IV SA/Wa 1436/09
WyrokWSA w Warszawie2009-10-28
Skład orzekający: Alina Balicka, Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Wanda Zielińska-Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze jest organem właściwym do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o ustaleniu warunków zabudowy, jeśli w ostatniej instancji wydało ono decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego?Ratio decidendi
Organem właściwym do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji, przy czym nie musi być to decyzja merytoryczna. W sytuacji, gdy organ wyższego stopnia (tutaj Samorządowe Kolegium Odwoławcze) wydał w ostatniej instancji decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego, to właśnie ten organ jest właściwy do rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o ustaleniu warunków zabudowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie w sprawie wznowienia, uznając, że organem właściwym do jego rozpoznania jest Prezydent W., który wydał decyzję merytoryczną w pierwszej instancji. Skarżąca P. S.A. zarzuciła niewłaściwe zastosowanie art. 150 § 1 K.p.a. oraz naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. przez udział w składzie orzekającym osoby, która brała udział w wydaniu uchylonej wcześniej decyzji.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2007 r. i zasądza od SKO na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2009 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej P. S.A. z siedzibą w W. kwotę 454 (czterysta pięćdziesiąt cztery) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] marca 2005 r., nr [...] Prezydent W. po rozpatrzeniu wniosku N. sp. z o.o. z siedzibą we W. ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie wytwórni mas bitumicznych na działkach nr [...] i nr [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w B.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli: M. Z., H. W., G. W., P. O., H.F., J. F., A. J., I. P., E. K., R. R., T. R., J. G., J. N. oraz M. S.A. w W.
Po rozpatrzeniu odwołań decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. w związku z art. 28 K.p.a. umorzyło postępowanie odwoławcze uznając, iż odwołujący się nie są stronami postępowania administracyjnego, gdyż nie mają w sprawie interesu prawnego.
Wyrokiem z dnia 23 lutego 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. S.A. w W. na decyzję organu drugiej instancji z dnia [...] lipca 2005 r.
W dniu 5 września 2005 r. P. Sp. z o.o. złożyła wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta W. z dnia [...] marca 2005 r. wskazując, iż została bez własnej winy pominięta w postępowaniu w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, a jest użytkownikiem wieczystym działki nr [...], na której prowadzi produkcję substancji farmaceutycznych. Wskazała, iż działka ta graniczy z terenem, na którym planuje się realizację przedmiotowej inwestycji. W ocenie wnioskodawcy posiada on interes prawny w powyższym postępowaniu administracyjnym. Analogiczny wniosek złożyła spółka akcyjna A. S.A. z siedzibą w W.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. odmówiło uwzględnienia powyższych wniosków z uwagi na brak interesu prawnego wnioskodawców (art.28 K.p.a.).
Po rozpatrzeniu wniosków P. S.A. i A. S.A. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. uchyliło w całości swoją decyzję z dnia [...] sierpnia 2006 r. i umorzyło postępowanie w sprawie wznowienia postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy.
Wyrokiem z dnia 17 lipca 2007 r., sygn.akt IV SA/Wa 651/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił powyższą decyzję z dnia [...] stycznia 2007 r. z uwagi na to, że w składzie Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydającego decyzję z dnia [...] stycznia 2007 r. zasiadała osoba, która brała udział w wydaniu decyzji tego organu z dnia [...] sierpnia 2006 r.
Powtórnie rozpoznając wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] października 2007, na podstawie art.138 § 1 pkt 2 w związku z art.150 § 1 K.p.a., uchyliło w całości swoją decyzję z dnia [...] sierpnia 2006 r. i umorzyło postępowanie w sprawie wznowienia postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy.
W uzasadnieniu wskazało, iż organem właściwym do wznowienia postępowania jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji (art.150 § 1 K.p.a.). W ocenie Kolegium, w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji decyzję w ostatniej instancji wydał Prezydent W. w dniu [...] marca 2005 r., który w sposób niezamierzony pominął wnioskodawców, jako strony postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Stąd zdaniem organu, przyczyną wznowienia postępowania jest działalność Prezydenta W., a więc nie stosuje się art.150 § 2 K.p.a. przenoszącego kompetencję do wznowienia postępowania na Samorządowe Kolegium Odwoławcze, będący organem wyższego stopnia.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w . z dnia [...] października 2007 r. wniosła P. S.A.
Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła niewłaściwe zastosowanie art. 150 § 1 K.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż właściwym organem do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta W. z dnia [...] marca 2005 r. jest ten organ, pomimo istnienia okoliczności uzasadniających zastosowanie art. 150 § 2 K.p.a. Zdaniem skarżącej brak udziału P. S.A w sprawie spowodowany jest działalnością Prezydenta W., a ściślej mówiąc zaniechaniem ustaleniem kręgu podmiotów, którym przysługuje przymiot strony w toku postępowania o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji.
Skarżąca wskazała także na naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a, polegające na udziale w wydaniu zaskarżonej decyzji przewodniczącego składu orzekającego, który brał udział w wydaniu decyzji z dnia [...] stycznia 2007 r., która następnie została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lipca 2007 r. właśnie z uwagi na to, że w składzie organu wydającego decyzję z dnia [...] stycznia 2007 r. brała udział osoba, która wcześniej brała udział w wydaniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2006 r.
Wyrokiem z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 2399/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P. S.A.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji podniósł, iż organem orzekającym w ostatniej instancji w niniejszej sprawie był Prezydent W., gdyż właśnie ten organ wydał jedyną decyzję o charakterze merytorycznym, tj. decyzję z dnia [...] marca 2005 r., którą ustalono warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Wskazał, iż przeniesienie kompetencji na organ wyższego stopnia do rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania następuje tylko wtedy, gdy przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu, który wydał w sprawie decyzję ostateczną (art.150 § 2 K.p.a.). Podkreślił, iż przesłanką jest związek pomiędzy zamierzonym działaniem organu orzekającego w ostatniej instancji (Prezydenta W.) - z jednej strony oraz podstawą uzasadniającą wznowienie postępowania - z drugiej strony. Z akt postępowania administracyjnego w ocenie Sądu nie wynika, aby przyczyną wznowienia była celowa działalność organu, który wydał decyzję w ostatniej instancji, polegającą na pominięciu w nim skarżącego jako strony postępowania. W tej sytuacji zdaniem Sądu uznać należy, że to właśnie Prezydent W. jest organem właściwym do prowadzenia postępowania w trybie wznowienia postępowania, zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy z dnia [...] marca 2005 r.
W skardze kasacyjnej P. S.A. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 1026/08, uchylił zaskarżony wyroki przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sadowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż uznanie przez Sąd pierwszej instancji, iż Prezydent W. jest organem właściwym do prowadzenia postępowania w trybie wznowieniowym nie znajduje podstaw. Ponadto w ocenie sądu drugiej instancji, przyjęcie zarówno w decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. z dnia [...] października 2007 r., jak i zaskarżonym wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lutego 2008 r., iż w niniejszej sprawie zastosowanie znajduje art. 150 § 2 K.p.a., jest błędne i pozostaje w sprzeczności z art. 150 § 3 K.p.a.
Naczelny Sad Administracyjny podniósł, że jeżeli przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu wymienionego w art. 150 § 1, o wznowieniu postępowania rozstrzyga organ wyższego stopnia, który równocześnie wyznacza organ właściwy w sprawach wymienionych w art. 149 § 2 ( art. 150 § 2 K.p.a.). Powołując treść art. 150 § 3 K.p.a. sąd drugiej instancji zaznaczył, iż przepis art. 150 § 2 K.p.a. nie dotyczy przypadków, gdy decyzję w ostatniej instancji w sprawach należących do zadań jednostek samorządu terytorialnego wydało samorządowe kolegium odwoławcze. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zacytowany § 3 wyklucza zastosowanie § 2 art. 150 K.p.a., gdy w sprawie należącej do zadań jednostek samorządu terytorialnego decyzję wydało w ostatniej instancji samorządowe kolegium odwoławcze.
