie jest niezgodne z myślą wyrażoną niedwuznacznie przez władzę, a zostało wypowiedziane tylko przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słów itp.". Zaproponowane przez NTA propozycje ujmowania tych pojęć nie odbiegają od współczesnego ich rozumienia i są akceptowane m.in. przez Janusza Borkowskiego w: B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" C. H. Beck 2011 s. 454-455 oraz Czesława Martysza w: G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" Wolters Kluwer 2010 t. II s. 113. Podobne poglądy reprezentowane są w orzecznictwie, gdzie przyjmuje się, że sprostowaniu w trybie art. 113 § 1 k.p.a. nie mogą podlegać błędy i omyłki istotne, których dopuszczono się w stosowaniu prawa, ocenie stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustaleniu konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 1 lipca 1999 r. sygn. akt IV SA 1067/97, niepubl.; z dnia 11 sierpnia 1999 r. sygn. akt II SA 1072/99, niepubl.; z dnia 20 lutego 2001 r. sygn. akt IV SA 2746/98, ONSA 2002, nr 2, poz. 77 oraz z dnia 4 kwietnia 2007 r. sygn. akt II OSK 581/06, z dnia 24 września 2009 r. sygn. akt II OSK 1439/08, z dnia 10 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 579/13, te orzeczenia i orzeczenia powołane poniżej dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sprostowanie nie może prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji, stąd podstawą klasyfikacji wadliwości aktu administracyjnego jest wpływ wad na treść aktu. Wadliwość istotna musi spowodować uchylenie decyzji w trybie środków zaskarżenia (zwyczajnych i nadzwyczajnych), natomiast usunięcie wad nieistotnych następuje w trybie rektyfikacji decyzji, który ze względu na rodzaj wadliwości decyzji, nie może doprowadzić do wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 września 2011 r. sygn. akt I OSK 1451/10). Jednocześnie podkreślić należy, że istotną cechą błędu lub innej omyłki jest jego oczywistość. Oczywistość ta powinna wynikać bądź z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, z treścią wniosku czy innymi dokumentami zawartymi w aktach sprawy. Pojęcie "innej oczywistej omyłki" z art. 113 k.p.a. powinno być rozumiane ściśle, w sposób zawężający (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2009 r. sygn. II SA/Wa 1032/09 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lipca 2010 r. sygn. akt I OSK 323/10). Wymaga także odnotowania stanowisko orzecznictwa i piśmiennictwa, że sprostowanie nie może prowadzić do zmiany rozstrzygnięcia. W judykaturze wskazuje się, iż nie jest dopuszczalne sprostowanie decyzji, które prowadziłoby do ponownego rozstrzygnięcia sprawy, odmiennego od pierwotnego (por. NSA w wyroku z dnia 4 maja 1988 r., sygn. III SA 1466/87, OSP 1990, z.11-12, poz. 398, z glosą aprobującą W. Tarasa). Przedmiotem sprostowania nie mogą być mylne ustalenia faktyczne organu administracji lub mylne zastosowanie przepisu prawnego ( por. wyrok NSA z dnia 4 maja 1988 r., III SA 1466/87, OSP 1990, z. 11, poz. 398). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, iż w okolicznościach przedmiotowej sprawy, organy orzekające niezasadnie uznały dopuszczalność sprostowania postanowienia z dnia [...] lutego 2014 r. w trybie art. 113 k.p.a. W ocenie Sądu sprostowanie postanowienia poprzez skorygowanie powierzchni działki mającej być objętą postępowaniem w przedmiocie rozgraniczenia nie może być kwalifikowane jako oczywista omyłka pisarska w rozumieniu art. 113 § 1 k.p.a. Sprostowanie postanowienia w takim zakresie przekracza uprawnienie organu z art. 113 § 1 k.p.a., a to z tego względu, że w tym trybie organ nie ma możliwości prostowania błędów i omyłek istotnych czyli takich, które nie są widoczne na pierwszy rzut oka i wymagają przeprowadzenia dodatkowych badań i ustaleń. W przedmiotowej sprawie dokonując sprostowania postanowienia z dnia [...] lutego 2014 r. organy zmuszone były do przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego z decyzji Starosty W. z dnia [...] stycznia 2014 r. oraz poprzez dołączenie do akt sprawy aktualnego na dzień wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego wypisu z ewidencji gruntów dotyczącego działki nr [...] w celu ustalenia powierzchni tej działki. Nie jest dopuszczalne sprostowanie mylnych ustaleń faktycznych organu administracji w trybie art. 113 k.p.a. Należy zauważyć, że sprostowanie dotyczyło postanowienia w przedmiocie wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego i wadliwość tego postanowienia w zakresie powierzchni działki nr [...] objętej rozgraniczeniem będzie ustalona w toku tego postępowania. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie 1 wyroku. Natomiast w punkcie 2 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 151 ww. ustawy z uwagi na to, że z dniem [...] maja 2014 r. T. S. utraciła interes prawny do bycia stroną postępowania. Umową darowizny z dnia [...] maja 2014 r., sporządzoną w formie aktu notarialnego T. S. darowała P. R. cały swój udział we współwłasności m. in. działek oznaczonych numerami [...] i [...], które objęte są postępowaniem rozgraniczeniowym.