IV SA/Wa 1450/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. K. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy B. K. (dalej: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2015 r. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Po doręczeniu wezwania do uiszczenia wpisu w wysokości 200 zł, skarżący zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał m. in. na konieczność spłaty rat kredytu w wysokości 2.500 zł miesięcznie. Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną. Jest właścicielem domu o pow. 50 m2 oraz nieruchomości rolnej o pow. 3,87 ha. Posiada zasoby pieniężne w wysokości 4.000 zł oraz samochód osobowy marki [...] o wartości ok. 15.000 zł. Skarżący wskazał, że on i jego żona uzyskują dochody w wysokości po 2.550 zł z tytułu najmu. Zarządzeniem z dnia 1 czerwca 2015 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku poprzez nadesłanie – w terminie 7 dni: 1) wyciągów z wszelkich posiadanych przez niego oraz jego żonę rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, w tym kont i lokat dewizowych oraz lokat terminowych z okresu ostatnich trzech miesięcy (z wykazaniem zestawienia wszelkich operacji na rachunkach we wskazanym okresie oraz saldem rachunków), 2) dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanych dochodów (np. kopie umów najmu), 3) odpisów zeznań podatkowych skarżącego i jego żony za ostatnie dwa lata kalendarzowe, 4) zaświadczenia z urzędu gminy o dochodowości posiadanego gospodarstwa rolnego, 5) zaświadczenia z właściwego biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wskazującego, czy i ewentualnie w jakiej wysokości skarżący otrzymał płatności bezpośrednie lub jakąkolwiek inną pomoc finansową z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, 6) kopii dokumentów wskazujących wysokość, ponoszonych w okresie ostatnich trzech miesięcy kalendarzowych, stałych miesięcznych opłat związanych z eksploatacją domu oraz kopii dokumentów wskazujących wysokość innych niezbędnych wydatków w gospodarstwie domowym, ewentualnie - w razie braku możliwości udokumentowania wysokości wszystkich niezbędnych wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym - oświadczenia o wysokości nieudokumentowanych, niezbędnych wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym, 7) kopii umów kredytowych, na które powołuje się we wniosku wraz z harmonogramem spłat rat kredytów. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 11 czerwca 2015 r. Termin do jego wykonania upłynął w dniu 18 czerwca 2015 r. W wymaganym terminie skarżący nie uzupełnił wniosku o żądane oświadczenia i dokumenty. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy stwierdzono, co następuje: Przede wszystkim zaznaczyć należy, że prawo pomocy, zarówno w zakresie całkowitym, jaki i częściowym, jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony postępowania z budżetu Państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OZ 1099/11). Ponadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Powinien on zatem przekonać Sąd o konieczności przyznania mu prawa pomocy. Wnioskodawca ubiegający się o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, tj. należycie udokumentować swoją sytuację materialną, gdyż to na podstawie przekazanych przez niego informacji Sąd dokonuje merytorycznej oceny wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. np. postanowienia NSA z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II GZ 409/10 i z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt IIFZ833/11). Stosownie bowiem do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012r., poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na podstawie wszystkich przedstawionych przez skarżącego oświadczeń ustalono, że skarżący jest właścicielem domu o pow. 50 m2. Wraz z żoną uzyskują dochód w łącznej wysokości 5.100 zł. Według jego oświadczenia na spłatę kredytu przeznacza miesięcznie kwotę 2.500 zł. Skarżący posiada dom oraz nieruchomość rolną a także zasoby pieniężne w wysokości 4.000 zł W ocenie referendarza sądowego powyższe informacje nie były wystarczające do uznania, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie. Dlatego też zasadne było wezwanie do uzupełnienia wniosku poprzez udzielenie dodatkowych informacji, nadesłanie oświadczeń i dokumentów, w szczególności do udokumentowania dochodów, nadesłania wyciągów z kont bankowych, udokumentowania faktu zaciągnięcia i spłacania kredytu, itp. Skarżący nie odpowiedział na wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, tym samym należy stwierdzić, że nie wykazał, że spełnia przesłanki pozwalające na uwzględnienie jego wniosku Fakt zaciągnięcia kredytu, na który powołuje się skarżący w uzasadnieniu wniosku, nie może przemawiać za uwzględnieniem wniosku o przyznanie prawa pomocy. Korzystanie z kredytów bankowych oznacza, że skarżący posiada zweryfikowaną przez profesjonalną instytucję finansową zdolność kredytową, a dodatkowo, że otrzymał i dysponował określoną w umowie kredytowej kwotą. Co do konieczności spłaty zaciągniętego kredytu, należy podkreślić, że w orzecznictwie sądowym ustabilizował się pogląd, że obowiązek spłaty zobowiązań kredytowych nie stanowi przesłanki, która obliguje do przyznania prawa pomocy w zakresie wnioskowanym przez skarżącego. Spłata kredytów nie może być uznawana za wydatek, którego ponoszeniu należy przyznać pierwszeństwo przed wydatkami związanymi z udziałem w postępowaniu przed sądem administracyjnym (por. postanowienie Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2006r., sygn. akt I OZ 83/06, z dnia 15 czerwca 2012r., sygn. akt I FZ 189/12, publikowane na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie mając na uwadze całokształt okoliczności, należało dojść do wniosku, że skarżący nie wykazał, że jego sytuacja materialna jest tego rodzaju, że uzasadnia wyjątkowe potraktowanie poprzez odstąpienie od zasady ponoszenia kosztów sądowych z własnych środków i przerzucenie kosztów tego postępowania na Państwo. Skarżący nie wykazał bowiem, że nie ma środków na utrzymanie, jest osobą ubogą i nie jest w stanie wygospodarować środków na poniesienie kosztów niniejszego postępowania. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.