Podkreślono, iż art. 7 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. 2001, nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) w związku z art. 3 ust.1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 nr 80 poz.717 ze zm.) nie pozostawiają żadnych wątpliwości, że kompetencja do wydawania decyzji o warunkach zabudowy stanowi element zadań własnych gminy. Dlatego w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, art.150 § 2 K.p.a. nie stanowi przesłanki dla oceny właściwości do załatwienia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta W. z dnia [...] marca 2005 r. Organem właściwym do rozpoznania powyższego wniosku jest natomiast organ wskazany w art.150 § 1 K.p.a.
Na rozprawie w dniu 28 października 2009 r. pełnomocnik skarżącego uzupełnił podstawy skargi o naruszenie art. 150 § 3 K.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Podkreślenia wymaga, że przedmiotowe postępowanie sądowoadministracyjne toczy się na skutek wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2009 r. wydanego w sprawie sygn. akt II OSK 1026/08, którym uchylono wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt IVSA/Wa 2399/07 i sprawę przekazano do ponownego rozpoznania temuż Sądowi. Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie, aczkolwiek z innych powodów niż w niej wskazano.
W niniejszej sprawie spór dotyczy właściwości organu w rozpoznaniu wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta W. z dnia [...] marca 2005 r. ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie wytwórni mas bitumicznych na działkach nr [...] i nr [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w B. w W.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2007 r., Samorządowe Kolegium Odwoławczy w W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 150 § 1 K.p.a. uchyliło w całości swoją decyzję z dnia [...] sierpnia 2006 r. i umorzyło prowadzone przez siebie postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta W. z dnia [...] marca 2005 r. uznając, iż nie jest organem właściwym do rozpoznania przedmiotowego wniosku o wznowienie postępowania. Organem tym, w ocenie Kolegium jest Prezydent W., bowiem on wydał w niniejszej sprawie decyzję w ostatniej instancji.
Z powyższym stwierdzeniem nie sposób się zgodzić.
W świetle art. 150 § 1 Kpa organem administracji publicznej właściwym do rozpoznania wniosków o wznowienie postępowania jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Należy zauważyć, iż w cytowanym przepisie nie zastrzeżono, iż decyzja wydana w ostatniej instancji musi być decyzją merytoryczną.
W niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. umorzyło postępowanie odwoławcze od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] marca 2005 r., uznając iż odwołania zostały złożone przez osoby nie posiadające przymiotu strony w rozumieniu art.28 K. p. a.
Powyższe okoliczności wskazują, iż organem, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. Pomimo zatem, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie rozstrzygnęło sprawy co do istoty, bowiem decyzją z dnia [...] lipca 2005 r., z powodu braku interesu prawnego w niniejszej sprawie osób wnoszących odwołanie, umorzyło postępowanie odwoławcze, należy uznać, iż jest ono organem, o którym mowa w art. 150 § 1 K.p.a. Nieuprawnione w związku z tym jest stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, iż wobec umorzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postępowania odwoławczego, to właśnie decyzja Prezydenta W. z dnia [...] marca 2005 r. stała się ,, decyzją wydaną w ostatniej instancji".
W przypadku bowiem, gdy w sprawie orzekał organ wyższego stopnia jako organ drugiej instancji, jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie, to niezależnie od rodzaju ostatecznego orzeczenia, do tego organu należy ocena w pierwszej instancji podania o wznowienie postępowania.
Za bezpodstawne natomiast należy uznać stanowisko skarżącego, iż podstawę orzekania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w przedmiocie wniosku o wznowienie postępowania, winien stanowić art. 150 § 2 K.p.a.
Przepis art. 150 § 2 K.p.a. nie dotyczy bowiem przypadków, gdy decyzję w ostatniej instancji w sprawach należących do zadań jednostek samorządu terytorialnego wydawało samorządowe kolegium odwoławcze ( art. 150 § 3 K.p.a.). Mając na uwadze, iż w niniejszej sprawie decyzję w ostatniej instancji wydało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., a decyzja o warunkach zabudowy wydana dla przedmiotowej inwestycji stanowi element zadań własnych gminy, cytowany przepis nie może mieć w niniejszej sprawie zastosowania.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Z racji wskazanych wyżej naruszeń zaskarżoną decyzję należało wyeliminować z obrotu prawnego.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 cyt. ustawy.
Ponownie rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. winno wziąć pod uwagę ocenę prawną wyrażoną w niniejszym wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło